مطالعه تطبیقی عود و گیتار (II)

انواع عود:
عود فارسی، عود ترکی، عود عربی، عود اروپایی

عود فارسی:
دارای پنج سیم جفت است که با انگشت گذاری بر روی هر جفت سیم آن می توان صداهای زیادی تولید کرد مثل ماندولین این ساز دارای دسته نسبتا” کوتاه است و بدین جهت وسعت آن چندان زیاد نیست.

عود ترکی:
عود ترکی در مقایسه با عود های فارسی، کاسه آن نسبتا” کوچک است و معمولا” دو سوراخ برای خروج صدا دارد که عود های فارسی سه تا چهار سوراخ دارند.

عود عربی:
عود عربی و فارسی در طرز مضراب زدن باهم متفاوت هستن، نوازندگان ایرانی به تقلید از تار مضراب های ریز زیاد می زنند تا بتوانند حالات صحیح موسیقی ایرانی را اجرا کنند ولی در موسیقی عربی ریز زدن فقط در موارد استثنا معمول است.

عود اروپایی:
عود اروپایی یا همان لوت در قرن ۱۱ میلادی از شرق به غرب برده شد و اولین بار در اسپانیا بنام “لائود ” مشهور گردید و در قرن ۱۲ میلادی در فرانسه “لوت” نامیده شد. در قرن ۱۴ میلادی شکل لوت در اروپا مانند نیم گلابس بود و پشت آن بین ۹ الی ۴۰ قسمت داشت که بهم متصل می شدند مثل ماندولین.

لوت در قرون ۱۶ و ۱۷ میلادی در اروپا مقام بزرگی را در بین سازها اشغال کرد و تنها سازی بود که آهنگسازان، آهنگ های خود را به وسیله آن مورد آزمایش قرار می دادند و قبل از اختراع ویلن و پیانو بسیار مورد علاقه موسیقیدانان بود و آهنگ های زیادی در فرم های مختلف برای آن نوشته شده است.

گیتار:
واژه guitar در زبان انگلیسی، gitarre در آلمانی و guitare در فرانسوی همگی مشتق شده از واژه guitarraدر زبان اسپانیایی هستند که آن خود از واژه قیثاره در زبان عربی اندلسی مشتق شده است. این واژه نیز خود مشتق شده از واژه لاتین cithara است که نسبت آن به واژه κιθάρα kithara در یونانی باستان می‌رسد. این واژه یونانی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از واژه پارسی کهن سیتار (سه‌ تار) آمده است.

این ساز از انواع سازهای زهی- زخمه ای است و دارای یک بدنه مسطح و یک دسته که تا یک سوم طول بدنه پیش آمده و یک سر که گوشی های کوک در اطراف آن جا گرفته اند تشکیل شده است. این ساز دارای شش سیم است که هر سیمی به یک گوشی بر روی سر دسته وصل می شود و توسط گوشی ها کوک می گردد.

در قرن ۱۴ میلادی گیتار از اسپانیا به سراسر اروپا راه پیدا کرد و در طول قرن ۱۷ میلادی از محبوبیت بسیاری برخوردار گشت.

بررسی تطبیقی:
تاریخ پیدایش و استفاده از بربت در ایران آن طور که آثار باستانی نشان می دهد به دوره بعد از سقوط بابل (۱۵۳۰ پ. م) می رسد و از آن به بعد در سرزمین های دیگر مانند ترکیه، سوریه، فلسطین، شبه جزیره عربستان، یونان و روم استفاده از این ساز رواج یافته است. بربت در یونان، چین و توسط عبرانی ها در منطقه بابل و آشور نواخته می شده است. بنا بر روایات و آثار برجای مانده از قرن ۷ ق. م، بربت در میان ساکنان حوالی رود سند (هند و چین) جایگاه خاصی داشته است.

“برخی از مورخان اختراع بربت را به فیثاغورث و پاره ای به افلاطون نسبت داده اند. بسیاری از محققان موسیقی فارس و عرب بر این باورند که بربت از یونان به تمدن آنها وارد شده است و فیثاغورث بعد از اینکه هماهنگی صداهای موسیقایی را کشف کرد، بربت را ساخت. از سویی یونانیان بعد از تسلط بر مناطق شرقی به شدت تحت تاثیر فرهنگ شرقی قرار گرفتند و قبل از حمله اسکندر به شرق گونه ای بربت در تمدن های سومر و بابل وجود داشته است.” (ناظم پور، ۱۳۹۲، ۳۹)

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر «کنسرت کوارتت کلنکه» سی و سومین جشنواره‌ی موسیقی فجر

از همان هنگام که لا-ر، دو نت کشیده‌ی سوژه‌ی اصلی مجموعه‌ی «هنر فوگ» باخ را ویلن نواخت مشخص بود که قرار است «کوارتت کلنکه» چه ردای متفاوتی (نسبت به اجرای مشهورتر کوارتت‌های اِمِرسون، جولیارد و کِلِر) بر تن این فوگ‌های به‌غایت هنرمندانه‌ی در معما رهاشده بپوشاند، و از آن بیشتر تا چه اندازه قرار است موسیقی با همان سوژه‌ی گشاینده همچون نوشدارو به یک کرشمه دیگر اجراهای جشنواره را (چهار اجرا که پیش از آن دیده بودم) از خاطر بزداید و به رویدادی در دل فرهنگسرای نیاوران تبدیل شود.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (X)

فرض کنید از این ۴۰۹۶ مجموعه در طی تقریبا چهارصد سال گذشته هر سال تنها از ۲۰ مجموعه مختلف استفاده شده است. این می‌شود ۸۰۰۰ مجموعه (۴۰۰*۲۰)؛ یعنی ۴۰۰۰ تا بالاتر از گنجایش سیستم. حال به‌طور فرضی سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هر سال ۱۵ مجموعه مختلف استفاده شده. این می‌شود ۶۰۰۰ مجموعه یعنی ۲۰۰۰ مجموعه بالا تر از گنجایش سیستم. باز سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هرسال از ۱۴ مجموعه مختلف استفاده شده. این می شود ۵۶۰۰ مجموعه.

از روزهای گذشته…

Pet Shop Boys و اجرای کنسرت در ایران

Pet Shop Boys و اجرای کنسرت در ایران

گروه دونفره پت شاپ بویز امیدوارند که بتوانند موسیقی فیلم رزمناو پوتمکین ساخته کلاسیک سرگی آیزنشتاین را در یک تور اجرا کنند.
انتخاب ساز- قسمت اول

انتخاب ساز- قسمت اول

فراگرفتن هنر نوازندگی با انتخاب نوع ساز آغاز می گردد و اگر این انتخاب در دوران کودکی اتفاق افتد، ساز از اولین خاطرات نوازنده می گردد و در پایان نیز، یاد گار بجای مانده از نوازنده، ساز و اجراهای های اوست.
رحیمیان و موسیقی سمفونیک ایران

رحیمیان و موسیقی سمفونیک ایران

اوایل انقلاب همراه با شور و هیجانات اجتماعی ، موج نویی از موسیقی به ظهور رسیده بود که ساختاری بسیار متفاوت با گذشته داشت. این موسیقی (اعم از موسیقی برای گروه سازهای ایرانی و غیر ایرانی) حال و هوایی حماسی و آزادیخواهانه داشت …
گفتگو با حسین علیشاپور (IV)

گفتگو با حسین علیشاپور (IV)

چنین اتفاقی تا حد زیادی در مورد ساز، مثلا سبک های سه تار و تار نوازی رخ داده. به طور مثال تاری که استاد علیزاده می نوازد با تاری که میرزاعبدلله می نوازد بسیار تفاوت دارد. اما این اتفاق در مورد آواز چندان رخ نداده.‌ در مورد آواز خیلی ها هستند که ردیف را شناخته اند و از آن عبور کرده اند. منتهی ما در هیچ حوزه ای از موسیقی ایرانی شخصیت کاریزماتیکی مثل آقای شجریان نداریم.
نطفه معصوم موسیقی در لجنزار کین و جنگ (I)

نطفه معصوم موسیقی در لجنزار کین و جنگ (I)

از دانشگاه تهران تا صفحه فروشی بتهون در خیابان پهلوی آن روز ولیعصر این روز، برای ما که جوان بودیم و مشتاق دست‌یابی به موسیقی خوب راه درازی نبود. سال ۱۳۵۱ بود، یعنی سی و اندی سال پیش، عاشق موسیقی کلاسیک بودیم. در آن زمان‌ها تهران، دو صفحه فروشی داشت که آثار کلاسیک را عرضه می کردند، یکی همین صفحه فروشی بتهون بود کمی پایین‌تر تخت‌جمشید قدیم و طالقانی امروز که در خیابان ولیعصر واقع شده بود و دیگری صفحه فروشی کارناوال در میدان فردوسی بود که صفحه‌های روسی می‌آورد و آثار اجرایی رهبران و نوازندگان روسی و اروپای شرقی را عرضه می‌کرد.
شکستن چهارچوب ها

شکستن چهارچوب ها

مسئله شکستن چهارچوب ها می تواند در زمینه های مختلفی کاربرد داشته باشه و صد البته احتمالآ ده ها دردسر؛ اما نه در دنیای هنر.
مرزهای زنانگی در هنر (III)

مرزهای زنانگی در هنر (III)

به همین دلیل است که برخی از افرادی که به دیدن نمایشگاه های نقاشی مدرن می روند دست خالی از هر گونه برداشتی از نمایشگاه خارج می شوند و می گویند چیزی نفهمیدم . اما فهم شهودی ما هرگز درمانده نمی شود و به همین دلیل است که افراد نامبرده ممکن است بگویند چیزی نفهمیدم اما کارهای زیبایی بود یا اصلاً چرندیاتی بیش نبود و این نظر دوم حاصل از نوع تاثیر پذیری مخاطب از راه فهم شهودی است. حتی دیدن یک تابلوی نقاشی از یک منظره طبیعی که همه ی ما به راحتی می توانیم توسط فهم تجربی درک کنیم نیز می تواند ادراکات شهودی غیر مشترک و حتی متضاد را در ما ایجاد کند.
نقدی بر هارمونی زوج (I)

نقدی بر هارمونی زوج (I)

چندی پیش مطلبی با عنوان «هارمونی زوج» توسط آقای امیرعلی حنانه در این سایت به انتشار رسید. نقدی بر این نوشته توسط آقای مهدی رضانیا نوازنده سنتور و کارشناس موسیقی از دانشگاه یورک کانادا و کارشناسی ارشد موسیقی در آهنگسازی از دانشگاه یورک کانادا نگاشته شده که به ایمیل سایت و همچنین آقای امیرعلی حنانه رسید و ایشان ضمن استقبال از روی دادن جریان نقد هنری درباب این مسئله، خواستار پیگیری این نقد در شماره های دیگر نوشته هایشان شدند، چراکه هنوز انتشار مجموعه «هارمونی زوج» به پایان نرسیده است. امروز بخش اول نقد هارمونی زوج را می خوانید:
پاسخ دوم به نقد حافظ ناظری و شهرام ناظری

پاسخ دوم به نقد حافظ ناظری و شهرام ناظری

ماهها از آخرین پاسخ آقای امین موسوی به جوابیه میگذرد و در این مدت اتفاقات مختلفی باعث شد، انتشار این مطلب به تاخیر بی افتد، از چیستی این اتفاقات اکثرا بی اطلاع نیستیم ولی قسمتی هم از این تاخیر به خاطر جمع آوری فایل های لازم برای این مطلب بود، نوشته های مطلب حاضر تقریبا یک هفته پس از جوابیه حاضر شده بود… امیدوارم این سؤال و جوابها بتواند نقشی هرچند کوچک در اعتلای فرهنگ موسیقی ایران زمین داشته باشد.
اطلاعیه پنجم مسابقه کشوری گیتار کلاسیک تهران ۸۷

اطلاعیه پنجم مسابقه کشوری گیتار کلاسیک تهران ۸۷

به اطلاع شرکت کنندگان عزیز می رساند که احیانا قرعه کشی صف ورود به صحنه مرحله مقدماتی از طریق اینترنت و در روز و ساعت معین انجام و مراتب متعاقـبا اعلام خواهد گردید. همه به طور آنلاین می توانند ناظر باشند. اگر این امر میسر نشد قرعه کشی مانند سابق در حضور شرکت کنندگان و در محل مسابقه خواهد بود.