مطالعه تطبیقی عود و گیتار (VI)

شکل گیتار چهار سیمه مصری پس از ورود به اروپا دستخوش تغییرات قابل ملاحظه ای شد زیرا تعداد سیم های آن بین سه، چهار و پنج متغییر بود. با این حال گیتار چهار سیمه تا پایان دوران قرون وسطی محبوب ترین ساز محسوب می شد.

در قرن هفدهم حمایت اشرافیت اروپا از گیتار ابتدا موجب رسمیت یافتن و سپس ضرورت کاربرد آن شد. از این رو تعداد آهنگسازان، نوازندگان و سازندگان گیتار به میزان قابل توجهی افزایش یافت.

به تدریج گیتار در سراسر اروپا فراگیر شد واز قرن ۱۷ به شکل امروزی در آمد و قطعات زیادی برای آن وشته شده است. تاثیرات کشورهای ایتالیا، اسپانیا، آلمان و فرانسه در پیشرفت ساز گیتار حائز اهمیت است.

تصویر سمت راست: لوت: لوت در شکل کلی خود، سازی بود با تعداد سیمهای متغییر. در این تصویر، لوت هشت «دوبل سیمه» مشاهده می شود.
تصویر سمت چپ: گیتار چهار «دوبل سیمه»: به طور کلی، انواع گیتارهای چهار سیمه در بیشتر نقاط اروپا «دوبل سیمه» بودند. به استثنای گیتارهای ایتالیا که اولین سیم آن تک بود. کوک گیتار ایتالیایی نیز با کوک استاندارد تفاوت داشت.


تصویر سمت راست: گیتار پنج سیمه: این گیتار دارای ۱۰ فرت ساخته شده از جنس روده است و طول سیمهای آن نیز ۶۸ سانتی متر است.
گیتار باتنته: این ساز به ایتالیا تعلق داشت و دارای دوبل سیمهای فلزی بود. فرتهای آن از جنس روده بود و سوراخ صوتی آن تزئینات بسیار داشت. دسته آن نیز دارای پوششی از جنس مروارید بود.


ویهوئلا: شکل اولیه ویهوئلا،‌ معرف سازی بود با سوراخ های متعدد و تزئینات فراوان


نتیجه:
شباهت گیتار و عود از نظر شکل ظاهری همواره مورد توجه بوده است، هرچند که به لحاظ تکنیکی و پرده بندی تفاوت بدیهی در تطبیق این دو ساز وجود دارد. اما به لحاظ شکل، فرم و خاستگاه پیدایش با توجه به مستندات تاریخی این شباهت ها بسیار زیاد است، تا جایی که بربت را پدر گیتار می خوانند. این دو ساز از لحاظ فرم نت نویسی، نوع آهنگسازی نیز بسار متفاوت هستند چرا که برای نواختن ساز عود از تئوری موسیقی ایرانی و شرقی استفاده می شود اما برای نواختن ساز گیتار تئوری موسیقی کلاسیک و سیستم ماژور و مینور قابلیت اجرا دارد.

اما از آنجا که ریشه و خاستگاه هر دو ساز یکی ست می توان بصورت تلفیقی نیز از این دوساز استفاده کرد.

امروزه ساز لوت در اروپا به اندازه گذشته طرفدار ندارد و برای آن قطعات خاصی نوشته نمی شود، اما قرن هاست که گیتار به شکل امروزی جایگاه خودش را در موسیقی کلاسیک اروپا و سبکهای دیگر یافته است. در حالی که عود در کشورهای خاورمیانه به ویژه کشورهای عربی چون مصر و کویت، کشور ترکیه و ایران نواخته می شود و قطعات فراوانی را به صورت تکنوازی و همراهی با ارکستر برای آن می نویسند.
فهرست منابع
ناظم پور، مجید، ۱۳۹۲، داستان بربت – مروری بر تاریخ پنج هزار ساله بربت، سوره مهر، تهران
فارابی، ابونصر، ۱۳۷۵، موسیقی کبیر، بافنده اسلامدوست، پارت، تهران
شعبانی، عزیز، بی تا، شناسایی موسیقی ایران، مصطفوی، شیراز
و. گالپین، فرانسیس، ۱۳۷۶، موسیقی بین النهرین، محسن الهامیان، دانشگاه هنر، تهران
منصوری، پرویز، ۱۳۹۲، ساز شناسی، زوار، تهران
فاشر، فرانسوا، ۱۳۸۸، تاریخچه مصور گیتار کلاسیک، بهزاد فرامرز، فرهنگ ایلیا، رشت

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

کنسرت ارکستر باربد در سومین جشنواره موسیقی معاصر تهران به روی صحنه می رود

ارکستر زهی باربد به رهبری کیوان میرهادی و سرپرستی محمد هادی مجیدی در سومین دوره جشنواره بین المللی موسیقی معاصر تهران در تاریخ سوم اردیبهشت ماه ۹۷ ساعت ۱۸ در تالار رودکی به روی صحنه خواهد رفت.

درباره کتاب «موسیقی ایرانی» شناسی (II)

وزنه اصلی در این بررسی، استوار کردن ساختار موسیقی ایرانی از «مجموعه گوشه ها و ردیف آنها» به «مجموعه مقام ها و جنسیت هایشان» است. به عبارت دیگر شناسایی علمی و سیستماتیک موسیقی از راه شناسایی سیستم های صدا ها، به جای شناسایی عامیانه با کمک آهنگ ها (گوشه ها). بنا بر این در این کتاب در پی شناسایی «دستگاه» ها و «آواز» ها و «گوشه» ها نیستم، بلکه در پی شناسایی سیستم های سازنده آنها، خواهم بود، به عبارت دیگر «مقام زابل» یا مقام «مویه» که در این نوشته شناسایی شده است، تفاوتی اساسی با «گوشه زابل» یا «گوشه مویه» دارد.

از روزهای گذشته…

محمد رضا درویشی و کلیدر (VI)

محمد رضا درویشی و کلیدر (VI)

در انتها ذکر چند نکتۀ تکراری در مورد اجرای مشترک هنرمندان حسین علیزاده و محمدرضا درویشی ضروری به نظر می رسد. شاید یکی از مهمترین نکاتی که نظر خیلی از مخاطبان را به خود جلب کرد ، دعوت از ارکستر زهی ناسیونال اوکراین بود و اینکه آیا این ارکستر توانست از پس اجرای مناسب این آثار برآید؟
تدارک ارکستر (V)

تدارک ارکستر (V)

ضبط یک قطعه ارکسترال میتواند در داخل استودیو و یا فضای آزاد و بصورت زنده انجام گیرد. از آنجایی که به ندرت امکان ضبط اجرای یک ارکستر در داخل استودیوها و با شرایط آکوستیکی ایده آل وجود دارد، ضبط کار را در هر فضا یا مکان مناسب دیگری هم انجام میدهند:
درباره علیرضا جواهری

درباره علیرضا جواهری

مهمترین گروهی که اوایل انقلاب در زمینه تولید موسیقی انقلابی فعالیت می کرد گروه چاووش بود که ترکیبی بود از گروهای عارف و شیدا.
ویلهم فورت ونگلر، موسیقی در زمان جنگ (I)

ویلهم فورت ونگلر، موسیقی در زمان جنگ (I)

ویلهم فورت ونگلر (Wilhelm Furtwängler) ژانویهبادن-بادن، در سال ۱۸۸۶ در شهر برلین متولد شد. وی به عنوان یکی از بهترین رهبران تاریخ شناخته شده است. آرتورو توسکانینی (Arturo Toscanini) رهبر برجسته ایتالیایی درباره وی گفته: “فورت ونگلر بارها از شخص من رهبری بهتر و شایسته تر است.” او بیشتر برای اجرای آثار آهنگسازان مشهور آلمانی معروف است، اجراهای وی از آثار واگنر، برامس، بروکنر و بتهوون بسیار مشهور هستند و بسیاری عاشق این آثارش می باشند.
درباره علیرضا میرعلینقی

درباره علیرضا میرعلینقی

۸ اردیبهشت ماه علیرضا میرعلینقی به مرز ۴۰ سالی میرسد. سید علیرضا میرعلینقی همان کسی است که اکثر هنرجویان نسل جوان به واسطه او، با نام و سوابق و تصاویر هنرمندان قدیمی آشنا هستند. هرچند به دلیل وسیع بودن دایره فعالیت میرعلی نقی، صحبت در مورد ای شخص عملی دشوار است ولی اینجا به گوشه هایی از فعالیتها و خدمات او می پردازم.
دیبازر: می خواهم تجربه ام را انتقال دهم

دیبازر: می خواهم تجربه ام را انتقال دهم

می خواهم تجربه ام را انتقال دهم که احساس می کنم در بعضی موسیقیدان ها به خاطر عادت به نوع موسیقی آموزش دیده شان، آزاد‌اندیشی برایشان کار سختی می شود و تا آن آزاد‌اندیشی نباشد، شما نمی توانید ارزشهای انواع دیگر را ببینید. نمی دانم چرا فکر‌ می‌کنند که اگر نوع دیگری از موسیقی را بکوبید به ارزش خودتان اضافه می کنید. باورم این است که هیچ موسیقیدانی ادعای توانمندی در حوزه خودش را ندارد و با این باور می توان برای انواع موسیقی رسمیت و احترام قائل شد و هر کدام از ما مشغول به کار خودمان‌ باشیم.
درباره‌ی پتریس وسکس (I)

درباره‌ی پتریس وسکس (I)

پتریس ‌وسکس در ۱۶ اپریل سال ۱۹۴۶ در شهر آیزپوت (Aizpute) کشور لتونی متولد ‌شد. او پسر یک تعمید‌دهنده‌ بود و تحصیلات اولیه‌ی خود را در یک مدرسه‌ی موسیقی محلی با نام جوزف ویتولز لتونی میوزیک (Jazeps Vitols Latvian Academy Of Music) گذاراند. همچنین از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۴ به یادگیری کنترباس در مدرسه‌ی موسیقی امیلز دارسینز (Emils Darzins Music School) شهر ریگا (پایتخت لتونی) پرداخت و از سال ۱۹۶۱ به عنوان نوازنده در ارکستر سمفونیک و ارکسترهای مجلسی‌ متعددی از جمله ارکستر فیلارمونیک لتونی، ارکستر فیلارمونیک لیتوانی و ارکستر رادیو لتونی فعالیت کرد.
نگاهی به فعالیتهای موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی (II)

نگاهی به فعالیتهای موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی (II)

در این جلسه که بیش از حد ظرفیت سالن، پذیرای علاقمندان بود، پس از قرائت قرآن، توسط یکی از هنرمندان و سخنان مجری، آقای بهروز مبصری از پژوهشگران معاصر، سخنان مبسوطی درباره تجزیه و تحلیل ساختار اجتماعی تصنیف در اواخر دوره قاجاریه و تأثیرات ساختار اجتماعی بر روند تصنیف خوانی و معرفی تصنیف سرایان و تصنیف خوانان این دوره ایراد نمودند.
برای مسابقه گیتار کشوری

برای مسابقه گیتار کشوری

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در جریان اعلان یک مسابقه هنری قرار بگیرید و از خودتان بپرسید که شرکت در این نوع برنامه ها چقدر مفید است و چه ضرری دارد؟ اولین نکته منفی شاید برای همه ما این باشد که اگر برنده نشویم دیگران چه فکری می کنند و اگر قرار است اول نشویم بهتر است دورش را خط بکشیم.
گزارش جلسه سوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه سوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

بعد از ظهر چهارشنبه ۱۱ بهمن ماه، سومین جلسه‌ی «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» در ساختمان فاطمی خانه‌ی موسیقی برگزار شد. درس جلسه‌ی سوم ادامه‌ی درس جلسه‌ی پیش از آن (تکنیک‌های عمومی نقد) بود و بیشتر بر ارائه‌ی مثال‌هایی از میان نقدهای نوشته شده‌ تکیه داشت که تکنیک‌های مربوط به آنها در جلسه‌ی دوم معرفی شده، اما نمونه‌ای از آنها ارائه نشده بود.