رونمایی از آلبوم «ماندالای درون» (II)

هومان اسعدی
هومان اسعدی
قبل از هر چیز عرض تبریک می کنم خدمت سام اصفهانی عزیز، بابت ارایه ی این مجموعه ی زیبا و یکدست پس از یک تلاش حدودا پنج ساله. به دلیل حالت مدیتیتیوی و آرامش عمیقی که در کل اثر دیده می شود (که به نوعی بازتاب ماهیت کل و یکدست اثر محسوب می شود)، در عمق وکل، مجموعه عنوان معنا دار “ماندالای درون” را دارد. اگرچه برخورد های فنی و تمهیدات آهنگساز کم و بیش تغیراتی می کند اما {همچنان} فضای یکدستی در کل قطعات جاریست.

قطعات مختلف بخش اول که بیش تر به حوزه ی کار من مربوط می شود، عنوان پانوراما ها را دارد؛ در این بخش بیشتر از مصالح تماتیک و موتیفیک موسیقی کلاسیک ایرانی یعنی موسیقی دستگاهی ایرانی و همین طور موسیقی، دو منطقه ی ایران یعنی موسیقی کرمانشاه (از مقامات مجلسی اهل حق) و موسیقی بخش هایی از شمال خراسان استفاده شده است. به طور کلی در بخش پانوراما ها با توجه به استفاده از واژه ی پانوراما، خیلی تفوق آگراند دیسماند می بینیم و تمهیداتی برای تدفیر و آگمنتیشن، طولانی کردن و شاید استرچ و کش دادن زمان در پردازش قطعات می بینیم.

اما در مجموع، در این ۴ قطعه آن چیزی که به آنها وحدت می دهد، استفاده از الگو های موتیفی و تماتیک است از سنت های موسیقی ایران و فضا سازی و بازی با رنگ های صوتی در کنار هارمونیزاسیون به شیوه متعارف کلاسیک غربی است.

قطعه ی اول که پانومارای دزمنه، برگرفته از رپرتوار بخش های شمال خراسان است، با موتیفی ریتمیک و پویا که با این موتیف از لحاظ نمای ملودی به اشکال مختلف برخورد شده است؛ نمای ایستا، صعودی و نزولی و به اصطلاح واریاسیون هایی روی این موتیف بنیادی.

در کل اثر از این موتیف به عنوان دستمایه اصلی استفاده شده و به خاطر ایجاد کنتراست، خیلی جاها به صورت الگوهای آگمنته و دی می نویه یا به قول قدما تزییف شده است که همین مسئله به پانورامیک بودن قطعه کمک کرده است و لحظاتی پویایی و ریتمیک زیادی و لحظاتی خیلی کشدار و استرچ شده می شود.

قطعه ی دوم که پانورامای الون نام دارد، برگرفته از یکی از مقامات مجلسی تنبور کردی است که به آن الون یا الون هاتی می گویند. این مقام اساسا از مقامات مجلسی گوران محسوب می شود و خود این الون ریشه در کلمه ی هلونه (از آن بالا) که اشاره ایست به رود الوند (که از بالای کوه دالاهو پایین می آید). این مقام به دلیل بانمایی پایین آمدن رود، دارای پویایی خاصی است اما از نظر متریال موسیقایی اگر قطعه ی قبلی را دارای متریال ریتمیک کوبندهای بدانیم، این قطعه بیش تر دارای متریال تماتیک ویژه است. تم اصلی آن نمای کمانی خاصی دارد که از دو سلول تشکیل شده است؛ سلول اولیه حالت کمانی دارد که یکسری نغمات مثل( ر، می، فا، می و ر) دارای حالت صعودی هستند و گسترش زیادی پیدا می کند که سپس در سلول دوم و بعد با فیگور های کوتاهی به صورت نزولی برمی گردد یعنی جزء اول کمان بست و گسترش پیدا می کند که این خصیصه در اجرای منطقه ای این مقام وجود دارد.

در این مقام سلول اول، محدوده ی نغمه ای کمی دارد، معمولا در ۳ الی ۴ نت گردش می کند اما در گذاره های بعدی سلول دوم، محدوده نغمه ای وسیع تری پیدا می کند. به بیانی این مقام دارای دو منطقه است که منطقه ی اول کم وسعت تر است اما در منطقه ی دوم به یک اوجی میرسد، طولانی تر می شود و بلافاصله به منطقه ی اول برمی گردد. به نوعی الگوی کلی ملودی شبیه رنگ نستاری در دستگاه نوا است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«داستان وست ساید» با همراهی نوازندگان ایرانی اجرا شد

هنرآموزان موسسه “Bridge of Art” (پل هنر) که از از ۲۴ اگوست وارد کشور اتریش و استان فورالبرگ شده بودند، با رهبری ایوو وارنیتش (رهبر و نوازنده کلارینت اتریشی و مدیر مدرسه موسیقی درنبیرن) آثاری از موسیقی کلاسیک از جمله اثر مشهور لئونارد برنشتاین به نام «داستان وست ساید» را اجرا کردند. در کنار این گروه، هنرجویان دیگری به آموزش نزد استادان کنسرواتوار دولتی فورارل برگ پرداختند.

الیاس: تکنیک های هارمونیکا قابل اجرا روی آکاردئون نیست

جنبه مهم دیگری که شاید موسیقی کلاسیک برای نوازنده‌ها خیلی جالب بوده و خیلی به آن پرداختند این بوده که نوع برخورد با قطعات کلاسیک توسط هارمونیکا می‌تواند خیلی منحصر به‌‌فرد و خاص باشد و می شود از توانایی‌های این ساز در انواع صدادهی‌ها یا افکت‌های مخصوصی که این ساز می‌تواند تولید می کند بهره برد. این تکنیک ها منجر به اجراهای متفاوتی از همان قطعات کلاسیک می شود. ما در هارمونیکا دو مکتب اصلی داریم که گرایش آنها به سمت کلاسیک بوده است. مثلا در آمریکا می‌توانیم مکتب لری ادلر و برادرش و یا جانی پوله و تامی رایل و خیلی‌ کسانی دیگر که می‌توان نام برد… آنها موزیک کلاسیک را از فیلتر‌ هارمونیکا عبور می‌دادند و اجرا می‌کردند.

از روزهای گذشته…

بالاد – قسمت دوم

بالاد – قسمت دوم

سنت سرودن ترانه های داستانی درباره وقایع و شخصیتهای روز، هنوز هم ادامه دارد و کمتر پیش می آید که یک واقعه با جذابیت عمومی از چشم تیزبین سرایندگان تصنیف دور بماند.
پاسخی بر یک سئوال

پاسخی بر یک سئوال

شهریور ماه سال گذشته بود که مطلبی در این سایت منتشر شد با عنوان «چند سوال!» که به اجرای موسیقی کشورهای غربی با سازهای ایرانی می پرداخت. این نویسنده در نوشته ای دیگر به طنز اجرای موسیقی غربی با سازهای ایرانی به «پیتزای قرمه سبزی» تشبیه کرده بود.
نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری

نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری

در میان هنرمندان دنیای موسیقی هم مانند رشته‌های دیگر که به ویژه با قشر گسترده‌ای از مردم سرو کار دارند اختلاف‌ها و جر و بحث‌ها بر سر مسایل گوناگون کم نبوده است. در همین ایران خودمان یا در بین هنرمندان ایرانی در خارج، شاید بارها شنیده باشید که گفته شود شعر یا موسیقی فلان اثر از شخص دیگری بوده و به نام شخص دیگری معرفی شده؛ یا پروژه‌هایی که در میانه‌ی راه به خاطر اختلاف هنرمندان به پایان نرسیده‌اند.
منتشری: به برنامه گلهای پیرنیا نرسیدم

منتشری: به برنامه گلهای پیرنیا نرسیدم

ما ۵-۶ آواز خوان و ۱۰۰ تصنیف خوان داشتیم. شما خودتان ردیف آوازی کار کردید و می دانید آواز مشکلات خاص خودش را دارد و حنجره و توانایی مخصوص خود را می طلبد. تصنیف به گونه ای دیگر است: اولا آهنگ تصنیف توسط آواز خوان ساخته می شود و به خواننده یاد می دهند ولی آواز به این صورت نیست و خود خواننده روی شعر آهنگسازی می کند و برای آن قالب مخصوص اش را می سازد پس آواز خوان هم سازنده و هم خواننده اثر است.
زنان و موسیقی (V)

زنان و موسیقی (V)

در قرن هجدهم نقش زنان در موسیقی پر رنگ تر شد و حتی زنان به آهنگ سازی نیز پرداختند. اما موفقیت آن ها بیشتر در نوازندگی بود تا آهنگ سازی. از بین آهنگ سازان زن این دوره می توان به نام های زیر اشاره کرد:
بزرگداشت حسن ناهید در ارسباران برگزار می شود

بزرگداشت حسن ناهید در ارسباران برگزار می شود

مراسم بزرگداشت، استاد حسن ناهید، نوازنده و مدرس پیشکسوت ساز نی، با همکاری موسسه فرهنگی – هنری «راد نواندیش» پنجشنبه ۲۶ دی ماه، در ساعت ۱۷:۳۰ در فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود.
کوشش برای حفظ صلح با زبان موسیقی

کوشش برای حفظ صلح با زبان موسیقی

بهزاد رنجبران، آهنگساز ایرانی مقیم نیویورک و استاد دانشکده‌ی جولیارد، از موفق‌ترین آهنگسازان ایرانی در ایالات متحده است. وی در هنرستان عالی موسیقی در تهران، دانشگاه ایندیانا و دانشکده جولیارد تحصیل کرده و هم‌اکنون در جولیارد به تدریس مشغول است. فعالیت عمده‌ی بهزاد رنجبران در سال‌های گذشته متمرکز بر روی ساخت منظومه‌های سمفونیک بر پایه‌ی شاهنامه فردوسی بوده است. آثاری که با ارکستر سمفونیک لندن اجرا و در آلبومی با عنوان Persian Trilogy منتشر شده‌اند.
متنوع و پر شتاب (I)

متنوع و پر شتاب (I)

نوشته ای که پیش رو دارید نقدی است بر آلبوم «آخرین لبخند تو»به آهنگسازی بهداد بهرامی و نوازندگی رضا تاجبخش که به قلم بهرنگ قدرتی در اختیار ژرونال گفتگوی هارمونیک قرار گرفته است. این آلبوم به صورت اینترنتی منتشر شده است و از این لینک قابل دسترس است.
جوزپه وردی، اپراساز محبوب (III)

جوزپه وردی، اپراساز محبوب (III)

وردی و واگنر رهبران بزرگ موسیقی مستقل از یکدیگر بودند که به نظر می رسید با یکدیگر خصومت نیز داشتند. آنان هیچ گاه با یکدیگر ملاقات نکردند. نظریات وردی بر آثار واگنر بسیار کم بوده اما همان نیز نیکخواهانه نبود: “واگنر همواره انتخابهای یک شکل دارد، راههای تکراری، تلاش برای پرواز به جایی که تنها انسانهای منطقی از بودن در آنجا نتیجه می گیرند.” با این وجود در مرگ واگنر گفت: “غم انگیز، محزون، متاسف انگیز…! واگنر نامی است که تاثیری بزرگ و جاودان بر تاریخ هنر به جای خواهد گذارد.” نظر واگنر درباره آثار وردی که تنها یکی از آنها معروف است، واگنر پس از گوش سپردن به رکیوم وردی گفت” بهترین سخن آن است که سخنی نگوییم!”
نگاهی به اپرای مولوی (XVIII)

نگاهی به اپرای مولوی (XVIII)

این پرده که دیدار نام دارد و با همان ملودی «پرده ششم» (که به عنوان موسیقی آرم این اپرا هم در دی وی دی آن در نظر گرفته شده)‌ آغاز می شود ولی اینبار کر بدون کلام نمی خواند و به اجرای مثنوی مشهور مولوی که با نام نی نامه مشهور است می پردازند: « بشنو از نِی چُون حکایت می‌کند، از جُدایی‌ها شکایت می‌کند…» فرشتگان با شمعی به دست رقصان این بخش را اجرا می کنند و شمس و مولوی را در حال سماع می بینیم.