رونمایی از آلبوم «ماندالای درون» (III)

هومان اسعدی
هومان اسعدی
قطعه ی سوم که پانورامای نهفت است، برگرفته از یکی از گوشه های مهم دستگاه نواست که دارای فواصل خاص و گردش نغمات خاص است که در یک سلول ۴ نتی (دو، ر، سی بمل و فا) اساسا بیشتر حرکت می کند؛ تمرکز آن روی درجه ی دوم (ر) است که این هم یک موتیف بنیادین است که در طول قطعه این موتیف بنیادین، توسط هارمونی های مختلف، گسترش ها و آگیومنت ها و رنگ آمیزی ها، دست مایه پردازش های مختلف قرار گرفته است اما به دلیل حفظ چهار چوب اینتروالها، کاملا ملودی اصلی نهفت شنیده می شود.

قطعه ی چهارم که پانورامای ماهور است اساسا بر مبنای اصلی درآمد ماهور بنا شده است که ساختار موتیف کوبنده ریتمیک را داراست؛ یک نت کوتاه و یک نت بلند که ریز شنیده می شوند و در سلول های خاصی حرکات ملودیک انجام می شود که این سلول ها و تریل ها تداعی خوبی برای گردش کوبنده ی دستگاه ماهور هستند.

اگر به طور کلی بخواهیم بخش پانوراما ها را جمع بندی کنیم، متوجه می شویم بافت کلی اثر هموفونیک است، در قطعات مختلف نوع برخورد با بافت ریتمیک متفاوت است؛ برای مثال در قطعه “دزمنه” ساختار ایزومتریک دارد و بخشها الگوی کلی ریتمیک واحدی را پیش می برند. ولی در قطعه ی “نهفت” برخورد دیگری با بافت ریتمیک شده است و از تکنیک “ریتم های متقاطع” استفاده شده است که لحظاتی تقابل ریتمیک بین دو دست یا دو بخش را به طور همزمان می شنوید. در قطعه ی ماهور نیز رویکرد و تکنیک استفاده از “ریتم های توضیع شونده” به چشم می آید که ریتم بین بخش های مختلف پراکنده می شود.

در آخر مجددا تبریک میگویم به دوست عزیزم آقای سام اصفهانی و امیدوارم که شاهد آثاری اینجنین زیبا، دلنشین و موفق با چنین نگرش آهنگسازی، یعنی بهره مندی از رپرتوار موسیقی ایرانی با ایدیوم موسیقی غربی باشیم و به این ترتیب بتوان به رپرتوآر ساز پیانوی کلاسیک اضافه شود.

پس از هومان اسعدی، مانی جعفر زاده پشت تریبون قرار گرفت، او گفت:
صحبتهای خود را با مقدمه ای آغاز می کنم که به نظرم به آلبوم «ماندالای درون» مربوط است و نقطه ی قوت این آلبوم را مشخص و معرفی می کند؛ در اواخر دهه ی ۶۰ در سینمای ایران اتفاق ترسناکی افتاد که فیلم هایی تولید می شد که این فیلم ها اساسا برای جشنواره ها ساخته می شدند یعنی فیلم هایی بودند که ایده شان بر اساس ارتباط گرفتن با مخاطب ایرانی و کارکردن در فرهنگ ایرانی نبود و اساسا اثر هنری طوری تولید نشده بود که در فرهنگ خودش معنا شود، این اتفاق طبیعی ترین نتیجه ای که داشت این بود که دارای یک سری فیلم فستیوالی روشن فکری بودیم که معمولا مخاطب ایرانی آنها را تماشا نمی کرد و در سوی دیگر دارای یک سری از فیلم ها با درجه ی کیفی پایین بودیم که فقط مخاطب ایرانی می توانست ببیند و استاندارد جهانی نداشتند. این اتفاق تقریبا در اواخر دهه ی ۸۰ در موسیقی ایران هم اتفاق افتاد یعنی یک بخش موسیقی آکادمیک به وجود آوردیم که عامه ی مردم مخاطبش نبود و یک موسیقی پاپ داشتیم که شنونده ی نخبه اعم از موسیقی دان و غیر موسیقی دان آنها را گوش نمی کرد. به نظر می آید که آلبوم ماندالای درون و آلبوم های از این دست که در حال منتشر شدن می باشند این خلاء را پر می کنند.

به بیانی دیگر نسل جدیدی از موسیقیدانان به وجود آمده که متوجه این خلاء شدند و دریافتند که ناگزیر هستند آثاری تولید کنند که در عین دارا بودن پایه ی علمی، فکر و دانش هنری، مخاطبی دارند که در ایران و فرهنگ ایرانی زندگی می کند. به نظرم از این نظر، آلبوم ماندالای درون، آلبومی مهم و در خور اعتنایی است.

تقریبا تمام این ۳۶ دقیقه، ۳۶ دقیقه ای شنیدنی و دلنشینی است، چه برای کسی که موسیقیدان باشد چه برای کسی که موسیقیدان نباشد. در عین حال اگر که موسیقیدان باشید متوجه نکات عمیق و شعورمند موسیقیایی هم در اثر می شوید و در می ابید با آهنگسازی روبه رو هستید که موسیقی ملی کشورش را می شناسد، دغدغه ی فرهنگی دارد، آشنا به رپرتوار موسیقی غربی به معنای موسیقی جهانی است و از تمام اینها یک ترکیب شخصی درخور احترام به وجود آورده است.

3 دیدگاه

  • ابوالفضل
    ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۹۴ در ۴:۱۱ ب.ظ

    باعرض سلام و ادب خدمت مدیر سایت وزین گفتگوی هارمونیک من سالها ست خواننده مطالب پر با ،علمی ومنتقدانه این سایت هستم متاسفانه مدتی است مطالب این سایت چندان به روز نیست برای نمونه به البوم چه اتشهای قمصری که این روزها بحث های فراوانی برانگیخته است پرداخته نشده و یا ماجرای سالار عقیلی هرچه باشد مطالبی که دراین سایت مطرح می شود با توجه به جایگاه علمی وبلند این سایت برای بسیاری سند است وبسیاری از هنردوستان برای پیگیری وخواندن نقد های علمی به این سایت مراجعه می کنند

  • ارسال شده در بهمن ۱۲, ۱۳۹۴ در ۱۲:۰۳ ق.ظ

    دوست گرامی آقای ابوالفضل؛ در طول فعالیت سایت به جز موارد نادری، از طرف سردبیر سایت، هیچ پیشنهادی برای نوشتن مقالات و نقد سفارشی یک اثر به نویسندگان سایت داده نشده است. مطالبی که روی سایت قرار می گیرد، شامل گزارش ها و مقالاتی است که خبرنگاران یا نویسندگان سایت برای ما ارسال می کنند.

  • ابوالفضل
    ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۹۴ در ۳:۱۶ ب.ظ

    به هر حال جای اخبار موسیقی وتحلیل ان دراین سایت خالی است،این را از یک کاربر باسابقه این سایت بپذیرید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

از روزهای گذشته…

بررسی اجمالی آثار شادروان  <br /> روح الله خالقی (قسمت یازدهم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت یازدهم)

این اثر نام بخصوصی ندارد و فقط «محلّی بختیاری» خوانده میشود. متن ترانه، به روایتِ روبیک گریگوریان، در اصل از خطهِ فارس است و معمولاً با این کلمات آغاز میشود: دست به دستمالم نزن جونم دستمالم حریره… الخ. در برنامهِ فوق هم در ترتیبِ جملات و هم در برخی کلمات تغییراتی ملاحظه میگردد. ترانه با صدای رسای فاخته ای که سلامتِ نفس روستا را بیاد میاورد آغاز و با صدای شفافِ الهه ادامه میابد؛ تجربه ای از اثر دو صدایی که به حق ماندنی و ستودنی است.
محمد رضا درویشی و کلیدر (II)

محمد رضا درویشی و کلیدر (II)

همانگونه که در قسمت اول این نوشته بیان شد، شاید اجرای قطعۀ موسیقی کلیدر و آثار مشابه هنری بهانۀ خوبی باشد، برای بررسی علل و عوامل عدم استقبال عمومی از اینگونه آثار و اینکه چرا اینگونه آثار تا این حد برای مردم و مخاطبین نا آشنا و مبهم می نماید و اینکه آیا یک اثر هنری با محتوا و ساختاری اینچنین سنگین بدون پیش زمینه های قبلی، قابل درک و دریافت است یا خیر…؟
به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژنده ی خود را (I)

به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژنده ی خود را (I)

…این روزها، بیشترین عناوینی که با آن برخورد می کنیم، عناوینی است نظیر جهانی کردن موسیقی، نوآوری و ابداع، پیوند شرق و غرب، ارکستری با سازهای ابداعی، موسیقی تلفیقی و… که عمو مأ به صورت فردی در یک شب به فکر، عمل و ارائه میرسند. پیشرفت در هنر یک شبه و جهشی اتفاق نمی افتد. آنهم در سرزمینی که موسیقی آن بسیار رمزآلود و تا حدود بسیار زیادی ناشناخته است.
یادداشتی بر آلبوم «رخت بنما»

یادداشتی بر آلبوم «رخت بنما»

«صوفی» از دقیق‌ترین نام‌هایی‌ست که تاکنون برای یک آلبوم موسیقی انتخاب شده است. برای شرح این مدعا باید کمی به عقب برگردیم. سال ۱۳۷۹ آلبومی منتشر شد با نام «مستانه» به خوانندگی علیرضا افتخاری و سه‌تار جلال ذوالفنون که تا امروز به لطف رسانه‌ی ملی زیاد شنیده شده است. همه‌ی تصنیف‌های آلبوم -به جز یک مورد- شش‌‌وهشت‌های مستانه‌ای بودند، هر کدام روی غزلی. هر تصنیف از درآمد یک دستگاه شروع و با دم دستی‌ترین ملودی‌ها بالا و پایین می‌شد و با چاشنیِ الحان و اطوار آشنای خواننده‌ی آلبوم نیز همراه بود. چه ایرادی دارد؟
لحظه‌هایی در سکوت، زیر آوارها <br>تحلیلی بر آثار منتشر شده کیاوش صاحب نسق (II)

لحظه‌هایی در سکوت، زیر آوارها
تحلیلی بر آثار منتشر شده کیاوش صاحب نسق (II)

در آثار پیانو کمتر اثری را میتوان یافت که فضایی نزدیک به موسیقی معاصر داشته باشد ، تنها استثناها ” ۲ مارچ ۲۰۰۲ ” و ” ۶ آوریل ۲۰۰۲ ” هستند که فضایی متفاوت با بقیه قطعات دارند . این موضوع با توجه به سابقه‌ای که از دیگر آثار او در دست است کمی عجیب به نظر میرسد .
بتهوون و Missa Solemnis- قسمت سوم

بتهوون و Missa Solemnis- قسمت سوم

میسا سولمنیس، سازهای متعدد و ترکیب آوایی بسیار مفصلی دارد. این تنظیم با شکوه و پر عظمت بتهوون، به گروه نوازندگان و خوانندگان بسیار بزرگی نیاز داشت که همین امر موجب بروز مشکلی دیگر برای اجرای این قطعه در کلیسا فراهم میکرد. این قطعه خود به پنج قسمت کایری Kyrie (مناجات)، گلوریا Gloria (تسبیح)، کردو Credo (ایمان)، سنکتوس Sanctus (تقدس) و اگنوس دی Agnus Dei (بره خداوند) تقسیم شده است.
تراژدی مدرنیسم در موسیقی ایران (III)

تراژدی مدرنیسم در موسیقی ایران (III)

آن زمان من چند سالی بود که سه تار میزدم و با چگونگی استفاده از سه تار در ارکستر های بزرگ آشنا بودم و نیز به راحتی میتوانستم از روی دست نوازنده مهارت او را در نوازندگی تشخیص دهم. اولین چیزی که قبل از نواختن ارکستر و کوک کردن آنها توجهم را جلب کرد، آماتور بودن بیش از حد بیشتر نوازندگان بود؛ معلوم نبود چرا آهنگساز برای موسیقی ای که به ادعای خودش با این حساسیت نوشته است، از آماتور ترین نوازنده ها استفاده میکند!؟
آرشیو موسیقی بلوز قبل از جنگ جهانی

آرشیو موسیقی بلوز قبل از جنگ جهانی

یک کمپانی صفحه پرکنی کوچک در اسکاتلند موفق شده است حق انتشار آرشیوی از صفحه هایی که قبل از جنگ جهانی دوم در کمپانی ادیسون ضبط شده بود را تحت تملک خود درآورد. اکثر این صفحه ها از ترانه ها و اجراهایی هستند که به ندرت شنیده شده یا اصلا شنیده نشده اند. این مجموعه، بزرگترین آرشیو موسیقی بلوز آکوستیک در جهان به شمار میرود.
جشنواره نوای خرم در دوراهی انتخاب

جشنواره نوای خرم در دوراهی انتخاب

جمعه ۲۴ آذرماه جشنواره چهارم نوای خرم، در تالار وحدت تهران اختتامیه خود را با استقبال پر شور علاقمندان موسیقی برگزار کرد. آنطور که در فراخوان این جشنواره نوشته شده است، هدف برگزاری این جشنواره «حفظ و گسترش فرهنگ اصیل و فاخر ایرانی و همچنین ارتقای نگرش هنری نسل جوان از طریق شناخت آثار اساتید گذشته و تاثیر گرفتن از نمونه‌ها و الگوهای موجود در موسیقی ایرانی» است و چنانکه انتخاب قطعات مسابقه در دوره های مختلف این جشنواره نشان می دهد، تلاش بر این است که محوریت آثار این جشنواره بر اساس اجرای تصانیف همایون خرم و در کنار آن، چند همکار ویلنیست او در برنامه گلها باشد.
موسیقی بلوز – قسمت ششم

موسیقی بلوز – قسمت ششم

مضامین ترانه های بلوز برگرفته از واقعیات زندگی بود: کار(در مزارع و اردوگاهها و کارخانه ها)، گرسنگی، بی خانمانی ، فقر، خشونت ، تنهایی ، حسرت ، زن ، عشق ، بی وفایی ، سفر، مرگ، تبعیض و بی عدالتی.