این آب‌های اهلیِ وحشت… (IV)

گوستاو مالر (۱۹۱۱-۱۸۶۰): زیگموند فروید و گوستاو مالر هر دو در وین زندگی می‌کردند. مالر هشت ماه قبل از مرگش، در تلاش برای درمان بحران‌های روحی خود سراغ فروید رفت. کسی که یافته‌های روانشناختی‌اش تأثیری عمیق در فلسفه و هنر داشت. امروز بعد از گذشت بیش از یک قرن از آن گفت‌وگوی چهار ساعته‌، دیدار آن دو غول، جالب‌توجه‌تر از گذشته است. یافته‌های فروید به‌ویژه در خصوص ناخودآگاه، تاریخ اندیشه را به مسیرهای بکری برد و دنیای هنر نیز به تبع این موج عظیم، دستخوش تحولات جدیدی شد. با اینحال، مالر و فروید معاصر بودند و هنوز پژواک یافته‌های جدید در دنیای روان آدمی را، نمی‌توان بطور مستقیم در آثار مالر ردیابی کرد.

از این روست که معاصر بودن این دو و بخصوص دیدارشان بسیار جالب توجه می‌نماید. گویی مالر در خلق موسیقی، ناخودآگاه با روح زمانه همراه بوده است. موسیقی او، تأثیرات شگرفی در دنیای موسیقی گذاشت که همچون یافته های فروید، امروز بعد از یک قرن، هنوز که هنوز است ذهن‌های جستجوگر را به چالش می‌کشند.

از میان آثار مالر، سمفونی هفتم او همیشه به عنوان یک موسیقی حاوی سوژه‌های شبانه توصیف شده و در میان پنج موومان آن، موومان سوم در حقیقت بخش کابوس این سفر شبانه است. نه تنها این سمفونی بلکه تمام آثار دیگر مالر که او بعد از سمفونی پنجم تصنیف کرد در زمان حیات مآلر به اجرا در نیامدند. سمفونی هفتم نخستین بار در ۱۹۱۶ یعنی پنج سال بعد از مرگ مآلر در وین اجرا شد. مآلر دو موومان دوم و چهارم از پنج موومان سمفونی هفتم خود را در تابستان ۱۹۰۴ و مابقی را در تابستان ۱۹۰۵ نوشت. این دو موومان، هر دو نکتورن (موسیقی شبانه) بودند و دقیقاً بعد از اتمام کار سمفونی ششم و فینال تراژیک و تلخ‌اش نوشته شدند.

audio file بشنوید بخشی از موومان سوم سمفونی شماره هفت مالر را

موومان سوم گرچه والسی پیچیده و پرتنش است اما بواسطه‌ی جیغ‌ها، سردرگمی‌های ملودیک،‌ ضربه‌ها و التهاب‌هایش گویی شبحی شیدا بین دو موسیقی شبانه‌ی موومان‌های دوم و چهارم است. موومان سوم، موومان مرکزی سمفونی هفتم و کوتاه‌ترین موومان این سمفونی است. مالر خود این موومان را “Schattenhaft” (یا shadowy) سایه‌گون توصیف کرده است. موسیقی موومان کابوس، بینهایت سیال است. هر لحظه تصاویر عوض می‌شوند و پیرنگ ملودیک این شاهکار نبوغ‌آمیز، غیر قابل پیش‌بینی است.

13 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۹۴ در ۱۲:۵۹ ق.ظ

    سمفونی هفتمش واقعا بی نظیره…

  • ارسال شده در خرداد ۱۹, ۱۳۹۵ در ۱:۳۰ ب.ظ

    عالی بود

  • ارسال شده در مرداد ۹, ۱۳۹۵ در ۲:۴۶ ق.ظ

    ممنون
    عالی بود

  • ارسال شده در مرداد ۹, ۱۳۹۵ در ۱۱:۱۱ ق.ظ

    با سلام تشکر از سایت خوبتون واقعا عالی بود. ادامه بدید

  • ارسال شده در مرداد ۱۰, ۱۳۹۵ در ۳:۰۹ ق.ظ

    واقعا مفید و سودمند بود ممنون..

  • ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۵ در ۷:۳۱ ب.ظ

    با سلام
    عالی بود استفاده کردم
    انشالله مطالب بعدی

  • ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۵ در ۷:۳۲ ب.ظ

    منتظر مطالب بعدی شما هستیم

  • ارسال شده در مهر ۶, ۱۳۹۵ در ۱:۴۰ ب.ظ

    سلام
    مطلب جالبی بود ، براتون آرزوی موفقیت دارم
    موفق باشید

  • ارسال شده در اسفند ۱۸, ۱۳۹۵ در ۱۱:۲۸ ق.ظ

    ممنونم از پست خوبتون اگر امکانش هست بیشتر از این مقاله ها در سایتون قرار بدید

  • ارسال شده در بهمن ۱۲, ۱۳۹۶ در ۶:۴۸ ب.ظ

    چقدر اتفاق جالبی رو مطرح کردید ، اینکه مالر و فروید در یک دوره زمانی زیست میکردند و اتفاق هایی که افتاده ، فوق العادست.
    سپاس از شما

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۲۶, ۱۳۹۶ در ۶:۰۰ ب.ظ

    موزیک های جالبی دارند ایشون من خودم چنتاشو شنیدم

  • ثروت
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۹۷ در ۸:۰۵ ق.ظ

    مطلب جالبی بود…ممنون

  • ارسال شده در آذر ۵, ۱۳۹۷ در ۱۲:۲۱ ب.ظ

    مطلب جالبی بود . با تشکر

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (X)

فرض کنید از این ۴۰۹۶ مجموعه در طی تقریبا چهارصد سال گذشته هر سال تنها از ۲۰ مجموعه مختلف استفاده شده است. این می‌شود ۸۰۰۰ مجموعه (۴۰۰*۲۰)؛ یعنی ۴۰۰۰ تا بالاتر از گنجایش سیستم. حال به‌طور فرضی سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هر سال ۱۵ مجموعه مختلف استفاده شده. این می‌شود ۶۰۰۰ مجموعه یعنی ۲۰۰۰ مجموعه بالا تر از گنجایش سیستم. باز سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هرسال از ۱۴ مجموعه مختلف استفاده شده. این می شود ۵۶۰۰ مجموعه.

نگاهی به غلبه موسیقی پاپ بر موسیقی کلاسیک در کنسرت «ارکستر سازهای ملیِ» جدید

به یاد می آورم پس از اولین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران با عنوان جدید «ارکستر سمفونیک ملی ایران»، غوغایی در جامعه موسیقی به پا شده بود و طرفداران طرح علی رهبری (که تعطیلی ارکستر ملی و ادغام آن با ارکستر سمفونیک تهران و تغییر نام این ارکستر بود) و فرهاد فخرالدینی (که خواستار تشکیل ارکستری مجزا از ارکستر سمفونیک تهران به مانند سالهای گذشته با عنوان ارکستر ملی بود) در مقابل هم صف کشی کرده بودند؛ در نهایت برنده این بحث رهبر سابق ارکستر ملی فرهاد فخرالدینی بود و به سرعت طی برگزاری جلسه ای، ارکستر ملی تقریبا با همان ترتیب سابق شکل گرفت البته با این تفاوت که قرار شد با دعوت از رهبران میهمان، وضعیت تک بعدی ارکستر ملی که به شدت تحت تاثیر موسیقی سبک ارکسترال ایرانی بود تعدیل یابد. *

از روزهای گذشته…

یو-تو (I)

یو-تو (I)

یوتو (U2) گروه موسیقی راک ایرلندی که در سال ۱۹۷۶ در دوبلین شکل گرفت و امروزه به‌عنوان یکی از معروفترین، محبوبترین و پرافتخارترین گروه‌های موسیقی در جهان محسوب می‌شود. اعضای این گروه: پال هیوسن معروف به بونو (Paul Hewson -Bono) خواننده اصلی، دیوید ایوانس معروف به اِج (Dave Evans – The Edge) و برادر بزرگترش دیک (Dik Evans) گیتار، آدام کلایتون (Adam Clayton) از دوستان برادران ایوانس، گیتار بیس و لری مولن جونیور (Larry Mullen, Jr) درام.
فخرالدینی: راه اندازی ارکستر بدون حامی دولتی مشکل است

فخرالدینی: راه اندازی ارکستر بدون حامی دولتی مشکل است

فرصتی به وجود آمده که با کمک آقای تفرشی که در واقع در نقش مدیر برنامه هستند به اتفاق سالار عقیلی ارکستر راه اندازی کنیم. ما ۴۵ نفر از بچه‌های نوازنده را جمع کردیم که بعضی در ارکستر ملی قبلی هم بوده اند و می خواهیم به طور مستقل کاری را شروع کنیم؛ تمرینات از ۹ مهر آغاز می‌شود. در این کنسرت هشت قطعه جدید و هشت قطعه تکراری اجرا خواهیم کرد.
وضعیت اجتماعی تنبک نوازان

وضعیت اجتماعی تنبک نوازان

در سالیان پیش هنر نواختن تنبک به شکل تکنوازی نگریسته نمیشده است. توضیح آنکه خوانندگان دو گونه بودند، یکی آوازخوانان که بر پایه ردیف موسیقی اصیل خوانندگی میکردند و دیگری تصنیف خوانها که تصنیف ها (ترکیب های ریتمیک موسیقی آوازی) را اجرا میکردند.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (IV)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (IV)

از طرف دیگر در بررسی های تاریخی – ادبی می بینیم که در دوره های مختلف تاریخی، زبان های فارسی و عربی در جهان متمدن قدیم، مانند زبان های فرانسه و انگلیسی در قرن اخیر، زبان های بین المللی بوده اند و حدودشان بر محدوده های فرهنگ های ایرانی یا عربی منطبق نبوده است. شاعران فارسی گویی مانند امیر خسرو دهلوی، هندی و رودکی، ترک سمرقندی بوده اند و همان طور که اشاره شد، عده ی زیادی از شاعران ایرانی نژاد و فارسی زبان هستند که آثارشان به زبان عربی و در حیطه ی تاریخ ادبیات عرب است. (۴)
ریتم در موسیقی جز – قسمت اول

ریتم در موسیقی جز – قسمت اول

هنگامی که شما به موسیقی گوش می دهید المانهای بسیاری دست به دست هم می دهند تا سبک و نوع موسیقی را مشخص کنند. از رنگ آمیزی سازها گرفته تا مشخصه های ملودی، هارمونی، ریتم و … موسیقی Jazz نیز از این قاعده مستثنا نیست، اما ممکن است تعجب کنید اگر بدانید که به نظر بسیاری از اهل موسیقی، آنچه در موسیقی در Jazz مهمتر از قطعه نوشته شده روی کاغذ است، به نحوه اجرای قطعه توسط نوازنده بر می گردد و…
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت سی ام)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت سی ام)

مسلماً انگیزه خلق اثر و تاریخ پیدایش اصل و هر یک از اجراها و یا تفسیری مختصر اما کارشناسانه از هر اثر و هر اجرا و اقوال مشاهیر و صاحب نظران در مورد آن، همگی میتوانند بر ارزش تاریخی و غنای چنین فهرستی بیفزایند. چنین گامی تنها اقدامی فرهنگی و تاریخی نبوده بلکه ادای دینی است به استاد وزیری و شاگرد و دوست وفادارش.
هفزیباه منوهین، نابغه پیانو (I)

هفزیباه منوهین، نابغه پیانو (I)

هفزیباه منوهین (۱۹۸۱ ژانویه ۱- ۱۹۲۰ مه ۲۰) پیانیست آمریکایی – یهودی، مدافع حقوق بشر، زبان شناس و نویسنده ای است که در خلق چندین کتاب و نگارش، با همسر دومش، ریچارد حائوسر (Richard Hauser) مشارکت داشت. او همچنین خواهر لرد یهودی منوهین (Yehudi Menuhin) ویولونیست و یالتاح منوهین (Yaltah Menuhin)، پیانیست، نقاش و شاعر، بود.
بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (IX)

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (IX)

با وجودی که هر سه از انواع مختلف دراب به عنوان تزیین استفاده کرده‌اند صداهای تشکیل دهنده یکسان نیست (نمونه‌ی ۱۸). در این مورد خاص به نظر می‌رسد که تفاوتی که در نوشته‌ی بهجت با دو نوشته‌ی دیگر موجود است حاصل سلیقه‌ی او در تنظیم برای سنتور بوده باشد، چرا که اجرای این نوع از دراب با تار چندان مرسوم نیست و با توجه به این‌که منبع اصلی وی به گفته‌ی خودش نواخته‌های برومند بوده، محتمل‌ترین حالت این است که دخالت سلیقه‌ی او را بپذیریم.
” Let It Be” اثر مک کارتنی (II)

” Let It Be” اثر مک کارتنی (II)

در ۲۶ ماه مارس سال ۱۹۷۰، فیل اسپکتور (Phil Spector) – تهیه کننده و آهنگساز – ترانه مذکور را برای آلبوم ” Let It Be” مجددا تنظیم نموده و در آن تغییراتی نسبت به نسخه تک آهنگ اعمال نمود. از جمله اینکه دو اجرای مختلف تک نوازی گیتار به طور همزمان در آن گنجانده شد و در انتهای ترانه جمله ” There will be an answer” به جای یک بار دو بار تکرار می گردید. اجرای قدیمی این ترانه در آلبوم Anthology 3 که در ۲۸ اکتبر سال ۱۹۹۶ روانه بازار شد، مجددا به گوش رسید.
سپنتا و سه پاره تفردش

سپنتا و سه پاره تفردش

یکی از واپسین‏ها بود. بازمانده نسلی که یکی یکی یا گاه چند چند دارند از میان ما به لابه‏لای صفحه‌های تاریخ موسیقی کوچ می‏کنند. ساسان سپنتا از تبار تجددخواهان نیمه اول سده حاضر بود و از آخرین نمایندگان نظرپرداز این مکتب که تا پایان عمر، با وجود همه تغییراتی که در فضای فکری و پژوهشی و گفتمان نظری موسیقی ایرانی رخ داده است، همچنان دست از قلم برنداشته و به کار می‏ پرداخت.