این آب‌های اهلیِ وحشت… (IV)

گوستاو مالر (۱۹۱۱-۱۸۶۰): زیگموند فروید و گوستاو مالر هر دو در وین زندگی می‌کردند. مالر هشت ماه قبل از مرگش، در تلاش برای درمان بحران‌های روحی خود سراغ فروید رفت. کسی که یافته‌های روانشناختی‌اش تأثیری عمیق در فلسفه و هنر داشت. امروز بعد از گذشت بیش از یک قرن از آن گفت‌وگوی چهار ساعته‌، دیدار آن دو غول، جالب‌توجه‌تر از گذشته است. یافته‌های فروید به‌ویژه در خصوص ناخودآگاه، تاریخ اندیشه را به مسیرهای بکری برد و دنیای هنر نیز به تبع این موج عظیم، دستخوش تحولات جدیدی شد. با اینحال، مالر و فروید معاصر بودند و هنوز پژواک یافته‌های جدید در دنیای روان آدمی را، نمی‌توان بطور مستقیم در آثار مالر ردیابی کرد.

از این روست که معاصر بودن این دو و بخصوص دیدارشان بسیار جالب توجه می‌نماید. گویی مالر در خلق موسیقی، ناخودآگاه با روح زمانه همراه بوده است. موسیقی او، تأثیرات شگرفی در دنیای موسیقی گذاشت که همچون یافته های فروید، امروز بعد از یک قرن، هنوز که هنوز است ذهن‌های جستجوگر را به چالش می‌کشند.

از میان آثار مالر، سمفونی هفتم او همیشه به عنوان یک موسیقی حاوی سوژه‌های شبانه توصیف شده و در میان پنج موومان آن، موومان سوم در حقیقت بخش کابوس این سفر شبانه است. نه تنها این سمفونی بلکه تمام آثار دیگر مالر که او بعد از سمفونی پنجم تصنیف کرد در زمان حیات مآلر به اجرا در نیامدند. سمفونی هفتم نخستین بار در ۱۹۱۶ یعنی پنج سال بعد از مرگ مآلر در وین اجرا شد. مآلر دو موومان دوم و چهارم از پنج موومان سمفونی هفتم خود را در تابستان ۱۹۰۴ و مابقی را در تابستان ۱۹۰۵ نوشت. این دو موومان، هر دو نکتورن (موسیقی شبانه) بودند و دقیقاً بعد از اتمام کار سمفونی ششم و فینال تراژیک و تلخ‌اش نوشته شدند.

audio file بشنوید بخشی از موومان سوم سمفونی شماره هفت مالر را

موومان سوم گرچه والسی پیچیده و پرتنش است اما بواسطه‌ی جیغ‌ها، سردرگمی‌های ملودیک،‌ ضربه‌ها و التهاب‌هایش گویی شبحی شیدا بین دو موسیقی شبانه‌ی موومان‌های دوم و چهارم است. موومان سوم، موومان مرکزی سمفونی هفتم و کوتاه‌ترین موومان این سمفونی است. مالر خود این موومان را “Schattenhaft” (یا shadowy) سایه‌گون توصیف کرده است. موسیقی موومان کابوس، بینهایت سیال است. هر لحظه تصاویر عوض می‌شوند و پیرنگ ملودیک این شاهکار نبوغ‌آمیز، غیر قابل پیش‌بینی است.

12 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۹۴ در ۱۲:۵۹ ق.ظ

    سمفونی هفتمش واقعا بی نظیره…

  • ارسال شده در خرداد ۱۹, ۱۳۹۵ در ۱:۳۰ ب.ظ

    عالی بود

  • ارسال شده در مرداد ۹, ۱۳۹۵ در ۲:۴۶ ق.ظ

    ممنون
    عالی بود

  • ارسال شده در مرداد ۹, ۱۳۹۵ در ۱۱:۱۱ ق.ظ

    با سلام تشکر از سایت خوبتون واقعا عالی بود. ادامه بدید

  • ارسال شده در مرداد ۱۰, ۱۳۹۵ در ۳:۰۹ ق.ظ

    واقعا مفید و سودمند بود ممنون..

  • ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۵ در ۷:۳۱ ب.ظ

    با سلام
    عالی بود استفاده کردم
    انشالله مطالب بعدی

  • ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۵ در ۷:۳۲ ب.ظ

    منتظر مطالب بعدی شما هستیم

  • ارسال شده در مهر ۶, ۱۳۹۵ در ۱:۴۰ ب.ظ

    سلام
    مطلب جالبی بود ، براتون آرزوی موفقیت دارم
    موفق باشید

  • ارسال شده در اسفند ۱۸, ۱۳۹۵ در ۱۱:۲۸ ق.ظ

    ممنونم از پست خوبتون اگر امکانش هست بیشتر از این مقاله ها در سایتون قرار بدید

  • ارسال شده در بهمن ۱۲, ۱۳۹۶ در ۶:۴۸ ب.ظ

    چقدر اتفاق جالبی رو مطرح کردید ، اینکه مالر و فروید در یک دوره زمانی زیست میکردند و اتفاق هایی که افتاده ، فوق العادست.
    سپاس از شما

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۲۶, ۱۳۹۶ در ۶:۰۰ ب.ظ

    موزیک های جالبی دارند ایشون من خودم چنتاشو شنیدم

  • ثروت
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۹۷ در ۸:۰۵ ق.ظ

    مطلب جالبی بود…ممنون

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «در آتش آوازها»

بعد از دوره‌ای طولانی، جای خرسندی است که نواخته‌هایی دیگر از ویرتوئوز کم‌کار «بهداد بابایی» در این آلبوم ثبت شده است؛ هرچند نه در سطح تکنوازی‌های قدیم. ریزهای رعدآسا، مضراب‌های تیزِ آشنا، جست و خیزهای جذابِ دست چپ، و پاساژهای سریع در اینجا نیز شنیده می‌شوند اما ابزارِ ارائه‌ی تحریرها و جمله‌هایی اغلب کم‌رمق شده‌اند و نوانس‌ها دیگر دامنه‌ی چشمگیرِ گذشته را ندارند.

مغالطات ایرانی – مکتب وزیری (II)

با مطالعه آثار مکتوب نویسندگان و منتقدان موسیقی ایران در مجلات فارسی زبان، به روشنی می توان نوشته هایی از پیروان وزیری یافت که به بعضی از موارد مطرح شده معتقد نباشند ولی همگی در موردِ اولین و به واقع، مهمترین اصل مکتب وزیری اعتقاد دارند و عدم اعتقاد آنها به مورد اول، می تواند…
ادامهٔ مطلب »

از روزهای گذشته…

سارا وائوگن (III)

سارا وائوگن (III)

در آوریل ۱۹۷۲ وائوگن مجموعه آهنگهایی را با نوشته، مدیریت و رهبری مایکل لگراند (Michel Legrand) ضبط کرد. وائوگن همچنین قطعه “زندگی در ژاپن” (Live in Japan) که آلبومی با کنسرتهای زنده در توکیو بود در سپتامبر ۱۹۷۳ ضبط کرد. باب شید آهنگ “فرستادن دلقکها” با اشعاری از استیفان ساندهیم (Stephen Sondheim) را به وائوگن پیشنهاد داد که این آهنگ از آن پس به نوعی امضای او پس از آهنگ “شفیقانه” که همواره در اجراهای سولوی او وجود داشت، بدل شد.
درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (VI)

درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (VI)

اگر در میزان اول دوضربی به جای دو سیاه، ۸ دولا چنگ (میزان ۳) قرار داشته باشد، می توان گفت میزان سوم، ۸ ضربی ۴+۴ است با دو تاکید. اما چون اجزاء ترکیب کننده، زمان های یک اندازه (یک سیاه یا ۴/۱) دارند، این میزان ها همه با دو ضرب (با دوتا پا زدن یا دو ضربه مترونم) قابل اجرا هستند. یا دقیق تر واحد زمانی تعیین کننده در داخل میزان یک نت سیاه یا یک ۴/۱ است.
کتابی درباره رضا ورزنده (II)

کتابی درباره رضا ورزنده (II)

با‌این‌حال، نباید از یاد برد که ورزنده در کنار استادانی همچون کسایی، شهناز، عبادی، شریف، یاحقی، محمودی خوانساری، تاج اصفهانی و… سنتور نواخته است و به نظر نگارنده، صرف‌نظر از هر‌گونه ارزش‌گذاری، بی‌توجهی و عدم بررسی و شناخت شیوۀ سنتورنوازی ورزنده به‌معنای نادیده‌گرفتن یکی از پرنفوذترین شیوه‌های نوازندگی سنتور در حدود سال‌های ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۰ است.
لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (II)

لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (II)

آثاری که تحت عنوان نظریه‌پردازی و پژوهش از وی در کتاب سال شیدا منتشر شده حول دو محور اصلی متمرکز است. این دومحور که هر دو به گفته‌ی خودش در سال‌های دهه‌ی ۱۳۵۰ (۲) شکل گرفته نوشته‌های وی را به دو قسمت تقسیم کردهاست هر چند که جهان‌بینی لطفی در هر دوی آن‌ها به یک شکل خودنمایی می‌کند. یکی از دو محور اصلی توصیف-تشریح متفکرانه‌ی بخش‌هایی از موسیقی دستگاهی است که پیش از نوشته شدن مقالاتش در فرهنگ شفاهی در مورد آن‌ها نکاتی وجود داشته اما به دقت مورد بررسی قرار نگرفته بود (۳) و دیگری پرداخت نظریه‌ای برای توضیح روابط موسیقی دستگاهی است.
موسیقی شنیداری و تصویری

موسیقی شنیداری و تصویری

همه ما بدون شک موسیقی را ابزاری شنیداری محسوب میکنیم، یعنی ابزاری که از راه گوش و حس شنوایی منتقل میشود. این به دلیل عناصر سازنده موسیقی است که متشکل از نوانسهای مختلف صوتی و حالت هماهنگ آن برای گوش و در نهایت ذهن که مرکز تعقل و احساسات انسان است، لذت بخش خواهد بود.
نگاهی به آلبوم بوم، ساخته حمیدرضا دیبازر (II)

نگاهی به آلبوم بوم، ساخته حمیدرضا دیبازر (II)

در ابتدا تمی توسط سه تار ارائه میشود، سپس این تم به عود و پس از آن به کمانچه سپرده میشود”بهره گیری از تکنیک ایمیتاسیون (تقلید)”.
برخی از دلایل ایجاد استرس در نوازندگی

برخی از دلایل ایجاد استرس در نوازندگی

داشتن انقباضات عضلانی و همچنین استرس در هنگام نواختن را در هنگام تمرینات کمتر متوجه میشوید، چراکه در زمان تمرین با خیالی آسوده در خانه و برای خودتان مینوازید! اما چرا وقتیکه که برای کنسرت و یا اجرا در برابر دیگران حاضر میشوید این استرس و انقباضات خود را نشان میدهد؟ در این مقاله به ذکر چند نکته بسنده میکنیم و سعی میشود تا در مطالب آتی به سراغ حافظه ناخود آگاه و خود آگاه برویم و کشف این نکته که در هنگام تمرین و اجرا چه اتفاقی برای نوازنده می افتد.
دو اصطلاح مهم

دو اصطلاح مهم

اگر خیلی دقیق موسیقی را دنبال کرده باشید حتما” تابحال با اصطلاح Opus برخورد کرده اید. Opus یک اصطلاح لاتین به معنای کار(Work) است که برای مشخص کردن توالی کارهای آهنگسازان بکار میرود.
آن روزهای سالم سرشار!

آن روزهای سالم سرشار!

« پسران به یاد پدران»؛ تیتر اول روز یکشنبه ی شرق بود که اشاره ای داشت به کنسرت چند شب گذشته ی همایون شجریان و سهراب پورناظری با همراهی آیین مشکاتیان، و البته طراحی صحنه و لباس باران کوثری. این چهار اسم، هسته ی اصلی این کنسرت را شکل داده اند. چهار اسمی که هیچ کدام در عرصه ای برابر و سالم قد علم نکرده اند. همایون شجریان اگر پسر شجریان بزرگ نبود، احتمالاَ نه از لحاظ تکنیک در حد و اندازه های امروزش بود (به عبارت دیگر: فرصت دست یافتن به استادی به بزرگی محمدرضا شجریان را نمی داشت) و نه از لحاظ شهرت. سهراب پورناظری هم به همین شکل، از راه پدر و پسر عموی او، به فرصت هایی دست یافته که در دست دیگران نبوده.
اجرای رباعیات خیام با ارکستر سمفونیک آلنتون

اجرای رباعیات خیام با ارکستر سمفونیک آلنتون

سومین موومان از «آوازهای ابدیت» (برای سوپرانو و ارکستر) ساخته بهزاد رنجبران، آهنگساز ایرانی مقیم نیویورک، در روزهای یازدهم و دوازدهم فوریه ۲۰۰۶ (برابر با ۲۲ و ۲۳ بهمن ۱۳۸۴) به وسیله ارکستر سمفونیک آلنتون (Allentown) در آمریکا اجرا خواهد شد.در این برنامه تامارا متیو(Matthews Tamara)به عنوان تکخوان با ارکستر همکاری خواهد داشت.