کلارا راکمور، ترمینیست نابغه

کلارا راکمور (نام خانوادگی پدری او، رایزنبرگ بود) نوازنده چیره دست ترمین (theremin) بود که در روز نهم ماه مارچ سال ۱۹۱۱ در ویلنیوس، لیتوانی کنونی، به دنیا آمد. کلارا راکمور (Clara Rockmore) اگر زنده بود می بایست امروز ۱۰۵ ساله شود.

کلارا راکمور نابغه ویلن بود و از چهار سالگی به کنسرواتوار سنت پترزبورگ راه یافت. کلارا کم سن ترین هنرجویی است که تا کنون به این مؤسسه آموزشی راه یافته است.

زمانی که خانواده کلارا تصمیم گرفت که از دولت انقلابی شوروی فرار کند، آرامش از زندگی او رخت بربست. خانواده او با یک کالسکه اقدام به فرار کردند و به گفته خواهر کلارا، یعنی نادیا رایزنبرگ، این سفر بسیار طولانی و دشوار بود. آنها مجبور بودند که از مرزهای زیادی به صورت غیر قانونی عبور کنند و هیچ گاه مطمئن نبودند که می توانند به کشوری راه پیدا کنند که از آنجا برای اخذ ویزای آمریکا اقدام کنند یا خیر.

خانواده رایزنبرگ بالاخره در سال ۱۹۲۱ به آمریکا رسید. کلارا در نیویورک موسیقی را با آئور ادامه داد و کمی پیش از نخستین کنسرتش که قرار بود کنسرتو بتهون را با ارکستر کورتیس (Curtis Orchestra) اجرا کند متوجه ابتلا به بیماری آرتروز دست شد و مجبور شد نوازندگی ویلن را کنار بگذارد. البته این مشکل باعث نشد که کلارا رویای موزیسین شدن را فراموش کند. او در واقع با ساز ترمین آشنا شد و به بهترین نوازنده آن تبدیل گشت.

خوشبختانه او با لئون ترمین (Leon Theremin که صورت آمریکایی Lev Termen است)، مخترع نخستین ساز الکترونیکی، آشنا شده بود که مسیر زندگی او را تغییر داد.

تصویری از کلارا راکمور در کنار استوکوفسکی رهبر مشهور ارکستر

ترمین نخستین ساز الکترونیکی دنیا است و نخستین سازی است که می توان بدون لمس کردن آن را نواخت. ساز ترمین الهام بخش موزیسین ها و گروه های موسیقی مانند رولینگ استونز، لد زپلین و بیچ بویز بود. در واقع ساخت این ساز به اختراع نخستین سینتی سایزر انجامید.

audio file به قسمتی از اجرای درخشان کلارا راکمور از والس «سانتی مانتال» چایکوفسکی توجه کنید.

کلارا درمورد این ساز گفته بود که «بخش زیبایی شناسانه این ساز واقعا برایم شگفت انگیز بود، زیبایی بصری و ایده نواختن در هوا برایم جالب بود. من همچنین صدای این ساز را دوست داشتم. نواختن ترمین را امتحان کردم و ظاهراً تواناییم را در نواختن آن نشان دادم. کمی بعد لئون مدل آر سی ای ترمین را به من هدیه داد.» بدین ترتیب بود که ترمین ساز اول کلارا شد و کلارا به نوازنده برجسته آن تبدیل شد. به عنوان ترمینیست (نامی که به نوازندگان ساز ترمین اطلاق می گردد) چیره دست و پیشگام، توانست حتی بر طراحی سری های بعدی این ساز نیز تأثیر بگذارد. او توانست در دهه بیست قرن بیستم به دوستش لئون ترمین کمک کند تا ویژگی های دیگری را به این ساز اضافه کند که از جمله آنها می توان به «انگش گذاری هوایی» (aerial fingering) برای تغییر دادن نت ها نام برد.

کلارا راکمور در روز دهم ماه می ۱۹۹۸ در سن ۸۷ سالگی در نیویورک درگذشت.

با وجود اینکه لئون چندین بار از کلارا خواستگاری کرد اما کلارا پیشنهاد ازدواج او را نپذیرفت و با رابرت راکمور که وکیل بود ازدواج کرد.

کلارا راکمور در روز دهم ماه می ۱۹۹۸ در سن ۸۷ سالگی در نیویورک درگذشت.

وب سایت گوگل روز نهم مارچ ۲۰۱۶ یعنی امروز، لوگوی خود را به لوگویی، که به مناسبت صدمین سال تولد کلارا راکمور طراحی کرده است، تغییر داد.

پی نوشت
en.wikipedia.org
telegraph.co.uk
nadiareisenberg-clararockmore.org

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

میکس و مستر به زبان ساده تحت برنامه کیوبیس (V)

دینامیک در موسیقی های قدیمی بیشتر است و در موسیقی امروز محدودتر. دینامیک کار نهایی عملی است که مهندس مستر انجام می دهد.

ریتم و ترادیسی (XIV)

رایج ترین روش واقع نمای بازنمایی موسیقایی ذخیره سازی مستقیم موج صداست. ساز و کارِ متداول ذخیره-سازی آنالوگْ نوارهای کاست و ضبط های اِل پیْ هستند. فنون متداول ذخیره سازی دیجیتالْ شکل موج را نمونه برداری کرده و سپس بازنمودی از نمونه ها را بر نوار مغناطیسی، در قالب نوریِ آنْ بر سی دی، یا در حافظه ی یک رایانه ذخیره می کند. تمامی این فن آوری ها تغییرات صدا را در یک موجِ فشار صوتی هنگام رسیدن آن به میکروفُن ضبط می کند.

از روزهای گذشته…

آرشه و تاریخی بر پدیده های آن (I)

آرشه و تاریخی بر پدیده های آن (I)

هنگامی که تصمیم برای شروع و نوشتن مطالبی درباره آرشه گرفته شد راههای متفاوتی برای چگونگی بیان بهتر آن به ذهن رسید و تلاشی سخت برای شروع آن پدید آمد، زیرا در این زمان که در حال عبور از آن هستیم، تلمبار اطلاعات درست، مبهم و پیجیده، آنقدرسنگین هست که نیرو و توان تحلیل را از انسان سلب نمایدو شاید این سوال پیش آید که مگر در رابطه با چه موضوعی قرار است بحث و گفتگو شود ؟ تحلیل و تفکیک آن نباید دشوار باشد!
موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (VII)

موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (VII)

در سال ۱۸۷۳ ساختن یک قطعه سرود ملی به هموطن ما مسیو لومر تکلیف می شود. این سرود جالب و همچنین مارش تاجگذاری توسط لومر ساخته می شود و بوسیله مؤسسه انتشاراتی شودن (۱۶) {یا شودنس} واقع در کوچه سنت انوره (۱۷) پاریس به طبع میرسد و هزینه سنگین چاپ آن از طرف دولت ایران پرداخت می گردد.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (X)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (X)

کلیه کوشش هایی که تاکنون در جهت تجزیه و تحلیل سیستم های تنال این موسیقی ها با استفاده از نوتاسیون معمول اروپا به عمل آمده نامؤفق بوده و بی اندازه غیردقیق و خودسرانه صورت پذیرفته است. ایراد و انتقاد بعضی از محققین به آوانویسی موسیقی های غیرغربی با استفاده از نوتاسیون معمول اروپا، بی شک تا حدودی منطقی به نظر می رسد. این نوتاسیون قادر نیست کلیه ویژگی های ملودیک، ترکیبات و کیفیت های صوتی موسیقی فرهنگ های غیرغربی را مشخص کند. به همین دلیل ابتکارها و پیشنهادهای دیگری در جهت ثبت ملودی های این فرهنگ ها ارائه می شود‌‌» (مسعودیه/۱۳۸۳، ۴۸ و ۴۹).
تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (IV)

تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (IV)

آکورد های مرکب حاصل ترکیب دو آکورد متفاوت هستند و می توان شماره هر کدام از آکورد های ترکیب شده را بر روی آکورد مرکب نوشت. مانند ترکیب آکورد I و VI (میزان اول). یک مورد ویژه از این نوع ترکیب را می توان از ترکیب دو آکورد پایه گی بدست آورد به طوری که یکی از آنها در گام ماژور و دیگری در گام مینور باشد. در این نوع از ترکیب که فواصل سوم بزرگ و کوچک همزمان شنیده می شوند معمولا یک فاصله اکتاو دو آکورد را از هم مجزا میکند (میزان دوم و سوم).
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (X)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (X)

پس از ارائه تم اصلی توسط سازهای زهی و بادی چوبی، ناگهان پیانو با چندین آکورد فورته قدم به صحنه گذاشته و زمینه را برای تکنوازی و هنرنمائی نسبتا طولانی خود فراهم ساخته و با الهام گیری از تم اصلی ارائه شده و همچنین تم گرم و بیانگری که پیانو در اوایل موومان اول معرفی نمود، بسیار پر احساس نواخته و زهی ها نیز به همراهی آن می پردازند.
نگاهی به اپرای مولوی (III)

نگاهی به اپرای مولوی (III)

در تاریکی مطلق سالن، ناگهان فریادی شنوندگان را شوکه میکند… پرده باز میشود و نمایی از شهری سوخته و حمله مغولها دیده میشود؛ در همین صحنه مانند پرده اول اپرای عاشورا غریب پور با نهایت تکنیکهای تئاتر عروسکی بیننده را میخکوب میکند، البته تکنیک نور بسیار قوی تر از اپرای عاشورا خودنمایی میکند. ارکستر سمفونیک با تمام حجم در حال نواختن در چهارگاه است و طنین صدای “گانگ” فضا را پر استرس تر میکند.
«هزار و یک شب مِهرِ هنر»

«هزار و یک شب مِهرِ هنر»

اجرای پژوهشی اساتید موسیقی شمال خراسان با همکاری موسسه موسیقی پارسین و دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران بر اساس طرح و ایده ای از مژگان چاهیان که از فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد آهنگسازی از دانشگاه هنر تهران است، ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۲ در سالن آمفی تئاتر دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران واقع در کرج برگزار می شود.
طبقه‌بندی سازها (I)

طبقه‌بندی سازها (I)

مدت‌ها قبل سازها و نوازندگان از شـأن امروزین برخوردار نبودند. فلوت، چنگ و طبل در اصل هیچ‌گاه به نیت لذت بخشیدن به‌کار نمی‌رفتند. هنگامی که این سازها برای اولین بار ساخته شد، برای شکار، آماده سازی غذا و ارتباطات، دفع حمله‌ی دشمنان یا ارواح شیطانی، خشنود ساختن خدایان و از بین بردن هراس، مورد استفاده قرار می‌گرفت. بدین ترتیب آن‌ها به بقای جسم و جان نژاد بشر یاری می‌رساندند.
آواز بنان (I)

آواز بنان (I)

مقاله ای که پیش رو دارید به قلم زنده یاد استاد غلامحسین یوسفی در اسفند ۱۳۶۴ نوشته شده و در مجله کلک شماره ۱۱-۱۲ (بهمن ـ اسفند ۱۳۶۹) به انتشار رسیده است. این نوشته را به مناسبت گرامی داشت یاد استاد غلامحسین بنان باز نشر می کنیم:
گزارش جلسه ششم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه ششم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

نقد اثر موسیقایی» به معنای تمرکز بر یک قطعه‌ی (یا اثر موسیقایی) منفرد و برآمدن عناصر نقد از دل متن اثر و موضوعات مرتبط با آن، جنبه‌ی عملی دیگری است که نقدگران می‌توانند آن را در کانون توجه قرار دهند. موضوعات کلی‌ای پیرامون نقد یک اثر معمولا مورد بررسی قرار می‌گیرند؛ هدف غایی، نوآوری/تغییرات، تقلید/تاثیرپذیری است.