کلارا راکمور، ترمینیست نابغه

کلارا راکمور (نام خانوادگی پدری او، رایزنبرگ بود) نوازنده چیره دست ترمین (theremin) بود که در روز نهم ماه مارچ سال ۱۹۱۱ در ویلنیوس، لیتوانی کنونی، به دنیا آمد. کلارا راکمور (Clara Rockmore) اگر زنده بود می بایست امروز ۱۰۵ ساله شود.

کلارا راکمور نابغه ویلن بود و از چهار سالگی به کنسرواتوار سنت پترزبورگ راه یافت. کلارا کم سن ترین هنرجویی است که تا کنون به این مؤسسه آموزشی راه یافته است.

زمانی که خانواده کلارا تصمیم گرفت که از دولت انقلابی شوروی فرار کند، آرامش از زندگی او رخت بربست. خانواده او با یک کالسکه اقدام به فرار کردند و به گفته خواهر کلارا، یعنی نادیا رایزنبرگ، این سفر بسیار طولانی و دشوار بود. آنها مجبور بودند که از مرزهای زیادی به صورت غیر قانونی عبور کنند و هیچ گاه مطمئن نبودند که می توانند به کشوری راه پیدا کنند که از آنجا برای اخذ ویزای آمریکا اقدام کنند یا خیر.

خانواده رایزنبرگ بالاخره در سال ۱۹۲۱ به آمریکا رسید. کلارا در نیویورک موسیقی را با آئور ادامه داد و کمی پیش از نخستین کنسرتش که قرار بود کنسرتو بتهون را با ارکستر کورتیس (Curtis Orchestra) اجرا کند متوجه ابتلا به بیماری آرتروز دست شد و مجبور شد نوازندگی ویلن را کنار بگذارد. البته این مشکل باعث نشد که کلارا رویای موزیسین شدن را فراموش کند. او در واقع با ساز ترمین آشنا شد و به بهترین نوازنده آن تبدیل گشت.

خوشبختانه او با لئون ترمین (Leon Theremin که صورت آمریکایی Lev Termen است)، مخترع نخستین ساز الکترونیکی، آشنا شده بود که مسیر زندگی او را تغییر داد.

تصویری از کلارا راکمور در کنار استوکوفسکی رهبر مشهور ارکستر

ترمین نخستین ساز الکترونیکی دنیا است و نخستین سازی است که می توان بدون لمس کردن آن را نواخت. ساز ترمین الهام بخش موزیسین ها و گروه های موسیقی مانند رولینگ استونز، لد زپلین و بیچ بویز بود. در واقع ساخت این ساز به اختراع نخستین سینتی سایزر انجامید.

audio file به قسمتی از اجرای درخشان کلارا راکمور از والس «سانتی مانتال» چایکوفسکی توجه کنید.

کلارا درمورد این ساز گفته بود که «بخش زیبایی شناسانه این ساز واقعا برایم شگفت انگیز بود، زیبایی بصری و ایده نواختن در هوا برایم جالب بود. من همچنین صدای این ساز را دوست داشتم. نواختن ترمین را امتحان کردم و ظاهراً تواناییم را در نواختن آن نشان دادم. کمی بعد لئون مدل آر سی ای ترمین را به من هدیه داد.» بدین ترتیب بود که ترمین ساز اول کلارا شد و کلارا به نوازنده برجسته آن تبدیل شد. به عنوان ترمینیست (نامی که به نوازندگان ساز ترمین اطلاق می گردد) چیره دست و پیشگام، توانست حتی بر طراحی سری های بعدی این ساز نیز تأثیر بگذارد. او توانست در دهه بیست قرن بیستم به دوستش لئون ترمین کمک کند تا ویژگی های دیگری را به این ساز اضافه کند که از جمله آنها می توان به «انگش گذاری هوایی» (aerial fingering) برای تغییر دادن نت ها نام برد.

کلارا راکمور در روز دهم ماه می ۱۹۹۸ در سن ۸۷ سالگی در نیویورک درگذشت.

با وجود اینکه لئون چندین بار از کلارا خواستگاری کرد اما کلارا پیشنهاد ازدواج او را نپذیرفت و با رابرت راکمور که وکیل بود ازدواج کرد.

کلارا راکمور در روز دهم ماه می ۱۹۹۸ در سن ۸۷ سالگی در نیویورک درگذشت.

وب سایت گوگل روز نهم مارچ ۲۰۱۶ یعنی امروز، لوگوی خود را به لوگویی، که به مناسبت صدمین سال تولد کلارا راکمور طراحی کرده است، تغییر داد.

پی نوشت
en.wikipedia.org
telegraph.co.uk
nadiareisenberg-clararockmore.org

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

در این دوره وضعیت موسیقیدانان بسیار بهتر شد. خسرو پرویز بزم ها و مجالس بسیاری داشت. در حجاری طاق بستان در کرمانشاه یک شکار به تصویر کشیده شده که تعداد زیادی چنگ، موسیقار، دف های چهارگوش، شیپور، نی، سازهای کوبه ای و یک نفر در حال دست زدن را نشان می دهد. چنگ های مثلث و افقی در این دوره بسیار رایج بوده است.

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

از روزهای گذشته…

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (IX)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (IX)

با توجه به تئوری و نتایج اندازه گیری های خطوط نودال می توان برخی از پیش بینی های کلی را بیان کرد. در رزونانس اول، صفحه به دور نقاط خطوط نودال صلیب شکل ایجاد شده در صفحه، حرکت گردشی دارد. بنابراین کم کردن ضخامت صفحه در اطراف این خطوط نودال می تواند تأثیر بسیار زیادی داشته باشد.
نی و قابلیت های آن (III)

نی و قابلیت های آن (III)

در ادامۀ مطالب قبلی در مورد ساز نی و سازهای هم خانوادۀ آن به معرفی و بررسی چند ساز بادی محلی در موسیقی مناطق مختلف ایران می پردازیم. سورنا یا سُرنا به معنی بوق و با لغت “Horn” در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است.
امانوئل پایود (I)

امانوئل پایود (I)

امانوئل پاهود فلوت نواز فرانسوی- سوئیسی (متولد ۲۷ ژانویه ۱۹۷۰)، نواختن فلوت را از شش سالگی آغاز کرد و در سال ۱۹۹۰ با درجه پریمیر پریکس از کنسرواتوار پاریس و تحت نظر و تعلیم میشل دبوست و آرل نیکولت فارغ التحصیل شد. پاهود موفق به دریافت جایزه برتر بزرگترین مسابقات بین المللی نظیر Kobe در سال ۱۹۸۹ و Duino در سال ۱۹۸۸ شده است، و پس از آن هشت جایزه از دوازده جایزه مخصوص Concours de Genève در سال ۱۹۹۲، جایزه تکنوازی انجمن مسابقات رادیویی کشورهای فرانسوی زبان جهان، و همچنین جایزه انجمن اروپایی یوونتوس را ازآن خود کرده است.
سیاست در ژانرهای مختلف موسیقی

سیاست در ژانرهای مختلف موسیقی

یک بررسی ساده نشان می دهد اگر موسیقی فولک یا مردمی بخواهد به نوعی وارد عرصه های سیاسی شور اغلب دیدگاه معترضین و حامیان جناح چپ در جوامع را بیان می کند.
دیوید گیلمور : “ما مردانی یاغی بودیم”

دیوید گیلمور : “ما مردانی یاغی بودیم”

در ادامه مطلب قبل ، “سکوت کامل یا جنگ”توجه شما را به ادامه ترجمه متن مصاحبه با دیوید گیلمور جلب می کنیم.
درسهایی برای نوازندگان (انگشت چهارم)

درسهایی برای نوازندگان (انگشت چهارم)

نوشته ای را که ملاحظه می کنید تلاشی است در جهت شناخت و آگاهی بیشتر، آنچه پیش روست حرکتی دیگر در مسیریست که بتوانیم امکان دانستن بیشتر را فراهم کنیم تا که شاید بستر حاصل خیز وجودمان را برای تولدی دیگر محیا سازیم، آری، به دور از هر گونه تعیین تکلیف برای اشخاص و افرادی که در نوع خود دستی بر آتش دارند و آنها نیز در مسیر توسعه با هر بضاعتی کوشش می کنند.
مرور آلبوم «مثنوی صبا»

مرور آلبوم «مثنوی صبا»

بازنویسی/تنظیم آثار برای سازهای دیگر در اولین سطح به کار گستراندن کارگان (رپرتوار) می‌آید، حال با هدف آموزش باشد یا دسترسی‌پذیری قطعات برای نوازندگان آموزش دیده. از این رو نفس حضور آلبوم «مثنوی صبا» (و بیش از آن کتاب نغمه‌نگاری‌‌اش) مغتنم است. آنچه در خود آلبوم شنیده می‌شود ۲۱ قطعه و نواخته از «ابوالحسن صبا» موسیقیدان افسانه‌ای و پرجاذبه‌ی تاریخ ماست که اگر از سطح نخست برگذریم ابعادی از مساله‌ی کارهای مشابه را بر ما هویدا می‌کند.
موسیقی سمفونیک با الهام از شاهنامه

موسیقی سمفونیک با الهام از شاهنامه

در آبان ماه سال گذشته، در آمریکا رویدادی پرافتخار برای تاریخ موسیقی سمفونیک ایران رقم خورد: سه اثر از بهزاد رنجبران (آهنگساز ایرانی مقیم نیویورک و استاد دانشکده موسیقی جولیارد) با عنوان «سه گانه پارسی» (Persian Trilogy) توسط کمپانی دلوس (Delos) انتشار یافت. این آثار که با الهام از سروده های فردوسی در شاهنامه – حماسه ملی ایران – آفریده شده با ارکستر سمفونیک لندن به رهبری جوان فالتا به ضبط رسید.
بادی گای، سمبل شیکاگو بلوز (III)

بادی گای، سمبل شیکاگو بلوز (III)

تکنیک های بادی گای بر موسیقی راک اند رول نیز بی تاثیر نبود ، او معمولا گیتار را با صدای بلند و خشن می نواخت، تکنیک های تحریفی را به کار می گرفت و تک نوازی های طولانی را با ترکیبی از انگیزه و احساس اجرا می کرد. نوازندگان موج نوی دهه ۶۰ انگلستان مشتاقانه دنباله روی سبک گای بودند، همان سبکی که بعدها تبدیل به ویژگی بنیادین موسیقی راک – بلوز و مشتقات آن هارد راک و متال شد.
موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (I)

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (I)

«گِرگِیعان» نام یک آیین سنتی رایج بین عرب‌های خوزستان، استان هرمزگان و بوشهر و همچنین کشورهای عراق، بحرین، کویت، امارات متحده عربی، عمان و شرق عربستان (احساء و قطیف) است که کودکان در شب ۱۵ رمضان با خواندن اشعار آهنگین و دست زدن و یا سنگ زدن ریتمی خاصی را اجرا می کنند و یا حتی در بعضی از مناطق مانند: استان هرمزگان این مراسم را با سازهای کوبه ای برگزار می شود؛ در بعضی از مناطق کودکان به در خانه همسایگان رفته و از صاحب منزل درخواست عیدی و شیرینی و در نهایت برای آن ها از خداوند طلب رزق و روزی و سلامت برای اهالی خانه می کنند. این مراسم سال ۹۵ توسط مجموعه فرهنگی «گرگیعان خوزستان» به عنوان میراث معنوی ثبت ملی شده است.