در باب متافیزیک موسیقی (VIII)

دقیقا به همین ترتیب، بازگشت به تونیک باید پس از همان تعداد میزان، به همان نحو در یک بخش صحیح میزان به آن برسد که در نتیجه آن رضایت کامل به وجود می آید. مادام که این تطابق لازم، یعنی برآورده شدن دو عامل به دست نیامده باشد، ممکن است که ریتم، از یک سو، مسیر منظم خود را دنبال کند و نت های مورد نیاز از سوی دیگر، به قدر کفایت به دست آیند؛ اما این ها یکسره فاقد آن تاثیری که ملودی به واسطه آن به وجود می آید خواهند ماند. شاید نمونه بسیار ساده زیر به روشن شدن این مطلب کمک کند:

در اینجا رشته هارمونیک نت ها درست در پایان میزان نخست به تونیک می رسد، اما با آن به هیچ رضایتی دست نمی یابد، چون ریتم در ناصحیح ترین بخش میزان دیده می شود. بلافاصله پس از آن، در میزان دوم، ریتم در بخش صحیح میزان قرار می گیرد، اما رشته نت ها به هفتم می رسد. لذا، در اینجا دو عامل ملودی کاملا ناهماهنگ اند و ما احساس ناآرامی می کنیم. در نیمه دوم جمله همه چیز برعکس می شود و در نت پایانی دو عامل هماهنگ می شوند.

این نوع روند در هر ملودی ای به چشم می خورد، هرچند که عموما شکل بسیار گسترده تری دارد. حال، تنازع و توافق مداوم دو عامل آنکه در اینجا رخ می دهد، نا نگاه متافیزیکی، نسخه پیدایش امیال تازه و سپس برآورده شدن آنها است. موسیقی دقیقا به همین طریق و با رشوه به دلهای ما نفوذ می کند، طوری که همواره برآورده شدن کامل امیالمان را به ما وعده می دهد.

با بررسی دقیق تر، می بینیم که در این روند ملودی یک وضعیت تا حدی درونی «هارمونیک»، گویی با نوعی تصادف، با وضعیتی بیرونی «ریتمیک» همزمان می شود؛ که البته این امر توسط آهنگساز ترتیب داده شده و تا اینجا می تواند با قافیه در شعر مقایسه شود. اما این دقیقا نسخه تصادم امیال ما با شرایط بیرونی مستقل از آنها است و لذا تصویر شادمانی است. در اینجا تاثیر تعلیق نیز در خور تحقیق است.

تعلیق نوعی دیسونانس است که کنسونانس نهایی را که با اطمینان در انتظارش هستیم به تعویق می اندازد؛ به این ترتیب اشتیاق به آن شدت می گیرد و پدیدار شدنش رضایت بیشتری به همراه می آورد. این آشکارا نظیر ارضای اراده است که با تعویق افزایش می یابد. کادانس «یا فرود» کامل نیازمند تقدم آکورد هفتم بر نمایان است، چون عمیق ترین احساس رضایت و آسودگی کامل تنها می توانند در پی مبرم ترین میل حاصل شوند.

از این رو، موسیقی عموما عبارت است از جانشینی مداوم آکوردهای کمابیش ناآرام کننده، یعنی آکوردهای برانگیزنده امیال با آکوردهای کمابیش آرام کننده و رضایت بخش؛ درست به همان نحو که حیات قلب «اراده» جانشینی مداوم ناآرامی کمتر یا بیشتر منتج از میل یا ترس با آرامشی است که درجاتش به همان اندازه متفاوت اند. بنابراین، جریان هارمونیک نت ها عبارت است از تناوب دیسونانس و کنسونانس که با قواعد هنر تطابق دارد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تاریخ ادبیات عالمانه در موسیقی (II)

در نوشته‌های فارسی امروزی وقتی حرف از ادبیات و موسیقی به میان می‌آید عادت کرده‌ایم دنبال تحقیقاتی برویم که عمدتاً در پی رد پای اصطلاحات موسیقایی در آثار ادبی به مفهوم هنری آن هستند اما این کتاب از آن نوع نیست. در مقام مقایسه کتاب فلاح‌زاده کم و بیش رویکردی معکوس در پیش می‌گیرد و دگرگونی‌های ادبی متن‌های تخصصی موسیقی را در کانون توجه می‌آورد و تطور زبان آنها را بررسی می‌کند.

پیشنهادی در مورد فواصل زمانی نقطه دار

فواصل زمانی ترکیبی (که فواصل زمانی نقطه دار نوعی از آنها هستند) به واسطه تجمیع چند فاصله زمانی حاصل می شوند. همانند فواصل موسیقایی، فواصل زمانی نیز با هم جمع شده و در این میان، فواصل زمانی نقطه دار به دلیل تاثیر تغییر دهنده “Modifire” «نقطه» شکل می گیرند. به طور کلی تاثیر نقطه را می توان طبق فرمول زیر بیان کرد:

از روزهای گذشته…

درباره اتصالات چسبی ویولن (III)

درباره اتصالات چسبی ویولن (III)

لازم به ذکر است که ابعاد بست ها بر اساس وسعت محل آسیب دیده و میزان آسیب و شکاف ایجاد شده تعیین می گردد. در اینجا به منظور اتصال چسبی درز صفحه، این ابعاد می تواند مطابق با فرم محیطی صفحه معین گردند. به این صورت که با توجه به کمترین عرضی که در قسمت میانه ی صفحه وجود دارد، بست هایی با طول کوتاه تر و در قسمت پایین صفحه، بست هایی با طول بیشتر و بلندتر تهیه گردد. این شیوه از نظر بصری هم خوانی بیشتری را ایجاد خواهد نمود. همچنان تاکید می گردد این حالت با توجه و در نظر گرفتن میزان آسیب و شکاف، انجام خواهد پذیرفت (تصویر ۹).
درباره «گفت و شنید»

درباره «گفت و شنید»

سوئیت سمفونیک «گفت و شنید» که توسط «پیمان سلطانی» و بر اساس خمسه نظامی گنجوی آهنگسازی شده از امروز وارد بازار موسیقی کشور شد. در این آلبوم که نوازندگان ارکستر فیلارمونیک ارمنستان آن را اجرا کرده‌اند، غلامرضا رضایی و سعید ادیب آواز خوانده‌اند و یارتا یاران هم خوانش شعرها را به عهده داشته است. نوشته ای که پیش رو دارید توضیحاتی از عوامل این اثر است که با هم می خوانیم:
هارمونیک (IV)

هارمونیک (IV)

به طور حتم یکی از مهمترین و اساسی ترین بخشها در توسعه و شکوفایی یک صنعت، قابلیت توصیفی آن در مباحث پایه ای و زیرساختی موضوع مورد بررسی است و از آنجا که از ریاضیات برای بیان صریح و دقیق اصول مهندسی در اغلب رشته ها استفاده میشود، میتوان اذعان داشت، ریاضیات در پیشبرد صنعت نقشی اساسی و تعیین کننده دارد؛ اما خود بیان و آنالیز موضوع و تطابق بحث عامل مهمی است که معمولآدر حوزه فیزیک جای میگیرد.
چه مقدار تمرین، چه مقدار پیشرفت (VII)

چه مقدار تمرین، چه مقدار پیشرفت (VII)

تجربه شده که جدای از مسئله ی هوش بسیار بالا (شاید در حد یک نابغه) عاملی که باعث موفقیتِ اکثر هنرمندانِ برجسته شده “پشتکار و تمرینِ مدام و پیوسته” بوده است. همانطور که در شماره ى اول گفته شد شیوه اى که قصدِ شرحِ آنرا دارم، پیشرفتِ متعادل و مستمرى را براى شاگردان فراهم مى کند و قابلیت این نیز وجود دارد که رفته رفته به موسیقى جدى تر نگاه کنند و قصدِ حرفه اى شدن را در سر بپرورانند.
موسیقی و نلسون ماندلا (II)

موسیقی و نلسون ماندلا (II)

به دنبال این کنسرت ترانه های گوناگونی برای گرامی داشت و تجلیل مبارزه نلسون ماندلا که همچنان در جزیره روبن در زندان به سر می برد، ساخته شد. از جمله این آثار عبارتند از: اسیمبونانگا («او را ندیدیم»، Asimbonanga) که توسط گروه آفریقای جنوب به نام ساووکا (Savuka) که جونی کلِگ (Johnny Clegg) رهبری آن را بر عهده دارد، ساخته شد.
تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

در این دوره وضعیت موسیقیدانان بسیار بهتر شد. خسرو پرویز بزم ها و مجالس بسیاری داشت. در حجاری طاق بستان در کرمانشاه یک شکار به تصویر کشیده شده که تعداد زیادی چنگ، موسیقار، دف های چهارگوش، شیپور، نی، سازهای کوبه ای و یک نفر در حال دست زدن را نشان می دهد. چنگ های مثلث و افقی در این دوره بسیار رایج بوده است.
گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

بخش بزرگی از توجهی که موسیقی مردم‌پسند به خود جلب می‌کند مربوط به متن ترانه‌های آن است. بسیاری از نوشته‌ها و گفتارهای ارایه شده در مورد آن هم تکیه‌ی بسیار بر تحلیل متن دارند. این نوع مطالعات اغلب با شکل‌های مختلف تحلیل محتوای ادبی (متنِ بدون موسیقی) چندان متفاوت نیستند.
محمدعلی پورخصالیان

محمدعلی پورخصالیان

متولد ۱۳۵۷ تهران
همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (VI)

همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (VI)

نام این کتاب چنان‌که پیش‌تر هم اشاره شد «فلسفه‌ی موسیقی» است. از نام چنین بر می‌آید که موضوع کتاب پرداختن به مسایل بنیادی موسیقی است. شناخت خواننده از صفوت ممکن است او را یاری دهد که بفهمد موضوع کتاب احتمالاً به کل موسیقی نمی‌پردازد، بلکه موسیقی ایرانی را هدف گرفته است و در اینجا عبارت موسیقی بر یک یا دو نوع خاص از موسیقی معمول جغرافیای ایران (موسیقی دستگاهی و احتمالاً بعضی گونه­های خانقاهی) دلالت می‌کند.
نماد‌شناسی عود (VII)

نماد‌شناسی عود (VII)

ابن سینا در کتاب خود «شفا» (کتاب ریاضیات) (۲۲) بخش زیادی از فصل مربوط به آلات موسیقی را به بحث کوک و فواصل و فیزیک صدا اختصاص داده و در آن بیان کرده‌است که عود بهترینِ سازها و محبوب‌ترینِ آنها نزد مردم است. (۲۳) مضاف بر این در ادامه‌ راجع به تعداد سیم‌های عود می‌گوید که ما پیش‌تر آن را در یکی از افسانه‌هایی با نگاهی تن-نمایانه برای عود یافتیم: او می‌گوید که عود گاهی دارای ۵ جفت سیم است اما بیشتر ۴ جفت سیم دارد(۲۴) و در هر دو صورت سیم‌های این ساز معمولاً با یک فاصله‌ی چهارم نسبت به هم کوک می‌شوند.(۲۵)