کوک و کاربرد آن در سنتور لاکوک (II)

سوال متداولى که همیشه از طرف هنرجویان مطرح است این است که آیا اختلاف یک پرده در کوک ساز براى هماهنگى با خواننده اینقدر حائز اهمیت است که نوازنده مجبور به استفاده از مثلاً سنتور لا کوک بشود؟ در جواب این سوال شما باید اطلاعاتى راجع به خوانندگى و صدا سازى داشته باشید تا موضوع کاملاً برایتان روشن شود؛ اما اجالتاً اگر بخوایم به صورت مختصر توضیح دهیم اینگونه می توان موضوع را تشریح کرده که:
هر شخص (خواننده) اصطلاحاً یک محدوده صدایى دارد، بدین معنى که توانایى خواننده نسبت به تولید صداهاى بم و زیر محدود است و هیچ دو خواننده اى دقیقاً یک محدوده صدایى کاملاً یکسانى ندارند.

محدوده صدایى برخى خوانندگان بیشتر بم است (صداى اکثر مردان) و محدوده صدایى برخى خوانندگان دیگر زیر است (صداى اغلب خانم ها)

اما این محدوده صدایى مى تواند بیشتر از این هم تنوع داشته باشد به عنوان مثال یک خواننده صداى آن خیلى بم و بم است، یک خواننده صداى آن بم و متوسط است، یک خواننده صداى آن متوسط و زیر است، یک خواننده صداى آن زیر و خیلى زیر است. البته این یک شرح ساده براى روشن شدن مطلب بود و گرنه محدوده هاى صوتى و تعریف شده در موسیقى دقیق تر و بیشتر مى باشند.

بنابر توضیحات بالا هر خواننده اى با توجه به توانایى خواندن، راحت تر است که در محدوده صداى خود بخواند که گاهى خواندن یک نت بالاتر یا پایین تر علاوه بر سختى اجرا، خواننده نمى تواند از بهترین محدوده صدادهىِ حنجره خود استفاده کند که در مجموع قابلیت کامل صداى خواننده عرضه نخواهد شد.

در نتیجه وجود سنتور لا کوک و انتخاب آن توسط نوازنده براى همراهى و هماهنگى کامل با خواننده چشمگیر خواهد بود و انتخاب نادرست ساز از طرف نوازنده همیشه مشکلاتى را براى خواننده به همراه خواهد داشت.

کوک سنتور لا کوک (نُه خرک)
دستگاه شور ( ابوعطا، ترک، افشارى، دشتى، بیات کرد، نوا)
سیمهاى زرد خرک اول تا نهم؛
فا سُرى، سل، لا، سى کرن، دو، رِ، مى کرن، فا، سل

سیمهاى سفید خرک اول تا نهم؛
فا سُرى، سل، لا،سى کرن، دو، رِ، مى، فا، سل

سیمهای پشت خرک، خرک اول تا نهم؛
فا سُرى، سل، لا،سى بمل، دو، رِ، مى، فا، سل

دستگاه سه گاه
سیمهاى زرد خرک اول تا نهم؛
فا سُرى، سل، لا، سى کرن، دو، رِ، مى کرن، فا، سل

سیمهاى سفید خرک اول تا نهم؛
فا سُرى، سل، لا،سى کرن، دو، رِ، مى کرن، فا، سل

سیمهای پشت خرک، خرک اول تا نهم؛
فا سُرى، سل، لا،سى بمل، دو، رِ، مى کرن، فا، سل

دستگاه همایون و آواز اصفهان
سیمهاى زرد خرک اول تا نهم؛
فا دیِز، سل، لا، سى کرن، دو دیز، رِ، مى، فا، سل

سیمهاى سفید خرک اول تا نهم؛
فا سُرى، سل، لا،سى کرن، دو دیز، رِ، مى، فا، سل

سیمهای پشت خرک، خرک اول تا نهم؛
فا سُرى، سل، لا،سى بمل، دو دیز، رِ، مى، فا، سل

دستگاه ماهور
سیمهاى زرد خرک اول تا نهم؛
فا دیز، سل، لا، سى کرن، دو، رِ، مى، فا، سل

سیمهاى سفید خرک اول تا نهم؛
فا دیز، سل، لا،سى، دو، رِ، مى کرن، فا، سل

سیمهای پشت خرک، خرک اول تا نهم؛
فا دیز، سل، لا،سى بمل، دو، رِ، مى کرن، فا، سل

دستگاه چهارگاه
سیمهاى زرد خرک اول تا نهم؛
فا دیز، سل، لا، سى کرن، دو دیز، رِ، مى کرن، فا سُرى، سل دیز

سیمهاى سفید خرک اول تا نهم؛
فا دیز، سل، لا،سى کرن، دو دیز، رِ، مى کرن، فا دیز، سل

سیمهاى پشت خرک، خرک اول تا نهم؛
فا دیز، سل، لا،سى بمل، دو دیز، رِ، مى کرن، فا دیز، سل.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

قطعاتی برای آموزش موسیقی

پنج شش سال پیش مقاله ای نوشتم در ارتباط با این موضوع که در سایت گفتگوی هارمونیک منتشر شد. به طور خیلی خلاصه می توانم بگویم که هدف از نوشتن آن مقاله که مقاله حاضر نیز در ادامه آن است آموزش نکاتی در موسیقی از طریق قطعاتی بود که به همین منظور ساخته بودم. پس از چند سال فرصت، انگیزه دوباره ای به وجود آمد برای پی گرفتن دوباره این جریان که قرار بود به نوشتن کتابی با همین محتوا ختم شود و به نوعی این مقاله مقدمه ای بر مجموعه مقالاتی است که در نهایت –در صورت مثبت بودن شرایط- به صورت کتاب منتشر خواهند شد.

صادقی: محمد نوری تکرار ناشدنی و خاص است

فقط به مسیری که از گذشته استاد نوری طی کرده اند نگاهی بیندازیم، خودش یک درس بزرگ می تواند باشد. امیدوارم شاگردان ایشان هم بتوانند در این مسیر قدم بردارند و راه درست را تشخیص بدهند. شیوه تدریس استاد هم پرداختن به تکنیک های خاص آواز کلاسیک بوده است، در حقیقت کار کردن در ابعاد تنفسی، بیانی و رزونانسی که مهمترین ویژگی های یک خواننده خوب به حساب می آید؛ روی این مباحث کار جدی می کردند و کمتر به مقوله خواندن ترانه در کلاس می پرداختند و باورشان بر این بود که اگر کسی می خواهد خواننده قابلی بشود چه کلاسیک و چه پاپ، می بایست از پروسه تکنیک آواز کلاسیک وارد بشود تا بتواند آواز کلاسیک یا یک پاپ فاخر و درخشان را ارائه کند. شاگردانی هم که کار تدریس آواز کرده اند مثل خود بنده همه تحت تاثیر همین شیوه آموزشی بوده ایم و الحق خودمان را مدیون محبت های بی دریغ ایشان می دانیم تا همیشه.

از روزهای گذشته…

کنسرت هنرجویان موسیقی هنرستان سوره

کنسرت هنرجویان موسیقی هنرستان سوره

کنسرت هنرجویان موسیقی هنرستان سوره در روز چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت ماه ساعت ۱۷:۳۰در فرهنگسرای هنر برگزار می گردد.
موسیقی متن در یک نگاه (III)

موسیقی متن در یک نگاه (III)

حضور موسیقی متن و یافتن نقشی فرمی، جنبه‌های گوناگونی به خود می‌گیرد که قدمتشان به هنرهای نمایشی قرن نوزدهم می‌رسد. موسیقی متن گهگاه کاملا شریک تدوین می‌شود و در فرم هندسی فیلم دخالت می‌کند؛ به عنوان عنصری تدوینی از روی بریدگی‌ها و ناپیوستگی‌ها پل می‌زند و عامل به هم پیوستن‌شان می‌شود و پاره‌ای اوقات نیز با ساختار درونی فیلم ارتباط می‌یابد. برای مثال در فیلم “وقتی همه خوابیم” آهنگساز تصمیم گرفته حالا که فیلمی در فیلم قرار گرفته و اینها درباره‌ی سینماست موسیقی فیلم‌های دیگر را در موسیقی متن خودش جا بدهد.<
بنیان گذار پینک فلوید در گذشت

بنیان گذار پینک فلوید در گذشت

سید برت (Syd Barrett) گیتاریست و بنیانگذار گروه پینک فلوید که بعدها گروه و موسیقی را کنار گذاشته تصمیم گرفت زندگی را در آرامش و انزوا سپری کند در سن شصت سالگی زندگی را بدرود گفت.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

قابل توجه مردان کاتولیک و آقایان و کشیش ها و مدیران مدارس و متخصصان موسیقی. یک مرد جوان، دارای ذوق و قریحه ی بالا، درخواست کار به صورت پاره وقت به عنوان معلم ارگ و پیانو و ویلن دارد. او سال ها تجربه ی نواختن ارگ در ارکسترها را داشته است. هدف این تبلیغ پیدا کردن شغل مناسب برای وی است. او بیست و یک سال سن دارد و دارای خلق و خویی آرام و متین می باشد. حومه ی لندن مکان مناسبی برای اوست. از اول سپتامبر در خدمت گذاری آماده می باشد.
تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (VII)

تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (VII)

همین مورخ می‌نویسد: «از خلفای عباسی هارون بود که درجات موسیکاران را همچنان برقرار کرد که اردشیر پاپکان ساز کرده بود و همو بود که طریقت پادشاهان ساسانی را برگزید. در این نظم و ترتیب، ابراهیم موصلی و ابن جامع و زلزل (منصور الضارب) درجه یکم را می‌داشتند. زلزل نوازندگی می‌کرد و ابن جامع خوانندگی و سلیم بن سلام (ابو عبیدالله کوفی) و عمروالغزل و امثال ایشان درجه دوم را حائز بودند و درجه سوم به کسانی داده شده بود که تنبور می‌زدند و سنتور می‌نواختند و ضرب گیر بودند.
نگاهی به اپرای مولوی (XVI)

نگاهی به اپرای مولوی (XVI)

پرده دهم که «یاران جاهل» نام دارد، با آکورد خوف انگیز زهی ها در بخش بم آغاز شده و به افه های تکنیکی پیکولو میرسد. حرکت خاص پیکولو در این لحظه، نمایانگر نحوست فضاست؛ همانطور که در اپرای عاشورا نیز عبدی برای تداعی چنین فضایی از این تکنیک استفاده کرده است. در صحنه می بینیم که یاران و مریدان سابق مولانا، هنوز مشغول نصیحت اویند و امید تغییر در او و دست کشیدنش از شمس را در سر دارند.
نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (X)

نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (X)

در میزان ۱۰۲ با پایان یافتن بخش ویولون سولو روی “لا” که تا اینجا مو به مو مطابق با نوشته ابوالحسن صبا بود، همزمان ورود سازهای ایرانی را می شنویم و در واقع با کادانس حذفی یا فرود حذفی برخورد می کنیم.
آکوردهای sus – قسمت دوم

آکوردهای sus – قسمت دوم

در ادامه مطلب مربوطه به آکوردهای Sus ، به Improvise انجام شده روی این توالی آکورد شکل اول که تکرار میشود توجه کنید تا در ادامه بحث راجع به آکورد های sus را دنبال کنیم.
شهسوار تار

شهسوار تار

جلیل شهناز را می توان به جرات بنیانگذار سبکی در تارنوازی نامید که در دوران حکومت مکتب تهران بر موسیقی ایرانی، تار ملیح مکتب اصفهان را به اوج شکوفایی خود در پایتخت رساند.
از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (II)

از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (II)

با شدت گرفتن جنگ دوّم جهانی و اشغال ایران از سوی نیروهای متفقین (۱۳۲۰)، همهء فعالیت‌های فرهنگی و هنری متوقف شد و مجلهء موسیقی نیز به پایان دورهء نخست زندگی خود رسید. دورهء دوّم آن نیز دولت مستعجل بود. در چند شماره‌ای که در این دوره انتشار یافت-و متأسفانه به هنگام این بررسی فشرده در دسترس نبود-موسیقی‌ سهم درخور خود را در آن پیدا کرد و نیز مقالاتی در آن آمد در بررسی ارزش‌های‌ جوهری موسیقی ملی. همین‌هاست که دورهء دوم را از دورهء نخست متمایز می‌سازد.