رسول صادقی: نی برنجی امکانات خوبی دارد

رسول صادقی
رسول صادقی
سری تلق پلاستیکی صدای نرم ولی کم حجمی را تولید می کند و کوک نی را کمتر از ربع پرده پایین می آورد، اکثر نوازنده ها مجبورند از سری تلقی استفاده کنند، سری برنجی، صدای نسبتا تیز و پر حجمی تولید می کند یعنی شفافیت و حجم صدا را همزمان دارد، جدای از این، تنوع سری ها؛ خود جنس سری در نی باعث اختلاف کوک است مثلا شما یک نی را با سری برنجی و تلق با هم مقایسه کنید، نزدیک به ربع پرده اختلاف کوک دارند و برنجی زیرتر صدا می دهد، در کنار همین مسئله نکته جالب دیگری هم هست که عمق کام نوازنده نی، به نوعی جزئی از طول ساز محسوب می شود و اختلاف کوک دمش نوازنده ها در یک نی ثابت، گاهی اوقات به بیشتر از نیم پرده هم می رسد!

خوب انتخاب جنس سری نی را نمی شود به هیچ نوازنده ای تحمیل کرد و در نهایت مجبور است نوع سری ساز خودش را متناسب با شرایط دهان و دندان خودش انتخاب کند و یا اینکه او نمی تواند کوک دمش خود را تغییر دهد، چون آن هم امری ذاتی است و یا اینکه نوازنده ها هم از پشت زبان در ساز می دمند و هم از سینه، همین نیز خودش نیز باعث اختلاف کوک هاست و این شیوه دمیدن نی معاصر، این همه تنوع را موجب شده است و هیچ گریزی از آن نیست؛ نوازنده نی بایستی ساز استاندارد خودش را با نوع دمش و سری خودش پیدا کند و این با تقلید جبران نمی شود. با در نظر گرفتن این مشکلاتی که سر راه است، برای نی برنجی طراحی شده این امکان را فراهم کردیم تا نوازنده بتواند با تغییر در طول بند اول و دوم نی، از بالا که بصورت پیچی یا کشویی طراحی می شود، به کوک استاندارد خودش دست پیدا کند، این قابلیت کم و زیاد شدن بیشتر از یک یا یک نیم سانت نیست و اختلاف کوک ها با همین اندازه به راحتی جبران می شود، بدون اینکه کوک کلی ساز تغییر زیادی بکند.

مطلب دوم در استفاده از سری های دیگر سازها بر روی نی که بایستی به عرض برسانم این است که نی، تنها یک لوله صوتی است و شما با سری های مختلف می توانید صداهای متنوعی تولید کنید ولی ممکن است در بیشتر موارد مثلا فوتک بالابان یا همان قمیش، فقط صدای یک ریجست نی را که بیشتر از هفت یا هشت سوراخ است داشته باشید، مشکل دیگری که در استفاده از سری قمیش در ساز نی با آن مواجه خواهیم شد، نا کوک شدن نی بخاطر افزایش طول سری خواهد بود، معمولا سری نی دیاپازون از لبه مکان دمش تا گره، چهار و نیم سانت است، برای وصل قمیش که خود بیشتر از شش هفت سانت است مجبوریم سری نی را تا پایین تر از گره برش بزنیم، مشکل دوم اینکه قطر داخلی نی بیشتر از چهارده نیست و این برای فوتک از نوع قمیش خیلی کم است و قمیش در لوله ای بکار می رود که صدا در داخل لوله صوتی بپیچد و بیرون بیاید، برعکس نی که صدا از سری و یا دهان ما خارج می شود، پس استفاده از قمیش در ساز نی که دم ماری (مخروط باریک شونده) هم هست، کمی ناممکن و غیر منطقی بنظر می رسد و اگر هم قمیشی متناسب با قطر نی طراحی بشود، باز در نهایت خواهیم دید که صدای خود بالابان بهتر از آن است.

در نی برنجی بخاطر در انتخاب قطر لوله و گره ها، دستمان باز تر است و می شود چینین کاری را انجام داد و با کلید های متنوع، محدوده صدایی آن را در تنها رجستی که دارد، تقویت کرد و حتی وارد ارکستر نمود و یا موسیقی دستگاهی با آن نواخت؛ کافی است ده نت متوالی در اختیار داشته باشد تا رنگ تازه ای به ارکستر بدهد البته نا گفته نماند که روی بالابان هم نظیر چنین کارهایی شده است که البته قابل تقدیر است ولی من متاسفانه ظاهر فنی کار را نمی پسندم و باید خیلی به این موضوع اهمیت داد، من چون بالابان نواز نیستم، سعی می کنم در آن دخالتی نکنم.

2 دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در شهریور ۱۹, ۱۳۹۵ در ۳:۲۴ ب.ظ

    از کجا میشه خرید

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۲۹, ۱۳۹۵ در ۷:۰۳ ب.ظ

    حداقل ی کلیپ میزاشتید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فضای اجرای موسیقی ایرانی باید صمیمی باشد (I)

نگار بوبان، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد پیوستۀ معماری از پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران است و نوازنده و آهنگساز. ساز تخصّصی او عود است و یکی از بهترین نوازندگان عود ایران به شمار می‌رود. خانوم بوبان، در میان مشغله و گیرو‌دارِ اجراهایشان با حسین علیزاده و گروه هم‌آوایان در دی‌ماه، به سؤالات مکتوب ما پاسخ دادند.

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (VI)

خانه ای که آنها یافتند، کلبه ای در ساسکس و نزدیک فیتلوورت بود. این مکان مناظر زیبا و جنگل های خوش منظره ای در اطراف خود داشت که الگار می توانست در آنها قدم بزند. این خانه “برینکولز” نام گرفت و الگار عاشق آن شد.

از روزهای گذشته…

دو نمود از یک تفکر (V)

دو نمود از یک تفکر (V)

تقارن، یکی از بنیادی ترین و طبیعی ترین شیوه های دست یابی به نظم و انسجام در یک اثر هنری است، ضمن این که در معماری و ساخت و ساز، تقارن موجب ایستایی و پایداری بیشتر بنا می گردد. در معماری ایرانی، تقارن نیز به مانند پیمون یا مدول، تنها در حد حفظ ساختار سازه ای ایفای نقش نمی کند و نتایجی فراتر از آن را با خود در بر دارد.
کنسرت  کوارتت “اُرپ” در رشت

کنسرت کوارتت “اُرپ” در رشت

تاسیس کوارتت “اُرپ” یکی از آخرین فعالیت های کیوان میرهادی نوازنده، آهنگساز و رهبر ارکستر کامراتا است. میرهادی این روزها غیر از همکاری با این کوارتت مشغول ضبط و میکس آثاری از خود و آهنگسازان قرن بیستم با گیتار است. کیوان میرهادی قرار است در تاریخ ۳۱ اردیبهشت در رشت، هم با کوارتت “اُرپ” به اجرا بپردازد و هم مستر کلاس گیتار برگزار کند.
زمان بندی و شیوه تمرینات روزانه در نوازندگی گیتار (I)

زمان بندی و شیوه تمرینات روزانه در نوازندگی گیتار (I)

هر وقت هنرجویی می پرسد “چقدر زمان برای تمرین لازم است؟ “معلم پاسخ می دهد: “هر چقدر که در توانت هست” و این تقریبا پاسخی صادقانه است.
نگاهی به اپرای عاشورا (I)

نگاهی به اپرای عاشورا (I)

اپرای عاشورا اولین اپرای سبک ایرانی با آواز ایرانی است که توسط بهزاد عبدی بر روی لیبرتوی بهروز غریب پور ساخته شده است. اپرای عاشورا در سال ۸۷ به سفارش بنیاد رودکی ساخته و در سالن نمایش عروسکی “فردوسی” با عروسک نخی به کارگردانی بهروز غریب پور به اجرا رسید. در این نوشته، نظری خواهیم داشت به لیبرتو و موسیقی این اپرای ایرانی.
سیستم فواصل تقسیم مساوی طول (IV)

سیستم فواصل تقسیم مساوی طول (IV)

از آنچه فارابی در مورد تنبور بغدادی عنوان نموده است ٬ مشخص می شود که با سیستم فواصل با قدمتی پیش از اسلام مواجه گشته ایم. علی رغم نقش تمدنهای بین النهرین درشکل گیری ساختار تئوریک موسیقی یونان باستان ٬ به جرات می توان گفت که یونانیان اولین کسانی بودند که استفاده عملی از سیستم فواصل تقسیم مساوی طول را نشان دادند.
سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (II)

سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (II)

“مسعودی روایت بسیار جالب‌توجهی دارد، می‌گوید: اردشیر اول که تمام جزییات تشکیلات اداری را به او نسبت می‌دادند، رجال دولت را بر هفت دسته تقسیم کرده بود و خوانندگان و نوازندگان را در ردیف عالی‌ترین مأموران دولت قرار داده بود.” (راهگانی، ۱۳۷۷: ۸۵)
بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VIII)

بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VIII)

راک هندی در ردیف میرزاعبدالله اولین گوشه از سلسله گوشه‌های راک است که در دستگاه ماهور با آن برخورد می‌کنیم. واقع‌شدن راک هندی پیش از گوشه‌های دیگر، چنان‌که در ادامه شرح داده خواهد شد، به‌هیچ‌وجه اتفاقی نیست.
نگاهی به خوان هشتم

نگاهی به خوان هشتم

روز هفتم مرداد ماه، گروه خوان هشتم با اجرای اثری به همین نام برای بار سوم به روی صحنه رفت و همزمان آلبوم صوتی این اثر از طریق انتشارات آوای باربد به انتشار رسید. خوان هشتم اثری طراحی و آهنگسازی شده توسط وحید طارمی، نوازنده جوان تار است که در این آلبوم اولین تجربه آهنگسازی خود را که مربوط به حدود ۵ سال پیش است را عرضه میکند.
روش سوزوکی (قسمت پنجاه و پنجم)

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و پنجم)

یک مثال قدیمی ‌می‌گوید در آنجا که خواسته وجود دارد، برای آن راهش هم وجود دارد: چراکه به این سادگی به نظر می‌آید به این دلیل آن را مبادا که نپذیری و فکر کنی که به تو مربوط نیست! همه چیز به همه ما مربوط است.
شریفیان: چرخش را در سردمداران آوانگارد می بینید

شریفیان: چرخش را در سردمداران آوانگارد می بینید

بله. شما بولز را در نظر بگیرید که یکی از بزرگترین سردمداران آوانگاریسم و مبتکرجریان سریال انتگرال بوده است، سی سال است فعالیت اصلی اش رهبری است و کارهای بتهوون، شومان، دبوسی، مالر و… را اجرا می کند! این چرخش را در سردمداران این گرایش کاملا می بینید. به نظر من این قابل تحسین است که اغلب این آهنگسازان آوانگارد قبلی شجاعت اعلام به بن بست رسیدن خود را داشته اند و تعییر مسیر خود را اعلام عمومی کرده اند. ولی هستند افرادی که در طی آن بیست و پنج سال این سبک را فراگرفته اند و توانایشان فقط در همین سبک است، و در مراکز آکادمیک جمع شده اند و به شدت و به شکل متعصبانه ای این سیستم را سعی درحفظ کردن دارند.