رسول صادقی: نی برنجی امکانات خوبی دارد

رسول صادقی
رسول صادقی
سری تلق پلاستیکی صدای نرم ولی کم حجمی را تولید می کند و کوک نی را کمتر از ربع پرده پایین می آورد، اکثر نوازنده ها مجبورند از سری تلقی استفاده کنند، سری برنجی، صدای نسبتا تیز و پر حجمی تولید می کند یعنی شفافیت و حجم صدا را همزمان دارد، جدای از این، تنوع سری ها؛ خود جنس سری در نی باعث اختلاف کوک است مثلا شما یک نی را با سری برنجی و تلق با هم مقایسه کنید، نزدیک به ربع پرده اختلاف کوک دارند و برنجی زیرتر صدا می دهد، در کنار همین مسئله نکته جالب دیگری هم هست که عمق کام نوازنده نی، به نوعی جزئی از طول ساز محسوب می شود و اختلاف کوک دمش نوازنده ها در یک نی ثابت، گاهی اوقات به بیشتر از نیم پرده هم می رسد!

خوب انتخاب جنس سری نی را نمی شود به هیچ نوازنده ای تحمیل کرد و در نهایت مجبور است نوع سری ساز خودش را متناسب با شرایط دهان و دندان خودش انتخاب کند و یا اینکه او نمی تواند کوک دمش خود را تغییر دهد، چون آن هم امری ذاتی است و یا اینکه نوازنده ها هم از پشت زبان در ساز می دمند و هم از سینه، همین نیز خودش نیز باعث اختلاف کوک هاست و این شیوه دمیدن نی معاصر، این همه تنوع را موجب شده است و هیچ گریزی از آن نیست؛ نوازنده نی بایستی ساز استاندارد خودش را با نوع دمش و سری خودش پیدا کند و این با تقلید جبران نمی شود. با در نظر گرفتن این مشکلاتی که سر راه است، برای نی برنجی طراحی شده این امکان را فراهم کردیم تا نوازنده بتواند با تغییر در طول بند اول و دوم نی، از بالا که بصورت پیچی یا کشویی طراحی می شود، به کوک استاندارد خودش دست پیدا کند، این قابلیت کم و زیاد شدن بیشتر از یک یا یک نیم سانت نیست و اختلاف کوک ها با همین اندازه به راحتی جبران می شود، بدون اینکه کوک کلی ساز تغییر زیادی بکند.

مطلب دوم در استفاده از سری های دیگر سازها بر روی نی که بایستی به عرض برسانم این است که نی، تنها یک لوله صوتی است و شما با سری های مختلف می توانید صداهای متنوعی تولید کنید ولی ممکن است در بیشتر موارد مثلا فوتک بالابان یا همان قمیش، فقط صدای یک ریجست نی را که بیشتر از هفت یا هشت سوراخ است داشته باشید، مشکل دیگری که در استفاده از سری قمیش در ساز نی با آن مواجه خواهیم شد، نا کوک شدن نی بخاطر افزایش طول سری خواهد بود، معمولا سری نی دیاپازون از لبه مکان دمش تا گره، چهار و نیم سانت است، برای وصل قمیش که خود بیشتر از شش هفت سانت است مجبوریم سری نی را تا پایین تر از گره برش بزنیم، مشکل دوم اینکه قطر داخلی نی بیشتر از چهارده نیست و این برای فوتک از نوع قمیش خیلی کم است و قمیش در لوله ای بکار می رود که صدا در داخل لوله صوتی بپیچد و بیرون بیاید، برعکس نی که صدا از سری و یا دهان ما خارج می شود، پس استفاده از قمیش در ساز نی که دم ماری (مخروط باریک شونده) هم هست، کمی ناممکن و غیر منطقی بنظر می رسد و اگر هم قمیشی متناسب با قطر نی طراحی بشود، باز در نهایت خواهیم دید که صدای خود بالابان بهتر از آن است.

در نی برنجی بخاطر در انتخاب قطر لوله و گره ها، دستمان باز تر است و می شود چینین کاری را انجام داد و با کلید های متنوع، محدوده صدایی آن را در تنها رجستی که دارد، تقویت کرد و حتی وارد ارکستر نمود و یا موسیقی دستگاهی با آن نواخت؛ کافی است ده نت متوالی در اختیار داشته باشد تا رنگ تازه ای به ارکستر بدهد البته نا گفته نماند که روی بالابان هم نظیر چنین کارهایی شده است که البته قابل تقدیر است ولی من متاسفانه ظاهر فنی کار را نمی پسندم و باید خیلی به این موضوع اهمیت داد، من چون بالابان نواز نیستم، سعی می کنم در آن دخالتی نکنم.

3 دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در شهریور ۱۹, ۱۳۹۵ در ۳:۲۴ ب.ظ

    از کجا میشه خرید

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۲۹, ۱۳۹۵ در ۷:۰۳ ب.ظ

    حداقل ی کلیپ میزاشتید

  • حسن
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۹۶ در ۳:۵۱ ب.ظ

    از کجا میشه تهیه کرد؟ شماره تماس آقای صادقی چیه؟

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مرور آلبوم «باغ بی برگی»

زبان اصالت برای مدرنیست‌ها یا آهنگسازان «موسیقی معاصر» ما معادل منطق زبانی است. عمدتاً گنجینه‌ی از پیش موجود دستگاهی را می‌کاوند تا بخشی از منطقش را در بستری آشنازدایی‌شده به‌کارگیرند و موسیقی به‌راستی پیشرو بیافرینند. برای بعضی (که بیشتر در خارج از ایران کار و زندگی می‌کنند) همین برداشت ماده‌ی اولیه کافی است. ماده‌ای که برداشته‌اند یا منطقی که ترکیب کرده‌اند به‌قدر کافی ناآشنا هست که «مدرن» بنماید. اما برخی دیگر از این پله فراتر می‌روند. درک و جذب منطق زبانی و توان تکلم با آن ولو با کلماتی که از آنِ همان زبان نیست، هدفشان می‌شود (گرچه گاه ناخودآگاه). آنها در پی چیرگی نوآورانه بر منطق کهن و تصعید آن به جهانی نو هستند.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XIII)

به همین ترتیب مثال های زیر را مشاهده کنید و سعی کنید جملات تاثیر گرفته از ردیف را مقایسه کنید. قطعۀ «پیش درآمد نغمه» در دستگاه چهارگاه و گوشۀ زنگ شتر از ردیف میرزا عبدالله.

از روزهای گذشته…

بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت بیست و هشتم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت بیست و هشتم)

خالقی طالبِ فکری بکر و نو بود که زنجیرهای عادت را بگسلد و موسیقی ایران را از انقیاد در حصار یکنواخت ردیف برهاند و این دقیقاً آن چیزی بود که وزیری و تنها وزیری توانسته بود ارائه دهد، بطوری که لطمه ای به موسیقی ملی وارد نشود. به عبارتی دیگر آنچه که خالقی ۱۷ سالله تشنهِ آن بود در آثار وزیری عرضه می شد.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه اول

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه اول

مطلبی که پیش رو دارید اولین شماره چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی است که اخیرا دوره اول آن با تدریس دکتر محمدرضا آزاده فر به پایان رسید و اکنون وارد دوره دوم خود شده است. این مجموعه از نوشته ها با همکاری یکی از دانشجویان این کلاس، نسیم احمدیان (دانشجوی کارشناسی ارشد اتنوموزیکولوژی و نوازنده سنتور) ویراستاری شده و در این سایت به انتشار می رسد.
مارش مراسم تشییع جنازه

مارش مراسم تشییع جنازه

داستان چگونگی تصنیف Funeral March توسط شوپن.
صداسازی در آواز (VI)

صداسازی در آواز (VI)

قرار گرفتن صدا در ناحیه خاکستری به این مفهوم است که کانون صدا درجایی بیرون سر احساس شود و در صورتی که این کانون خارج از ناحیه خاکستری باشد یعنی صدا داخل سر احساس می شود.
اشکنازى از شوستاکوویچ مى گوید

اشکنازى از شوستاکوویچ مى گوید

اگر روى شوستاکوویچ برچسب معماگونه بودن مى زنند تنها براى آسان تر کردن کارشان است او یک انسان ساده است با درجه بالایى از هوشیارى نسبت به زندگى. جان استراتفورد و جان ریلى در اکتبر ۱۹۹۱ با ولادیمیر اشکنازى این مصاحبه را انجام دادند. اندکى پس از آن بود که اشکنازى ارکستر رویال فیلارمونیک را براى اجراى سمفونى هشتم شوستاکوویچ تمرین داده بود.
شهرت پس از مرگ

شهرت پس از مرگ

این قطعه را گوش کنید به احتمال زیاد این موسیقی را در یکی از فیلمهای سینمایی یا رادیو و … شنیده اید، نام این قطعه “The Entertainer” است. سبک این قطعه موسیقی رگتایم (Ragtime) نامیده میشود که از جمله سبکهای موسیقی جز است. در موسیقی جز اصطلاح رگتایم عمومآ معادل با نام اسکات جوپلین (Scott Joplin) آهنگساز بزرگ اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ است که زیباترین قطعات رگتایم را آفریده است.
محمدرضا شجریان و سه گانه ۶۹ (II)

محمدرضا شجریان و سه گانه ۶۹ (II)

پس از “یاد ایام” تا ۱۰ سال هیچ یک از کارهای شجریان با گروههای کوچک از ساختاری مانند سه گانه های ۶۹ برخوردار نبود، تا اینکه “بی تو به سر نمی شود” به انتشار رسید. سه گانه های شجریان و گروه جدیدش “زمستان است”، “بی تو بسر نمی شود” و “فریاد” مشهورترین کنسرتهای شجریان تا کنون بوده است.
حضور موسیقی سمفونیک در انقلاب ۱۹۷۹ (قسمت دوم)

حضور موسیقی سمفونیک در انقلاب ۱۹۷۹ (قسمت دوم)

غالب انقلابیون بدین نکته باور داشتند که هنر، خود غایت نیست، وسیله ای است برای تبلیغ و تهییج. گاه «برای حفظ جبهه خودی ها از گزند طعنه های بدخواهانی که جوانان انقلابی را فاقد هر گونه هنری می دانند.» با این همه، آثار انگشت شماری نیز در آن اتمسفر ضد ساختار گرا (anti-structuralism) پدیدار شدند که سوای پرسوناژ انقلابی، ارزش هنری و تکنیکی خود را نیز از کف ندادند.
مقصد خودِ راه می تواند باشد (III)

مقصد خودِ راه می تواند باشد (III)

هفته پیش در جلسه ای بردیا کیارس به عنوان رهبر ارکستر ملی انتخاب شد؛ این خبر به خاطر ۳۱ ساله بودن این موسیقیدان مورد تعجب خبرنگاران قرار گرفت و به نوعی اهالی مطبوعات، با تیترهایشان به گونه ای طعنه آمیز، انتخاب کیارس را مورد انتقاد قرار دادند. هرچند تا قبل از اجرای کیارس با ارکستر ملی جدید، نمیتوان به طور قاطع در مورد توانایی ها و یا کاستیهای کار این موسیقیدان جوان قضاوت کرد ولی میتوانیم سابقه فعالیت او را مورد بررسی قرار دهیم تا در مورد این انتخاب، قضاوت شتابزده نداشته باشیم.
کج بشینیم، راستشو بگیم  (III)

کج بشینیم، راستشو بگیم (III)

صحت اغلب این اطلاعات مورد تردید است و داستانهای ضد و نقیضی از زندگی و حتی در مورد زادگاه بیوک آقا گفته می‌شود. آنچه بیش از همه برای من اهمیت دارد موضوع جایگاه ایشان در موسیقی‌ست. همان جمله‌ی نخست نوشته‌ی بالا مایه‌ی حیرت و شگفتی‌ست: “او یکی از بزرگترین نوازندگان تار در ایران بود…!”. (بگذریم از خیالبافی‌های خارق‌العاده‌ و در عین حال خلاقانه‌ای که از این هم فراتر رفته و گاه حتی لباس رهبری ارکستر در روسیه نیز به قامتِ جوانی بیوک آقا می‌پوشانند). پرسش این است: کسی که این عبارت را سالها بعد می‌خواند، چه تصوری از بیوک آقا خواهد داشت؟ لابد او را در کنار غلامحسین بیگجه‌خانی، علی اکبر شهنازی و جلیل شهناز و دیگران در زمره‌ی سرسلسله‌داران تارنوازی ایران خواهد نشاند.