اسماعیلوویچ، منادی صلح (II)

* “جان مک کاچن” (۶) چهارده سال پس از پایان جنگ بوسنی در سال ۲۰۰۹ ودر آلبوم “Untold” آهنگی به نام ” خیابان هایِ سارایوو” را به افتخار اسماعیلوویچ اجرا کرد.
* “الیزابت ولبرن” (Elizabeth Wellburn) نویسنده ی کانادایی در سال ۱۹۹۸ بر اساس زندگی اسماعیلوویچ و با اضافه کردن شخصیت یک پسر بچه به داستان، کتابی به نام “پژواکی از میدان” را منتشر کرد.
* “استیون گالووی” (Steven Galloway) نویسنده ی دیگر کانادایی، در سال ۲۰۰۸ رمان “چلیست سارایوو” را بر مبنای شخصیت “ودران” و با داستان پردازی خودش منتشر کرد.

البته این کتاب حاشیه های زیادی برای نویسنده ی آن داشت. اسماعیلوویچ بارها اعتراض خود را به انتشار این کتاب بیان نموده و گفته است که نویسنده ی کتاب نام و هویت او را به سرقت برده و او در انتظار عذرخواهی و جبران خسارت مادی و معنوی است. گالووی در این کتاب داستان یک ویولنسل نواز محلی را نقل می کند که برای یادبود ۲۲ نفر از همشهریانش که در صف یک نانوایی بر اثر اصابت خمپاره کشته شده اند، به مدت ۲۲ روز و رأس ساعت ۴ بعد از ظهر در محل کشته شدن آنان به نوازندگی می پرداخته.

مواردی که ذکر شد تنها گوشه ای از تاثیرات اقدام اسماعیلوویچ بر هنرمندان و نویسندگان بود و در این میان می توان هنرمندان کمتر شناخته شده ی دیگری را دید که مستقیم یا غیرمستقیم به او پرداخته اند.

ودران اسماعیلوویچ در اواخر سال ۱۹۹۳ بوسنی را ترک و به ایرلند شمالی مهاجرت نمود و از آن زمان در پروژه های متعدد موسیقی به عنوان نوازنده، آهنگساز و رهبر ارکستر به فعالیت مشغول بوده است. در یکی از مصاحبه ها خبرنگاری از او می پرسد که آیا او دیوانه است که زیر آتش گلوله و خمپاره موسیقی اجرا می کرده است؟ او جواب می دهد: «شما از من سوال می کنید که آیا من بخاطر نواختن ویولنسل دیوانه هستم ولی در حقیقت باید از آنان (صربها) بپرسید که مگر دیوانه اند که سارایوو را اینچنین ویران کرده اند؟»

برخی از هنرمندان بر این باورند که کارکرد هنر و وظیفه ی هنرمند اصلاح جهان و حتی کمک به پیشبرد خُلقیّات مثبت انسانی نیست و بشکلی قائل به فلسفه ی “هنر برای هنر” آنهم با رویکرد و تلقی افراطی هستند که البته این مطلب نیازمند بحث مبسوطی است که در این مطلب نمی گنجد و در زمانی دیگر قابل طرح و بررسی است.

توجه به حرکت اسماعیلوویچ و هنرمندانی از این دست، به شکل گیری دو پرسش اساسی منجر می شود که نیازمند تفکر و واکاوی مجدد در بنیانهای فلسفه ی هنر است:
۱- حدود و ثغورِ ورود هنر و هنرمندان به مسایل روز جهان و جامعه کجاست و چه کسی این مرزبندی را تعیین می کند؟
۲- آیا عدم دستیابی به نتیجه ی مطلوب و یا حتی احتمال اینکه اقدام یک هنرمند منجر به فرجام دلخواه نشود، عامل بازدارنده ای در واکنش هنرمندان به اتفاقات خارج از دنیای هنر است؟
“ژان پل سارتر” نویسنده و فیلسوف بزرگ فرانسوی جمله مشهوری درباره “ادبیات” دارد که می توان آنرا به هنر و موسیقی نیز تعمیم داد. او می گوید: «ادبیات شاید نتواند جلوی مرگ و خونریزی را بگیرد و شاید نتواند از مرگ یک کودک جلوگیری کند، ولی می تواند کاری کند که دنیا به آن فکر کند.»

پی نوشت
۶- جان مک کاچن (John McCutcheon) خواننده و ترانه سرای آمریکایی موسیقی فولک.
۹- این کتاب در ایران با عنوان “ویلنسل نواز سارایوو” توسط بابک مظلومی ترجمه و منتشر شد.

منابع
مقاله ی “چلیست سارایوو” – روزنامه تایمز – دیوید شاروک – ۷ ژوئن ۲۰۰۸
اسماعیلوویچ: وِندی جِوِل ۲۷ جولای ۲۰۰۴
ویلونسل نواز سارایوو: استیون گالووی – ترجمه بابک مظلومی – کتاب نشر نیکا – ۱۳۹۱

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر کنسرت «پنجگاه»

گذارِ «نقش» از آغاز، که خود را گروه موسیقی دستگاهی می‌نامید، تا امروز، که به «پنجگاه» رسیده، در نزدیک به ده سال فعالیتِ مداومش شاخصه‌هایی در ذهن شنوندگان پیگیر موسیقی کلاسیک ایرانی به جا گذاشته است: اولویت دادن به دغدغه‌های موسیقی‌شناختی در فرایند آهنگسازی، بهره‌گیری از پتانسیل‌های موسیقی قدیم ایران پیرو آموزه‌هایی که نخستین بار در آلبوم «سرخانه» به عمل درآمد و در عین حال بهره‌مندی از عناصر موسیقی قاجاری، دقت در گزینش کلام و الگوبرداری از قالب‌های شعری مانند مستزاد در تجربه‌های پیشین یا مخمس در «پنجگاه» و…

میراث منگوری (III)

وقتی «ریچارد ریکو استوور» در سن ۷۳ سالگی (۳ فوریه) بر اثر سرطان در ایالت واشنگتن (ایالت متحده آمریکا) درگذشت، گیتار کلاسیک جهان چهره مهم دیگری را از دست داد. ریکو، مشهورترین فردی است که تمام زندگی خود را وقف مطالعه و ترویج زندگی و آثار آهنگساز و گیتاریست پاراگوئه ایی، «آگوستین باریوس» کرده بود. او نه تنها زندگی نامه ی قطعی، «شش پرتوی نقره ای ماه»، (زندگی و بارهای آگوستین باریوس منگوره) را نوشت، همچنین بیش از هر شخص دیگری مسئولیت پخش گسترده موسیقی باریوس را برای گیتاریست ها به عهده داشت.

از روزهای گذشته…

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (II)

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (II)

به بیان دیگر اگر دولت-ملتِ برآمده پیشاپیش نتواند از طریق مشترکات فرهنگی موجود در پهنه‌ی جغرافیایی-فرهنگی‌اش این بُعد پراهمیت هویت را به دست آورد نقصانی شدید در هویت ادعایی‌اش پدید می‌آید، پس ناچار است حتا به قیمت اختراع هم که شده چیزی را بیابد و در بسته‌ی هویتی خود بگنجاند.
وهم یا نبوغ‌؟! (I)

وهم یا نبوغ‌؟! (I)

“… عجیب است؛ مردمی که متوسط بهره‌ی هوشی‌شان ۸۴ است (در مقایسه با دامنه‌ی نرمال ۹۰ تا ۱۱۰) و در طبقه‌ی ملت‌های دارای هوشِ «زیرِ متوسط» قرار می گیرند، خود را باهوش‌ترین ملت دنیا می دانند و از تکرار این باورِ فریب، لذت می‌برند و غره می شوند و با همین خودفریبی، پی در پی فرصت های تاریخی را… واگذار می کنند.”<
خواننده ای که شناخته نشد (II)

خواننده ای که شناخته نشد (II)

دیگر آنکه در زمان خود هنرمندی مطرح و خواننده درجه ۱ برای تصانیف بوده است. از اساتید وی و اینکه نزد چه کسی تعلیم یافته اطلاعی در دست نیست در کمال تاسف، از سوی مورخان موسیقی هیچ نام و نشانی در نوشته های تاریخی و یا روزنامه و مجلات هنری از وی درج نشده است که دلایل آن نیز با مختصر بررسی اسناد موسیقی بدست آمده که اشاره ای کوتاه می گردد.
کنسرت گروه صهبای کهن در نشست سالانه ایکوم

کنسرت گروه صهبای کهن در نشست سالانه ایکوم

به همت کمیته ملی موزه های ایران (ایکوم) نشست روز جهانی موزه‌ها (با اختلاف دو روز از روز جهانی موزه ها) در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۱، با شعار «موزه‌ها درحال‌ تغییر» در خانه هنرمندان برگزار شد. در این نشست برنامه ها و گزارش های مربوط به وضعیت موزه های ایران توسط مسئولین کمیته ایکوم ایران قرائت شد و از فعالین حوزه موزه داری تقدیر به عمل آمد.
صبا از زبان سپنتا (IV)

صبا از زبان سپنتا (IV)

قطعهء «به زندان» ساخته صبا، در شوشتری از نوای آزادی‌خواه در بندی اقتباس شده است. از دیگر قطعات ایشان‌ می‌توان اینها را برشمرد: رقص چوبی، قاسم آبادی و زنگ شتر با دوبل کوردهای مطبوع آن. استاد به‌ نوازندگی جمعی و ارکستر با موازین صحیح آن‌ رغبت خاص داشت. نت‌ نویسی او دقیق و در شناخت اوزان مهارتی خاص داشت، هم او بود که‌ وجود میزان لنگ ماتنه ۵/۸ یا ۷/۸ را در موسیقی‌ ایرانی تشخیص داد.
اجرای کوارتت زهی بهزاد رنجبران در میلواکی (آمریکا)

اجرای کوارتت زهی بهزاد رنجبران در میلواکی (آمریکا)

در روز ۱۹ آوریل ۲۰۰۵، کوارتت زهی هنرهای زیبا (Fine Arts Quartet) ، کوارتت زهی شماره ۱ اثر بهزاد رنجبران – آهنگساز ایرانی – در شهر میلواکی در آمریکا به اجرا درخواهد آمد.
سکانسی به نام موسیقی فیلم (II)

سکانسی به نام موسیقی فیلم (II)

تکرار یک تم یا ایده یا حتی جمله و ملودی در بستر زمانی یک فیلم باعث ایجاد انتظار در شنونده می شود که این موسیقی چیست و چه هدفی از تکرار آن دنبال می شود که در همان صحنه های رویارویی مادر و فرزند پخش می شود. این اتفاق ذهن کنجکاو بیننده را در دنبال کردن موسیقی پویا نگه می دارد و بعد از فراز و نشیب هایی در سکانسی قرار است مادر و فرزند به نسبت حقیقی خود پی ببرند. آهنگساز در اینجا آماده است که فرم کلی موسیقی اش را که تاکنون رد پاهای گوناگونی از آن را در بخش های مختلف فیلم دیده ایم به نمایش بگذارد و شنیده شدن واضح موسیقی سرنوشتی مصادف می شود با صحنه ی برخورد آگاهانه ی مادر و فرزند.
کنسرت مجید درخشانی با گروه سرو آزاد

کنسرت مجید درخشانی با گروه سرو آزاد

کنسرت گروه موسیقی سرو آزاد در تاریخ ۱۹ مهر ماه ۱۳۹۲ با حضور افتخاری استاد مجید درخشانی در تالار وحدت برگزار شد. این کنسرت در دو بخش اجرا شد که در یک بخش، آثار اعضای این گروه و در بخش دیگر آثار استاد مجید درخشانی به اجرا رسید.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (X)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (X)

اولین جنگ جهانی، الگار را به شدت تحت تأثیر خود قرار داد. به غیر از چند اثر میهن پرستانه و آثاری همچون “نور روشن ستارگان” (The Starlight Express op. 78)، که برای یک نمایش کودکانه نوشته شده بود، “روح انگلستان” (Spirit of England op. 80) که بر اساس اشعار “لارنس بینیون” نوشته شده و اکنون به عنوان یکی از شاهکارهای الگار در نظر گرفته می شود و به غیر از باله “طرفدار سرخ روی” در ۱۹۱۷ هیچ اثر مهمتری از او به اجرا در نیآمد.
«نیاز به کمالگرایی داریم» (I)

«نیاز به کمالگرایی داریم» (I)

اگر اهل مطالعه نوشته های مربوط به موسیقی باشید حتما نام سجاد پورقناد برای شما آشناست؛ او سردبیر قدیمی ترین مجله اینترنتی روزانه موسیقی به نام گفتگوی هارمونیک است. البته فعالیت در عرصه مطبوعاتی (اینترنتی و کاغذی) تنها بخشی از فعالیت های پورقناد را تشکیل می دهد. او غیر از فعالیت گسترده در زمینه نقد، گزارش و مقاله نویسی، تلاش های قابل توجهی در زمینه تولید و اجرای موسیقی داشته است که شامل آثار مختلفی از نوازندگی، خوانندگی و در این اواخر آهنگسازی می شود.