آیا در آفریقا به اتنوموزیکولوژی نیازمندیم؟ (III)

آکین یوبا
آکین یوبا
۷- اغلب برایم جای سوال است که چرا اتنوموزیکولوژیست ها از تئوری موسیقی شانه خالی می کنند. آیا می تواند به این دلیل باشد که افرادی در بین آنها هستند که نمی توانند نت خوانی کنند؟ ما باید در آفریقا سواد موسیقی را ترویج دهیم نه اینکه افراد را نسبت به آن دلسرد کنیم.
۸- اتنوموزیکولوژیی که امروزه استفاده می شود بسیار انتخاب گر است. بیشتر پژوهشگران یا به چیزی می پردازند که فکر می کنن موسیقی سنتی «اصیل» است یا موسیقی پاپ. در حالیکه در آفریقا گستره انواع موسیقی بسیار پهناور است (از جمله موسیقی کلیسا، اپرا، موسیقی سمفونیک و غیره) و ما به نوعی اتنوموزیکولوژی احتیاج داریم که همه این انواع را در بر بگیرد.
۹- اتنوموزیکولوژیی که امروز رواج دارد بسیار پیرو مد است. هر کلمه یا عبارتی که مد می شود (مانند جنسیت، نظریه فرهنگی، نشانه شناسی، جهانی سازی و غیره) سریع در این رشته نیز به کار گرفته می شود و به محض اینکه از مد افتاد دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرد. ما در آفریقا به ثبات و توسعه طولانی مدت احتیاج داریم و نه مد. (جالب توجه است که مدگرایی در اتنوموزیکولوژی در حمایت مالی آژانس های سرمایه گذاری از اتنوموزیکولوژیست ها واضح است. تنها چیزی که واضح نیست این است که آیا باید این اتنوموزیکولوژیست ها که به این سازمان ها مشاوره می دهند را سرزنش کرد یا خود این آژانس ها را).
۱۰- در حال حاضر بار اصلی اتنوموزیکولوژی به سمت مردم شناسی و تعدادی پایان نامه دکترا (دست کم در آمریکا) سنگینی می کند که قرار بوده درباره موسیقی باشند اما در واقع درباره مردم شناسی اند. برای من گیج کننده است که پایان نامه های مردم شناسی که محتوای موسیقایی ناچیزی دارند یا اصلا محتوای موسیقایی ندارند همچنان به دپارتمان های موسیقی دانشگاه ها ارائه می شوند. این موقعیت برای آفریقا نامناسب است. در آفریقا هرکسی که می خواهد مردم شناسی بخواند باید به دپارتمان مردم شناسی مراجعه کند و هر کسی که می خواهد موسیقی شناسی بخواند باید به دپارتمان موسیقی مراجعه کند. ما در آفریقا به رشته ای احتیاج نداریم که نامش اتنوموزیکولوژیست درحالیکه در واقع شاخه ای از مردم شناسی است. ما در آفریقا به رشته که موسیقی از آن بیرون چلانده شده نیازی نداریم. کلمه موزیک را از اتنوموزیکولوژی دربیاورید و میبینید که چیزی که به جا می ماند اتنولوژی است. متوجه منظورم که هستید؟
۱۱- اتنوموزیکولوژی که امروز بکار گرفته میشود بسیار تهاجمی است. اصل این رشته ظاهرا اینگونه است که شما به فرهنگ دیگری مراجعه می کنید، هرچقدر اطلاعات احتیاج دارید در کوتاه ترین زمان ممکن جمع آوری می کنید و سپس به فرهنگ خودتان رجوع می کنید و با آنچه بدست آورده اید کسب و کار سودآوری راه می اندازید. از هرگونه تعهد طولانی مدت به فرهنگی که آن اطلاعات را در اختیارتان گذاشته است پرهیز می کنید. به نظر من این نوع پژوهش تخلیه گر است.
۱۲- اتنوموزیکولوژی به فرهنگ آفریقا بی ربط است. آنچه به فرهنگ آفریقا مرتبط است موزیکولوژی آفریقا است. بیاید موزیکولوژی بوجود بیاوریم که با نیاز های آفریقا همخوانی دارد همانطور که فرهنگ های دیگر (مثلا فرهنگ چینی) موزیکولوژی هایی بوجود آوردند که با نیازهایشان همخوانی دارد. بیاید پژوهش های موسیقی آفریقا را به زور به سمت اتنوموزیکولوژی نکشانیم که در واقع طراحی شده است تا درک غربی ها از موسیقی غیر غربی را ترویج دهد. اگر ما اتنوموزیکولوژی را بپذیریم به این معناست که به جای اینکه دیدگاه خودمان را درباره خودمان بپذیریم دیدگاه غربی ها را درباه خودمان پذیرفته ایم.

chevalierdesaintgeorges.homestead.com
music.pitt.edu

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

فیاض ادامه داد: من به روشنی به خاطر دارم که اگر ۳۰ سال پیش می‌گفتیم که فلانی نقد می‌کند، معنی‌اش این بود که فلانی با چیزی مخالفت می‌کند ولی در ذهن حداقل بنده و فکر می‌کنم شمار بسیار زیادی از دوستانی که در آذر ۱۳۹۷ زندگی می‌کنند منتقد کسی نیست که ایراد بگیرد. این جا یک رویداد همزمانی را شاهد هستیم. یعنی ما همزمان دوستانی را داریم که در زمانی زندگی کرده‌اند که نقد عبارت بوده است از موضع‌گیری مخالف با یک موضوع و بعد به مرور با کنش‌های نسل‌های دیگری معانی دیگری پیدا کرده است و این از جمله جاهایی است که من شکاف نسلی را می‌بینم. اگر به خیلی از عزیزانی که مثلا ممکن است ۲۰ سال از من بزرگ‌تر باشند بگوییم قرار است نقد شوید با نوعی جبهه‌گیری آن‌ها مواجه می‌شویم، چون فکر می‌کنند منتقد به معنی مخالف است.

یادداشتی بر مجموعه کنسرت‌های «چندشب عود»

شاید اگر با چند جابه‌جایی یا اضافه‌کردن شب چهارم، اجرای نوازندگانی همچون حمید خوانساری، شهرام غلامی، مریم خدابخش، سیاوش روشن و امیرفرهنگ اسکندری و… را در چنین برنامه‌ای می‌شنیدیم، می‌شد سنجه‌های دقیق‌تری از عیار عودنوازیِ امروز ایران بدست داد. با اینحال آنچه در این سه شب رخ داد چنین بود:

از روزهای گذشته…

کنسرت «ره عشق» و رونمایی از دو لوح فشرده در تالار وحدت

کنسرت «ره عشق» و رونمایی از دو لوح فشرده در تالار وحدت

همزمان با برگزاری کنسرت «ره عشق» به هنرمندی بردیا صدرنوری و علیرضا چراغچی از دو آلبوم «عاشقانه در باران» و «نیایش» در تالار وحدت رونمایی می شود. به گزارش روابط عمومی موسسه فرهنگی هنری «رادنواندیش»، آلبوم «عاشقانه در باران» با شعر و دکلمه بابک صدرنوری و موسیقی بردیا صدرنوری و آلبوم بی کلام «نیایش» با تک نوازی پیانو بردیا صدرنوری پنجشنبه اول آذر ماه همزمان با برگزاری کنسرت «ره عشق» به نوازندگی پیانو بردیا صدرنوری و نوازندگی ویولن علیرضا چراغچی در تالار وحدت، به صورت رسمی رونمایی خواهند شد.
دو مضراب چپ (قسمت پایانی)

دو مضراب چپ (قسمت پایانی)

در بخش های قبلی و در قیاس ویژگی های ساختاری چند قطعه اشاره هایی به آثار پرویز مشکاتیان شد. اما در این بخش به مثال های بیشتری خواهیم پرداخت، تا ببینیم این تکنیک مضرابی در آثار پرویز مشکاتیان به چه صورت هایی قابل اجراست.
مقدمه ای بر تاریخ نی

مقدمه ای بر تاریخ نی

نی به عنوان قدیمیترین وسیله موسیقی ساخت دست بشر شناخته شده است. نتیجه کاوشهای بعمل آمده در این زمینه، تاریخ استفاده از گیاه نی را برای ساختن سازهای بادی در ارتفاعات امریکای جنوبی (در کشور پرو) به ده هزار سال قبل باز می گرداند.
موریکونه و اولین تجربه رهبری در ۷۸ سالگی

موریکونه و اولین تجربه رهبری در ۷۸ سالگی

انیو موریکونه Ennio Morricone که در زمینه ساخت و اجرای موسیقی سابقه فعالیتی ۶۰ ساله دارد، به هالیوود میرود تا پس از مدتها جایزه اسکاری که همه اهل فن سالهاست آنرا حق این موسیقیدان کهنه کار میدانند، دریافت کند. وی در این سفر برای اولین بار دست به رهبری ارکستر زده است.
اریک جانسون

اریک جانسون

اریک جانسون جدا از مهارتهایش در نوازندگی گیتار الکتریک به عنوان یکی از برجسته ترین مدرسان گیتار نیز شهرت یافته است. متدهای آموزشی وی و نکته سنجی اش در یادگیری تکنیک های مختلف گیتار در تمامی سطوح در دنیا محبوبیت خاصی در میان هنرجویان و علاقمندان به گیتار یافته است.
سلطانی: ما در فضای چند زبانی و پلی فونیک قرار داریم

سلطانی: ما در فضای چند زبانی و پلی فونیک قرار داریم

تحریر در موسیقی آوازی تبدیل به یک فرهنگ و یک شاکله شده، در واقع ساختار موسیقی آوازی را در کنار عناصر دیگری تعریف می کند، معانی بسیار زیادی در پی خود دارد و تعاریف و شیوه ها و علم خاص خود را دارد. با این وصف، تحریر را به دِلِی دِلِی یا با عرض معذرت عرعر عنوان کردن نشان از عدم آگاهی و عجولانه صحبت کردن ایشان دارد. از شاملو با آن دانش و خلاقیت و هوش سرشار در مورد قضاوت شان انتظار دیگری می رفت.
گفتگو با آرش محافظ (V)

گفتگو با آرش محافظ (V)

فقط با این ایده که یک ریتم بگیرم و فرمی داشته باشم، ردیف را به زور می‌خواهید در آن قالب ببرید و چیز جالبی نمی‌شود و نمونه‌هایی هم داریم. اول باید در آن سبک رفت و زد. همه‌ی آهنگسازان بزرگ دنیا آهنگسازی‌های پیش از خود را بلد بودند و درونی‌اش کرده بودند و حالا باید ساختارشکنی می‌کردند و در ارکستراسیون ابتکار می‌کردند. باید کار قبل از خود را بشناسید. باید ردیف را خوب شناخت و در گوشه‌ای از ذهن قرار داد و اینها را هم شناخت و بعد از مدتی که احساس کردید به‌خوبی مسلط شدید، مقاله‌ها را هم حتما بخوانید و شروع کنید. خوشبختانه با تمام نقاط ضعفی که در جامعه هست، به نسبت موسیقی آذربایجان و تاجیکستان، موسیقی ایرانی درحال یک رنسانس است. یکسری فهمیده‌اند و درحال تلاش هستند. هنوز در باکو و آذربایجان این نیست و مثل دهه ۶۰ ایران است. هر کنسرتی در باکو بروید که مقام ماهور باشد می‌دانید چه تصنیفی می‌خواهند بخوانند و بزنند.
وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (IV)

وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (IV)

یک پرسش اما باقی می‌ماند، و آن این که؛ چگونه از لحاظ تکنیکی مشکل فرق میان دو گونه، دو سبک و فرهنگ مختلف، اختلاف میان دو سر این آمیختگی حل شده است؟ پاسخ آهنگساز به این پرسش پنداری از «مونودی» مدرن است. او برای این که بتواند آنها را با هم ترکیب کند مونودی را همچون کلیدواژه‌ای به کار می‌گیرد که هم می‌تواند درباره‌ی ویژگی‌ خاصی در آثار موسیقی آوانگارد اروپایی به کار رود و هم درباره‌ی اکثر موسیقی‌های شرقی (از جمله نمونه‌هایی که انتخاب کرده است) و هم رابطه‌ای قوی با آموخته‌هایش، محیط هنری که در آن آموزش دیده و کار می‌کند، دارد.
دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (XIV)

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (XIV)

آنچنان که اطلاعات اجراهای سپرینگر (springar) نشان می دهد، چنین فرآیند های تکثیرپذیری ممکن است تا دو سطح زیرین نیز ادامه پیدا کند (تاثیر گذار بر سطح بیت و سطح زیرشاخه ها). مشخصه ی متمایز این دیدگاه این است که ما نباید تمام انحرافات از نسبت های ریاضی را به “بیانگری” ارتباط دهیم، اما آزادیم که هرگونه تقسیمات زیرشاخه ای را در مدل های الگوی متریک وارد کنیم. اما مسئله ی نحوه ی نمایش این الگو ها در نت نویسی استاندارد حل نشده باقی می ماند و همچنین کل مسئله ی توضیح چنین الگوهایی نیز همچنان بی پاسخ می ماند.
نگاهی به یک دهه فعالیت مجید یحیی نژاد

نگاهی به یک دهه فعالیت مجید یحیی نژاد

بیشتر از ده سال پیش بود که در فضای مجازی کلوب های یاهو با نام مجید یحیی نژاد آشنا شدم؛ آن زمان او نوازنده ای تازه کار ولی پیگیر و فعال در زمینه پژوهشی عود بود. در آن زمان بیش از دو یا سه نوازنده در محیط گروه های یاهو، به صورت جدی نوازندگی نمی کردند. او در روز اول مرداد سال ۱۳۸۱ گروهی به نام “بربط” تاسیس کرد و نتیجه پژوهشها و گرد آوری های خود را در زمینه عود نوازی ایران و جهان در آن فضا ارائه داد.