آیا در آفریقا به اتنوموزیکولوژی نیازمندیم؟ (III)

آکین یوبا
آکین یوبا
۷- اغلب برایم جای سوال است که چرا اتنوموزیکولوژیست ها از تئوری موسیقی شانه خالی می کنند. آیا می تواند به این دلیل باشد که افرادی در بین آنها هستند که نمی توانند نت خوانی کنند؟ ما باید در آفریقا سواد موسیقی را ترویج دهیم نه اینکه افراد را نسبت به آن دلسرد کنیم.
۸- اتنوموزیکولوژیی که امروزه استفاده می شود بسیار انتخاب گر است. بیشتر پژوهشگران یا به چیزی می پردازند که فکر می کنن موسیقی سنتی «اصیل» است یا موسیقی پاپ. در حالیکه در آفریقا گستره انواع موسیقی بسیار پهناور است (از جمله موسیقی کلیسا، اپرا، موسیقی سمفونیک و غیره) و ما به نوعی اتنوموزیکولوژی احتیاج داریم که همه این انواع را در بر بگیرد.
۹- اتنوموزیکولوژیی که امروز رواج دارد بسیار پیرو مد است. هر کلمه یا عبارتی که مد می شود (مانند جنسیت، نظریه فرهنگی، نشانه شناسی، جهانی سازی و غیره) سریع در این رشته نیز به کار گرفته می شود و به محض اینکه از مد افتاد دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرد. ما در آفریقا به ثبات و توسعه طولانی مدت احتیاج داریم و نه مد. (جالب توجه است که مدگرایی در اتنوموزیکولوژی در حمایت مالی آژانس های سرمایه گذاری از اتنوموزیکولوژیست ها واضح است. تنها چیزی که واضح نیست این است که آیا باید این اتنوموزیکولوژیست ها که به این سازمان ها مشاوره می دهند را سرزنش کرد یا خود این آژانس ها را).
۱۰- در حال حاضر بار اصلی اتنوموزیکولوژی به سمت مردم شناسی و تعدادی پایان نامه دکترا (دست کم در آمریکا) سنگینی می کند که قرار بوده درباره موسیقی باشند اما در واقع درباره مردم شناسی اند. برای من گیج کننده است که پایان نامه های مردم شناسی که محتوای موسیقایی ناچیزی دارند یا اصلا محتوای موسیقایی ندارند همچنان به دپارتمان های موسیقی دانشگاه ها ارائه می شوند. این موقعیت برای آفریقا نامناسب است. در آفریقا هرکسی که می خواهد مردم شناسی بخواند باید به دپارتمان مردم شناسی مراجعه کند و هر کسی که می خواهد موسیقی شناسی بخواند باید به دپارتمان موسیقی مراجعه کند. ما در آفریقا به رشته ای احتیاج نداریم که نامش اتنوموزیکولوژیست درحالیکه در واقع شاخه ای از مردم شناسی است. ما در آفریقا به رشته که موسیقی از آن بیرون چلانده شده نیازی نداریم. کلمه موزیک را از اتنوموزیکولوژی دربیاورید و میبینید که چیزی که به جا می ماند اتنولوژی است. متوجه منظورم که هستید؟
۱۱- اتنوموزیکولوژی که امروز بکار گرفته میشود بسیار تهاجمی است. اصل این رشته ظاهرا اینگونه است که شما به فرهنگ دیگری مراجعه می کنید، هرچقدر اطلاعات احتیاج دارید در کوتاه ترین زمان ممکن جمع آوری می کنید و سپس به فرهنگ خودتان رجوع می کنید و با آنچه بدست آورده اید کسب و کار سودآوری راه می اندازید. از هرگونه تعهد طولانی مدت به فرهنگی که آن اطلاعات را در اختیارتان گذاشته است پرهیز می کنید. به نظر من این نوع پژوهش تخلیه گر است.
۱۲- اتنوموزیکولوژی به فرهنگ آفریقا بی ربط است. آنچه به فرهنگ آفریقا مرتبط است موزیکولوژی آفریقا است. بیاید موزیکولوژی بوجود بیاوریم که با نیاز های آفریقا همخوانی دارد همانطور که فرهنگ های دیگر (مثلا فرهنگ چینی) موزیکولوژی هایی بوجود آوردند که با نیازهایشان همخوانی دارد. بیاید پژوهش های موسیقی آفریقا را به زور به سمت اتنوموزیکولوژی نکشانیم که در واقع طراحی شده است تا درک غربی ها از موسیقی غیر غربی را ترویج دهد. اگر ما اتنوموزیکولوژی را بپذیریم به این معناست که به جای اینکه دیدگاه خودمان را درباره خودمان بپذیریم دیدگاه غربی ها را درباه خودمان پذیرفته ایم.

chevalierdesaintgeorges.homestead.com
music.pitt.edu

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (I)

تمپرلی در مقاله اش با نام «متر و دسته بندی در موسیقی آفریقایی» این سوالات را مطرح می کند: «چگونه می توان ریتم آفریقایی را با دید رایج تئوریک ریتم مطابقت داد؟»، «چه شباهت ها و تفاوت های بین ریتم آفریقایی و ریتم غربی وجود دارد؟ با توجه به این که ریتم غربی در بر اساس تئوری موسیقی سنجش می شود.» دیدگاه من در این مقاله نیز تفاوت چندانی با سوالات مطرح شده ندارد. مانند تمپرلی من نیز می خواهم مفاهیم تئوری های اخیر ریتم و متر را با توجه به موسیقی غربی مورد بحث قرار دهم. با این حال، من صرفا موسیقی آمریکایی را مد نظر قرار نمی دهم.

کنسرت ارکستر باربد در سومین جشنواره موسیقی معاصر تهران به روی صحنه می رود

ارکستر زهی باربد به رهبری کیوان میرهادی و سرپرستی محمد هادی مجیدی در سومین دوره جشنواره بین المللی موسیقی معاصر تهران در تاریخ سوم اردیبهشت ماه ۹۷ ساعت ۱۸ در تالار رودکی به روی صحنه خواهد رفت.

از روزهای گذشته…

به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (V)

به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (V)

در نهایت می رسیم به دسته چهارم آثار او که میتوان به آنها کارهای سمفونیک وی اطلاق کرد که از یک حیث اپرای «خسرو و شیرین» را هم باید جزو همین دسته قرار داد، به اضافه باله «بیژن ومنیژه» و اپرای «مانی و مانا» که دهلوی در این آثار که قصد ارایه آنها در سطح بین المللی را داشته، از فواصل ریز پرده استفاده نکرده است.
نگاهی به کنسرت ارکستر ملل در باغ ملی

نگاهی به کنسرت ارکستر ملل در باغ ملی

ارکستر ملل پس از چندین ماه سکوت، برنامه خود را در محوطه سرباز باغ ملی به اجرا گذاشت. این برنامه ارکستر ملل در واقع یک کنسرت مستقل نبود، بلکه برنامه ای ویژه روز جهانی، محوطه ها و یادمانهای تاریخی بود، به همین مناسبت پس از قرائت بیانیه کمیته ملی موزه های ایران (ایکوم ایران) و بیانیه معاونت میراث فرهنگی به مناسبت این روز، ارکستر ملل به اجرای پنج قطعه بسنده کرد.
مجله رولینگ استون

مجله رولینگ استون

یکی از مشهورترین مجلات در زمینه موسیقی Rolling Stone میباشد که همیشه در ارائه برترین آهنگ های سال و یا انتخاب برترین ترانه های قرن و غیره در صدر اخبار بوده است. اما جالب است تا بیشتر با این مجله و اهداف آن آشنا شویم، بالاخص مخاطبان ایرانی و رسانه ها که بسیاری از مطالب خبریشان این مجله میباشد. در سال ۱۹۶۷ و در سانفرانسیسکو آمریکا دو نفر به نامهای Jann Wenner و Ralph J. Gleason این مجله را تاسیس نمودند و اصلا اینطور فکر نمیکردند، روزی مجله آنها بعنوان برترین مجله در زمینه موسیقی روز مطرح شود.
سیستم فیثاغورثی و اعتدال مساوی (IV)

سیستم فیثاغورثی و اعتدال مساوی (IV)

اعداد ۱۲ و ۱۲- مرز های Boundary چرخه یا تعداد جمع شدن و کم شدن پنجم ها یا به عبارت صحیح تر بالا و پایین رفتن از نردبان پنجم ها را نشان می دهد . در این شکل جایگاه درجات مختلف چرخه های بالارونده و پایین رونده پنجم در ساختار گام ۲۴ قسمتی نامساوی دیاتونیک – کروماتیک فیثاغورثی نشان داده شده است :
گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (V)

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (V)

اگر به نوشته‌هایی که دربارۀ موسیقی ایرانی در قرن اخیر منتشر شده است نگاهی بیندازیم، از اولین نوشته‌های مهدی‌قلی هدایت تا علینقی وزیری، خالقی و دیگرانی که در سال‌های بعد آثاری منتشر کردند، عمدتاً مسائل تئوریک بحث شده و تئوری گاهی اوقات مسئله‌ای انتزاعی است و تجزیه‌وتحلیل بر آثار خیلی کم انجام شده است. دکتر مسعودیه، دکتر هرمز فرهت، خانم راغب، آقای مرادیان جزو معدود افرادی‌اند که کارهای آنالیتیک انجام داده‌اند و این مسئله خیلی مهم است. وقتی در فرهنگ موسیقی کلاسیک غربی نگاه می‌کنیم، تجزیه‌وتحلیل خیلی زیاد انجام شده است. یک قطعه از زوایای مختلف بارها و بارها موضوع پایان‌نامه و کتاب و مقاله بوده و تئوری‌ها درباره‌اش آزموده و تصحیح شده است.
و اینک بی‌کرانگی…

و اینک بی‌کرانگی…

شهریور‌ماه ۹۲ و در آستانه‌ی شصت‌سالگیِ محمد‌سعید شریفیان (۱)، آلبومی از ساختههای این موسیقیدان و آهنگساز منتشر شد با نام: ” کوه‌ها، رودها و اینک بی‌کرانگی…” . این اثر ارکسترال، در دهه‌ی شصت و بین سالهای ۶۵ و ۶۶ ساخته شده و مدتی بعد، ضبط و سپس به شکل محدودی منتشر شده بود و حال پس از گذشت سال‌ها، بازبینی و بازنشر شده است. به رغم اینکه نام سمفونی بر این اثر گذاشته نشده و در جلد آلبوم نیز این عنوان بکار ‌نرفته است‌، ولی این آلبوم در حقیقت یک سمفونی کامل در چهار موومان است که به ترتیب «کوه‌ها»، «رودها»، «دشت‌ها» و «و اینک بی‌کرانگی…» نامگذاری شده‌اند.
سقوط اضطراری! (II)

سقوط اضطراری! (II)

“بخت سرکش” تصنیف دوم این کاست و بر روی شعر مشهور حافظ با مطلع “عیشم مدام است از لعل دلخواه …” ساخته شده که با اینکه در میان دیگر تصانیف این آلبوم جایگاه والاتری دارد، اما بیشتر حال تصانیف ضعیف کار و عملی- که آهنگساز بر ریتمی که شعر القاء می کند روی گوشه های مختلف ملودی سازی می کند- را دارد.
در نکوهش خواننده سالاری

در نکوهش خواننده سالاری

دیرگاهیست دوستان اهل قلم، هر از گاهی از آنچه به بحث علمی شدن موسیقی ایرانی در همه عرصه ها بوده، یاد می کنند و هر از چند گاهی از گوشه و کنار چنین میرسد که بعضا عزیزانی با این مقوله ها سر سازگاری ندارند و آن را آب در هاون کوفتن می انگارند.
میکرو تونالیته (I)

میکرو تونالیته (I)

با شروع قرن ۲۰ دنیای موسیقی شاهد تحولات چشمگیر در مسیر خود بوده است. دنیای پیچیده این قرن بی شک نیازمند بیان موسیقایی بود که شاخص عصر خود بوده و محدود به گام ها و فواصل مرسوم نباشد.
موسیقی به مثابه ابزار ژست! (I)

موسیقی به مثابه ابزار ژست! (I)

یادداشت زیر نه قرار است نکته ای بدیع را در بر داشته باشد و نه در تکاپوی یافتن راه چاره ای است، بلکه بیشتر نوشته ای است که مروری اجمالی بر چرایی پدید آمدن وضع موجود موسیقی هنری در ایران بیندازد؛ این بار با تمرکز بر قشری خاص که می توانست بزرگترین حامی جریان موسیقی هنری کشور باشد و نیست.