برنامه های ۲۸ و ۳۱ خرداد در فرهنگسرای ارسباران

جمال سماواتی 
<br>
(تصویر از خبرگزاری مهر)
جمال سماواتی
(تصویر از خبرگزاری مهر)
فرهنگسرای ارسباران در تاریخ ۲۸ و ۳۱ خرداد، دو نشست انتقادی را برگزار می کند که اولی با عنوان “نگاهبان شعله یا پاسدار خاکستر؟” به سخنرانی محمدجمال سماواتی، موسیقیدان و منتقد موسیقی و دیگری، هفتمین جلسه از سلسله نشست‌های «گفتمان ضرب اصول» با موضوع «نقد و بررسی عملکرد دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» است.

به گزارش روابط عمومی فرهنگسرای ارسباران، نشست پژوهشی موسیقی دستگاهی ایران باعنوان “نگاهبان شعله یا پاسدار خاکستر؟” با رویکرد بازبینی نیم قرن “بحران هویت” اهالی موسیقی ایران در آئینه حضور و غیبت استاد محمد رضا لطفی با حضور محمد جمال سماواتی، روز جمعه ۲۸ خرداد ساعت ۱۹ در فرهنگ سرای ارسباران برگزار می شود.

به گزارش روابط عمومی فرهنگ سرای ارسباران، جمال سماواتی می گوید: «جستجوی بحران موسیقی بر بستر ساختار درونی و عملکرد کارورزان در دو دهه اخیر سخن گفتن از بحران موسیقی ایرانی، در گفتار و نوشتار کارورزان این موسیقی، به عنصری کلیشه ای و مکرر بدل شده و به تقریب همگان،از تولید کنندگان، مجریان تا مدیران دولتی، در یک همسرائی اونیسون هماهنگ “بحران فراگیر موسیقی” را اعلام می کنند. اغلب کسانی که به واکاوی بحران موسیقی برخاسته اند؛ زمینه ها و دلایل بحران را در بیرون از این موسیقی جستجو می کنند و تاثیر عملکرد کارورزان و هنرمندان این موسیقی را بر پیدایش و اوج گیری بحران نادیده گرفته اند. خرافه «موسیقی زیر فشار، موسیقی دان مظلوم» نیز چون هاله ای ساتر عملکرد تاثیر کاروزران این موسیقی را در بحران آن پنهان کرده است.»

سخنران این نشست از انگشت شمار پژوهشگرانی است که در سی سال گذشته با نقد کلیشه های گمراه کننده ای از این دست به عمق ساخت این موسیقی پرداخته و سعی دارد تا بحران را بر بستر درون ساخت این موسیقی و تحلیل رفتار شناسی کاروزران و هنرمندان آن باتوجه به تحولات جامعه در حال گذار بررسی کند و در این گفتار، نه فقط به “چگونگی” بحران کنونی موسیقی ایرانی بلکه به “چرائی” موقعیت کنونی نیز می پردازد.

موسیقیدان، مجری و کارورز موسیقی ایرانی به انگیزه های فرهنگی، مادی و به اقتضای روز، بین دو قطب هویتی سرگردان است؛ او گاه در نقش پاسدار خاکستر در هیئت حافظ مرده ریگ موسیقائی قرون و اعصار گذشته ظاهر و در مواردی از حمایت های دولتی و مردمی برخوردار می شود و گاه با پشت کردن و حتی انکار میراث موسیقائی “ردیف موسیقی دستگاهی” تنها راه روشن نگه داشتن شعله موسیقی و افروختن مشعلی نو و سپردن آن به نسل آینده با “نوآوری” و بریده از تاریخ و صرف فاصله گرفتن تعریف می کند. در این رهگذار، در همه ساخته ها و پرداخته های نسل های گذشته، موادی برای “بازیافت” در معنای “Recycling” می بیند!

سرگردانی بین این دو قطب به ظهور “دوزیستانی” منجر شده است که به تدریج توانائی رنگ عوض کردن و تطبیق با محیط را در خود بالا برده و در بهره گیری از مواهب مالی – اجتماعی این تغییرات، ماهر تر و چیره دست تر می شوند.

در این نشست به استاد محمد رضا لطفی به عنوان یکی از آخرین افراد از نسل موسیقی دانان ایرانی پرداخته می شود که بی اعتنا به رانت های دولتی و امتیازات بازار و پسند مردمی، راه خود را رفت، مهر خود را بر دوره ای از حیات موسیقائی ایران نقش زد و خویشتن را به نمونه ای از “امکان مستقل زیستن هنرمند” ثابت کرد.

محمد جمال سماواتی، نوازنده تار و سه تار و آهنگ ساز، از اعضای سابق گروه های شیدا و عارف و منتقد موسیقی کنسرتهای مختلفی را با هنرمندان داخل و خارج از ایران به اجرا درآورده است. تاکنون با حضور این نوازنده سخنرانی‌های زیادی با موضوع “معرفی موسیقی ایرانی” در مراکز علمی، هنری و فرهنگی کشورهای مختلف انجام شده است.

***

هفتمین جلسه از سلسله نشست‌های «گفتمان ضرب اصول» با موضوع «نقد و بررسی عملکرد دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» روز دوشنبه ۳۱ خرداد از ساعت ۱۸ در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد.

در این نشست فرزاد طالبی (مدیرکل دفتر موسیقی)، محمدرضا فیاض (موسیقیدان و منتقد)، بابک رضایی و محسن رجب پور (کارشناس) و رضا مهدوی به عنوان کارشناس مجری حضور خواهند داشت.

در هفتمین نشست «گفتمان ضرب اصول» مسائل و موضوعات مختلف مربوط به عملکرد دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از دیدگاه کارشناسان و منتقدان مطرح می شود و مدیرکل این دفتر پاسخگوی مسائل مطرح شده خواهد بود.

پیش از این، شش جلسه از «گفتمان ضرب اصول» با موضوع «بررسی وضعیت موسیقی صدا و سیما»، «بررسی وضعیت ارکسترهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی»، «بررسی عملکرد ۱۵ ساله خانه موسیقی»، «بررسی مشکلات کنسرتها (اجراهای زنده)» و «بررسی نحوه برگزاری سی و یکمین جشنواره موسیقی فجر» برگزار شده است.

هدف اصلی برگزارکنندگان سلسله نشست‌های «گفتمان ضرب اصول» ایجاد فضایی مناسب برای بیان مشکلات موجود جامعه موسیقی است تا ضمن آگاهی از این مشکلات، فعالان و دست‌اندرکاران این جامعه شریف در جهت اصلاح و بهتر شدن شرایط صنفی‌شان حرکت کنند.

حضور در این نشست برای عموم آزاد است و علاقمندان برای شرکت در این برنامه می‌توانند به فرهنگسرای ارسباران واقع در خیابان شریعتی – بالاتر از پل سید خندان – خیابان جلفا مراجعه کنند و برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره ۲۲۸۷۲۸۱۸ تماس بگیرند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

فیاض ادامه داد: من به روشنی به خاطر دارم که اگر ۳۰ سال پیش می‌گفتیم که فلانی نقد می‌کند، معنی‌اش این بود که فلانی با چیزی مخالفت می‌کند ولی در ذهن حداقل بنده و فکر می‌کنم شمار بسیار زیادی از دوستانی که در آذر ۱۳۹۷ زندگی می‌کنند منتقد کسی نیست که ایراد بگیرد. این جا یک رویداد همزمانی را شاهد هستیم. یعنی ما همزمان دوستانی را داریم که در زمانی زندگی کرده‌اند که نقد عبارت بوده است از موضع‌گیری مخالف با یک موضوع و بعد به مرور با کنش‌های نسل‌های دیگری معانی دیگری پیدا کرده است و این از جمله جاهایی است که من شکاف نسلی را می‌بینم. اگر به خیلی از عزیزانی که مثلا ممکن است ۲۰ سال از من بزرگ‌تر باشند بگوییم قرار است نقد شوید با نوعی جبهه‌گیری آن‌ها مواجه می‌شویم، چون فکر می‌کنند منتقد به معنی مخالف است.

یادداشتی بر مجموعه کنسرت‌های «چندشب عود»

شاید اگر با چند جابه‌جایی یا اضافه‌کردن شب چهارم، اجرای نوازندگانی همچون حمید خوانساری، شهرام غلامی، مریم خدابخش، سیاوش روشن و امیرفرهنگ اسکندری و… را در چنین برنامه‌ای می‌شنیدیم، می‌شد سنجه‌های دقیق‌تری از عیار عودنوازیِ امروز ایران بدست داد. با اینحال آنچه در این سه شب رخ داد چنین بود:

از روزهای گذشته…

هنگامی که باد می وزد

هنگامی که باد می وزد

رمان مصور “هنگامی که باد می وزد”When the Wind Blows”، نوشته هنرمند بریتانیایی ریموند بریگز Raymond Briggs در سال ۱۹۸۲، داستانی است که حمله اتمی شوروی به بریتانیا را از دیدگاه زوجی بازنشسته به نامهای جیم Jim و هیلدا بلاگز Hilda Bloggs بیان میکند.
گفتگو با ند رورم (III)

گفتگو با ند رورم (III)

به عقیده من ساخت اثری اپرایی بر پایه یک فیلم و یا یک اثر ادبی مشهور، کاری خطرناک است. نمی دانم اگر از من خواسته نشده بود اپرای “شهر ما” را بسازم، آیا آن را می ساختم یا خیر. همه می گفتند، ند رورم تا چه اندازه می تواند اصل این اثر را بهبود بخشد؟ من قصد نداشتم آنرا بیشتر از آنچه هست بهبود دهم که وردی اتلوی شکسپیر را تغییر داد!
عمر فاروق، موسیقیدان ترک (I)

عمر فاروق، موسیقیدان ترک (I)

نامش عمر فاروق است اما می توانید فاروق صدایش کنید؛ «همه او را فاروق صدا می کنند»، این حرف را برایان کین (Brian Keane) تهیه کننده و همکار عمر فاروق به زبان می آورد. داستان فاروق داستانی غیر عادی است؛ داستانی که در آن استودیوی کین در کانکتیکات نقش مهمی را بر عهده داشته است. اولین حضور فاروق در عرصه بین المللی به آلبوم سال ۱۹۸۸ کین یعنی Suleyman the Magnificent بر می گردد.
نقدی بر «شیوه نوازی» علی قمصری (I)

نقدی بر «شیوه نوازی» علی قمصری (I)

چندی پیش نوازنده عزیز و توانای تار، علی قمصری، ویدئوهایی چهارگانه، تحت عنوان «گزیدهای از شیوههای تارنوازی از مکاتب مختلف، با رویکردی آموزشی، پژوهشی» در فضای مجازی منتشر کرد. لازم دانستم نکاتی را پیرامون این عمل ایشان ذکر کنم:
دژآهنگ: از تدریس اشمل بسیار بهره بردم

دژآهنگ: از تدریس اشمل بسیار بهره بردم

از طرفی سونوریته ای که در صداسازی‌های هارمونیکا انجام می شود به شدت قابلیت شخصی‌سازی دارد. مثلا شما می‌توانید از تغییر پوزیشن فک پائین و زبان، جنس صداهای مختلفی را ایجاد کنید که چنین چیزی با آکاردئون قابل انجام نیست.
چاشنی های تانگوی کِرِمر

چاشنی های تانگوی کِرِمر

“ویولونیست جسور با پیاتزولا طعم تازه ای به «چهار فصل» ویوالدی می بخشد.” زمان مهم ترین مسئله برای پیوند دادن معروف ترین قطعه موسیقی کلاسیک – «چهار فصل» ویوالدی – با یادگار فصلی سلطان تانگوی جدید، آستور پیاتزولا (Astor Piazzolla) بود. باید خرسند بود از اینکه گیدون کرمرِ (Gidon Kremer) ویولونیست اولین کسی بود که به این کار پرداخت. کرمر نه تنها استاد برجسته و شناخته شده رپرتوار استاندارد و اسطوره اصلی موسیقی نو است بلکه این نوازنده ۵۳ ساله لاتویایی الاصل به یکی از مفسران ماهر و متعهد پیاتزولا نیز تبدیل شده است.
ری چارلز

ری چارلز

ری چارلز Ray Charles در ۲۳ سپتامبر ۱۹۳۰ در آلبانی ایالت جورجیا متولد شد. می توان گفت که وی موسیقی را از هیچ آغاز کرد، در دهه ۱۹۶۰ به اوج رسید ولی هیچگاه بی فروغ نشد و سرانجام در ۱۰ ژوئن ۲۰۰۴ درگذشت.
ضیائی: سازسازان ایرانی بیشتر تجربه گرا بوده اند

ضیائی: سازسازان ایرانی بیشتر تجربه گرا بوده اند

از نگاه من با توجه به هوش و استعدادهای بسیار ارزشمند و همچنین اساتید محترم این رشته، بیشتر به سمت تکرار و تجربه با طعم تشخیص شخصی و بومی متمایل بوده ایم… و اما در نگاهی ساده تر باید پرسید استاندارد از ما در جایگاه اجتماعی خود چه می خواهد و چرا اینگونه به نظر می رسد که در بسیاری از بخش های مختلف که بازو های حرکتی حیات هنری یک جامعه را در بر می گیرد، پوشش استاندارد های علمی و عملی امری اجتناب ناپذیر و ضروریست؟
گفتگو با جیمز دپریست (II)

گفتگو با جیمز دپریست (II)

جواب دادن به این سئوال بسیار مشکل است. اولین سمفونی باربر (Barber) در سال ۱۹۳۶ آهنگسازی شد، در حدود هجده دقیقه، یک شاهکار است. به طور کل آثاری از شوستاکوویچ، بنجامین بریتن (Benjamin Britten)، الیوت کارتر (Elliot Carter)، آرون کپلند (Aaron Copland)، لئونارد برنستین به عنوان شاهکارهای موسیقی می توان نام برد، اما این آثار آنقدر تازه و معاصر هستند که باید به اندازه فاصله خورشید، زمانشان بگذرد تا بتوان درباره جاودانه و شاهکار بودن آنها قضاوت کرد.
فقط تصور کن! (III)

فقط تصور کن! (III)

جان لنون با یوکو اونو هنرمند آوانگارد ژاپنی و پل مک کارتنی نیز با لیندا ایستمن عکاس موسیقی راک ازدواج کردند. از آن سو، جورج هریسون که شعر هم می‌گفت در مقابل قدرت و نفوذ لنون و مک کارتنی احساس ضعف می‌کرد.