علوانی فقط یک آواز نیست (II)

یکی از فرهنگ های مردمان عرب در کل کشورهای عربی قبیله ایی بودن نوع زندگی آنهاست که هر قبیله به دلیل نوع موقعیت خاص خود نسبت به دیکر قبیله دیگر از تفاوتهایی مانند: لهجه، القاب، نوع رنگ لباس و مهمتر از همه نوع آواز خواندن آنها می باشد که به این نوع آوازهای محلی با فرم ساده «طور» گفته می شود. (۳)

اسامی اطوار معمولاً از اسم قبیله، اسم خواننده، شهر و منطقه آن طور، از جامعه که آن را مورد استفاده می دهند قرار گرفته می شود:
* اطواری که اسم آنها به شهر یا منطقه خاص نسبت داده شده است:
۱- طور الحیاوی: نسبت به شهر “الحی” و مشهورترین خواننده آن: (عباس فلیفل الحیاوی)
۲- طور الشطراوی: نسبت به شهر ”الشطره” و مشهورترین خواننده آن: (کاظم الشطری)
۳- طور المجراوی: نسبت به شهر”المجره” مشهورترین خواننده آن: (ناصرحکیم)
۴- طور الصنداکی: نسبت به شهر ”المصندک” مشهورترین خواننده آن: (شخیرسلطان)
۵- طور الحویزاوی: نسبت به شهر ”الحویزه” مشهورترین خواننده آن: (عبدالامیر الطویرجاوی)
۶- طور البحرانی: نسبت به کشور ”البحرین” مشهورترین خواننده آن: (شمس الدین سیدحسن)

* اطواری که اسم آن نسبت به قبیله خاصی می باشد:
۱- طور المحمداوی: نسبت به قبیله “البوحمد” و مشهورترین خواننده آن: (السید فالح)
۲- طور القزوینی: نسبت به قبیله “الساده آل قزوینی” و مشهورترین خواننده آن: (ابوالمعزم هدی القزوینی)
۳- طور الطریحی: نسبت به قبیله “آلال طریحی” و مشهورترین خواننده آن: (جعفرحسین الطریحی)
۴- طور الغافلی نسبت به قبیله “آل غافل” مشهورترین خواننده آن (علیوی الغافل)
۵- طور السویطی نسبت به قبیله “السویطات” مشهورترین خواننده آن (محمد السویطی)
۶- طور الحلیوی: نسبت به قبیله “الحلیو الغجریه” مشهورترین خواننده آن (مجباس الغجری)
۷- طور العراکی: نسبت به قبیله “العراکات” مشهورترین خواننده آن (حسن العراکی)
۸- طور عموری: نسبت به قبیله”عموری” مشهورترین خواننده آن: (قبیله عموری)

* اطواری که اسم آنها نسبت به خواننده آن طور می باشد:
۱- طور الجادری: نسبت به “الملا جادر” و مشهورترین خواننده آن: (الملا جادر)
۲- طور الزایرری: نسبت به “الحاج الزایر” مشهورترین خواننده آن (الحاج الزایر)
۳- طور الطویر جاوی: نسبت به “عبدالامیر الطویر جاوی” مشهورترین خواننده آن (عبدالامیر الطویر جاوی)
۴- طور المشموم: نسبت به “محمد المشموم” مشهورترین خواننده آن (محمد المشموم)
۵- طور العیاش: نسبت به “محمد العیاش” مشهورترین خواننده آن (عبدالامیر الطویر جاوی)

۶-طور الجبهانی: نسبت به “جبهان علی” مشهورترین خواننده آن (جبهان علی)
۷- طور المحبوب: نسبت به “محبوب العبد” مشهورترین خواننده آن (داخل حسن)
۸- طور العنیسی نسبت به “ملاعنیس” مشهورترین خواننده آن (حضیری ابوعزیز)
۹- طور علوانی: نسبت به “علوان الشویع” و مشهورترین خواننده آن: (علوان الشویع)
۱۰- طور العیاش: نسبت به “محمد العیاش” مشهورترین خواننده آن (عبدالامیر الطویر جاوی)

*اطواری که اسم آنها از طائفه آنها گرفته شده است:
۱-طورالصبی: نسبت به “الطائفهالصابئه” و مشهورترین خواننده آن: (حسن داود) (۴)

البته “طور” در خود کلمه در بین مردم خوزستان به معنی “حالت” و “سبک” می باشد. معروف ترین اطوار در بین عرب های خوزستان شامل: علوانی، ابنیه، دورگی (مخصوص اهالی شهر شادگان به آن دورقی هم گفت می شود) (۵)- عموری و محمداوی است. (۶)

از طور عموری تاطور علوانی:
در زمان پهلوی دوم (محمد رضا شاه) با به سر کار آمدن افراد نالایق و ضد فرهنگ و مذهب ایران شروع به نابودی تدریجی فرهنگ اقوام مختلف شدند.

بطوری که نسل حاضر در آن زمان هیچ تمایلی به حفظ رسومات پیشینیان خود نداشتن و به دنبال فرهنگ و آداب رسوم غربی کشیده می شدند. حال در چنین موقعیت اجتماعی که هیچ گونه وسایل حفظ آثار فرهنگی از جلمه شعر، موسیقی، داستانها، آداب و رسوم مربوط به مردمان عرب خوزستان بصورتی که قابل دسترس مردم عام باشد نبوده است.

پی نوشت
۳- روزنامه ایران، شماره ۵۳۴۱ به تاریخ ۲۷/۱/۹۲، صفحه ۱۹ (موسیقی)
۴- کتاب:«اطوار الغناء الریفی العراقی» مجله الحیاه الموسیقیه- ج ۴۱ – ص۸
۵- شادِگان نام شهری است در استان خوزستان ایران. در شادگان و پیرامون آن نخلستان‌های گسترده‌ای وجود دارد. این شهر در زمینه شعر عربی در خوزستان مشهور است. ۹۸درصد مردم شهرستان شادگان عرب و از تیره و طوایف بنی کعب، بنی تمیم، بنی مالک، باوی، مطور می‌باشند.
۶- کتاب:«موسیقی قوم عرب» نوشته بهمن کاظمی – ص ۷۲

یک دیدگاه

  • امیرحيدري
    ارسال شده در تیر ۱, ۱۳۹۵ در ۶:۱۶ ب.ظ

    لطفا اگر فایل صوتی از طورهاى موسیقى خوزستان دارین به اشتراک بگذارین

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (I)

در ضمن بررسی منابعی برای تهیه مقاله ای درباره نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی به این مقاله جالب بر خوردم که برای روشنگری تاریخی درباره مبادلات فرهنگی و موسیقایی شرق و غرب لازم و مفید است؛ و با مقاله های «نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی» و جستارِ پیوست «درباره عقب ماندگی و پیشرفت» ارتباط دارد.

مروری بر آلبوم «بوم خیال»

اگر اجرای موسیقی آوازیِ مو به مو مبتنی بر بلوک‌بندی و جمله‌بندی و ساختار خرد و کلان ردیف‌ها را یک سرِ طیف، و موسیقی آوازیِ آهنگسازی‌شده را، که شاید از ماحضر موسیقی کلاسیک ایرانی تنها اشل‌هایِ صوتیِ مدها را در خود داشته باشد و تمام دیگر عناصرش (از الگوهای ملودیک و ریتمیک گرفته تا نحوه و روند تغییر مدها، فرم و غیره) از چشمه‌ی خلاقیتِ سازنده/نوازنده‌اش جوشیده، سرِ دیگرِ طیفِ آن سنتی بدانیم که در قرن اخیر بداهه‌نوازی نام گرفته است، پنج تکه تکنوازیِ مجملِ صائب کاکاوند در «بوم خیال» را باید جایی نزدیک به پایانه‌ی نخستِ طیف در نظر گرفت.

از روزهای گذشته…

خیام خوانی منتشر می شود

خیام خوانی منتشر می شود

خیام خوانی پس از چهار سال، جمعه بیست اسفند باغ موزه قصر، ساعت ۱۷ با حضور عوامل تولید کننده این اثر رونمایی می شود. در این اثر به جز نوازندگان ارکستر فیلارمونیک ارمنستان، چهل و پنج نوازنده ی ایرانی، سی و پنج خواننده ی معاصر و چهل مجری هنری با من همراه بوده اند. بیست اسفند ماه مراسمی برای انتشار این اثر نیز برگزار خواهد شد. از همین مجموعه قبلا نظامی خوانی با عنوان گفت و شنید و سعدی خوانی با عنوان وَشتَن منتشر شده است. دو اثر رودکی خوانی و ابوسعید خوانی از پیمان سلطانی در مراحل پیش از ضبط می باشند.
ویژگی های یک سنتور خوب (II)

ویژگی های یک سنتور خوب (II)

بنابر آنچه تجربه نشان داده است مسائل حاشیه ای که برای هنرجویان جهت خرید ساز پیش می آید نه تنها بی اهمیت نیست بلکه این موضوع متاسفانه گاهی باعث کدورت ها و ایجاد کینه ها مابین معلمین و شاگردان شده و شاگردان به محض روبرو شدن با استاد جدید، معلم پیشین خود را بخاطر انتخاب نادرست ساز (چه از روی عمد و چه از روی نا آگاهی) مورد نکوهش و انتقاد قرار می دهند و چه بسا در بیشتر موارد هیچکدام آنقدر مقصر نبوده اند که بعد ها باعث بعضی از این کدورتها شود.
نقدی بر «شیوه نوازی» علی قمصری (II)

نقدی بر «شیوه نوازی» علی قمصری (II)

اگر این قطعات با رویکردی «آموزشی» ارائه شده اند، پس باید به لحاظ آموزشی دارای مطالب مهم و قابل ارائه ای بوده و به گونه ای کاملا گویا از این دیدگاه اجرا شده باشند اما در هیچ یک از این چهار ویدئو، شیوه های مورد نظر به خوبی اجرا نشده و حق مطلب ادا نشده است.
یک توالی آکورد هشت میزانی

یک توالی آکورد هشت میزانی

معمول این است که توالی آکوردهای زیبایی که آهنگسازان و نوازندگان موسیقی جز در کارهای خود بکار می برند، توسط سایرین بعنوان الگوی اولیه آهنگسازی یا بداهه نوازی استفاده می شود. در اینجا توجه شما را به یکی از توالی آکوردهای کارهای Bill Evans جلب می کنیم.
سکانسی به نام موسیقی فیلم (II)

سکانسی به نام موسیقی فیلم (II)

تکرار یک تم یا ایده یا حتی جمله و ملودی در بستر زمانی یک فیلم باعث ایجاد انتظار در شنونده می شود که این موسیقی چیست و چه هدفی از تکرار آن دنبال می شود که در همان صحنه های رویارویی مادر و فرزند پخش می شود. این اتفاق ذهن کنجکاو بیننده را در دنبال کردن موسیقی پویا نگه می دارد و بعد از فراز و نشیب هایی در سکانسی قرار است مادر و فرزند به نسبت حقیقی خود پی ببرند. آهنگساز در اینجا آماده است که فرم کلی موسیقی اش را که تاکنون رد پاهای گوناگونی از آن را در بخش های مختلف فیلم دیده ایم به نمایش بگذارد و شنیده شدن واضح موسیقی سرنوشتی مصادف می شود با صحنه ی برخورد آگاهانه ی مادر و فرزند.
آلبوم جاودانگی به صدای حامد تمدن و آهنگسازی سلمان حسینی منتشر می شود

آلبوم جاودانگی به صدای حامد تمدن و آهنگسازی سلمان حسینی منتشر می شود

این مجموعه شامل ۸ قطعه است که دارای تنوع ملودیک و ریتمیک بوده و الهام گرفته شده از فضای موسیقی مقامی تنبور است. اشعار این اثر از مولانا، حافظ و یغما جندقی انتخاب شده است.
موسیقی معاصر با کرانگله

موسیقی معاصر با کرانگله

کارلین هو (Carolyn Hove) نوازنده ابوا و کرانگله (Oboe & English horn) از سال ۱۹۸۸ همراه با ارکستر فیلارمونیک لس آنجلس توانسته است، توانایی های خود را در امر نوازندگی نشان دهد و امروز یکی از برجسته ترین نوازندگان این رشته است. او تحصیلات خود را در زمینه موسیقی در کنسرواتوار موسیقی Oberlin به پایان رسانده و در سال ۱۹۸۶ توانسته جایگاه مناسبی را بعنوان نوازنده در ارکستر سمفونیک San Antonio بدست آورد.
گزارش جلسه دوازدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه دوازدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

علاوه بر این، کاربست روش‌های روان‌شناسانه (و نه روان‌کاوانه) که نزدیکی با دانش تجربی را ناگزیر می‌سازد، باعث می‌شود که داوری بر پایه‌ی آن، عینیت و حتمیتی فراتر از یک نقد امروزی بیابد.
بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (I)

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (I)

از لحاظ تبارشناسی آموزشی احد بهجت را همان‌طور که در مقدمه‌ی کتاب ردیف میرزا عبدالله می‌خوانیم؛ «موسیقی را به صورت جدی از سال ۱۳۴۰ نزد دکتر داریوش ثقفی – از شاگردان ارزنده‌ی ابولحسن صبا– آغاز کرد» (بهجت ۱۳۷۹: ۵)، باید غیر مستقیم مرتبط با مکتب آموزشی صبا دانست. در پیشگفتار همان اثر منبع او برای نغمه‌نگاری ردیف میرزا عبدالله چنین ذکر شده است: «منبع اصلی در نت نویسی و تنظیم ردیف حاضر، اجرای برومند بوده است.
نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (V)

نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (V)

در وهله نخست می بینیم که فاصله چهارم هایی که در موسیقی ایرانی مورد استفاده هستند، بیش از چهار و در واقع شش تا هستند و نام گذاری آنها با نام دستگاه ها، نامناسب و گمراه کننده است.