علوانی فقط یک آواز نیست (II)

یکی از فرهنگ های مردمان عرب در کل کشورهای عربی قبیله ایی بودن نوع زندگی آنهاست که هر قبیله به دلیل نوع موقعیت خاص خود نسبت به دیکر قبیله دیگر از تفاوتهایی مانند: لهجه، القاب، نوع رنگ لباس و مهمتر از همه نوع آواز خواندن آنها می باشد که به این نوع آوازهای محلی با فرم ساده «طور» گفته می شود. (۳)

اسامی اطوار معمولاً از اسم قبیله، اسم خواننده، شهر و منطقه آن طور، از جامعه که آن را مورد استفاده می دهند قرار گرفته می شود:
* اطواری که اسم آنها به شهر یا منطقه خاص نسبت داده شده است:
۱- طور الحیاوی: نسبت به شهر “الحی” و مشهورترین خواننده آن: (عباس فلیفل الحیاوی)
۲- طور الشطراوی: نسبت به شهر ”الشطره” و مشهورترین خواننده آن: (کاظم الشطری)
۳- طور المجراوی: نسبت به شهر”المجره” مشهورترین خواننده آن: (ناصرحکیم)
۴- طور الصنداکی: نسبت به شهر ”المصندک” مشهورترین خواننده آن: (شخیرسلطان)
۵- طور الحویزاوی: نسبت به شهر ”الحویزه” مشهورترین خواننده آن: (عبدالامیر الطویرجاوی)
۶- طور البحرانی: نسبت به کشور ”البحرین” مشهورترین خواننده آن: (شمس الدین سیدحسن)

* اطواری که اسم آن نسبت به قبیله خاصی می باشد:
۱- طور المحمداوی: نسبت به قبیله “البوحمد” و مشهورترین خواننده آن: (السید فالح)
۲- طور القزوینی: نسبت به قبیله “الساده آل قزوینی” و مشهورترین خواننده آن: (ابوالمعزم هدی القزوینی)
۳- طور الطریحی: نسبت به قبیله “آلال طریحی” و مشهورترین خواننده آن: (جعفرحسین الطریحی)
۴- طور الغافلی نسبت به قبیله “آل غافل” مشهورترین خواننده آن (علیوی الغافل)
۵- طور السویطی نسبت به قبیله “السویطات” مشهورترین خواننده آن (محمد السویطی)
۶- طور الحلیوی: نسبت به قبیله “الحلیو الغجریه” مشهورترین خواننده آن (مجباس الغجری)
۷- طور العراکی: نسبت به قبیله “العراکات” مشهورترین خواننده آن (حسن العراکی)
۸- طور عموری: نسبت به قبیله”عموری” مشهورترین خواننده آن: (قبیله عموری)

* اطواری که اسم آنها نسبت به خواننده آن طور می باشد:
۱- طور الجادری: نسبت به “الملا جادر” و مشهورترین خواننده آن: (الملا جادر)
۲- طور الزایرری: نسبت به “الحاج الزایر” مشهورترین خواننده آن (الحاج الزایر)
۳- طور الطویر جاوی: نسبت به “عبدالامیر الطویر جاوی” مشهورترین خواننده آن (عبدالامیر الطویر جاوی)
۴- طور المشموم: نسبت به “محمد المشموم” مشهورترین خواننده آن (محمد المشموم)
۵- طور العیاش: نسبت به “محمد العیاش” مشهورترین خواننده آن (عبدالامیر الطویر جاوی)

۶-طور الجبهانی: نسبت به “جبهان علی” مشهورترین خواننده آن (جبهان علی)
۷- طور المحبوب: نسبت به “محبوب العبد” مشهورترین خواننده آن (داخل حسن)
۸- طور العنیسی نسبت به “ملاعنیس” مشهورترین خواننده آن (حضیری ابوعزیز)
۹- طور علوانی: نسبت به “علوان الشویع” و مشهورترین خواننده آن: (علوان الشویع)
۱۰- طور العیاش: نسبت به “محمد العیاش” مشهورترین خواننده آن (عبدالامیر الطویر جاوی)

*اطواری که اسم آنها از طائفه آنها گرفته شده است:
۱-طورالصبی: نسبت به “الطائفهالصابئه” و مشهورترین خواننده آن: (حسن داود) (۴)

البته “طور” در خود کلمه در بین مردم خوزستان به معنی “حالت” و “سبک” می باشد. معروف ترین اطوار در بین عرب های خوزستان شامل: علوانی، ابنیه، دورگی (مخصوص اهالی شهر شادگان به آن دورقی هم گفت می شود) (۵)- عموری و محمداوی است. (۶)

از طور عموری تاطور علوانی:
در زمان پهلوی دوم (محمد رضا شاه) با به سر کار آمدن افراد نالایق و ضد فرهنگ و مذهب ایران شروع به نابودی تدریجی فرهنگ اقوام مختلف شدند.

بطوری که نسل حاضر در آن زمان هیچ تمایلی به حفظ رسومات پیشینیان خود نداشتن و به دنبال فرهنگ و آداب رسوم غربی کشیده می شدند. حال در چنین موقعیت اجتماعی که هیچ گونه وسایل حفظ آثار فرهنگی از جلمه شعر، موسیقی، داستانها، آداب و رسوم مربوط به مردمان عرب خوزستان بصورتی که قابل دسترس مردم عام باشد نبوده است.

پی نوشت
۳- روزنامه ایران، شماره ۵۳۴۱ به تاریخ ۲۷/۱/۹۲، صفحه ۱۹ (موسیقی)
۴- کتاب:«اطوار الغناء الریفی العراقی» مجله الحیاه الموسیقیه- ج ۴۱ – ص۸
۵- شادِگان نام شهری است در استان خوزستان ایران. در شادگان و پیرامون آن نخلستان‌های گسترده‌ای وجود دارد. این شهر در زمینه شعر عربی در خوزستان مشهور است. ۹۸درصد مردم شهرستان شادگان عرب و از تیره و طوایف بنی کعب، بنی تمیم، بنی مالک، باوی، مطور می‌باشند.
۶- کتاب:«موسیقی قوم عرب» نوشته بهمن کاظمی – ص ۷۲

یک دیدگاه

  • امیرحيدري
    ارسال شده در تیر ۱, ۱۳۹۵ در ۶:۱۶ ب.ظ

    لطفا اگر فایل صوتی از طورهاى موسیقى خوزستان دارین به اشتراک بگذارین

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «در آتش آوازها»

بعد از دوره‌ای طولانی، جای خرسندی است که نواخته‌هایی دیگر از ویرتوئوز کم‌کار «بهداد بابایی» در این آلبوم ثبت شده است؛ هرچند نه در سطح تکنوازی‌های قدیم. ریزهای رعدآسا، مضراب‌های تیزِ آشنا، جست و خیزهای جذابِ دست چپ، و پاساژهای سریع در اینجا نیز شنیده می‌شوند اما ابزارِ ارائه‌ی تحریرها و جمله‌هایی اغلب کم‌رمق شده‌اند و نوانس‌ها دیگر دامنه‌ی چشمگیرِ گذشته را ندارند.

مغالطات ایرانی – مکتب وزیری (II)

با مطالعه آثار مکتوب نویسندگان و منتقدان موسیقی ایران در مجلات فارسی زبان، به روشنی می توان نوشته هایی از پیروان وزیری یافت که به بعضی از موارد مطرح شده معتقد نباشند ولی همگی در موردِ اولین و به واقع، مهمترین اصل مکتب وزیری اعتقاد دارند و عدم اعتقاد آنها به مورد اول، می تواند…
ادامهٔ مطلب »

از روزهای گذشته…

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (IV)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (IV)

سازنده ویلن با مشخص کردن فرکانس های رزونانس به مانند تصویر ۶-۱، می تواند بر روی چوب کار نشده مقاومت طولی و عرضی و حد تغییر شکل یافتن آن را تعیین کند. برای این کار می توان از لوازم صوتی مخصوص نیز استفاده کرد، اما برتری روش فوق در این است که به وسایل و ابزارهای اضافی نیازی ندارد.
رپرتوار جز و کلاسیک در کنسرت کر شهر تهران

رپرتوار جز و کلاسیک در کنسرت کر شهر تهران

گروه کر شهر تهران در روزهای ۱۷ و ۱۸ آبان ۱۳۹۰، ساعت ۲۰، در سالن رودکی به اجرای کنسرت می پردازد. در این کنسرت که به رهبری مهدی قاسمی انجام می شود، منتخبی از رکوییم های موتسارت و فوره و همچنین قطعات کلاسیک Jazz به اجرا گذاشته می شود. این دومین بار است که گروه کر شهر تهران در رپرتوار خود از قطعات جز استفاده میکند.
بندتی، رمانتیک می شود! (II)

بندتی، رمانتیک می شود! (II)

اولین نتیجه تغییری که به آن اشاره شد Fantasie بود که در سال ۲۰۰۹ عرضه شد. در حالیکه آثار پیشین او گواه هدف جدی او بودند – کارهایی از شیمانوسکی، مندلسون، تاونر (Tavener)، مک میلان – در Fantasie، بندتی اثری را عرضه کرد که در آن شاهکارهای کولی مآبِ بی پروایی با آهنگ هایی ساده اما متفکرانه در هم آمیخته شده بودند.
آوازهای تلخ سرزمین من  (II)

آوازهای تلخ سرزمین من (II)

او که بسیار به موسیقی محلی ایران علاقمند بود، در سال ۱۳۳۸، به ضبط هشت ترانه ی محلی ایران پرداخت که در کشور فرانسه جایزه ی اول “شارل کروس” را دریافت نمود. وکیلی پیش از این به تحقیق در مورد شیوه ی اجرای این ترانه های روستایی در مناطق مختلف ایران پرداخته بود.
آتشی در سینه دارم جاودانی (I)

آتشی در سینه دارم جاودانی (I)

سریال “رسم عاشقی” که از سریالهای مخصوص ماه رمضان بود، بخاطر تصنیف اول سریال که خوانندگی آن را همایون شجریان به عهده داشت؛ اهل موسیقی را به شدت شگفت زده کرد!
جان سوزان منتشر شد

جان سوزان منتشر شد

آلبوم موسیقی «جان سوزان» اثری در قالب کلاسیک ایرانی، با خوانندگی اسحاق انور، تنظیم حسین کاج و میلاد موحدی و تهیه کنندگی قاسم عابدین روانه بازار موسیقی شد. این آلبوم در ۲ بخش ابوعطا و بیات اصفهان ساخته شده که تنظیم بخش ابوعطا را حسین کاج و بخش بیات اصفهان را میلاد موحدی بر عهده داشته‌اند.
موسیقى رنگ ها (II)

موسیقى رنگ ها (II)

بنابراین، این سبک بسیار متنوع و متفاوت با سبک هاى رایج است. موسیقى موسورگسکى توصیف هاى روشنى دارد و لحن آوازهاى آن نشان دهنده محیط اطراف او است، بنابراین در بعضى از مواقع مهیب و شاید هم تا حدودى زننده باشد. شهرت بیشتر آثار او به خاطر رنگ آمیزى صوتى گسترده آنها است. او در آثارش از بسیارى از موضوعات قرون وسطایى در روسیه، استفاده کرده است. آرزوى او هر چه نزدیک تر کردن هنر به زندگى واقعى بود.
یادداشتی بر آلبوم «با فراقت چند سازم»

یادداشتی بر آلبوم «با فراقت چند سازم»

امروزه مقید بودن به اجرای دقیق سوئیت دستگاهی در آلبوم‌هایی در ژانر موسیقی کلاسیک ایرانی به ندرت دیده می‌شود؛ چیزی که در دهه‌های شصت و هفتاد تا حد زیادی معمول بود. همین تقید کافی‌ست که دومین اثر مستقل سپیده مشکی، ما را یاد نگرش‌های مرکز حفظ و اشاعه بیاندازد؛ آلبومی به تمامی در یک دستگاهِ واحد و با بیش از چهل دقیقه آواز دستگاهی. همچنین وزن ضربی‌ها اوزان مألوفِ قطعات متریک سوئیت دستگاهی در کارگانِ (۱) موسیقی دستگاهی هستند. در مکتبی بودن این اثر، این نکته‌ی تکمیلی را هم اضافه کنیم که عبور و عدول از تک‌صدایی و باهم‌نوازی، در قطعات این آلبوم، دغدغه‌ی صاحب اثر نبوده است.
اپوس

اپوس

Opus اوپوس یک کلمه لاتین میباشد که معنای – کار- را میدهد که معمولا برای کارهای هنری از این کلمه استفاده میشود. جمع اوپوس – اپرا – میشود که در موسیقی خود یک شاخه و سبک محسوب میشود. اما از منظر تاریخی می بینیم در حدود قرن ۱۷ میلادی بسیاری از آهنگسازان همچون بتهوون آثار موسیقیایی خود را بر اساس شماره گذاری بصورت اپوس دسته بندی نموده اند. که به صورت مختصر آنرا به صورت “Op” مینویسند و جمع آن “Opp” میباشد.
چشمه ای جوشیده از اعماق (IV)

چشمه ای جوشیده از اعماق (IV)

۴٫ تمپو تغییری در این سبک ندارد. ریتم نیز (در صورت وجود) بسیار ساده و پراز عناصر تکرار شونده است. از این رو به نظر می رسد مهمترین ویژگی این سبک سادگی فرمی و محتوایی آن باشد: آنچه که در سادگی صدای یک ناقوس وجود دارد. شیوه ابداعی پارت متأثر از صدای ناقوس است و هارمونیک های ناقوس یا زنگ، نقش مهمی در این سبک ایفا می کنند. گذشته از اینکه ناقوس برای پارت منبع الهامی مهم بوده، خصوصیات ویژه آن بواسطه شکل، هارمونیکها و شیوش منحصر بفردش بسیار مورد توجه او بوده است.