درباره کتاب «شورانگیز» (II)

به‌منظور سهولت در نت‌نوازی و ارتباط‌برقرارکردن بیشتر مخاطبْ تمام محتوای کتاب در لوح فشردۀ همراه کتاب به‌طور آموزشی توسط نگارنده نواخته‌‌ شده است. ضربی‌ها برای جلوۀ بیشتر با تنبک همنوازی شده‌اند و علاوه‌بر‌این هر ضربی با تنبک و صدای آهستۀ سنتور نیز درج شده است تا هنرجو پس از تسلطْ هر قطعه را با همراهی تنبک نیز تمرین‌کند. در تصنیف‌ها از نوشتن هجا به هجای اشعار زیر نت‌ها صرف‌نظر، و به‌جای آن در لوح فشردۀ همراه کتاب یکایک تصنیف‌هابه‌صورت باکلام اجرا شده تا نحوۀ تطابق شعر و موسیقی برای هنرجو گویا شود و علاوه‌بر‌این هر تصنیف به‌صورت بی‌کلام (با سنتور و تنبک) نیز همنوازی شده است.

قسمتی از مقدمۀ نگارندۀ کتاب:
مجموعۀ حاضر کتابی آموزشی‏ست برای نوازندگانی که دورۀ مقدماتی نوازندگی سنتور را پشت سر گذاشته‏اند و مایلاند با مبانی ردیف موسیقی سنّتی یا کلاسیک ایرانی آشنا شوند. منابعِ ردیف موسیقی کلاسیک ایرانی اغلب نگاهی آکادمیک یا به زبان دیگر «حرفه‏ای» به آموزشِ ردیف دستگاهی موسیقی ایرانی داشته‏اند. این در حالی‏ست که امروزه بخش وسیعی از دوست‏داران موسیقی ایرانی این هنر را به شکل «غیرحرفه‏ای» در کلاس‏های خصوصی یا مؤسساتِ آزادِ آموزشی فرا می‏گیرند و پس از طی دورۀ مقدماتی ناگهان با حجم عظیمی از مطالب پیچیده مربوط به گوشه‏ها، آوازها و دستگاه‏های موسیقی ایرانی برخورد می‏کنند که حتی برای درک کلیات آن نیز سال‏ها زمان لازم است.

از سوی دیگر، اشتیاق به یادگیری و نواختن قطعات مشهور و زیبای استادان موسیقی موجب می‏شود نوازنده بدون داشتن پشتوانۀ تکنیکیِ لازم و به امیدِ واهیِ پیشرفتِ هر چه سریع‌تر به اجرای قطعات مشهور و دوست داشتنی‌، امّا دشوار، رو آورد. متأسفانه در بیشترِ این موارد نتیجه چیزی جز فشارهای جسمی و روحی، بُروز اشتباهات فراوان در اجرا و نهایتاً دلسردی و ناامیدی نیست.

نگارنده بر پایۀ حدود سی سال تجربۀ تدریس موسیقی و برای مواجهه با مشکلات فوق کوشیده در این کتاب راهی برای آموزش سادۀ ردیف دستگاهی موسیقی ایرانی و همچنین قطعات ضربیِ آن برای علاقه‌مندان ارائه نماید. در این شیوۀ آموزش:
۱- بیشتر قطعات ضربی (پیش‏درآمد‏ها، چهارمضراب‏ها و رِنگ‏ها) کوتاه و ساده شده‏اند. در مورد پیش‏درآمد‏ها و رِنگ‏ها تا حد امکان بخش‏هایی انتخاب شده که معرّف درآمد و دستِ‏کم یکی از گوشه‏های اصلی (یا شاه گوشۀ) آن دستگاه یا آواز باشند و در مورد چهارمضراب‏ها بخش‏های دشوار آنها حذف شده و هدفْ بیشتر ساده‏نویسی و سهولتِ نسبیِ اجرا بوده است.

۲- به‌عنوان یکی از الگوهای معمول در اجرای موسیقی ایرانی و درکِ سادۀ فرم در موسیقی در همۀ دستگاه‏ها و آوازها از توالیِ همیشگیِ ۱) پیش‏درآمد‏ ۲) درآمد ۳) چهارمضراب ۴) یکی از گوشه‏های مهم دستگاه یا آواز ۵) چهارمضراب در آن گوشه ۶) فرود ۷) تصنیف و ۸) رنگ استفاده شده است. تنها در چند مورد برای آشنایی با گوشه‏های مهمِ ریتمیک‌_ مانندِ کرشمه، خسروانی، تکِ مقدّم و چهارپاره_ این توالی با اندکی تغییر ارائه شده است.

یک دیدگاه

  • محمدرضا آزاده فر
    ارسال شده در شهریور ۲۹, ۱۳۹۵ در ۸:۲۴ ق.ظ

    بهره گیری از امکانات صوتی در فرایند آموزش در این کتاب شایان توجه است. موسیقی ایرانی اساساً بر بنیان ارتباط صوتی قرار دارد. از طرف دیگری در اجرای قطعات ضربی برای یک هنرجوی نوازندۀ ساز ملودیک، همراهی تنبک بسیار اثرگذار است.
    پیوست صوتی و مالتی مدیا میتواند یکی از راه حلهای موثر برای فائق آمدن به مشکلاتی باشد که نت نگاری به آموزش موسیقی ایرانی وارد کرده است.
    تلاش برای تحلیل و معرفی این آثار نیز حائز اهمیت و شایان تقدیر است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

در آن زمان من هم ماندم و به هر حال یک سری مسائل خانوادگی هم بود، برادرم فوت شده بود و دختراشان را باید نگه می داشتم، مادرم هم که سرطان گرفته بودند و فوت کردند، این شد که فعلا دیگر ماندگار شدم.

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VI)

این گواه کوتاه نشان می‌دهد پیش از تولد دولت-ملت مدرن هم تصوری از یک فرهنگ موسیقایی که بتوان آن را «موسیقی ایرانی» خواند در مراکز اصلی شهری، یعنی تجمع‌گاه‌های قدرت و ثروت، وجود داشت. با یک جستجوی سردستی نیز دست‌کم تا میانه‌ی دوره‌ی قاجار می‌توان پیشینه‌ی چنین مفهومی را عقب برد. برخلاف نمونه‌های اروپایی در ایران این زبان موسیقایی نه تنها ممنوع (۲۵) یا گمشده نبود بلکه حمایت‌شده و رسمی هم بود. موسیقی دستگاهی افزون بر تمایز بسیار روشن از موسیقی اروپایی، به قدر کافی از همتایانش، یعنی حوزه‌های موسیقایی عربی و ترکی نیز فاصله گرفته بود.

از روزهای گذشته…

شناخت کالبد گوشه‌ها (II)

شناخت کالبد گوشه‌ها (II)

کتاب تحلیل ردیف یک بخش نوشتاری دارد که مباحث نظری در آن مطرح و خواننده برای ورورد به بخش دوم که بدنهی اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد آماده شده و یک بخش نغمه‌نگاری تحلیلی که کار خاص این پژوهش در آن انجام گرفته است. بخش نوشتاری -که علاوه بر ارتباطش با مطالب بعدی کتاب، خود یک رساله‌ی کوچک یا یک مقاله‌ی نسبتا بزرگ در باب نظریه‌ی موسیقی دستگاهی است (۷)- از یک پیشگفتار و دو بخش زبان موسیقی ایرانی و معرفی علائم و توضیحاتی چند درمورد شیوه‌ی نت‌نویسی تشکیل شده است و از دیدگاه تاریخی دگرگونی در نگاه نظری طلایی و اصطلاح‌شناسی(ترمینولوژی)ای را که در فاصله‌ی میان قدیمی‌ترین و جدیدترین نوشته نظری‌اش به کار گرفته نشان می‌دهد.
آوانگاری به روش «ابجد» در موسیقی قدیم ایرانی (II)

آوانگاری به روش «ابجد» در موسیقی قدیم ایرانی (II)

بعد از ابن زیله، صفی الدین ارموی طرحی را به بدعت گذاشت که در آن اکتاو از هجده نغمه با تکرار نت اول تشکیل شده بود و چون این هجده نغمه هفده فاصله را ایجاد می کردند به گام هفده قسمتی صفی الدین معروف شد. در این نظام تطابق نام نغمات با نامگذاری ابجد، نسبت به سیستم ابن زیله متفاوت است. این گام از مبنای دو به شرح زیر است:
موسیقی در عصر روشنگری

موسیقی در عصر روشنگری

کنسرت هایی که زیاد می شدند و سالن های اپرایی که رونق می گرفتند، در حقیقت برای زعامت سنتی کلیسا و دربار جایگزینی فراهم می کردند. در این زمینه موسیقیدانان ایتالیایی چون آنتونیو ویوالدی (۱۷۴۱-۱۶۷۸) و دومنیکو اسکارلاتی (۱۷۵۷-۱۶۸۵) گام های آغازین را برداشتند. محصولات عظیم ویوالدی در زمینه موسیقی و اپرای مقدس، شامل بیش از ۴۵۰ کنسرت بود. اسکارلاتی که فرزند آلساندرو اسکارلاتی (۱۷۲۵-۱۶۶۰) بنیانگذار مکتب اپرای ناپلیتن بود، بیش از ۵۰۰ سونات برای سازهای شستی دار نوشت.
گیتی خسروی

گیتی خسروی

متولد ۱۳۳۸ تهران خواننده کنتر آلتو [email protected] فوق لیسانس آواز و تدریس آواز از کنسرواتوار هامبورگ ۱۹۹۲
دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

تونالیته‌ آهنگ‌ و آکوردهای‌ نواخته‌ شده‌ در آن‌ همانهایی‌ است‌ که‌ دیلان‌ نوشته‌ بود و هندریکس‌توالی‌ آکوردها را به‌ همان صورت‌ که بود حفظ‌ کرد. تنها در یک‌ جا (همراه‌ کلمه‌ joke) به‌ جای‌ آکورد A ازآکورد #F مینور نسبی‌ استفاده‌ کرد.
مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (II)

مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (II)

فردی که در اتاقی نشسته و سر‌و‌صدای اتاق مجاور خود را می‌شنود، می‌تواند بدون حضور در آن اتاق، به نحوی در تجربۀ فضایی آنجا شریک باشد. از طرفی دیگر، جذب وسیع صدا می‌تواند عرصۀ شنوایی چندگانه‌ای تولید کند. با توضیح این مطالب، روشن می‌شود که خاصیت صدا و نحوۀ انتشار آن در فضا تجربه‌ای شنیداری پدید می‌آورد که هم‌تراز با تجربۀ دیداری نیستو هرکدام از آن‌ها منجر به درکی بدیع از فضا می‌شوند.
گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

بعد از ظهر چهارشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۲، شانزدهمین و آخرین جلسه‌ی «کارگاه نقد موسیقی» در خانه‌ی موسیقی، با عنوان «برخی مسایل در نقد موسیقی مردم‌پسند» برگزار شد.
نامه سرگشاده سیما بینا

نامه سرگشاده سیما بینا

مدتی پیش آلبومی با صدای علیرضا افتخاری به بازار آمد که بر روی جلد این اثر نام جمشید عندلیبی، به عنوان آهنگساز مشاهده می شد. اما محتویات این آلبوم در واقع بازنوازی آثار قدیمی موسیقی بود؛ در این مورد خانم سیما بینا، نامه ای سرگشاده در سایت شخصی خود قرار داده است که در ادامه متن نامه را می خوانید.
رونمایی از آلبوم «ماندالای درون» (II)

رونمایی از آلبوم «ماندالای درون» (II)

قبل از هر چیز عرض تبریک می کنم خدمت سام اصفهانی عزیز، بابت ارایه ی این مجموعه ی زیبا و یکدست پس از یک تلاش حدودا پنج ساله. به دلیل حالت مدیتیتیوی و آرامش عمیقی که در کل اثر دیده می شود (که به نوعی بازتاب ماهیت کل و یکدست اثر محسوب می شود)، در عمق وکل، مجموعه عنوان معنا دار “ماندالای درون” را دارد. اگرچه برخورد های فنی و تمهیدات آهنگساز کم و بیش تغیراتی می کند اما {همچنان} فضای یکدستی در کل قطعات جاریست.
فیلیسیتی لُت، شوالیه انگلیسی آواز

فیلیسیتی لُت، شوالیه انگلیسی آواز

فیلیسیتی لُت (Felicity Lott) خواننده سوپرانو انگلیسی متولد ۸ مه ۱۹۴۷ در چلتنهام انگلستان است. لُت از سن بسیار پائینی به دنیای موسیقی وارد شد، در سن پنج سالگی به یادگیری پیانو پرداخت، دوازده سالگی نوازندگی ویلن و خواندگی را آغاز کرد. در دانشگاه لندن به تحصیل زبانهای فرانسه و لاتین پرداخت. در زمان اقامتش در پاریس در کلاسهای خوانندگی کنسرواتوری شهر گرنبل شرکت کرد. او در آکادمی رویال لندن به تحصیل موسیقی پرداخت و جایزه آکادمی آن را دریافت نمود.