شریفیان: ارمیا نشانه همبستگی اقوام است

۲۶ تیرماه در تالار وحدت نشست مطبوعاتی سمفونی «ارمیا» با حضور محمد سعید شریفیان آهنگساز، علی‌اکبر صفی‌پور مدیرعامل بنیاد رودکی، ایوان الیو رهبر ارکستر و محمدباقر کریمی مدیرکل ارشاد آذربایجان غربی برگزار شد. این نشست به خاطر اولین حضور علی‌اکبر صفی‌پور به عنوان مدیرعامل جدید بنیاد رودکی با حواشی زیادی همراه بود که در این گزارش به آن نمی پردازیم و تنها به گفتگو هایی که خبرنگاران رسانه های مختلف و همینطور ژورنال گفتگوی هارمونیک، با ایشان انجام داده به انتشار می رسد.

محمد سعید شریفیان در مورد خلق این اثر گفت: بنده به همراه خانواده‌ام رفت‌ و آمد زیادی به دریاچه ارومیه داشتیم و به این محل علاقه زیادی دارم. آنچه برای من بسیار قابل توجه بود، اقوام مختلفی بودند که در جوار این دریاچه زندگی می‌کردند. این موضوع بنده را بر آن داشت که اثری دراین‌باره بنویسم و این طرح مورد استقبال هم قرار گرفت.

شریفیان با ذکر این نکته که علاقمند به چالش در زمینه آهنگسازی هستم گفت: چالشی که در این سمفونی من را ترغیب به ساخت آن کرد، به کارگیری سازهای موسیقی محلی بود، زیرا وسعت صدادهی سازهای محلی با سازهای ارکسترال مقایسه شدنی نیست و به کارگیری این سازها در قالب ارکستر سمفونیک دشواری های خود را دارد؛ من دشواری خاصی از نظر هارمونی و فواصل نداشتم چراکه قبل از این با فواصلی ریزتر از ربع پرده هم کار کرده بودم و در اروپا هم اجرا شده بود. در این سمفونی از سازهای دودوک، کمانچه، باغلاما و قوپوز، استفاده کردم که بعضی از آنها وسعت زیادی نداشتند و این خود چالش مهمی در زمینه آهنگسازی من بود. در این ترکیب سعی شده از سازهای قومیت های گوناگون ترک، کرد، آشوری و ارمنی حوزه جغرافیایی و فرهنگی دریاچه ارومیه استفاده شود.

این سمفونی در چهار قسمت ارائه خواهد شد که عناصر و ساختارهای اصلی آن بر اساس همزیستی و وحدت اقوام ایرانی مستقر در پیرامون دریاچه ارومیه است که تصور می‌کنم ساختار بسیار مدرنی دارد و می‌تواند اجرای قابل قبولی برای مخاطبان و هنرمندان موسیقی کشور ایران باشد.

شریفیان درباره حضورش به عنوان مدیر هنری گفت: سمت مدیر هنری در ارکستر تنها برای اجرای اثر «اِرمیا» است. من بر روی کارم حساس هستم و وسواس دارم و از همان اول هم گفتم در اجرای این اثر باید مدیر هنری ارکستر باشم.

شریفیان در مورد مسئله سفارش تولید آثار هنری در ایران گفت: سفارش برای تولید آثار هنری، از سالیان دور وجود داشته است و تا امروز هم ادامه دارد و بهترین دلیل تولید کارهای هنری بوده و هست، چراکه هنرمند از نظر مادی و معنوی نیاز به حمایت است و به تنهایی کارهای بزرگ را نمی تواند انجام دهد، متاسفانه در ایران، بعد از انقلاب بار این واژه بسیار منفی شد، به این خاطر بسیاری از افراد تنها با انگیزه مادی دست به خلق آثاری زدند و متاسفانه اتفاقاتی در این مورد افتاد و کم لطفی هایی شد که امروز تا کلمه سفارش می آید همه گمان می کنند یک کار «بزن برو» ساخته شده و… در حالی که اگر سفارش نبود، بهترین آثار موسیقی کلاسیک یا شاید بشود گفت تقریبا تمام سمفونی هایی که می شناسیم امروز وجود نداشت! این همه معماری عالی در سطح جهان نبود، همین مساجد ایران هیچکدام وجود نداشتند. هنرمند به تنهایی نمی تواند تمام افکار بزرگ اش را پیاده کند، نیاز به حمایت مادی دارد.

من هم هیچوقت تا احساسی به کاری نداشته باشم آن سفارش را قبول نمی کنم و در این مورد هم به این خاطر که بسیار به اینکار علاقمند بودم و دغدغه ملیت و نزدیک بودن این پیوند عاطفی اقوام به هم را بسیار دوست دارم، این سفارش را قبول کردم.

به نظر من مدرن ترین تفکری که امروز در سراسر دنیا در عرصه فرهنگی در حال رشد است، نزدیکی انسانهاست. علاقمندی انسانها به همزیستی مسالمت آمیز در کنار هم و به هم پیوستگی و شناخت از هم است. در دوره های گذشته به رنگ آمیزی های فرهنگی توجهی نمی شد و همه سعی می کردند بر اساس یک چهارچوب و یک الگو یکسان سازی شوند در حالی که امروز این زیباست که تفاوت ها حفظ شود، مثل لهجه های شیرین مختلفی که وجود دارد، دیگر لازم نیست همه مثل هم صحبت کنند، حتی در انگلیس هم دیگر اینطور نیست.

الان ما در ایران هم این همه اقوام متفاوت داریم ولی هنوز به یک نزدیکی نرسیدیم، در هیچ دوره ای متاسفانه… به نظر من می توان از طریق اینکار به این ذهنیت نزدیک شد و از طرفی با ارکستر سمفونیک که یک زبان بین المللی دارد می شود به آن تصویری فرامرزی هم بخشید.

شریفیان در مورد قطعه «جنگل» گفت: این اثر یک مومانی را در سال ۱۳۸۹ در انگلیس و در یک محیط جنگلی، برای ارکستر زهی نوشته بودم که اولین اجرای زنده آن همین اجرا خواهد بود.

شریفیان در مورد وضعیت ارکستر سمفونیک تهران گفت: معیشت نوازندگان ارکستر سمفونیک تهران برای من بسیار اهمیت داشته و دارد به همین دلیل من قبل از اجرای این اثر با ارکستر سمفونیک تهران صحبت های زیادی در این زمینه با مسئولین داشته ام و قرار شده، نوازندگان این ارکستر از همین برنامه به صورت منظم حقوق گرفته و از مزایایی مثل بیمه استفاده کنند و این خبر خوب را باید بدهم که این کنسرت دیگر قراردادی نیست و نوازندگان ارکستر سمفونیک دارای حقوق سالیانه خواهند بود. در این برنامه مجموعه خوبی از نوازندگان قدیمی و جدید ارکستر سمفونیک که روحیه بسیار خوبی در کار گروهی دارند کنار هم جمع شده اند… بالاخره این قطعه هم در مورد همبستگی اقوام است و تنوع نوازندگان این ارکستر هم نشانه خوبی در این موضوع است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

در این دوره وضعیت موسیقیدانان بسیار بهتر شد. خسرو پرویز بزم ها و مجالس بسیاری داشت. در حجاری طاق بستان در کرمانشاه یک شکار به تصویر کشیده شده که تعداد زیادی چنگ، موسیقار، دف های چهارگوش، شیپور، نی، سازهای کوبه ای و یک نفر در حال دست زدن را نشان می دهد. چنگ های مثلث و افقی در این دوره بسیار رایج بوده است.

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

از روزهای گذشته…

وداع با موسیقی آوانگارد (II)

وداع با موسیقی آوانگارد (II)

قدرت محدود شنیداری انسان و عدم تشخیص پیچیدگی های زیاد توسط گوش، حتی در گوشهای تعلیم دیده؛ این بخش خود شامل دو مشکل می شود: الف) عدم تشخیص یک اثر پیچیده و استادانه از یک اثر بی هدف و شلوغ و نهایتا آماده شدن فضا برای اهداف سودجویانه آهنگسازان کم ذوق، برای فریب شنوندگان. (۳)
از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (I)

از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (I)

اگر از سالنامهء معروف پاریس، که در سال ۱۳۰۵ ش به همت و مدیریت محمد علی‌ امیر جاهد۱، تصنیف‌سرا و آهنگ‌ساز، بنیاد گرفت و در آن مسائل مربوط به‌ موسیقی ایران و نیز تصنیف‌های ساختهء خود او انتشار می‌یافت، درگذریم مجلهء موسیقی را باید قدیمی‌ترین نشریهء فارسی در قلمرو موسیقی به شمار آورد. این‌ مجله از سال ۱۳۱۷ تا ۱۳۵۷، سه دورهء متفاوت و جدا از هم را بسر آورده است. در دورهء نخست، ۱۲ شماره و دورهء دوم ۸ شماره انتشار یافته و در دورهء سوم‌ تعداد شماره‌های آن از ۱۵۰ نیز درگذشته است.
ارکستر سمفونیک بوستون (BSO)

ارکستر سمفونیک بوستون (BSO)

ارکستر سمفونیک بوستون یکی از اولین ارکسترهای جهان است که ساختمان اصلی آن Symphony Hall در Boston, Massachusetts معمولا به عنوان یکی از سه سالن برتر کنسرت در جهان عنوان می شود. ارکستر سمفونیک بوستون در سال ۱۸۸۱ توسط Henry Lee Higginson تشکیل شد و در ادامه چندین رهبر برجسته داشت مانند Arthur Nikisch از سال ۱۸۸۹ تا ۱۸۹۳و Pierre Monteux از ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۴ باعث شهرت ارکستر شدند، هرچند زیر نظر Serge Koussevitzky بود که ارکستر شناخته شده تر شد.
نی و قابلیت های آن (II)

نی و قابلیت های آن (II)

در قسمت قبل به صورت مختصر به تاریخچه نی پرداختیم، در ادامۀ این مطلب به بررسی انواع سازهای بادی هم خانوادۀ نی در ایران و طبقه بندی آنها می پردازیم. سازهای بادی هم خانوادۀ نای کهن را می توان در ابتدا به دو دسته تقسیم کرد:
تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (III)

تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (III)

بهتر است ابتدا تمام عملیات آرمونیکی، به عنوان نمونه روی اشل مد دوگاه یا گام مد دوگاه (شور) انجام بگیرد. شاید این سوال ایجاد شود که چرا مد دوگاه و نه مد یک گاه که همان ماهور است، برای این منظور انتخاب نشده است؟ باید گفت اولا ماهور از نظر من اصالتش مورد تردید است، زیرا مثلا گام ماهوری که از سل شروع می شود، می بایست درجه سوم آن، یعنی نوت سی، در اصل به صورت سی کرن بوده باشد؛ در صورتیکه امروز آنرا به صورت سی بکار استفاده می کنند.
سایه روشن تاریخ موسیقی ما (X)

سایه روشن تاریخ موسیقی ما (X)

یکی از مهم‌ترین شاخه‌های پژوهشی تاریخ موسیقی در سال‌های گذشته ترسیم روند تحول موسیقی ایرانی (حداقل نظری) است و پاسخ به این سوال که چگونه ساختارهای اجرایی قدیمی به دستگاه‌های امروزی تبدیل شده است (۳۲). در این مورد نیز باید گفت که دست کم از برخی ساده‌اندیشی‌های گذشته مانند منسوب کردن ساختارهایی از قبیل هفت دستگاه به ساختارهای اجرایی اواخر دوره‌ی ساسانی که تنها اسمی از آن در دست ما باقی مانده دور شده‌ایم (۳۳).
مردان حرفه ای آواز ایران (II)

مردان حرفه ای آواز ایران (II)

به همین دلیل ما سال هاست با روایت های متعدد و متکثر روبه رو شده ایم و هیچ راوی ای نتوانسته است ما را در برابر انسجام روایت ها متقاعد کند. برای همین است که هنوز هم تعداد اندکی از راویان آوازیِ قبل، به گونه ای باور نکردنی به اذهان نفوذ می کنند و صدای اقتدار و عامل وحدت و انسجام به حساب می آیند. ما اکنون به یک راویِ سنخیِ آواز نیازمندیم که همزمان به رنجی که از بیگانگیِ انسان ها و نابسامانی جامعه می برد، چاره ی خود را در پناه بردن به درونِ جهانِ خود بیابد.
مطالعه تطبیقی عود و گیتار (V)

مطالعه تطبیقی عود و گیتار (V)

تاریخ نخستین ساز زهی شناخته شده در اروپا که می تواند ریشه در این منطقه داشته باشد به قرن سوم پس از میلاد بر می گردد. بررسی ها نشان می دهد که این ساز دارای جعبه صوتی مدوری بوده که به تدریج باریک شده و به یک دسته پهن منتهی می شده است. این نوع ساز سال ها همچنان مورد استفاده بوده است. شرحی از سازهایی که تاریخ شان به زمان سلسله شارل کبیر می رسد و احتمالا در فرانسه یا آلمان ساخته شده بودند نیز وجود دارد. این سازی مستطیل شکل بوده و طول جعبه آن با طول دسته اش تقریبا برابر بود و درانتهای دسته آن سطح مدور و پهن تری قرار داشته که برای وصل کردن سیم ها میخ های کوچک چوبی روی آن نصب شده است.
نوربخش: آموزش را امری انعطاف پذیر میدانم

نوربخش: آموزش را امری انعطاف پذیر میدانم

به نظر من برای رسیدن به موفقیت در زمینه آموزش نوازندگی ویولون و یا هر ساز دیگری ما نیازمند به یک نوع نگاه انسانی به این مسئله هستیم؛ هر فرد مجموعه ای است از یک سری قابلیتها و استعدادها و توانایی ها و در عین حال کاستی ها و ضعفها و مشکلات. طبیعی است، وقتی که فردی در سیستم آموزشی خاصی مشغول میشود، استادش باید در همان ابتدا با دقت مسائل آن فرد را مورد بررسی قرار داده و توانایی ها و ضعفهای آن فرد را از همان مراحل ابتدایی آموزش شروع به شناختن کند تا بفهمد این فرد چه نوع توانایی ها و چه نوع مشکلاتی دارد. هر فردی توانایی ها و مشکلاتش با افراد دیگر متفاوت است و هر فرد یک نمونه خاص است و در زمینه آموزش نمیشود ما بیاییم و همه افراد را مثل هم ببینیم.
چند توصیه برای محافظت از ساز شما

چند توصیه برای محافظت از ساز شما

مطلبی که پیش رو دارید نوشته آرین شرادر است که برگردان آنرا به پارسی میخوانید: چوب با رطوبت منبسط و در هوای خشک منقبض میشود. ساز ها می توانند هم در مقابل هوای خشک هم در مقابل هوای شرجی مقاوت کنند البته به شرط آنکه زمان کافی برای وفق دادن با محیط به آنها داده شود. اما تغییرات سریع مشکلاتی را بوجود می آورد.