متنوع و پر شتاب (I)

نقد و بررسی آلبوم «آخرین لبخند تو» (Your last smile) اثری از بهداد بهرامی
نوشته ای که پیش رو دارید نقدی است بر آلبوم «آخرین لبخند تو»به آهنگسازی بهداد بهرامی و نوازندگی رضا تاجبخش که به قلم بهرنگ قدرتی در اختیار ژرونال گفتگوی هارمونیک قرار گرفته است. این آلبوم به صورت اینترنتی منتشر شده است و از این لینک قابل دسترس است.

شیار ۰۰۱
قطعه با تاکیدی چهار باره بر روی نت ر حضور خود را اعلام می کند. موتیف ابتدایی زیباست و در توالی درجات پی در پی خسته کننده نمی شود. در جمله ی بعدی شکل موتیف شکل تغییر یافته ای از موتیف ابتدایی است. نوازندگی این قطعه نیز با شعورتر از قطعات بعدی است. چرا که حس ملودی حین نواختن درک شده و گهگاهی فرماتا های (Fermata) جالبی در انتهای جملات استفاده می شود که مشخص می کند نوازنده به جا انداختن قطعه مقید بوده تا خودنمایی در نوازندگی. این قطعه جزو قطعات خوب این آلبوم بود.

شیار ۰۰۲
قطعه با اورتوری کوتاه وارد روایت اصلی خود می شود. فضای ماژور بر قطعه حاکم است. جمله ها در ابتدا شمرده و بدرو از شتابزدگی نواخته می شوند. قطعه روان و آرام پیش می رود تا آنجا که کمی تکنیک های نوازندگی بر حس کلی قطعه غالب می شود که البته آن قسمت هم روان نواخته می شود اما بدون تاکید و آکسان و نوانس خاصی، بطوریکه شنونده متوجه می شود که این قسمت صرفا جهت تزئین قطعه است و نقشی در ماهیت کلی قطعه ندارد که بنظر من می توانست داشته باشد.

شیار ۰۰۳
از نت های آغازین حس ماژور منتقل می شود. شروعی باوقار و متین دارد و ملودی کاملا شمرده و بدور از شتابزدگی اجرا می شود.در قسمت دوم ملودی کمی بالاتر می رود و اصولا ساختار این قطعه ساختار پله ای است و تا قله ی دراماتیک بهمین شکل پیش می رود. سپس با سکوتی کوتاه ادامه ی قطعه را می شنویم که این پارت هم شکل روایی خود را تا سکوت ادامه می دهد و در پایان نتیجه گیری کوتاهی می شود و قطعه به مانند قصه ای پایان می پذیرد.

شیار ۰۰۴
نتهای متوالی دولاچنگ موتیف اصلی این قطعه را تشکیل می دهد که اصولا تا اینجا یکی از اشکالات به نظر من بن مایه ی موتیف هاست. تا انتهای قطعه تکرار موتیف ها را می شنویم که آهنگساز و نوازنده با تبحری که در مدولاسیون دارد، سعی در ایجاد تنوع موتیف ها دارد اما این تنوع باید در جای دیگری اعمال شود. البته تغیرات تنالیته و اشاره به گامهای همسایه در جای خود ارزشمند است.

شیار ۰۰۵
تکرار قطعه ۰۰۴ بود.

شیار ۰۰۶
شروع قطعه کمی عجولانه بنظر می رسد. با توجه به نام زیبای این قطعه احساس می شود که کمی احساس کندی را می شد به این قطعه اضافه کرد. پس از یک آرپژ جمله ی اول تمام می شود وجمله ی دوم با موتیفی جدید آغاز می شود که بشدت به قطعه کمک کرده است. در ادامه نیز شکل قطعه به همین منوال با تکرار جمله اول و دوم ادامه پیدا می کند البته در انتهای جمله ی دوم نیز کمی ظرایف موسیقی جز نیز به جمله اضافه شده که ایده ی خوبی است که در اجرا به نظر من خوب در نیامده، چرا که نوازنده بشدت بدون نوانس و مکانیکی قطعه را می نوازد و احساس خودنمایی به شنونده می دهد. نکته ی دیگر اینکه در ملودی موتیف گوشنوازی نمی شنویم و دائما تاکید های ابتدای موتیف ها آرامش را از شنونده می گیرد.

شیار ۰۰۷
باز قطعه با آرپژی مشابه آرپژ های قبلی آغاز می شود البته با این تفاوت که ریتم این قطعه شش هشتم است و در اوایل ما را به یاد پائیز طلائی می اندازد. اما در ادامه اینطور نیست. قطعه بشدت عجله دارد و می خواهد تمام حرف خود را در زودترین زمان ممکن بزند. اما بهتر بود با تمپوی پائین تر و بدور از شتابزدگی این اتفاق می افتاد که تاثیرگذاری ملودی ها بر شنونده بیشتر می شد.

شیار ۰۰۸
شکل های زیبایی از موتیف اصلی را می شنویم که آهنگساز با گذاشتن آکسان بر جاهای مختلفی از قطعه به آن شکل شنیداری قابل قبولی داده است. فراز و فرود ها در این قطعه کاملا سیر منطقی دارد و در انتها هم با همان متانت و وقار ابتدا قطعه به پایان می رود.

شیار ۰۰۹
شروع قطعه با اورتور زیبایی است که با فواصل سوم فضای جذابی به ابتدای قطعه داده است. قطعه از ابتدا کمی با عجله پیش می رود. بهتر بود با تمپوی پائینتری قطعه را می شنیدیم. این قطعه یک جمله ی شاخص دارد که در اشکال مختلف نواخته می شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

اعجاز پاگانینی (II)

این باورکردنی‌ترین اتّهامی بود که می‌توانستند به او بزنند، زیرا تا آن زمان هیچ «انسان»ی آنگونه ویولن ننواخته بود! چنین شایعه‌ای در آن عصر کم از ترور فیزیکی نداشت و نیکولو را مجبور به ترک سرزمین مادری و مهاجرت به وین می‌کند. در آنجا با شوبرت آشنا می‌شود و مورد حمایت او قرار می‌گیرد و پس از چندی آوازه‌اش ابتدا پاریس و لندن و پس از چندی تقریباً تمامی شهرهای مهم اروپا را تسخیر می‌کند.

سهیلی: تهیه کننده باید به کارشناس مراجعه کند

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با محسن سهیلی، تهیه‌کننده موسیقی و سرمایه گذار کنسرت «بگو کجایی» که قرار است ۹ شهریور ماه سال جاری در برج میلاد به روی صحنه برود؛ این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.

از روزهای گذشته…

نگاهی به آلبوم “طغیان” (I)

نگاهی به آلبوم “طغیان” (I)

بالاخره پس از گذشت حدود دو سال از تولید آلبوم “طغیان”، این اثر وارد بازار شد. طغیان سومین آلبوم میدیا فرج نژاد آهنگساز و نوازنده تار و سه تار است (۱) که بخش اعظم این آلبوم را دونوازی های او با تنبک کامران منتظری تشکیل می دهد و تنها دو ترک آخر این آلبوم همراه با صدای خواننده و شاعر است.
گروه الکتریک مایلز دیویس

گروه الکتریک مایلز دیویس

مایلز دیویس در سال ۱۹۶۰ گروه پنج نفر خود را برپا کرد. همکاران او در این گروه شامل تونی ویلیامز، واینا شورتر، هربی هنکوک و ران کارتر ۱ بودند. موسیقی این گروه از پیچیده ترین انواع موسیقی بی باپ بود که مایلز در طول زندگی هنری خود کار کرده است.
دلاور سهند (II)

دلاور سهند (II)

پیشاپیش باید گفت که موضوعی قهرمانی را به این شکل گزاف، «سانتی مانتالیزه» کردن و در پیچ‌ و خم کلیشه‌های تآتری گردانیدن نوعی‌ نقض غرض است. پرداختن بخش اعظم لیبرتو به عشق پنهان بابک به رخسانه، به حسد زنانه‌ی آذر به رخسانه، به هوس شهوی ماهیار به رخسانه و بالاخره‌ به انتقام خصوصی ماهیار از بابک، دیگر مجالی برای برجسته ساختن نقش‌ انقلابی و مبارزاتی بابک -که در چنین ایرانی باید هدف اصلی باشد- بجای‌ نمیگذارد و از همین جا است که روابط غیرمنطقی میان پرسوناژها جان‌ میگیرد.
مغالطات ایرانی – اتنوموزیکولوژی (III)

مغالطات ایرانی – اتنوموزیکولوژی (III)

فریدون فرزانه، خطاب به سازندۀ عمیق ترین نغمه های تاریخ موسیقی ایران می نویسد: «موسیقی شما نه جنبۀ علمی دارد نه جنبهء هنری و نه جنبهء ملی حال از شما می‏خواهم بپرسم این سازهایی غربی در ارکستر شما چکار دارد؟» و جالب اینجاست کسی که خود تمام آثارش را برای سازهای غربی تنظیم کرده از خالقی (که ارکستر غربی را به طور کامل ملی می دید و با نگاهی مستقل و ایرانی، صدایی ایرانی از این ارکستر درمی آورد) بعد از زدن برچسب غیرعلمی، غیر هنری و غیر ملی بودن به آثارش می گوید، ساز غربی در ارکستر شما چه می کند!
رنگین چون هزار دستان (I)

رنگین چون هزار دستان (I)

مرتضا حنانه از اولین آهنگسازان نسلی است که در هنرستان موسیقی و در ایران تربیت شدند و احتمالا از موفق‌ترین آنها. هر چند که وی بعدا برای مطالعه‌ی آهنگسازی سفری طولانی به ایتالیا کرد. اما پیش از آن نیز همزمان با استادش «پرویز محمود» و دستیار او «روبیک گریگوریانس» به رهبری ارکستر سمفونیک رسیده بود.
تجزیه و تحلیل مجموعه‌ی ایرانی‌ها (II)

تجزیه و تحلیل مجموعه‌ی ایرانی‌ها (II)

با طرحی هفت ضربی آغاز می‌شود در این جا هم مانند ایرانی ۱، تنبک آغازگر قطعه است. عامل ریتم که در قطعات پیش نیز به عنوان تنها عنصری که به سوی فضای برآشفته نمی‌رود، نقش داشت، از طریق صدای ساز تمبک حضور خود را اعلام می‌کند.
جایگاه و نقش استاد ناهید در گسترش و اشاعه ساز نی

جایگاه و نقش استاد ناهید در گسترش و اشاعه ساز نی

یکی از مهم‌ترین اصولی که همواره اساتید هنر از جمله اساتید موسیقی در ایران به رسم دیرین به هنرجویان خود آموزش داده و می‌دهند رعایت اخلاق، نظم و جدیت در کار است. شاید در ابتدای امر هنرجو پی به راز این نکات و تأثیر آن در آینده‌ی هنری خود نبرد؛ ولی آنچه مسلم است این است که هنرمندانی که در تاریخ نام آنها ماندگار بوده و از آنها همیشه به نیکی یاد می‌شود در دوران زندگی خود این اصول را سرلوحه‌ی اعمال و رفتار خود قرار داده‌اند. در روزگار ما هستند اساتید و هنرمندانی که در کنار تبحر و جایگاه والای هنری خود، به عنوان یک معلم اخلاق نیز می‌توان از آنها یاد کرد.
آشنایی با «باس رونده»

آشنایی با «باس رونده»

باس رونده (در حال حرکت) یا Walking Bass از زیباترین روشهای اجرای باس در موسیقی سبک Jazz است، با وجود سادگی نواختن و نداشتن تئوری های پیچیده پشت آن، گاه آنچنان زیبا اجرا می گردد که خطوط اجرایی آن حتی بیش از ملودی در ذهن شنونده تاثیر می گذارد. این سبک اجرای باس در موسیقی های سوئینگ، بلوز، بوگی ووگی کاربرد بیشتری دارد.
نی هفت بند و شیو های نوازندگی آن (I)

نی هفت بند و شیو های نوازندگی آن (I)

در بین انواع سازهای بادی ایرانی که از قدیم مورد استفاده قرار می گرفته مانند، مزمار، نرم نای، درازنای، سرنا و… تنها امروزه نی توانسته در موسیقی ایرانی و در کنار دیگر سازهای کلاسیک ایرانی مثل تار، سنتور، سه تار و کمانچه قرار بگیرد و به اصطلاح یک تنه نقش سازهای بادی را در ارکستر ایرانی ایفا کند.
جادوی نام زیبا  (I)

جادوی نام زیبا (I)

پشت چهره‌ی این آلبوم مسئله‌ی نام نهفته است و رابطه‌ای سبک‌شناسانه، و زیباشناسی این هر دو و نسبت‌اش با فرم. نام کلی آلبوم را آهنگساز به فارسی منظومه‌های سمفونیک نهاده، عنوانی که بیشتر با ترجمه‌ی (Poematic Symphony) (1) نزدیک است (۲). اما آن‌چه در مورد نام این اثر اهمیت دارد عنوان فارسی آن نیست -چرا که می‌توان آن را با اغماض اطلاقی شاعرانه دانست که آهنگسازی علاقه‌مند به ادبیات برگزیده تا موسیقی‌اش را شعرگونه‌ای با ابزار سمفونیک بنمایاند- بلکه ترجمه‌ی انگلیسی آن است که روی جلد حک شده است؛ Poem Symphonies به معنای پوئم سمفونی‌(ک)ها (۳) و از همین جا است که مسئله‌ای که من آن را «جادوی نام زیبا» نهاده‌ام آغاز می‌شود. برای این که بتوانیم راهی به شرح دقیق این اصطلاح بپوییم بهتر است کمی در سه قطعه‌ای که در این آلبوم جمع آمده‌ است تعمق و خصوصیاتشان را بررسی کنیم.