متنوع و پر شتاب (I)

نقد و بررسی آلبوم «آخرین لبخند تو» (Your last smile) اثری از بهداد بهرامی
نوشته ای که پیش رو دارید نقدی است بر آلبوم «آخرین لبخند تو»به آهنگسازی بهداد بهرامی و نوازندگی رضا تاجبخش که به قلم بهرنگ قدرتی در اختیار ژرونال گفتگوی هارمونیک قرار گرفته است. این آلبوم به صورت اینترنتی منتشر شده است و از این لینک قابل دسترس است.

شیار ۰۰۱
قطعه با تاکیدی چهار باره بر روی نت ر حضور خود را اعلام می کند. موتیف ابتدایی زیباست و در توالی درجات پی در پی خسته کننده نمی شود. در جمله ی بعدی شکل موتیف شکل تغییر یافته ای از موتیف ابتدایی است. نوازندگی این قطعه نیز با شعورتر از قطعات بعدی است. چرا که حس ملودی حین نواختن درک شده و گهگاهی فرماتا های (Fermata) جالبی در انتهای جملات استفاده می شود که مشخص می کند نوازنده به جا انداختن قطعه مقید بوده تا خودنمایی در نوازندگی. این قطعه جزو قطعات خوب این آلبوم بود.

شیار ۰۰۲
قطعه با اورتوری کوتاه وارد روایت اصلی خود می شود. فضای ماژور بر قطعه حاکم است. جمله ها در ابتدا شمرده و بدرو از شتابزدگی نواخته می شوند. قطعه روان و آرام پیش می رود تا آنجا که کمی تکنیک های نوازندگی بر حس کلی قطعه غالب می شود که البته آن قسمت هم روان نواخته می شود اما بدون تاکید و آکسان و نوانس خاصی، بطوریکه شنونده متوجه می شود که این قسمت صرفا جهت تزئین قطعه است و نقشی در ماهیت کلی قطعه ندارد که بنظر من می توانست داشته باشد.

شیار ۰۰۳
از نت های آغازین حس ماژور منتقل می شود. شروعی باوقار و متین دارد و ملودی کاملا شمرده و بدور از شتابزدگی اجرا می شود.در قسمت دوم ملودی کمی بالاتر می رود و اصولا ساختار این قطعه ساختار پله ای است و تا قله ی دراماتیک بهمین شکل پیش می رود. سپس با سکوتی کوتاه ادامه ی قطعه را می شنویم که این پارت هم شکل روایی خود را تا سکوت ادامه می دهد و در پایان نتیجه گیری کوتاهی می شود و قطعه به مانند قصه ای پایان می پذیرد.

شیار ۰۰۴
نتهای متوالی دولاچنگ موتیف اصلی این قطعه را تشکیل می دهد که اصولا تا اینجا یکی از اشکالات به نظر من بن مایه ی موتیف هاست. تا انتهای قطعه تکرار موتیف ها را می شنویم که آهنگساز و نوازنده با تبحری که در مدولاسیون دارد، سعی در ایجاد تنوع موتیف ها دارد اما این تنوع باید در جای دیگری اعمال شود. البته تغیرات تنالیته و اشاره به گامهای همسایه در جای خود ارزشمند است.

شیار ۰۰۵
تکرار قطعه ۰۰۴ بود.

شیار ۰۰۶
شروع قطعه کمی عجولانه بنظر می رسد. با توجه به نام زیبای این قطعه احساس می شود که کمی احساس کندی را می شد به این قطعه اضافه کرد. پس از یک آرپژ جمله ی اول تمام می شود وجمله ی دوم با موتیفی جدید آغاز می شود که بشدت به قطعه کمک کرده است. در ادامه نیز شکل قطعه به همین منوال با تکرار جمله اول و دوم ادامه پیدا می کند البته در انتهای جمله ی دوم نیز کمی ظرایف موسیقی جز نیز به جمله اضافه شده که ایده ی خوبی است که در اجرا به نظر من خوب در نیامده، چرا که نوازنده بشدت بدون نوانس و مکانیکی قطعه را می نوازد و احساس خودنمایی به شنونده می دهد. نکته ی دیگر اینکه در ملودی موتیف گوشنوازی نمی شنویم و دائما تاکید های ابتدای موتیف ها آرامش را از شنونده می گیرد.

شیار ۰۰۷
باز قطعه با آرپژی مشابه آرپژ های قبلی آغاز می شود البته با این تفاوت که ریتم این قطعه شش هشتم است و در اوایل ما را به یاد پائیز طلائی می اندازد. اما در ادامه اینطور نیست. قطعه بشدت عجله دارد و می خواهد تمام حرف خود را در زودترین زمان ممکن بزند. اما بهتر بود با تمپوی پائین تر و بدور از شتابزدگی این اتفاق می افتاد که تاثیرگذاری ملودی ها بر شنونده بیشتر می شد.

شیار ۰۰۸
شکل های زیبایی از موتیف اصلی را می شنویم که آهنگساز با گذاشتن آکسان بر جاهای مختلفی از قطعه به آن شکل شنیداری قابل قبولی داده است. فراز و فرود ها در این قطعه کاملا سیر منطقی دارد و در انتها هم با همان متانت و وقار ابتدا قطعه به پایان می رود.

شیار ۰۰۹
شروع قطعه با اورتور زیبایی است که با فواصل سوم فضای جذابی به ابتدای قطعه داده است. قطعه از ابتدا کمی با عجله پیش می رود. بهتر بود با تمپوی پائینتری قطعه را می شنیدیم. این قطعه یک جمله ی شاخص دارد که در اشکال مختلف نواخته می شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (II)

من این نوع دیدگاه گسترش هارمونی را در هفت متد اصلی دسته بندی و خلاصه می کنم که در جای خود در باره ی هر کدام صحبت می کنم. این متد ها عبارتند از:

اولین دکتر موسیقی (I)

حســین ناصحی در سال ۱۳۰۴ در خانواده ای هنردوست به دنیا آمد. مادرش از شاگردان استاد درویش خان بود و تار می نواخت. به همین جهت ذوق موسیقی او از اوان کودکی پرورش یافت. وی از ســن ۱۴ سالگی با ورود به هنرستان عالی موسیقی و انتخاب ساز ترومبون زیر نظر اســتاد چک «ژوزف اسالدک» مشغول تحصیل گردیــد و پس از مــدت کوتاهی به همکاری با ارکســتر رادیو به سرپرستی پرویز محمود پرداخت. او جزو شاگردان ممتازی بود که به دعوت دولت ترکیه و با بورســیه هنرستان برای ادامه تحصیل روانــه آنکارا گردید و در آنجا زیر نظر اســتاد «کاظم آکســس» از شاگردان برجســته «بلا بارتوک» آهنگساز شهیر مجارستان به همراه دوست دیرینه اش ثمین باغچه بان به فراگیری آهنگسازی پرداخــت.

از روزهای گذشته…

نگاهی به رقابت درجشنواره موسیقی فجر (I)

نگاهی به رقابت درجشنواره موسیقی فجر (I)

جشنواره موسیقی فجر مانند بسیاری دیگر از رویدادهای فرهنگی کشورمان در گذر زمان رویکردی بومی گرا داشته است. “تقویت فرهنگ ملی” و “حفظ فرهنگ خودی در برابر فرهنگ بیگانه”، رویکرد مشترک اکثر جشنواره های فرهنگی-هنری این سالها بوده است. در میان این تقابلهای فرهنگی و بعضا سیاسی، وضعیت موسیقی وضعیتی مبهم تر از سایر هنرهاست؛ چه از نظر نوع و میزان حمایت دولت و چه از نظر مشخص نبودن مرز موسیقی ملی، قومی و مردمی. اصطلاح هایی مانند موسیقی فاخر، موسیقی والا و موسیقی عرفانی هم هنوز معنای مشخص و دقیقی پیدا نکرده اند؛ نه در کلام آنها که از این عبارات برای ممیزی و ارزش گذاری موسیقی استفاده می کنند و نه در سیاستهای کلان جشنواره ای.
فیلیپ گلس (II)

فیلیپ گلس (II)

گلس به تدریج از حال و هوای مرتاض وار موسیقی خود کاست و با گرایش به سمت ترکیبهای پیچیده تر و نمایشی به جایی رسید که از نظر خود به هیچ وجه مینی مال نبود. قطعاتی چون Music in Similar Motion و Music with Changing Parts از جمله این آثار به شمار می آیند.
والی: موسیقی ایرانی یک موسیقی افقی است

والی: موسیقی ایرانی یک موسیقی افقی است

مسئله هارمونی اصولا در موسیقی ایران جواب نمیدهد و موسیقی ایرانی یک موسیقی افقی است. کسانی هم که سعی کرده اند موسیقی ایران را هارمونی عمودی بدهند، تحت تاثیر هارمونی اروپایی بوده اند و تفکر مرکز اروپایی تسلط عجیبی بر موسیقی ما داشته از اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم که ناصرالدین شاه لومر را به ایران آورد.
موسیقی قوالی (I)

موسیقی قوالی (I)

در طی چند مقاله سعی در معرفی موسیقی قوالی که شامل بررسی تاریخچه اشعار، اعضای گروه، ساز بندی می باشد داریم. قوالی موسیقی مذهبی صوفی های شبه قاره هند می باشد. قوالی یک سنت موسیقیایی پر شوریست که بیش از ۷۰۰ سال سابقه دارد و در اصل در معابد مقدس صوفی ها یا خانقاه ها در محدوده جغرافیایی که امروزه هند و پاکستان نامیده میشود رواج داشته است.
نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (II)

نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (II)

در این نوشته به دلیل نداشتن اجازه برای انتشار دست‌نوشته زنده یاد فرامرز پایور، تنها به تشریح قسمت‌هایی از آن خواهم پرداخت.
نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (IX)

نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (IX)

آکورد اول که با رنگ قرمز مشخص شده ر – فا – ر- سی است که در واقع آکورد معکوس اول فاصله دوم شوشتری “لا” است که در واقع سی – ر – فا بوده است که به آکورد می – فا – می – دو اتصال یافته که یک آکورد دو-می-سل است که پنجم آن یعنی سل حذف شده است؛ این آکورد که با رنگ سبز مشخص شده، درجه سوم شوشتری است که بوسیله “فا” (که از آکورد قبلی مانده) شبیه به آکوردهایی با فواصل زوج شده که به زعم صاحب این قلم برای کدر شدن آکورد این فا حفظ شده است.
درباره کتاب «شورانگیز» (III)

درباره کتاب «شورانگیز» (III)

ملودیِ گوشه‏ ها برگرفته از ردیف‏های معتبر و گوناگون موسیقی ایرانی است و در گزینش و نگارش آنها ملاک اصلی تنها جمله‏ بندیِ روان، فضای مُدالِ واضح و روشن و سادگیِ نسبی ازنظر تکنیک اجرایی بوده است و نه تعلق به مکتب یا شیوه‏ای خاص. قطعات ضربی نیز بر همین سیاق از شیوه‏ ها و سبک‏های مختلف آهنگسازی و نوازندگی انتخاب شده ‏اند.
تولد یک اثر جامعه‌شناسی موسیقی (I)

تولد یک اثر جامعه‌شناسی موسیقی (I)

پس از دو تلاش به‌نسبت ناموفق که اتفاقا یکی از آنها اشتراکی هم با موضوع مورد بحث این نوشتار دارد (۱) اکنون با انتشار «تا بردمیدن گل‌ها»، کتاب تازه‌ی «محمدرضا فیاض» فضای نوشتاری و مطالعاتی موسیقی کلاسیک ما صاحب اولین نوشته‌ی جامعه‌شناختی درخور خود شده است. نویسنده‌ی کتاب که پیش از این به عنوان منتقد موسیقی به خوبی شناخته شده و مهارت خود را برای «دیگرگونه دیدن» به ظهور رسانده است در این کتاب از توانایی‌اش به بهترین شکل بهره می‌گیرد به نحوی که نیروی بازنگری را به شاه‌کلید درک رویدادها و روابط موسیقی و جامعه بدل ساخته است.
تارا کمانگر، پیانونوازی از دیار هاروارد (I)

تارا کمانگر، پیانونوازی از دیار هاروارد (I)

تارا کمانگر هنرمندی است که بیشتر به عنوان پیانیست شناخته شده در دنیای موسیقی، هر چند ویولن را هم از سه سالگی همزمان با پیانو آموخته، با رپرتواری وسیع که از باخ تا بهزاد رنجبران را در بر می‌گیرد. تارا فارغ‌اتحصیل ممتاز انسان شناسی است از هاروارد، و دانش آموخته بورسیه آکادمی سلطنتی موسیقی در لندن. او مثل هنرمند محبوبش حسین عاشق ایران است و شنوندگانش را با اجرای آثار کمتر اجرا شده از امین‌الله حسین، لوریس چکناوریان، گلنوش خالقی، و دکتر هرمز فرهت غافلگیر می‌کند. او هم‌اکنون ساکن کالیفرنیاست در ایالات متحد.
ملوترون

ملوترون

Sampler دستگاهی است الکترونیکی که می تواند صداهای مختلف را ضبط کرده، ذخیره کند و سپس با توجه به نیاز آهنگساز آنها را در رنجهای مختلف فرکانسی پخش نماید. ملوترون سازی بود که در اوایل دهه ۶۰ ساخته شد و پایه گذار دستگاههای دیجیتال پیشرفته امروزی است که ما آنها را بنام Sampler می شناسیم.