موسیقی و معنا (XII)

معانی موسیقایی در موسیقی غیرغربی، از دیدگاه روان‌شناختی بررسی نشده‌اند، هرچند این مسئله با توجه به میزان اندک مطالعات موسیقی‌شناختی در فرهنگ غیرغربی، در مقایسه با فرهنگ غربی، چندان تعجب‌آور نیست. مسئله‌ی معنای موسیقی تنها زمانی می‌تواند به کمک علوم شناختی به درستی مطرح می‌شود ‌که معانی مشروح در متون پرشمار قوم‌موسیقی‌شناسی، مرکز تحقیقات روان‌شناختی قرار گیرند.

افزون بر این، موضوع بیشتر رویکردهای تجربی به معنای موسیقی، فرایندهای مرتبط با گوش دادن به موسیقی را موضوع مطالعات خود قرار می‌دهند. این نگاه با بسیاری از رویکردهای فلسفی و جامعه‌شناختی نیز هماهنگ است (استثنای در خور یادآوری در این خصوص، کار Finnegan 1989 در زمینه‌ی جامعه‌شناسی‌ست) درحالی‌که یافته‌های قوم‌موسیقی‌شناسی نشان می‌دهند که موسیقی به مثابه کنشی متقابل بهتر فهمیده می‌شود تا ابژه‌ای شنیداری.

علوم روان‌شناختی نیز نیازمندندکه ابزارهایی برای بررسی معناهایی را که در ذات فرایندهای تعاملی موسیقی وجود دارند یا از آن ناشی می‌شوند، پیدا کنند که پژوهش‌هایی جهت رسیدن به روش‌های احتمالی و دست‌یابی به آن درحال انجام است (برای نمونه نک Clayton 2007). در نهایت علوم شناختی در موسیقی نیازمند اصلاح و آماده‌سازی رویکردهای نوین به معنا خواهند بود.

در نهایت علوم شناختی نیازمند اصلاح و فراهم کردن رویکردهای نوین به معنای موسیقایی متناسب با این نیاز خواهند بود؛ مانند نظریه‌ی «تله‌ی معنا»ی میلیکان (Millikan) (2004) که معنا را درچهارچوبی پویا ارائه کرده‌است.

بعید است بتوان با یک نظریه‌ی کاربردی و جامع موضوع معنای موسیقی را توضیح داد. همچنین بعید است به مسئله‌ی معنای موسیقی صرفاً با یک روش علمی پاسخ گفت. برخی از موارد مهم در بررسی معنای موسیقی در بررسی‌های علمی تأثیر بیشتری داشته‌اند؛ در حالی‌که برخی دیگر بی‌جهت نادیده گرفته شده‌اند. تحقیقات نظری و عملی در این زمینه و در علوم شناختی، هنوز در مراحل ابتدایی است.

وجود دیدگاهی چند جانبه در حوزه‌ی معنای موسیقی اهمیت فراوانی دارد؛ به‌ویژه در نگرش‌های نوظهوری که برخاسته از بررسی موسیقی در بافت غیرغربی آن هستند. این نگرش‌ها، می‌بایست در بررسی‌های آتیِ علوم شناختی در باب معنای موسیقی، بطور کامل مدنظر قرار گیرند.

مراجع
Adorno, T.
۱۹۷۶ Introduction to the sociology of music, New York: Seabury Press.

Berlyne, D. E.
۱۹۷۱ Aesthetics and psychobiology. New York: Appleton- Century-Crofts.

Blacking, J.
۱۹۶۷ Venda Children’s Songs: a study in ethnomusicological analysis, Johannesburg: Witwatersrand University Press.

Blood, A. J., & Zatorre, R. J.
۲۰۰۱ “Intensely pleasurable responses to musiccorrelate with activity in brain regions implicated in reward and emotion”.
Proceedings of the National Academy of Sciences, 98(20), 11818-11823.

Bohlman, P.
۲۰۰۰ “Ethnomusicology and music sociology”, In D. Greer (Ed.), Musicologyand sister disciplines, Oxford: OUP, pp: 288-298.
Born, G & Hesmondalgh, D. (Eds).
۲۰۰۰ Western music and others: difference, representation and appropriation in music, Berkeley: University of California Press.

Bourdieu, P.
۱۹۹۰ The logic of practice, Stanford: Stanford University Press.
Brower, C. (2000). A cognitive theory of musical meaning. Journal of Music Theory, 44(2), 323-379. Clayton, M.
۲۰۰۷ “Observing entrainment in music performance: video based observational analysis of Indian musicians’ tanpura playing and beat marking”, Musicae Scientiae, 11(1): 27-60.

Cook, N.
۲۰۰۱ “Theorizing musical meaning”, Music Theory Spectrum, 23(2): 170-195.
Cross, I., & Woodruff, G. E.
۲۰۰۸ “Music as a communicative medium”, In R. Botha & C. Knight (Eds), The prehistory of language, Oxford: Oxford University Press, Vol. 1, pp. 113-144.

Davies, S.
۱۹۹۴ Musical meaning and expression, Ithaca, NY: Cornell University Press.
Davies, S. (2001). Philosophical perspectives on music’s expressiveness. In P. Juslin & J. A. Sloboda (Eds.), Music and emotion:
theory and research (pp. 23-44). Oxford: Oxford University Press.
۲۰۰۳ Themes in the philosophy of music, Oxford: Oxford University Press.

Dempster, D.
۱۹۹۸ “Is there even a grammar of music?” Musicae Scientiae, 2(1): 55-64.

Dennett, D.
۱۹۸۷ The intentional stance. Cambridge, Mass: MIT Press.
۱۹۹۵ Darwin’s dangerous idea, London: Penguin Books.

DeNora, T.
۲۰۰۰ Music and everyday life. Cambridge, Cambridge University Press.

Feld, S., & Fox, A. A.
۱۹۹۴ “Music and language”, Annual Review of Anthropology, 23: 25-53.

Grayling, A. C. (Ed.).
۲۰۰۰ Philosophy : a guide through the subject, Oxford: Oxford University Press.

Hoopes, J. (Ed.).
۱۹۹۱ Peirce on signs: Writings on semiotic by Charles Sanders Peirce. Chapel Hill: University of North Carolina Press.

Jackendoff, R.
۱۹۸۷ Consciousness and the computational mind, Cambridge, MA: M.I.T. Press.
۲۰۰۲ Foundations of language: brain, meaning, grammar, evolution, Oxford: Oxford University Press.

James, J.
۱۹۹۳ The music of the spheres: music, science and the natural order of the universe, London: Little, Brown & Co. (UK).

Johnson, M.
۱۹۸۷ The Body in the Mind:The Bodily Basis of Meaning, Imagination and Reason, Chicago: Chicago University Press.

Johnson-Laird, P. N.
۱۹۸۳ Mental models, Cambridge: C.U.P.

Juslin, P., & Sloboda, J. A. (Eds)
۲۰۰۱ Music & emotion: theory and research, Oxford: OUP.
Koelsch, S. Kasper, E. Sammler, D. Schultze, K. Gunter, T. & Frederici, A.
۲۰۰۴ Music, language and meaning: brain signatures of semantic processing. Nature Neuroscience, 7(3), 302-307.

Kramer, L.
۱۹۹۵ Music and postmodernist thought, London: University of California Press.

Lakoff, G.
۱۹۸۷ Women, fire and dangerous things, Chicago: University of Chicago Press.

Larson, S.
۱۹۹۸ Musical forces and melodic patterns. Theory and Practice, 22/23, 55-71.

Larson, S.
۲۰۰۲ Musical forces, melodic expectation, and jazz melody. Music Perception, 19(3), 351-385.

Larson, S.
۲۰۰۴ Musical forces and melodic expectations: Comparing computer models and experimental results. Music Perception, 21(4),457-498.

Larson, S. & VanHandel, L.
۲۰۰۵ Measuring musical forces. Music Perception, 23(2), 119-136.

Lerdahl, F.
۲۰۰۳ “Two ways in which music relates to the world”, Music Theory Spectrum, 25(2): 367-373.

MacDonald, R., Hargreaves, D., & Miell, D.
۲۰۰۲ Musical Identies, Oxford: Oxford University Press.

Martin, P.
۱۹۹۵ Sounds and Society: Themes in the Sociology of Music, Manchester: Manchester University Press.

McClary, S.
۱۹۹۱ Feminine endings: music, gender and sexuality, Minnesota: University of Minnesota Press.

Merriam, A. P.
۱۹۶۴ The anthropology of music, Chicago: Northwestern University Press.

Nattiez, J.-J.
۱۹۹۰ Music and discourse: toward a semiology of music, Princeton, NJ: Princeton University Press.

North, A. C., & Hargreaves, D. J.
۱۹۹۵ Subjective complexity, familiarity, and liking for popular music.
Psychomusicology, 14, 77–۹۳٫

Orr, M. G., & Ohlsson, S.
۲۰۰۵ Relationship between complexity and liking as a function of expertise. Music
Perception, 22(4), 583-611.

Palisca, C.
۱۹۸۵ Humanism in Italian Renaissance musical thought, New Haven, CT: Yale University Press.

Raffman, D.
۱۹۹۳ Language, music and mind, Cambridge, Mass: M.I.T. Press.

Scruton, R.
۱۹۸۷ “Analytical philosophy and the meaning of music”, Journal of Aesthetics and Art Criticism, 46: 169-176.
۱۹۹۷ The aesthetics of music. Oxford: Clarendon Press.

Sibley, F.
۱۹۵۹ “Aesthetic concepts”, Philosophical Review, 68: 421-450.
Slobin, M.
۱۹۹۳٫ Subcultural sounds: micromusics of the West. Hanover: Weslyan UniversityPress.

Sloboda, J. A., O Neill, S. A., & Ivaldi, A.
۲۰۰۱٫ Functions of music in everyday life: an exploratory study using the Experience Sampling Method. Musicae Scientiae 5(1), 9-32.

Sparshott, F.
۱۹۹۸ “Reflections on Affektenlehre and Dance Theory in the Eighteenth Century”, The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 56(1): 21-28.

Sparshott, F., & Goehr, L.
۲۰۰۱ “Philosophy of music: Early Christian thought; Medieval thought”, In S. Sadie (Ed.), The New Grove Dictionary of Music and Musicians, London: Macmillan, Vol. 19: pp. 608-611.

Tarski, A.
۱۹۵۶ Logic, semantics. mathematics: papers from 1923 to 1938 (J. H. Woodger, Trans.), Oxford: Oxford University Press. Thomas, D. A.

۱۹۹۵ Music and the origins of language: theories from the French Enlightenment, Cambridge: Cambridge University Press.

Titon, J. T., & Slobin, M.
۱۹۹۶ “The music-culture as a world of music”, In J. T. Titon (Ed.), Worlds of music: an introduction to the music of the world’s peoples, New York: Schirmer Books, pp: 1-15.

Tolbert, E.
۲۰۰۱٫ Music and meaning: An evolutionary story. Psychology of Music, 29, 89-94.

Violi, P.
۱۹۹۹ “Semiotics and cognition”, In R. A. Wilson & F. C. Keil (Eds.), The MIT encyclopedia of cognitive sciences (pp. 744-745). Cambridge, MA: MIT Press.

Wollheim, R.
۱۹۸۰ Art and its objects (2nd ed.), Cambridge: Cambridge University Press.

Zbikowski, L. M.
۲۰۰۲ Conceptualizing music: cognitive structure, theory and analysis. Oxford:
Oxford University Press


مجله شهر کتاب

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بیانیه هیات داوران هفتمین جشنواره نوشتارها و وب‌سایت‌ها موسیقی

شکی نیست سلیقه عمومی و شناخت صحیح نسبت به موسیقی در جامعه نیازمند راهبری و هدایت فکری است و این مهم در سایه نگارش و انتشار مقالات، نقدها، یادداشت و گزارش‌های پر مغز در رسانه‌ها تقویت می‌شود. و همین اهمیت بوده است که هر گاه سخن جدی گفتن از موسیقی در رسانه‌ها جدی گرفته شد سطح سلیقه عمومی و دانش شنیداری جامعه نسبت به آنچه به نام موسیقی تولید می‌شود بالاتر رفت و امروز که جدیت این مهم رنگ‌باخته شاهد زوال سلیقه موسیقایی در جامعه هستیم.

بیانیه دبیر هفتمین دوره جشنواره نوشتار ها و وبسایت های موسیقی

هفتمین جشنواره‌ی رقابتیِ سایت‌ها و نوشتارهای موسیقی با تأخیری یک‌ساله، و با تجدیدِ نظر در ساختار و اساسِ جشنواره، سرانجام، جمعه ۲۴ اسفندماه ۱۳۹۷ اختتامیه‌ی خود را پشتِ‌سر گذراند. ازاین‌دوره برمبنای اساس‌نامه‌ی نو-دیوانِ جشنواره هیأتِ محترم اُمنا، به‌نمایندگیِ پژوهش‌گرِ ارجمند، آروین صداقت‌کیش مستقیماً هیأتِ داوران و دبیر هر دوره را انتخاب می‌کنند. امید است برمبنای این اساس‌نامه، جشنواره شاکله‌ی مشخص‌تر و منسجم‌تری به‌خود بگیرد.

از روزهای گذشته…

«ماندالای درون» منتشر شد

«ماندالای درون» منتشر شد

آلبوم «ماندالای درون» شامل مجموعه قطعاتی برای پیانو با آهنگسازی و اجرای سام اصفهانی توسط انتشارات ماهور به بازار آمده است. این اولین آلبوم مستقل سام اصفهانی به عنوان نوازنده و آهنگساز است که منتشر شده است.
“رازهای” استرادیواری (XIV)

“رازهای” استرادیواری (XIV)

به غیر از قالب ساخته شده از چوب درخت بید برای نخستین ویولای کنترالتو ساخت استرادیواری در سال ۱۶۷۲ و نیز قالب مورد استفاده برای ویلن ۴/۱ به نام Aiglon که از چوب سپیدار ساخته شده بود، تمام قالبهای ویلن، کنترآلتو و ویولای تنور از چوب گردو درست شدند. (ضخامت قالب ویولا کنترآلتو ۱۷ میلی متر و ضخامت قالب ویلن Aiglon 13 تا ۱۵ میلی متر می باشد).
مطالعه تطبیقی عود و گیتار (III)

مطالعه تطبیقی عود و گیتار (III)

سومریها برای همنوازی با چنگ های بزرگ و کوچک از بربط در اندازه و شکلهای مختلف استفاده می کردند. یکی از معروف ترین نمونه های نقش های بدوی که از تل حلف در مرز سوریه به دست آمده است، یک شیر را در حال نواختن بربطی باریک با پنج زه نشان می دهد. ساختمان کاسه ساز ساده است و در روی آن سر گاوی که در نمونه های مشابه دیده می شود وجود ندارد. همچنین نمونه هایی از کروتای سلتی یا روت که قبل از مسیحیت در شمال اروپا استفاده می شدند برای ما باقی مانده است. از این مطلب این طور استنباط می شود که سومری ها این ساز را حتی قبل از اینکه به بین النهرین رسیده باشند می شناختند.
برگزاری دومین جلسه اهدای خون هنرمندان موسیقی

برگزاری دومین جلسه اهدای خون هنرمندان موسیقی

دومین جلسه گردهمایی اهالی موسیقی برای اهدای نمونه خون برای کمک به بانک سلولهای بنیادی، امروز صبح در بیمارستان شریعتی برگزار شد. با توجه به این واقعیت که اکثر موسیقیدانان شناخته شده ایران بیشتر از ۵۵ سال سن دارند و اهدای نمونه خون هم تنها برای سنین ۱۸ تا ۵۵ سال امکان پذیر بود، در برنامه پنجشنبه ۲۹ آبان، از هنرمندان جوانی که در ارکسترها و کرهای مختلف به فعالیت می پردازند نیز دعوت به شرکت در این حرکت خیریه شد و این اتفاق موجب حضور قابل توجه این جوانان خیر شد.
پدرام فریوسفی: با بارنبویم ۵۰ کنسرت داده ام

پدرام فریوسفی: با بارنبویم ۵۰ کنسرت داده ام

با دانیل بارنبویم نزدیک پنجاه کنسرت داده ام، در ورک شاپی هم با پیر بولز کار کردم، در واقع او ارکستری که من در آن می نواختم را با قطعاتی از بارتوک، هدایت کرد. با آش فیش که رهبر بزرگی است و دستیار بارنبویم هست هم در اسپانیا کار کرده ام. اسم این ارکستر دیوان شرقی و غربی است که نوازندگانی از سراسر دنیا دارد.
علی نوربخش

علی نوربخش

Ali Nourbakhsh متولد ۱۳۵۵ تهران Date and place of birth 1977 Tehran نوازنده و کارشناس آموزش ویولون Violinist and Violin Instructor لیسانس مهندسی عمران B.Sc. Civil Engineering mail @ viol.ir
گفتگوی هارمونیک شش ساله شد

گفتگوی هارمونیک شش ساله شد

با همیاری و همراهی شما دوستان “گفتگوی هارمونیک” به شش سالگی خود رسید. در این شش سال فعالیت توانستیم ۲۲۱۷ مطلب تولید کنیم که هر روز شاهد منتشر شدن آنها در فضای وب بودید. در طول فعالیت “گفتگوی هارمونیک” نویسندگان زیادی با سایت همکاری داشتند که از این تعداد افرادی به صورت نویسنده دائم سایت درآمدند.
تحلیلی بر کتاب‌شناسی‌های موسیقی در ایران (VI)

تحلیلی بر کتاب‌شناسی‌های موسیقی در ایران (VI)

روش‌های حفظ و نگهداری و استفادۀ صحیح از وسایل صوتی» [۳] «مجموعه حاضر گزارشی است درباره شیوه‌ها و تمهیدات و ضبط و پخش صدا که در آن سیر تکاملی ضبط موسیقی در ایران به تدریج از زمان ساخت فوندگراف آغاز می‌شود، سپس با اولین ضبط آثار تاریخ موسیقی ایران، سیر تحول صفحه گرامافون و صداگذاری فیلم ناطق ادامه می‌یابد. مباحث دیگر کتاب درباره ضبط موسیقی، مربوط به اختراع رادیو و تلویزیون، صفحه ریز شیار، ضبط استریو، نوار کاست و سرانجام آخرین ابتکار در کار ضبط صدا و ساخته شدن دیسک فشرده (CD) است. در این اثر همچنین شرح حال بعضی از چهره‌های برجسته موسیقی ایران و نحوه حفظ نگهداری از وسایل صوتی به تفصیل بیان شده است.» از مقایسه‌ی این دو نوشته کاملا مشخص است که [۳] بیانی عمومی‌تر، نزدیک‌تر به روایت و کم دقت (به واژه‌ی فوندگراف که به جای فونوگراف آمده توجه کنید) دارد و [۵] بیشتر برای استفاده‌ی اهل پژوهش فراهم شده است.
سرمالکولم آرنولد CBE آهنگساز برجسته انگلیسی درگذشت

سرمالکولم آرنولد CBE آهنگساز برجسته انگلیسی درگذشت

مالکولم آرنولد (۲۰۰۶-۱۹۲۱) یکی ازچهره های بزرگ موسیقی قرن بیستم با مجموعه ای قابل ملاحظه از آثار برجسته و ماندگار می باشد. این آثار شامل نه سمفونی هفت باله دو اپرا یک کار موزیکال بیشتر از پنجاه کنسرتو دو کوارتت زهی و غیره می باشد.
نقدی بر اثر جدید ایمان وزیری ” تکنوازی تار”

نقدی بر اثر جدید ایمان وزیری ” تکنوازی تار”

ایمان وزیری پیش از این به عنوان آهنگسازی پیشرو، جوان و مرتبط با جریان معاصر آهنگسازی ایران به وسیله دو CD “کوارتت زهی” و “موسیقی مجلسی” به جامعه هنری معرفی شده بود. هر چند که قبل از آنهم به عنوان نوازنده تار در نواری که از آثار دکتر اسدالله حجازی بوسیله منتشر شده بود به عنوان همنواز شرکت داشت، اما در این اثر جدید با چهره‌ای کاملا متفاوت از این آهنگساز و نوازنده جوان روبرو می‌شویم که شاید برای کسانی که جریان آهنگسازی معاصر ایران را کمی جدی تر دنبال می‌کنند غافلگیرکننده باشد.