به بهانه انتشار کنسرت ارکستر مضرابی (II)

قسمت سوم “سرود گل” است؛ یکی از مشهورترین ساخته های حسین دهلوی که با توجه به زیبایی و در عین حال ساده بودن تکنیکی آن، بسیار مورد توجه ارکسترهای تلفیقی سازهای غربی و ایرانی است (که با نام ارکستر ملی مشهورند). هرچند وجود قسمتهای کششی زیاد در این اثر، لطف آن را در اجرا با ارکستر مضرابی کم کرده و مخصوصا صدابرداری نامناسب این کنسرت هم به بدتر شنیده شدن این اثر زیبا افزوده است.

تصنیف قدیمی “باغ تفرج” چهارمین ترک از این آلبوم است که با صدای خواننده خوش استیل و با تکنیک، جمال الدین منبری اجرا می شود.

برخلاف انتظاری که نسبت به شنیدن آثار قبلی او همراه با علی رحیمیان و محمد سریر در آلبوم “قرار” داریم، منبری در این شب به هیچ وجه در آن حد و اندازه ظاهر نشده و در تمام قطعات بسیار محتاطانه و نامطمئن به اجرا پرداخت. تنظیم جالب این قطعه نکات به خاطر صدابرداری بد چنان به گوش نمیرسد. مشخص نیست که چرا این تصنیف پس از پیش درآمد همایون به اجرا در نیامد.

پنجمین ترک این آلبوم، قطعه آشنای “نغمه ترک” است که با نام دو ضربی بیات ترک ابوالحسن صبا شهرت دارد. این اثر پیش از این برای “ارکستر ملی” توسط دهلوی تنظیم و ضبط شده بود که اینبار با ارکستر مضرابی اجرا میشد.

دو ضربی ترک از نظر ساختار ملودیک شاید مهمترین اثر صبا باشد که نبوغ این هنرمند را به نمایش می گذارد. تنظیم این اثر توسط حسین دهلوی، یکی از چندین تنظیم های این آهنگساز است، از آثار استادش صبا.

“نوا” نام ششمین قسمت این آلبوم است که پیش از این به صورت دونوازی سنتور، منتشر شده بود. این اثر همکاری مشترک حسین دهلوی و همسرش سوسن اصلانی است که در این کنسرت با گروه سنتور ارکستر مضرابی به اجرا در می آید.

سوسن اصلانی خود نوازنده سنتور است و از شاگردان هنرستان ملی بوده؛ وی قطعات مختلفی تا به حال تصنیف کرده که به عقیده نگارنده، قابل توجه ترین آنها اول پیش درآمد و چهارمضراب راست پنجگاه است و دومی دو نوازی نوا.

“مهر فروزان” تصنیفی در دستگاه سه گاه است که شعر آن توسط شاعر تازه درگذشته، زنده یاد تورج نگهبان سروده شده است. “مهر فروزان” تصنیفی است به مدت حدودی ۱۰ دقیقه که ابیات زیادی را در بر می گیرد.

تمپوی کند، فرم نامشخص و نداشتن نقطه اوج خاص، این تصنیف را با وجود جملات زیبا و صحیح از نظر پیوند شعر و موسیقی، ملال آور و کسل کننده کرده است. شاید ضربه ای که “مهر فروزان” خورده از دقت بیش از اندازه آهنگساز روی گذاشتن موسیقی روی شعر است، دقتی که باعث شده چگونگی حرکت ملودی و فرم کلی اثر، مورد کم توجهی قرار بگیرد.

ششمین ترک از این آلبوم “قطعه ضربی سه گاه” است که در واقع همان “جنگ” مشهور علی اکبرخان شهنازی، نوازنده مورد علاقه تنظیم کنند اثر، حسین دهلوی است. “جنگ” علی اکبرخان، بسیار خوب روی ارکستر نشسته و به خوبی فضای اثر با ارکستر همخوانی دارد. این قطعه با فضایی دور تر از جنگ! پیش از این به زیبایی توسط حمید متبسم تنظیم شده بود که در آلبوم “بوی نوروز” به انتشار رسیده؛ حمید متبسم در تنظیم خود به مانند دهلوی، وفادار به ملودی های علی اکبرخان، نمانده و دخل و تصرف های ظریف و زیبایی در آن کرده است.

فیلم برداری غیر دقیق و آماتوری این کنسرت در این قطعه بسیار بیننده را آزار می دهد و کمبود افراد متخصص در این زمینه را گوشزد میکند.

“گفتگوی دل” ترک ششم این دی وی دی است که شاید شنیدنی ترین تصنیف دهلوی باشد. این تصنیف فضایی نزدیک به آثار موسیقایی ارکستر گلها دارد اما در هر دو اجرا، ضعف خوانندگان حس می شود. در اجرای اصلی که سالها پیش با صدای صدیق تعریف منتشر شده، اشکال همیشگی تحریرهای تعریف، به گوش میرسد که صدایی شبیه تحریر و نه تحریر واقعی به شکل معمول آن توسط او اجرا میشود، در اجرای منبری هم که همیشه تحریر های قدرتمند و باکیفیت شنیده میشود خواننده همانطور که گفته شد، صلابت لازم را ندارد. ضمن اینکه این قطعه نیز چنان روی ارکستر مضرابی خوش نشسته و اشکالی که در زمینه اجرای گروه کششی های گفته شد، در این تصنیف هم به گوش میرسد.

2 دیدگاه

  • Hooman Khalatbari
    ارسال شده در مهر ۴, ۱۳۸۷ در ۸:۱۰ ب.ظ

    baa dorud
    besiaar alaaqehmand be xaandane qesmat-haaye badi hastam.xosh baashi o salaamat

  • رضا
    ارسال شده در مهر ۵, ۱۳۸۷ در ۱۱:۴۸ ق.ظ

    be nazare man ba eraeye mojadade mosighiye dehlavi va shenasandane an be nasle jadid mosighighie iran azin yeknavakhti kharej mishavad va be tahavoli gheyre ghabele pishbini dast khahad yaft.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

اولین دکتر موسیقی (I)

حســین ناصحی در سال ۱۳۰۴ در خانواده ای هنردوست به دنیا آمد. مادرش از شاگردان استاد درویش خان بود و تار می نواخت. به همین جهت ذوق موسیقی او از اوان کودکی پرورش یافت. وی از ســن ۱۴ سالگی با ورود به هنرستان عالی موسیقی و انتخاب ساز ترومبون زیر نظر اســتاد چک «ژوزف اسالدک» مشغول تحصیل گردیــد و پس از مــدت کوتاهی به همکاری با ارکســتر رادیو به سرپرستی پرویز محمود پرداخت. او جزو شاگردان ممتازی بود که به دعوت دولت ترکیه و با بورســیه هنرستان برای ادامه تحصیل روانــه آنکارا گردید و در آنجا زیر نظر اســتاد «کاظم آکســس» از شاگردان برجســته «بلا بارتوک» آهنگساز شهیر مجارستان به همراه دوست دیرینه اش ثمین باغچه بان به فراگیری آهنگسازی پرداخــت.

دوازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران (مگتان ۱۲- بهمن ماه ۹۶) برگزار می شود

دوازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران در روز ششم بهمن ماه ۱۳۹۶ به صورت اینترنتی برگزار خواهد شد. ای دومین دوره مسابقات مگتان است که به صورت اینترنتی به صورت ترکیب اجرای زنده و اینترنتی برگزار می شود و طبق معمول به برنده این مسابقه یک گیتار با ارزش اهدا خواهد شد.

از روزهای گذشته…

میکلوش روژا

میکلوش روژا

میکلوش روژا، آهنگساز مجار، شهرت خود را بیش از هرچیز به موسیقی متن فیلم های هالیوود و انگلیسی مدیون است. او همچنین سازنده قطعات بسیاری از موسیقی های مجلسی، کنسرتو و قطعات ارکسترال برای اجرا در سالنهای موسیقی است. موسیقی روژا به سبک پست – رومانتیکی است که تحت تاثیر بسیار ملودیهای فولکلور کشورش – مجارستان – و تاثیرات جزئی از دو غول موسیقی قرن بیستم مجارستان، بلا بارتوک (Béla Bartók) و زولتان کودای (Zoltan Kodaly) است.
علوانی فقط یک آواز نیست (VI)

علوانی فقط یک آواز نیست (VI)

در کل اگر ما به جنس مقام حجاز که شامل: یک دوم، یک و نیم، یک دوم پرده و دانگ دستگاه همایون که شامل: یک دوم، یک و یک سوم، یک و یک سوم پرده می باشد دقت کنیم. می بینیم که فقط در درجه دوم با اختلاف ربع پرده یا اگر بخواهیم بصورت دقیق تر بگویم ۰٫ ۲۵ کما با دانگ همایون اختلاف دارند. (۲۱) و این اختلاف کوچک ده ای را به اشتباه می اندازد ولی در کل نوع ربع پرده در موسیقی های فرهنگ های مختلف با هم اختلافات کوچکی دارند. بصورتی که حتی گاهی پرده های ساز یک نوازنده با نوازنده دیگر بصورت خیلی خاص با هم متفاوت می باشد. (۲۲)
لئونارد کوهن

لئونارد کوهن

هرچند لئونارد کوهن، موفق ترین ترانه سرا و خواننده اواخر دهه ۶۰ نبود اما بدون شک یکی از جذاب ترین و دیرپا ترین آنها به شمار میرود. او توانست حضور قابل توجهی در دهه های بعدی داشته باشد و موفق شد توجه منتقدانی که دیگر به هم نسلان او توجه خاصی نشان نمیدادند را همچنان به خود معطوف کند.
اشتباه بزرگ هنگام اجرای کنسرت

اشتباه بزرگ هنگام اجرای کنسرت

گروه استونز، در فاصله جدایی تا مرگ جونز، میک تیلور (Mick Taylor) را جایگزین او کرده بودند که نامش برای اولین بار در آلبوم Let It Bleed آمد.
تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (V)

تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (V)

۱- همانطور که در مثال ۹ دیده می شود، کنترمد دارای ۷ درجه می باشد. دقیقا مانند مد که هفتمین درجه آن به “تونیک مد” ختم می شود، دقت کنید: درجه هفتم کنترمد، همان درجه اول مد اصلی است. درجات به ترتیب از “زیر به بم” شمرده می شوند. البته من به درجه اول مد، در تئوری نوین خود، لقب نوت “مدیک” (modique) را داده ام.
گریت فول دد (II)

گریت فول دد (II)

نیاز مالی شدید گروه باعث شد تا نهایتآ دعوت هواداران خود را پذیرفته نسبت به ضبط اولین آلبوم زنده خود اقدام کنند. نتیجه کار آلبوم سال ۱۹۶۹ تحت عنوان Live/Dead بود. گارسیا در این آلبوم حدود ۲۳ دقیقه نسخه اجرایی خود از Dark Star را قرار داد، برای بسیاری از طرفداران این گروه، Dark Star شیرازه اصلی تفکر و هنر گروه بود.
پیت فاونتین همچنان مینوازد

پیت فاونتین همچنان مینوازد

نیو اورلینز- خانه پیت فاونتین (Pete Fountain) – نوازنده افسانه ای کلارینت جاز- در نزدیکی خلیج سنت لوییس، تصویری زنده از داستان زندگی او بود – صفحه های طلایی، عکسهایی که با چهار رئیس جمهور دارد، یادداشتهای تشکر آمیز از فرانک سیناترا (Frank Sinatra)، کلارینتهای عزیزش و سازهای قدیمی و کلاسیک دیگر.
مقصد خودِ راه می تواند باشد (II)

مقصد خودِ راه می تواند باشد (II)

بعد از انقلاب بسیاری از این نوازندگان جلای وطن کردند و بعضی خانه نشین شده و بعضی دیگر به تدریس موسیقی پرداختند یا در ارکستری مشغول شدند تا اینکه در زمان وزارت عطاالله مهاجرانی، قرار بر این شد که دوباره آن ارکستر و آن موسیقی ها احیا شود؛ فرهاد فخرالدینی که سالها مشغول تدریس موسیقی و آهنگسازی برای فیلم بود به همراه هیأتی از آهنگسازانِ آشنا به این سبک آهنگسازی گرد آمدند، افرادی مانند حسین دهلوی، علی تجویدی، محمد سریر، حسین علیزاده تشکیل گروهی را دادند که در انتخاب قطعات، فخرالدینی را یاری کنند.
مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (IV)

مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (IV)

ارتباط ملودیکی بین دو صدا هر چه قدر هم آرام نواخته شود همزمانی با یکدیگر پیدا می کنند و می توانند هارمونی به وجود آورند. هنگامی که سه صدا مانند دو-می-سل به صورت پیوسته و به دنیال هم خوانده شوند تصور یک آکورد را در ذهن به وجود می آورند و تمرین خوبی برای درک آکورد می باشد. فواصل هارمونیک (چهارم و پنجم) نیز در حین خواندن آکورد آن ها، شناسایی و توجه می شود. فواصل سوم و ششم را نیز در خواندن آکوردهایشان می توان درک کرد. فواصل دوم و هفتم دارای ماهیت پیوندی هستند که توسط فواصل هارمونیک قدرت و شدت می گیرند.
جان فیلیپ سوزا «شاه مارش» (I)

جان فیلیپ سوزا «شاه مارش» (I)

جان فیلیپ سوزا (John Philip Sousa) روز ششم نوامبر سال ۱۸۵۴ در واشنگتن دی سی به دنیا آمد. او آهنگساز و رهبر ارکستر آمریکایی اواخر دوره رمانتیک و سومین فرزند از ده فرزند جان آنتونیو سوزا (متولد اسپانیا از والدین پرتغالی) و ماریا الیزابت ترینخاوس (متولد باواریا، آلمان) بود. پدر جان فیلیپ در ارکستر نیروی دریایی آمریکا نوازنده ترومبون بود؛ به این دلیل سوسادر فضای موسیقی ارکستر های نظامی بزرگ شد.