علوانی فقط یک آواز نیست (VIII)

ولی استاد به دلیل سن بالا این مسئولیت را به استاد حسان شاگرد خود داد. استاد حسان می گوید: زمانی که من به مسابقه رفتم و شروع به خواندن طور علوانی کردم. آنها همه از این آواز زیبا خوششان آمد و نفر اول شدم و پادشاه وقت یک اتومبیل به من هدیه داد که من هم این هدیه را به برادر خود در بصره دادم و به خوزستان برگشتم. (۲۹)

“یحیی جابری” رئیس خانه موسیقی محلی عراق در خاطره ای از زمان دانشجوی خود می گوید: زمانی که در کشور سوریه دانشجو بودم. چند دانشجو از استان اهواز را دیدم که نوعی آواز خاص با لحنی بسیار محزون و اشعاری بسیار زیبا را با خود زمزمه می کردند وقتی من از این آواز خاص از آنها پرسیدم آنها گفتند که این آواز در خوزستان به آواز “علوانی” معروف است. که به خواننده ای به نام “علوان الشویع” منسوب است. بعد از چند سال از اینکه به کشور خود عراق برگشتم. در یکی از مسابقات محلی عراق شرکت کردم و شخصی را دیدم که همان آواز علوانی را دارد می خواند ومن را به یاد گذاشته انداخت. در آن مکان همه اساتید موسیقی محلی عراق حضور داشتن وقتی من از آنها در مورد این آواز پرسیدم هیچکدام از اساتید حاضر در مسابقات قبلاً این آواز را جای نشنیده بودند و وقتی من از شخصی که اهل بصره بود. پرسیدیم که اسم این آواز چیست؟گفت: این آواز به”طور علوانی” معروف است. (۳۰)

در حال حاضر طور علوانی یکی از معروف ترین اطوار در کشور عراق مخصوصاً در جنوب عراق و بصره می باشد. که توسط خوانندگانی همچون:
“حمید حیدری” و “داخل حسن”، “سلمات منکوب” (۳۱) و یا در آلبوم رسمی بنام: “اطوار” که توسط “سامی نسیم “یکی از شاگردان “منیر بشیر” اجرا شده است. که در آن هشت طور معروف عراق در آن اجرا کرده است. که یکی از آنها طور علوانی می باشد.

در خاطره ای از شیخ “کریم باوی” که یکی از دوستان نزدیک علوانی الشویع است.

می گوید: زمانی که “سلمان منکوب” که یکی از بزرگترین خوانندگان محلی عراق می باشد. به اهواز سفر می کند و در یکی از مجالس دوستان از آن می خواهند که به صدای ضبط شده علوان توسط نوار کاست گوش دهد.

پس از گوش دادن به صدای استاد به نشانه احترام از جای خودش بلند می شود و به طرف صدا می رود و دوبار به سمت صدا تعظیم می کند و می گوید: به خدا سوگند که این یک صدای واقعی است. (۳۲)

و یا در کویت خواننده مشهور استاد “عبدالله فضاله” این طور را اجرا می نمود که عده ای طور علوانی را در کویت و بحرین به نام غناء “ربابه” می شناسند.

در قدیم که مردمان خوزستان برای تامین هزینه زندگی به کویت و بحرین بصورت قاچاقی سفر و وقتی ماموران مرزی آنها را دستگیر می کردند و می فهمیدند که آنها اهل خوزستان هستند از آنها می خواستند برای اثبات هویت خود برای آنها طور علوانی بخوانند.

اینها همگی بخش کوچکی از هویت بزرگ این مردمان دلیر کشور عزیزمان ایران می باشند. به امید روزی که قدر علوانها و الگزار ها دانسته و از آن ها حمایت شوند.

پی نوشت
۲۹- روزنامه ایران، شماره ۵۳۴۱ در تاریخ ۲۷/۱/۹۲، صفحه موسیقی (۱۹)
۳۰- مجله الحیاه الموسیقیه، مقاله اطوار الغناء الریفی العراقی، جلد ۴۱، صفحه ۵۱-۵۲-۵۳
۳۱- روزنامه ایران، شماره ۵۳۴۱ به تاریخ ۲۷/۱/۹۲، صفحه ۱۹ (موسیقی)
۳۲- همان

منابع ۱ – درویشی، محمد رضا
۱۳۸۳ دایره المعارف سازهای ایران (چاپ سوم)، ج اول، انتشارات: ماهور

۲- ستایشگر، مهدی
۱۳۸۱ واژه نامه موسیقی ایران زمین (چاپ اول)، ج۱-۲، انتشارات: اطلاعات

۳- مشهودی، محمود
۱۳۹۲ «پژوهشی در مورد موسیقی کشور عراق»، ماهنامه گزارش موسیقی، شماره۵۸، دوره پنجم

۴- شاه میوه اصفهانی، غلامرضا
۱۳۹۰ پژوهشی در جلوه های موسیقیایی هنر تلاوت (چاپ چهارم)، انتشارات: دارالقران الکریم

۵- کاظمی، بهمن
۱۳۹۰ موسیقی قوم عرب (چاپ اول)، انتشارات: متن

۶- وزیری، علینقی
۱۳۸۳ تئوری موسیقی (چاپ سوم)، انتشارات: صفی علیشا

۷- روزنامه ایران، شماره ۵۳۴۱ به تاریخ ۲۷/۱/۹۲، صفحه ۱۹ (موسیقی)
۸- جابری، یحیاء
۲۰۰۷ «اطوار الغناء الریفی العراقی» مجله الحیاه الموسیقیه، ج۴۱-۴۲-۴۳-۴۴-۴۵ چاپ سوریه

۹- شعبی ابراهیم خلیل
دلیل الانغام لطلاب المقام، چاپ عراق

۱۰- صالح المهدی
۱۹۹۳ مقامات الموسیقی العربیه، چاپ لبنان

۱۱- عبدالمنعم خلیل
۱۹۹۲ الموسوعه الموسیقیه المختصره، چاپ مصر

۱۲- خوش صفت، شهرام
۱۳۸۶ آکورد شناسی و گام های موسیقی (چاپ اول)، انتشارات مهین

۱۳- borshde.blogfa.com

۱۴- www.samay.net

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (V)

کودکان دزفولی نیز در این روز به شیوه جشن گرگیعان به درب خانه های همسایه ها برای دریافت شیرینی می رفتند که این رسم در میان مردم دزفول به «ثوابه یا جوابه؟» معروف است و در این مراسم دختران که سعی می کنند چهره خود را با چادر بپوشانند درب خانه همسایه ها را می کوبند و می گویند «خاله مرادبندی، ثوابه یا جوابه؟»

همه همصدا با سمفونی نهم بتهوون (I)

نوشته ای که پیش رو دارید، گفت و گوی محمدهادی مجیدی با مهدی قاسمی و شهرداد روحانی است پیرامون اجرای ارکستر سمفونیک تهران و گروه کر شهر تهران:

از روزهای گذشته…

استفاده بهینه از دست چپ

استفاده بهینه از دست چپ

Voicing صحیح و مناسب آکوردها در موسیقی Jazz هنگامی که با دست چپ نواخته می شوند می تواند به دست راست شما آزادی بیشتری برای نواختن ملودی و Improvise روی آن دهد. به مثال ساده ای که در شکل آورده شده است دقت کنید.
تریوی زهی، اثرِ یِفیم گالیشُف (I)

تریوی زهی، اثرِ یِفیم گالیشُف (I)

اثرِ فوق می‌تواند یکی از جنجال‌برانگیزترین آثارِ قرنِ بیستم به شمار بیاید، اگر و فقط اگر، آرنُلد شوِنبِرگ، تا پیش از جولای سالِ ۲۱ آن را به‌نحوی شنیده باشد، یا نُتِ آن را دریافت کرده باشد یا حتی از یک دوست چیزی از اثر دانسته باشد؛ شاید دراین‌صورت دیگر نتوان از شوِنبرگ به‌عنوانِ مبدعِ بلامنازعِ نظامِ دوازده-تُنی یاد کرد.
هستی و شناخت در منظر هنر (II)

هستی و شناخت در منظر هنر (II)

علت این تمایز حاصل برجسته شدن یکی از دو رکن عشق و تجربه (نه تسلط آنها) در جریان شناخت است. بدین ترتیب که در عرصه علم، محور اصلی میدان اثرات متقابل سه رکن، تجربه است اما در هنر این محور به عشق و آرزومندی تبدیل می شود. به همین دلیل است که هنر در صورت تکرار به فن و فن در صورت خلاقیت به هنر نزدیک می شوند و باز هم به همین دلیل است که میان هنر و فن رابطه ای ویژه وجود دارد. این رابطه از طریق ظهور یا خلا خلاقیت و زایندگی پدید می آید.
سلطانی: کیج در پی یک نظام انسانی مستقل از برتری ها و اختلاف ها بود

سلطانی: کیج در پی یک نظام انسانی مستقل از برتری ها و اختلاف ها بود

بسیاری از صاحب نظران عقیده دارند که تغییراتِ عناصر موسیقایی در آثار موسیقی مینی مال به قدری کند است که می توان آن را موسیقی خلسه آور نامید. اما غالب مینی مالیست ها این برچسب را هم قبول ندارند. آن ها معتقدند که باید به دقت و با روند های نظام مند مواضعشان را تنظیم کنند.
یاد بود استاد حسن کسایی (I)

یاد بود استاد حسن کسایی (I)

یک سال پس از درگذشت جاودان استاد نی، حسن کسایی، مراسم یادبود این استاد یگانه در یکی از سالن های دانشگاه شهر ارواین واقع در ایالت کالیفرنیا ‪و‬ به همت انجمن دانشجویان فارغ التحصیل ایرانی این دانشگاه برگزار شد. این انجمن با دعوت از استاد حسین عمومی، استاد موسیقی در این دانشگاه و موسیقیدان و نوازنده برجسته نی که خود از شاگردان مبرز استاد کسایی است، بار دیگر یاد و خاطره این چهره ماندگار را در دل دوستداران موسیقی ایران زمین زنده کرد.
لئوش یاناچک (II)

لئوش یاناچک (II)

وی با سبک نئو رومانتیسیزم کرن مخالف بود و کلاسهای جوزف داشز (Joseph Dachs) را نیز ترک کرد زیرا تکنیک پیانو نوازی او را نمی پسندید. وی قطعه سونات ویلن خود را در رقابت کنسرواتوآر وین شرکت داد اما داوران آنرا به دلیل آنکه “بسیار آکادمیک” یافتند رد کردند. وی کنسرواتوآر را علی رغم گزارش بسیار خوبی که فرنتس کرن درباره او نوشته بود، نیمه کاره و نا امیدانه رها کرد. در بازگشت به برنو در ۳۱ ژوئیه ۱۸۸۱ با یکی از شاگردان جوانش ازدواج کرد.
گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

در این مرحله از کارگاه چند نقد به‌عنوان نمونه‌هایی از نقد سیاسی بازخوانی شد. نخست بخشی از نوشتار انتقادی «ژاک آتالی» موسیقی‌شناس انتقادی و مارکسیست سرشناس از مجموعه‌ی «مارکس و موسیقی» (به ویراستاری رگولا بورکهارت قریشی) ترجمه‌ی «شهریار خواجیان» به‌عنوان یک نمونه‌ی تاثیرگذار خوانده شد:
زندگی کرد، سختی کشید و …

زندگی کرد، سختی کشید و …

تحلیلگران موسیقی در رابطه با شوبرت می گویند “زندگی کرد، سختی کشید و مرد”. ظاهرآ او آنقدر در زندگی درگیر گرفتاری و رنج بود که طعم خوشبختی را هرگز نچشید و شاید هیچوقت خود متوجه رنج و محنتی که می کشید نبود.
لئوپاد آئور (II)

لئوپاد آئور (II)

آئور به اجرای سونات به همراه بسیاری از پیانیستهای بزرگ ادامه داد. پیانیست همنواز مورد علاقه وی آنا یسیپوآ (Anna Yesipova) بود که به همراه وی تا سال مرگ این هنرمند ۱۹۱۴ به اجرا پرداخت. از دیگر همنوازانش: آنتون روبینستین، تئودور لشیتسکی (Theodor Leschetizky)، رائول پونگو (Raoul Pugno)، سرجی تانیف (Sergei Taneyev) و ایوگن دآلبرت (Eugen d’Albert) بودند.
نگاهی به دورنمای پژوهش موسیقی در ایران (I)

نگاهی به دورنمای پژوهش موسیقی در ایران (I)

ایران کشوری است که از دیر باز پژوهش در موسیقی جزء جدا نشدنی دانش دانشمندان آن به شمار می‌آمده است. برای دستکم حدود ۱۰۰۰ سال یا بیشتر تقریبا تمام دانشمندان بنام اثری در شرح و توصیف موسیقی زمان خود به جا گذاشته‌اند و در این سالها حداقل به دو مکتب پژوهش موسیقی بارز می‌توان اشاره کرد (مدرسی و منتظمیه). برای اشاره به اهمیت پژوهش در موسیقی شاید شنیدن نامهایی چون فارابی ، ابن سینا و … کافی باشد.