علوانی فقط یک آواز نیست (VIII)

ولی استاد به دلیل سن بالا این مسئولیت را به استاد حسان شاگرد خود داد. استاد حسان می گوید: زمانی که من به مسابقه رفتم و شروع به خواندن طور علوانی کردم. آنها همه از این آواز زیبا خوششان آمد و نفر اول شدم و پادشاه وقت یک اتومبیل به من هدیه داد که من هم این هدیه را به برادر خود در بصره دادم و به خوزستان برگشتم. (۲۹)

“یحیی جابری” رئیس خانه موسیقی محلی عراق در خاطره ای از زمان دانشجوی خود می گوید: زمانی که در کشور سوریه دانشجو بودم. چند دانشجو از استان اهواز را دیدم که نوعی آواز خاص با لحنی بسیار محزون و اشعاری بسیار زیبا را با خود زمزمه می کردند وقتی من از این آواز خاص از آنها پرسیدم آنها گفتند که این آواز در خوزستان به آواز “علوانی” معروف است. که به خواننده ای به نام “علوان الشویع” منسوب است. بعد از چند سال از اینکه به کشور خود عراق برگشتم. در یکی از مسابقات محلی عراق شرکت کردم و شخصی را دیدم که همان آواز علوانی را دارد می خواند ومن را به یاد گذاشته انداخت. در آن مکان همه اساتید موسیقی محلی عراق حضور داشتن وقتی من از آنها در مورد این آواز پرسیدم هیچکدام از اساتید حاضر در مسابقات قبلاً این آواز را جای نشنیده بودند و وقتی من از شخصی که اهل بصره بود. پرسیدیم که اسم این آواز چیست؟گفت: این آواز به”طور علوانی” معروف است. (۳۰)

در حال حاضر طور علوانی یکی از معروف ترین اطوار در کشور عراق مخصوصاً در جنوب عراق و بصره می باشد. که توسط خوانندگانی همچون:
“حمید حیدری” و “داخل حسن”، “سلمات منکوب” (۳۱) و یا در آلبوم رسمی بنام: “اطوار” که توسط “سامی نسیم “یکی از شاگردان “منیر بشیر” اجرا شده است. که در آن هشت طور معروف عراق در آن اجرا کرده است. که یکی از آنها طور علوانی می باشد.

در خاطره ای از شیخ “کریم باوی” که یکی از دوستان نزدیک علوانی الشویع است.

می گوید: زمانی که “سلمان منکوب” که یکی از بزرگترین خوانندگان محلی عراق می باشد. به اهواز سفر می کند و در یکی از مجالس دوستان از آن می خواهند که به صدای ضبط شده علوان توسط نوار کاست گوش دهد.

پس از گوش دادن به صدای استاد به نشانه احترام از جای خودش بلند می شود و به طرف صدا می رود و دوبار به سمت صدا تعظیم می کند و می گوید: به خدا سوگند که این یک صدای واقعی است. (۳۲)

و یا در کویت خواننده مشهور استاد “عبدالله فضاله” این طور را اجرا می نمود که عده ای طور علوانی را در کویت و بحرین به نام غناء “ربابه” می شناسند.

در قدیم که مردمان خوزستان برای تامین هزینه زندگی به کویت و بحرین بصورت قاچاقی سفر و وقتی ماموران مرزی آنها را دستگیر می کردند و می فهمیدند که آنها اهل خوزستان هستند از آنها می خواستند برای اثبات هویت خود برای آنها طور علوانی بخوانند.

اینها همگی بخش کوچکی از هویت بزرگ این مردمان دلیر کشور عزیزمان ایران می باشند. به امید روزی که قدر علوانها و الگزار ها دانسته و از آن ها حمایت شوند.

پی نوشت
۲۹- روزنامه ایران، شماره ۵۳۴۱ در تاریخ ۲۷/۱/۹۲، صفحه موسیقی (۱۹)
۳۰- مجله الحیاه الموسیقیه، مقاله اطوار الغناء الریفی العراقی، جلد ۴۱، صفحه ۵۱-۵۲-۵۳
۳۱- روزنامه ایران، شماره ۵۳۴۱ به تاریخ ۲۷/۱/۹۲، صفحه ۱۹ (موسیقی)
۳۲- همان

منابع ۱ – درویشی، محمد رضا
۱۳۸۳ دایره المعارف سازهای ایران (چاپ سوم)، ج اول، انتشارات: ماهور

۲- ستایشگر، مهدی
۱۳۸۱ واژه نامه موسیقی ایران زمین (چاپ اول)، ج۱-۲، انتشارات: اطلاعات

۳- مشهودی، محمود
۱۳۹۲ «پژوهشی در مورد موسیقی کشور عراق»، ماهنامه گزارش موسیقی، شماره۵۸، دوره پنجم

۴- شاه میوه اصفهانی، غلامرضا
۱۳۹۰ پژوهشی در جلوه های موسیقیایی هنر تلاوت (چاپ چهارم)، انتشارات: دارالقران الکریم

۵- کاظمی، بهمن
۱۳۹۰ موسیقی قوم عرب (چاپ اول)، انتشارات: متن

۶- وزیری، علینقی
۱۳۸۳ تئوری موسیقی (چاپ سوم)، انتشارات: صفی علیشا

۷- روزنامه ایران، شماره ۵۳۴۱ به تاریخ ۲۷/۱/۹۲، صفحه ۱۹ (موسیقی)
۸- جابری، یحیاء
۲۰۰۷ «اطوار الغناء الریفی العراقی» مجله الحیاه الموسیقیه، ج۴۱-۴۲-۴۳-۴۴-۴۵ چاپ سوریه

۹- شعبی ابراهیم خلیل
دلیل الانغام لطلاب المقام، چاپ عراق

۱۰- صالح المهدی
۱۹۹۳ مقامات الموسیقی العربیه، چاپ لبنان

۱۱- عبدالمنعم خلیل
۱۹۹۲ الموسوعه الموسیقیه المختصره، چاپ مصر

۱۲- خوش صفت، شهرام
۱۳۸۶ آکورد شناسی و گام های موسیقی (چاپ اول)، انتشارات مهین

۱۳- borshde.blogfa.com

۱۴- www.samay.net

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (VI)

برخی از نویسندگان از دگره ای استفاده می کنند که در آن اعداد مختلفی، بسته به برخی از ویژگی های ساز یا رویداد، ممکن است در فواصل زمانی ظاهر شوند: حجم صدای آن، نوع زخمه زنی، یا دیرش آن. برای مثال، برآون دامنه ی رویداد های نت را به وسیله ی دیرش زمانی سنجش می کند (Brown 1993)، که ممکن است هنگام تلاش برای کشف خودکار وزن مفید باشد. در این طرح، ریتم ایو عبارتست از:

موسیقی شناسی فمنیستی (I)

در دوران معاصر بحث حقوق زنان در جوامع و پرداختن به ارزشهای زنان از جایگاه ویژه ای در می ان صاحب نظران و انسان شناسان برخوردار است. در طول تاریخ در راستای برابر سازی حقوق زنان و مردان تلاشهای بسیاری شده است. این تلاشها صرفا در زمینه حقوق اجتماعی و شغل و پوشش و… نبوده بلکه یکی از این شاخه ها برابری در زمینه هنر است. چیزی که امروزه در غرب همچنان با آن مواجه هستیم و آن استفاده ابزاری از زن برای جذب مخاطب در آثار هنریست، از نقاشی و مجسمه سازی تا سینما و موسیقی. بر خلاف تبلیغ سیستم های غربی در زمینه برابری جنسیتی زن و مرد در عمل مشاهده می کنیم که هیچ برابری حتی در صحبت های برخی فیلسوفان تاریخ غرب برای زن و مرد در نظر گرفته نشده و گاها حتی زن را عاری از نبوغ و شعور آفرینش اثر هنری می دانستند. بحث بسیار گسترده و طولانیست اما در این مقاله با استفاده از چند نوشتار مشهور در زمینه موسیقی شناسی سعی کردیم تا حدودی به این موضوع مهم در زمینه هنر و مخصوصا موسیقی بپردازیم.

از روزهای گذشته…

“قمر” در عقرب (I)

“قمر” در عقرب (I)

در سال ۲۰۰۷ در کشور فرانسه فیلمی بر اساس زندگی واقعی خواننده زن فرانسوی ادیت پیاف (۱) ساخته شد با نام: “زندگی همچون گل سرخ” (۲) که بازیگر نقش ادیت پیاف در آن فیلم ماریون کاتیلارد (۳) به شکل بی سابقه ای،‌ توانست در همان سال جوایز جشنواره های معتبر سینمایی جهان از جمله اسکار، بفتا، ‌گلدن گلوب، سزار و… را به عنوان بهترین بازیگر نقش اول زن به خود اختصاص دهد که ایفای نقش کاتیلارد در این فیلم باشکوه، ‌به حق، سزاوار این ستایش ها نیز بود.
درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (II)

درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (II)

در مکتب هنرستان موسیقی ملی، (بنیان گذار روح الله خالقی ۱۳۲۸ هـ. ش) نت نویسی، برای امکان نقل آسان به هنرجویان مبتدی، بر پایه «ساده نویسی» قرار گرفت؛ در نوشته های آن مکتب غیر از میزان های دو ضربی، سه ضربی، شش ضربی و به ندرت چهار ضربی، وزن های دیگری مشاهده نمی شود؛ گویا موسیقی ایرانی محدود به این چهار نوعِ وزن است. سعی بر این بود که هر نوع آهنگی با هر وزن پیچیده موسیقایی در یکی از این میزان ها چپانده شود. که البته با توجه دقیق به عمل موسیقی ایرانی مورد تائید قرار نمی گیرد. در موسیقی ایرانی شش ضربی ها همه ۳+۳ نیستند و علاوه براین وزن های مفصل و پیچیده وجود دارد که همه ساده نویسی شده اند.
امینی: باید مانند سینما در موسیقی هم شورای تهیه کنندگان داشته باشیم

امینی: باید مانند سینما در موسیقی هم شورای تهیه کنندگان داشته باشیم

در این گنجینه، وقتی ما وارد شدیم دیدیم که حجم انبوهی از کار است، به خاطر همین ما آمدیم یک پروسه چند منظوره طراحی کردیم و گفتیم یک کتاب از زندگینامه مجید وفادار باید انتشار پیدا کند که پوراندخت وفادار برادرزاده مجید وفادار که در دفتر حمید وفادار بوده به ما کمک‌های خیلی زیادی که کرد، از او تشکر می‌کنم. از شهرزاد وفادار دختر خود مجید وفادار که در این پروسه واقعا به ما کمک کردند و آثار را در اختیار ما گذاشتند و یک حرکت فرهنگی بزرگ شکل گرفت؛ کتابی تحت عنوان «خنیاگر آسمانی» که مراحل مجوزهاش دارد تمام می‌شود و برای نشر آماده می‌شود که متعاقبا رونمایی می‌شود.
والی: موسیقی ایرانی یک موسیقی افقی است

والی: موسیقی ایرانی یک موسیقی افقی است

مسئله هارمونی اصولا در موسیقی ایران جواب نمیدهد و موسیقی ایرانی یک موسیقی افقی است. کسانی هم که سعی کرده اند موسیقی ایران را هارمونی عمودی بدهند، تحت تاثیر هارمونی اروپایی بوده اند و تفکر مرکز اروپایی تسلط عجیبی بر موسیقی ما داشته از اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم که ناصرالدین شاه لومر را به ایران آورد.
“ردیف” و “اغراق” به مثابه دو بال عامیانگی (I)

“ردیف” و “اغراق” به مثابه دو بال عامیانگی (I)

شنبه بیست و سوم مهر در شیراز کنسرتی بر پا بود که بیا و ببین… کنسرتی که اسمش را گذاشته بودند شب موسیقی معاصر پارس و ارکستر معاصر پارس که گویا ارکستری تازه تاسیس است با همکاری ارکستر با سابقه تر چنگ و چند تکنواز غیر شیرازی به اجرای برنامه میپرداختند. رهبر و آهنگساز تمام قطعات آقای علی رادمان بود که شاگرد شناخته شده آقای علیرضا مشایخی است و یکی دوبار هم حتی ارکستر موسیقی نورا رهبری کرده، پس بنابراین میدانستیم که باید منتظر نوعی موسیقی مدرن باشیم.
بلا بارتوک و اتنوموزیکولوژی (I)

بلا بارتوک و اتنوموزیکولوژی (I)

بلا بارتوک آهنگساز برجسته مجارستانی، یکی از مهمترین موسیقیدانان قرن بیستم می باشد. او به همراه دوست و همکارش زولتان کودالی (Zoltán Kodály) دیگر آهنگساز بزرگ مجار، موسیقی شناسی فرهنگی– اتنوموزیکولوژی (ethnomusicology) را گسترش داد. موسیقی او از ملودیها، مقامها و بافت ریتمهای موسیقی مجار و انواع دیگر موسیقی سنتی نیرو گرفته که او آنرا با تاثیری که از موسیقیدانان معاصرش پذیرفته، ترکیب و سبکی متمایز و منحصر به خویش را خلق کرده است. بارتوک در امپراطوری بزرگ آسترو- مجارستان (Austro-Hungarian) بزرگ شد که بعد از جنگ جهانی اول بر اساس عهدنامه تریونون (Trianon) از مجارستان جدا شد.
گزارش جلسه دهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه دهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

[ساختارگرایی] بر نظریه‌های زبان‌شناسانه‌ی فردینان دو سوسور بنا شده، که می‌گوید زبان یک سامانه‌ی خودبسنده‌ از نشانه‌هاست و نظریه‌های فرهنگی کلود لوی استروس، که می‌گوید فرهنگ‌ها، مانند زبان‌ها می‌توانند همچون سامانه‌هایی از نشانه‌ها دیده شده و برحسب رابطه‌های ساختاری میان عناصرشان تجزیه و تحلیل شوند. این مفهوم مرکزی در ساختارگرایی آن است که تضادهای دوگانه (برای مثال نرینه/ مادینه، عمومی/ خصوصی، پخته/ خام) منطق ناخودآگاه یا «دستور زبان» یک سامانه را معلوم می‌کنند.
درباره حسین خان اسماعیل زاده (II)

درباره حسین خان اسماعیل زاده (II)

پس از بازگشت به ایران با مخالفت شدید جناب میرزا حسینقلی با محصول ضبط شده می گردند جناب میرزا حسینقلی به عنوان ریاست موسیقی دربار قاجار در سال ۱۲۹۱ ش در ضبط چهارم آن دوره در تهران تنها میرزا اسدالله خان را به دلیل پیشکسوتی و سن بالا به ضبط دعوت می ناید حتی باقرخان داماد خودش در این دوره از ضبط حضور ندارد.
نشست تخصصی پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران

نشست تخصصی پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران

امرزه دغدغه تمام کسانی که در عصر حاضر زندگی میکنند یعنی دوره ای که ما آن را با نام دنیای ارتباطات و فناوری اطلاعات میشناسیم کسب خبر از اتفاقات رخ داده در سراسر جهان و آشنا شدن با خواستگاها و اندیشه مردمان دیگر سرزمین میباشد.
مایکل برکر، نوازنده برجسته ساکسفون درگذشت

مایکل برکر، نوازنده برجسته ساکسفون درگذشت

مایکل برکر Michael Brecker نوازنده ساکسفون، برنده ۱۱ جایزه Grammy و از بزرگترین نوازندگان جز معاصر، روز ۱۳ ژانویه ۲۰۰۷ در سن ۵۷ سالگی در شهر نیویورک زندگی را بدرود گفت.