کشته از بس که فزون است کفن نتوان کرد (I)

نشر «دنیای نو» که تا کنون در حوزه‌ی موسیقی نیز کتاب‌هایی را منتشر کرده است، دی‌ماه امسال کتاب دیگری را روانه‌ی بازار کرد. کتابی که می‌توان آن را مهمترین کتاب دربارۀ موسیقی‌دانان آذربایجان دانست. کتابی با عنوان اصلی «آذربایجان خالق موسیقی‌چی‌لری» (موسیقی‌دانان خلق آذربایجان) کهچند بار به زبان ترکی و خط کریلمنتشر شده و بنا به تصمیم ناشر یا مترجم، عنوان آن تغییر یافته و با نام «تاریخ موسیقی آذربایجان»! چاپ شده‌است.

نویسندۀ کتاب «فریدون شوشینسکی» (۱۹۲۵– ۱۹۹۷م) پس از یک مقدمه‌، زندگی و آثار و فعالیت‌های بیش از پنجاه هنرمند موسیقی آذربایجان را در فصولی جداگانه نقل کرده‌است‌. مقدمه‌ی کوتاهی نیز به قلم موسیقیدان و آهنگساز شهیر آذربایجان، فکرت امیراُف در سرآغاز کتاب آمده‌است‌. اما ترجمه‌ای که منتشر شده، ایرادها،اشتباه‌ها و نقص‌های فاحشی دارد که با ورق زدن هرچه بیشتر کتاب، وجوه گوناگونی از آنها بر خواننده روشن می‌شود.

شاید مهمترین و حیرت‌انگیزترین موردی که در اولین برخورد با کتاب جلب توجه می‌کند فقدان فهرست و نمایه در کتاب است. در چنین کتابی که شالوده‌ی آن، بر صدها نام‌ متعدد بنا نهاده شده، نبود فهرست و نمایه عملاً میزان کارایی و بهره‌مندی از کتاب را بی‌اندازه پایین می‌آورد. مشخص نیست با فقدان فهرست، خواننده چگونه باید فصلی را که مربوط به فلان هنرمند نامی آذربایجان است، در بین ده‌ها فصل دیگر که شروع‌شان نیز هیچ وجه تمایزی نسبت به دیگر صفحات کتاب ندارد، بیابد.

برای کاستن آسیبی که چنین نقصی به کتاب زده، دست کم عنوان هر فصل می‌توانست در بالای صفحات ذکر شود که همین کار نیز انجام نشده است. یا در خصوص نمایه، اگر خواننده‌ای بخواهد بداند که در فصول دیگر کتاب در کجاها نامی از فلان موسیقیدان آورده شده، عملاً چنین امکانی را به هیچ وجه نخواهد داشت. چگونه می‌شود چنین کتابی، با فصول پرشمار اش، فهرست نداشته باشد؟ عجیب است که ناشر و مترجمبرایگنجاندن فهرست و نمایه که از پیش پا افتاده‌ترین نکات نشر چنین کتابی‌ست، احساس مسئولیت نکرده‌اند.

بعد از این ایراد فاحش، آنچه مجموعۀ ایرادات کتاب را تکمیل می‌کند اشتباهات پرشمار و متنوع در چاپ و ترجمه‌ی کتاب است. حتی اشتباهات تایپی مانند «مردی» (ص ۳۱) به جای مردمی، «۱۹۵۸» (ص ۳۵) به جای ۱۸۵۸، «دولتآذربایجان» (ص ۲۸۵) به جای دولت آذربایجان، «سرابسکیاستعدادی…» (ص ۲۸۷) به جای سرابسکی استعدادی و «اکال» (ص ۵۶۱) به جای واکال نیز در کتاب فراوان‌اند.

از مترجم این کتاب، دکتر سیروس لطفی،تاکنون هیچ کتابی در زمینه‌ی موسیقی منتشر نشده‌ و این اولین تجربه‌ی ایشان در این زمینه است و کاش برای تجربه‌ی نخست، سراغ چنین گنجینۀ مهم و گرانبهایی که در پشت جلد کتاب آن را «گنجینۀ بی‌همتا» نامیده‌اند، نمی‌رفتند. ناآشنایی مترجم با اصطلاحات موسیقی در بیشتر صفحات کتاب دیده می‌شود. مثلاً به کار بردن «پرده‌های یک چهارم» (ص ۳۰) به جای کُرُن، «col» (ص ۸۸) به جای سُل و «سی (Si)، به (Be)، مول (Mol)» (ص ۵۶۱) به جای سی‌بمل!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

در این دوره وضعیت موسیقیدانان بسیار بهتر شد. خسرو پرویز بزم ها و مجالس بسیاری داشت. در حجاری طاق بستان در کرمانشاه یک شکار به تصویر کشیده شده که تعداد زیادی چنگ، موسیقار، دف های چهارگوش، شیپور، نی، سازهای کوبه ای و یک نفر در حال دست زدن را نشان می دهد. چنگ های مثلث و افقی در این دوره بسیار رایج بوده است.

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

از روزهای گذشته…

نت خوانی و اجرا

نت خوانی و اجرا

از نکاتی که در اجرای صحیح ترقطعات یاریگر نوازندگان است، نت خوانی آنهاست. در اغلب اوقات نوازندگان تمایلی به نت خوانی موسیقی مورداجرا دردوره ای که سرگرم تمرین آن هستند، ندارند.
مشاهدات موسیقی شناس آلمانی از موسیقی ایران (III)

مشاهدات موسیقی شناس آلمانی از موسیقی ایران (III)

با این همه، بستگی شرقیها را به سنت‏ها نمی ‏توان با موازین‏ اروپائی سنجید. امروز دوتار که سازی ایرانی است و در شمال شرقی و منطقه افغانستان نواخته می ‏شود با سیم‏های‏ نایلونی بسته می‏ شود. یک نوازنده فقیر از این تارها استفاده‏ می ‏کند زیرا تارهای زهی اگر چه بیشتر دوام می‏ کند گرانتر است. یک مثال بارز دیگر: در شیراز یک گروه ده نفری‏ از رادیو کابل یعنی «ارکستر رادیو کابل» کنسرت می‏ داد. جالب بود که از یک طرف آنها سنت های ملی خود را در موسیقی ارائه می‏ کردند، اما از جانب دیگر به تقلیدهای‏ نازیبا دست می‏ زدند. افغانستان در زمان قدیم با ایران یک‏ دولت داشت.
حنانه: پسر حنانه بودن سخت بود

حنانه: پسر حنانه بودن سخت بود

دوست عزیز، شما نمی دانید که در سال ۱۳۴۳ چه کسی توجهی به ارکستر فارابی داشته یا هر شب در رادیو به اجرای پولیفونیک این ارکستر گوش می داده است. پس بهتر است احساسی برخورد نکنیم. حتما آنجا نیز ناراحتی هایی برای موسیقی دانهای آن زمان پیش آمده که احساسشان را آزرده است.
یادی از نوازنده کلیمی، یحیی زرپنجه (I)

یادی از نوازنده کلیمی، یحیی زرپنجه (I)

یحیی زرپنجه که نام دوم او هارون جزاسند (Haron Jzasnd) بود در تهران و در خانواده ای موسیقی دوست و موسیقی کار، در به سال ۱۲۷۰ شمسی متولد شد. پدرش آقا ربیع نوازنده دایره بود و آوازهای ضربی هم می خواند. برادرش هم به شیوه مرسوم آن دوره -که تار رایج ترین ساز آن زمان بود- به نواختن مشغول بود. خانواده زرپنجه از آن جا که موسیقی را وسیله ارتزاق و امرار معاش خود قرار داده بودند، فرزندان خود را نیز به یادگیری این فن تشویق می نمودند.
موسیقی و طنز (قسمت پایانی)

موسیقی و طنز (قسمت پایانی)

کم و زیاد کردن شدت نواخت ها یا نوانس ها، استفاده از مضرابهای پوش و باز و به اصطلاح استاد وزیری “خاموش کردن طنین سیم با انگشت”، استفاده از مالش ها و لغزشها و به اصطلاح گلیساندوها روی ویولون و کمانچه، تلنگرهای غیر عادی روی پوست ضرب و یا دایره و بخصوص استخراج صداهای غیر عادی از سازهای بادی با تکنیک مخصوص، از عوامل مهمی است که در شیوه اجرا مشخص میشود و قاعده ثابتی ندارد که بتوان با مشق از روی آن در این کار مهارت یافت.
عمر فاروق، موسیقیدان ترک (III)

عمر فاروق، موسیقیدان ترک (III)

فاروق پس از اینکه در ترکیه به خوبی شناخته شد تورهای کنسرتی را در اروپا و استرالیا برگزار کرد. او در سال ۱۹۷۱ یعنی در بیست سالگی اولین تور کوتاه مدتش را با یک آنسامبل کلاسیک/فولک ترک در ایالات متحده اجرا کرد. درخت شکیبایی او در حال در آوردن یک شاخه غیر عادی بود.
بیانیه‌ دبیر پنجمین جشنواره‌ی سایت‌ها و وبلاگ‌های موسیقی

بیانیه‌ دبیر پنجمین جشنواره‌ی سایت‌ها و وبلاگ‌های موسیقی

طرح جشنواره پنجم سایت ها و وبلاگ های موسیقی، در شرایطی شکل گرفت که به دلیل مشکلات مالی جشنواره در دو دوره گذشته، برگزاری این جشنواره با تردید روبرو بود تا اینکه در اسفند ماه گذشته، از طریق هنرمند گرامی جناب آقای ناصر ایزدی، با موسسه رادنواندیش اولین همکاری خود را آغاز کردیم و خوشبختانه توانستیم از طریق حمایت های مادی و معنوی این موسسه با مدیریت هنرمند ارجمند جناب آقای بردیا صدرنوری و نیز حمایت فرهنگسرای ارسباران با مدیریت جناب آقای محسن سلیمانی و مدیریت موسیقی هنرمند سخت کوش و ارجمند، جناب آقای شهرام صارمی، بی دغدغه ترین دوره این جشنواره را اجرا کنیم.
فریادی میهن پرستانه! (II)

فریادی میهن پرستانه! (II)

پس از آن تم رود را که حالتی آوازگونه و پیوسته دارد، در تونالیته می مینور میشنویم که به وسیله ویولون ها اجرا شده و سازهای بم زهی آنها را همراهی میکنند. این تم که حرکتی کمانی دارد، همچون انسانی که باری سنگین به دوش میکشد آغاز شده و جریان میابد. گویی هنگام گذر از شهر تمامی خاطرات خوب و بد گذشته برایش زنده شده و آنها را به یاد می آورد. نوایی حزن انگیز که حسی از امید در آن قابل شنیدن است.
اهمیت آموزش موسیقی در مدارس ابتدایی انگلستان

اهمیت آموزش موسیقی در مدارس ابتدایی انگلستان

بودجه ای معادل ده میلیون یورو به منظور افزودن واحدهای درسی موسیقی و آواز به مدارس ابتدایی در انگلستان، تخصیص داده خواهد شد.
وهم یا نبوغ‌؟! (II)

وهم یا نبوغ‌؟! (II)

بی‌تردید جمع شدن تمام این نارسایی‌هاست که باعث شده‌است، میانگین کیفی تولیدات موسیقی در ایران و سطح سلیقه‌ی عموم به شکل چشمگیری تنزل یابند. موضوعی قدیمی که در دهه‌های گذشته برخی از موسیقی‌دانان و موسیقی‌شناسانِ معاصر، بارها و بارها در مقالات و نوشته‌های مرثیه‌گونِ خود به آن پرداخته ‌اند(۵)، (۶).