«آموزش تنبک براساس نت‌نوشته‌های امیرناصر افتتاح» منتشر شد

کتاب و دی‌وی‌دی‌ تصویریِ «آموزش تنبک براساس نت‌نوشته‌های امیرناصر افتتاح» به کوشش فریدون حلمی، به گزینش و ویرایش و اجرای وحید فتائی توسط نشر “خنیاگر” منتشر شد. این کتاب و دی‌وی‌دی را هم‌اکنون می‌توان از تنبکستان (تلفن: ۲۲۰۷۳۸۸۱) و موسیقی عارف (تلفن: ۳۳۹۹۷۶۴۳۰ و ۳۳۹۷۶۴۳۱) تهیه کرد.

امیرناصرافتتاح (۱۳۶۶- ۱۳۱۴) از تنبک‌نوازان مشهور برنامۀ گلها و از مدرسان مطرح و مؤثر این ساز در قرن حاضر است به‌طوری‌که چند تن از تنبک‌نوازان مطرح کنونی، ازجمله بهمن رجبی، محمود فرهمند و مرتضی اعیان، از بهره‌مندان مکتب او محسوب می‌شوند. افتتاح آموزگار مهربان و باسخاوتی بود که نه‌تنها هرچه در چنتۀ علم و هنر خود داشت به شاگردانش عرضه می‌کرد، زمینۀ رشد، ابراز وجود و حرفه‌ای‌شدن ایشان را نیز فراهم می‌آورد. شیوۀ آموزش او بسیار سهل و روان بود. او درس‌های آموزش تنبک را به‌صورت دست‌نویس برای هریک از هنرجویانش می‌نگاشت. اکنون جامع‌ترین این دست‌نوشته‌ها در اختیار محمود رسولی است.

این مجموعۀ ارزنده که با نیّت زنده‌نگه‌داشتن نام و روش تنبک‌نوازی افتتاح نخستین‌بار در سال ۱۳۷۹ به‌‌کوشش فریدون حلمی منتشر شده بود اکنون با تلخیص و برگردان تمام علائم به‌کاررفته در کتاب منطبق با رسم‌الخط و علائم نت‌نویسی امیرناصر افتتاح توسط وحید فتائی ویرایش فنی شده و نتیجه با نت‌نویسی رایانه‌ای توسط ناشر به‌طرزی شکیل‌تر از پیش نگاشته و صفحه‌بندی شده است. در دی‌وی‌دی همراه کتاب تمامی درس‌ها توسط وحید فتائی به‌صورت تصویری اجرا شده‌اند تا به‌عنوان معیاری برای اجرای مطالب کتاب با صدادهی و تکنیک صحیح مورد استفادۀ هنرجویان قرار گیرد.

افتتاح، نوازندۀ فقید تنبک، در سال ۱۳۱۴ در خیابان امیریۀ تهران چشم به جهان گشود. ناصر از کودکی به ساز تنبک دل بست. نخستین درس‌های تنبک‌نوازی را نزد هوشنگ مهرورزان که خود از شاگردان زنده‌یاد حسین تهرانی بود، فرا گرفت. تمرین، هوشیاری و استعداد مشهودِ ناصر سبب شد تا به‌سرعت مقدمات و اصول نواختن این ساز را به‌جِد بیاموزد و وی را در شانزده‌سالگی به رادیوی آن‌زمان روانه کند. به‌این‌ترتیب، دیری نپایید که خود به آموزش و تعلیم دیگران پرداخت. او ابتدا عهده‌دار تدریس ساز خود در کلاس‌های موسیقی رجایی در سه‌راه ژالۀ سابق شد. دراین‌زمان، افتتاح با پیوستن به ارکستر برنامۀ معروف گلهای رادیو، به‌گفتۀ شاگردانش، به مرد شمارۀ یک گلها موسوم شد. دو سه سالی نیز در کلاس‌های موسیقی ماندانا نواختن تنبک را به هنرجویان آموزش داد و سرانجام آموزشگاه موسیقی گام را خود در محل چهارراه جمهوری کنونی بنیاد نهاد.

زنده‌یاد افتتاح برای موسیقی ایرانی،‌ به‌طور اعم، و برای ساز تنبک، به‌طور اخص، احترام و اعتبار ویژه‌ای قائل بود. وی ساز تخصصی خود را تا حد ستایش دوست می‌داشت، به آن عشق می‌ورزید و نواختن آن‌را با رعایت تشخص و وقار نوازنده و حفظ حرمت ساز توصیه می‌کرد. هم‌بدین‌روی، در آغاز فراگیریِ هر هنرجو گاه تا بیش از یک ماه وقت به آموزش نحوۀ درست‌نشستن و قوزنکردن نوازنده، چگونگی استقرار ضرب بر روی پا، حالتِ قرارگرفتن دست‌ها بر روی تنبک، خواباندن انگشت‌های شست، احتراز از هر حرکت اضافی به هنگام نواختن، اخم‌نکردن و غیره اختصاص می‌داد و از هنرجو می‌خواست تا در مقابل آینه‌ای بزرگ بنشیند و با رعایت اصول فوق اقدام به تمرین نماید.

از دیگر ویژگی‌های مکتب آموزشی افتتاح نوشتن نت‌های درسی که می‌داد در دفتر تمامیِ هنرجویان به‌تناسب ظرفیت و استعداد آنان بود؛ کاری که با تعصب، علاقه‌مندی و تبحری شاخص انجام می‌داد و به‌تدریج مجموعۀ جالب و باارزشی از نت‌ها، ضرب‌آهنگ‌ها و ریتم‌ها را به خط خود برای هنرجویان به‌یادگار می‌گذاشت. ازاین‌روی، می‌توان گفت که هنرمندانی چون بهمن رجبی، مرتضی اعیان، محمود فرهمند، آبتین اجلالی، بابک رُکنی، محمود رسولی و دیگران، آشنایی و تسلط خود به نت‌نویسی برای ساز تنبک را وام‌دار مرحوم ناصر افتتاح‌اند و بسیاری از آنان انبوهی از نت‌نوشته‌های استاد را چونان دُرجی پُربها تاکنون نزد خود نگاه داشته‌اند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (VIII)

دو نمونه در شکل ۱۰ نشان داده شده است. در قسمت (الف)، یک موج مربعی دارای دو تغییر در واحد زمان با یک موج مربعی دارای سه تغییر در واحد زمان ترکیب شده است. در حالت برآیند، تعییرات (نت های جدید) در چهار زمان از شش زمان ممکن اتفاق می افتد. ریتم حاصل شده همچنین در نت نویسی موسیقایی استاندارد، و در نت نویسی چرخه ای نیز نشان داده شده است. به طور مشابه، قسمت (ب) یک الگوی چهار-بر-سه را نشان می دهد، که منجر به یک چندریتمی پیچیده تر شده است. نظام شِلینجِر روش مولد چندریتمی ها است که روش ترکیب سلسله ضربان های چندگانه ی پی در پی، هر یک با دوره ی تناوب خاص خود می باشد. وقتی هم زمان نواخته شوند، چندریتمی به صدا درمی آید.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (XIII)

قطعا راه های مختلفی برای آموزش دادن به کودکان وجود دارد. آموزش نکات اخلاقی و مهارتهای زندگی یکی از آموزشهای مهمی است که از طرق مختلف می‌توان به کودکان ارائه داد و یکی از راههایی که می‌توانید به کودکان این آموزشها را بدهید، اشعار و ترانه های کودکانه است.

از روزهای گذشته…

قدر و منزلت یک موسیقیدان

قدر و منزلت یک موسیقیدان

بتهوون زمانی پای به عرصه هستی نهاد که تقدیر روزگار بصورت کاملا” عجیب و مرموزی افراد نابغه و تاثیر گذار تحویل جامعه می داد از ناپلئون جاه طلب گرفته تا گوس ریاضی دان، از میشل فارادی، جیمز وات و آندره آمپر فیزیکدان ولاپلاس ریاضی دان گرفته تا ژان ژاک روسو نویسنده و محقق یا آدام اسمیت تئوریسین بزرگ اقتصادی و … در این میان قرعه بنام بتهوون افتاد که در این دوران پای به روی زمین بگذارد و بانی بسیاری تحولات در دنیای هنر موسیقی باشد.
گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (II)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (II)

مهدیقلی هدایت، که خود از رجال دورۀ قاجار است و هفت سال نخست‌وزیر ایران بوده و وزیر فرهنگ نیز بوده، مردی دانشمند بوده و هفده جلد کتاب در زمینه‌های مختلف نگاشته و منتشر کرده است و کتاب مجمع‌الادوار از آثار او در موسیقی است. هدایت نیز از جمله شاگردان مهدی صلحی بوده است. چنان‌که مهدیقلی هدایت نگاشته است او به‌همراهی مهدی‌ صلحی از سال ۱۲۹۴ تا سال ۱۳۰۱ به مدت هفت سال، هفته‌ای دو شب ردیف میرزاعبدالله را می‌نگاشته‌اند. هدایت نسخه‌ای از این ردیف را به هنرستان موسیقی ملی هدیه داده است که بنا بر نوشتۀ روح‌الله خالقی در تنظیم ردیف موسیقی ایرانی توسط موسی معروفی مورد استفاده قرار گرفته است.
آوازهای تلخ سرزمین من  (II)

آوازهای تلخ سرزمین من (II)

او که بسیار به موسیقی محلی ایران علاقمند بود، در سال ۱۳۳۸، به ضبط هشت ترانه ی محلی ایران پرداخت که در کشور فرانسه جایزه ی اول “شارل کروس” را دریافت نمود. وکیلی پیش از این به تحقیق در مورد شیوه ی اجرای این ترانه های روستایی در مناطق مختلف ایران پرداخته بود.
موسیقی به مثابه ابزار ژست! (I)

موسیقی به مثابه ابزار ژست! (I)

یادداشت زیر نه قرار است نکته ای بدیع را در بر داشته باشد و نه در تکاپوی یافتن راه چاره ای است، بلکه بیشتر نوشته ای است که مروری اجمالی بر چرایی پدید آمدن وضع موجود موسیقی هنری در ایران بیندازد؛ این بار با تمرکز بر قشری خاص که می توانست بزرگترین حامی جریان موسیقی هنری کشور باشد و نیست.
موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (XI)

موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (XI)

برای این موضوع یک قرینه‌ی روشن در خود کتاب هست؛ مدخل «فلسفه و موسیقی». در حالی که اکثر درایه‌ها شرحی حداکثر در حدود چند صفحه دارند شرح این یکی ۳۲ صفحه به درازا کشیده است. علت به گمان من این است که بابک احمدی در فلسفه متخصص است و درست به همین دلیل بسیاری از متن‌های فلسفی مرتبط با موسیقی و موسیقی‌شناسی را به خوبی می‌شناخته و توضیح‌شان داده است.
مارش مراسم تشییع جنازه

مارش مراسم تشییع جنازه

داستان چگونگی تصنیف Funeral March توسط شوپن.
اخباری درباره کنسرت های هومن خلعتبری

اخباری درباره کنسرت های هومن خلعتبری

پانزدهمین فستیوال موسیقی «قصر کریشتِتِن» کشور اتریش با قطعه «پارسی» اثر احمد پژمان افتتاح می شود. هومن خلعتبری با اجرای قطعه «پارسی» به تاریخ شنبه ۳ مرداد ماه ۱۳۹۴ (مطابق با ۲۵ جولای ۲۰۱۵) ، پانزدهمین فستیوال بین المللی موسیقی «قصر کریشتتن» را افتتاح می کند.
“مثل رولینگ استون”

“مثل رولینگ استون”

باب دیلن درژوئن ۱۹۶۵ پس از نوشتن و ضبط بهترین آهنگ زندگی خود می گوید : “بالاخره آنرا نوشتم، موفق شدم، کار چندان مشکلی هم نبود”. درباره ترانه Like a Rolling Stone هیچ توصیفی بهتر از اجرای متحول کننده مرد جوان خالق این آهنگ که بیست و چهار سال بیشتر نداشت، نبوده و نیست.
نوآوری و تفکر انتزاعی در موسیقی ایران (IV)

نوآوری و تفکر انتزاعی در موسیقی ایران (IV)

در جایی که ما فاصله رآلیزم، سمبولیزم و مدرنیزم، متعلق به عصر روشنگری باشیم، نمیتوانیم زبانهای ملل را در یکدیگر ترکیب کنیم و صدا و زبان را به عنوان ریشه اصلی هستی صدا و زبان برگزینیم.
نجفی ملکی: تکنیک هم در واقع بخشی از بدنه هنر است

نجفی ملکی: تکنیک هم در واقع بخشی از بدنه هنر است

خب ببینید استیل نوازندگی نی را باید در دو بخش دید؛ اول استیل نوازنده برای تولید صدا و دوم استیل نوازنده در انگشت گذاری. در حالت اول بطور کلی و خیلی خلاصه به نظر من هرچقدر نوازنده صدای شفاف تر و درخشان تر و به اصطلاح سونوریته با کیفیت تری را تولید کند می تواند به لحاظ تکنیکی تسلط بیشتری در نی داشته باشد. به عبارت دیگه هرچقدر شما در تولید صدای با کیفیت در رجسترهای مختلف نی تسلط داشته باشید، به همان میزان در اجرای قطعات و تکنیک های مختلف می توانید مسلط باشید. در مورد دوم هم چون انگشت گذاری در نی به مانند سایر سازهای بادی تابع قوانین تغییر مکانی و به اصطلاح تغییر پوزیسیون نیست و انگشت ها در مکان ثابتی هستند چنانچه نوازنده نی در انگشت گذاری خود همان قواعد کلی را که در تمامی سازهای بادی بطور استاندارد وجود دارد را رعایت کند می تواند نوازندگی نی را با تسلط و تکنیک بالاتری تجربه کند.