«آموزش تنبک براساس نت‌نوشته‌های امیرناصر افتتاح» منتشر شد

کتاب و دی‌وی‌دی‌ تصویریِ «آموزش تنبک براساس نت‌نوشته‌های امیرناصر افتتاح» به کوشش فریدون حلمی، به گزینش و ویرایش و اجرای وحید فتائی توسط نشر “خنیاگر” منتشر شد. این کتاب و دی‌وی‌دی را هم‌اکنون می‌توان از تنبکستان (تلفن: ۲۲۰۷۳۸۸۱) و موسیقی عارف (تلفن: ۳۳۹۹۷۶۴۳۰ و ۳۳۹۷۶۴۳۱) تهیه کرد.

امیرناصرافتتاح (۱۳۶۶- ۱۳۱۴) از تنبک‌نوازان مشهور برنامۀ گلها و از مدرسان مطرح و مؤثر این ساز در قرن حاضر است به‌طوری‌که چند تن از تنبک‌نوازان مطرح کنونی، ازجمله بهمن رجبی، محمود فرهمند و مرتضی اعیان، از بهره‌مندان مکتب او محسوب می‌شوند. افتتاح آموزگار مهربان و باسخاوتی بود که نه‌تنها هرچه در چنتۀ علم و هنر خود داشت به شاگردانش عرضه می‌کرد، زمینۀ رشد، ابراز وجود و حرفه‌ای‌شدن ایشان را نیز فراهم می‌آورد. شیوۀ آموزش او بسیار سهل و روان بود. او درس‌های آموزش تنبک را به‌صورت دست‌نویس برای هریک از هنرجویانش می‌نگاشت. اکنون جامع‌ترین این دست‌نوشته‌ها در اختیار محمود رسولی است.

این مجموعۀ ارزنده که با نیّت زنده‌نگه‌داشتن نام و روش تنبک‌نوازی افتتاح نخستین‌بار در سال ۱۳۷۹ به‌‌کوشش فریدون حلمی منتشر شده بود اکنون با تلخیص و برگردان تمام علائم به‌کاررفته در کتاب منطبق با رسم‌الخط و علائم نت‌نویسی امیرناصر افتتاح توسط وحید فتائی ویرایش فنی شده و نتیجه با نت‌نویسی رایانه‌ای توسط ناشر به‌طرزی شکیل‌تر از پیش نگاشته و صفحه‌بندی شده است. در دی‌وی‌دی همراه کتاب تمامی درس‌ها توسط وحید فتائی به‌صورت تصویری اجرا شده‌اند تا به‌عنوان معیاری برای اجرای مطالب کتاب با صدادهی و تکنیک صحیح مورد استفادۀ هنرجویان قرار گیرد.

افتتاح، نوازندۀ فقید تنبک، در سال ۱۳۱۴ در خیابان امیریۀ تهران چشم به جهان گشود. ناصر از کودکی به ساز تنبک دل بست. نخستین درس‌های تنبک‌نوازی را نزد هوشنگ مهرورزان که خود از شاگردان زنده‌یاد حسین تهرانی بود، فرا گرفت. تمرین، هوشیاری و استعداد مشهودِ ناصر سبب شد تا به‌سرعت مقدمات و اصول نواختن این ساز را به‌جِد بیاموزد و وی را در شانزده‌سالگی به رادیوی آن‌زمان روانه کند. به‌این‌ترتیب، دیری نپایید که خود به آموزش و تعلیم دیگران پرداخت. او ابتدا عهده‌دار تدریس ساز خود در کلاس‌های موسیقی رجایی در سه‌راه ژالۀ سابق شد. دراین‌زمان، افتتاح با پیوستن به ارکستر برنامۀ معروف گلهای رادیو، به‌گفتۀ شاگردانش، به مرد شمارۀ یک گلها موسوم شد. دو سه سالی نیز در کلاس‌های موسیقی ماندانا نواختن تنبک را به هنرجویان آموزش داد و سرانجام آموزشگاه موسیقی گام را خود در محل چهارراه جمهوری کنونی بنیاد نهاد.

زنده‌یاد افتتاح برای موسیقی ایرانی،‌ به‌طور اعم، و برای ساز تنبک، به‌طور اخص، احترام و اعتبار ویژه‌ای قائل بود. وی ساز تخصصی خود را تا حد ستایش دوست می‌داشت، به آن عشق می‌ورزید و نواختن آن‌را با رعایت تشخص و وقار نوازنده و حفظ حرمت ساز توصیه می‌کرد. هم‌بدین‌روی، در آغاز فراگیریِ هر هنرجو گاه تا بیش از یک ماه وقت به آموزش نحوۀ درست‌نشستن و قوزنکردن نوازنده، چگونگی استقرار ضرب بر روی پا، حالتِ قرارگرفتن دست‌ها بر روی تنبک، خواباندن انگشت‌های شست، احتراز از هر حرکت اضافی به هنگام نواختن، اخم‌نکردن و غیره اختصاص می‌داد و از هنرجو می‌خواست تا در مقابل آینه‌ای بزرگ بنشیند و با رعایت اصول فوق اقدام به تمرین نماید.

از دیگر ویژگی‌های مکتب آموزشی افتتاح نوشتن نت‌های درسی که می‌داد در دفتر تمامیِ هنرجویان به‌تناسب ظرفیت و استعداد آنان بود؛ کاری که با تعصب، علاقه‌مندی و تبحری شاخص انجام می‌داد و به‌تدریج مجموعۀ جالب و باارزشی از نت‌ها، ضرب‌آهنگ‌ها و ریتم‌ها را به خط خود برای هنرجویان به‌یادگار می‌گذاشت. ازاین‌روی، می‌توان گفت که هنرمندانی چون بهمن رجبی، مرتضی اعیان، محمود فرهمند، آبتین اجلالی، بابک رُکنی، محمود رسولی و دیگران، آشنایی و تسلط خود به نت‌نویسی برای ساز تنبک را وام‌دار مرحوم ناصر افتتاح‌اند و بسیاری از آنان انبوهی از نت‌نوشته‌های استاد را چونان دُرجی پُربها تاکنون نزد خود نگاه داشته‌اند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره «سرزمین کلاغ‌های مهاجر»

مؤسسه فرهنگی هنری «آوای ماد» آلبوم «سرزمین کلاغ‌های مهاجر» به آهنگسازی مزدک کوهستانی را روانه بازار موسیقی کرده است. این آلبوم شامل هفت قطعه برای ویولن و ارکستر زهی است که با تفکرات موسیقایی قرن بیستمی و با رگه‌هایی از موسیقی ایرانی هرچند نهفته در لایه‌های موسیقی پلی‌تنال و بعضاً آتنال موسیقی غربی تصنیف شده‌اند. به گفته مزدک کوهستانی او در این آلبوم تلاش داشته که از آنچه موسیقی مدرن گفته می‌شود فاصله بگیرد. بابک کوهستانی در نقش سولیست این اثر حضور داشته است.

درخشش مژگان چاهیان، در چهل و چهارمین فستیوال بین المللی هنر ایتالیا

مژگان چاهیان به عنوان آهنگساز و نماینده ایران در این فستیوال برگزیده و دعوت به آهنگسازی شد و اثر جدیدش در فستیوال بین المللی هنر ایتالیا اجرا خواهد شد. تعامل بین هنرمندان بین المللی و استعدادهای جوان در آهنگسازی از جمله اهداف این فستیوال است.

از روزهای گذشته…

سان را و فلسفه کیهانی (VIII)

سان را و فلسفه کیهانی (VIII)

سان را و آبراهام همچنین لیبل مستقلی را در اواسط دهه ۵۰ راه اندازی کردند که در ابتدا نامش El Saturn Records بود اما مانند آرکسترا، این لیبل نیز چند بار تغییر نام داد. تمرکز این لیبل در آغاز سینگل های ۴۵ rpm سان را و دیگر آشنایان هنرمند او بود اما سپس در دهه ۵۰ دو آلبوم کامل به نام های Super-Sonic Jazz را در سال ۱۹۵۷ و Jazz In Silhouette را در سال ۱۹۵۹ منتشر کرد.
نقدی بر «چرا جسم در آواز ایران گم شد؟»

نقدی بر «چرا جسم در آواز ایران گم شد؟»

«محسن پورحسینی» از معدود خوانندگان و مدرسین آواز کلاسیک است که بعد از انقلاب به برگزاری مسترکلاسهایی در مورد آواز در ایران پرداخته است. وی در مستر کلاسهای مختلف به موضوعات متنوعی مربوط به شیوه اجرای آواز ایرانی و ارتباط آن با «فضا» پرداخته است. (۱) وی در سمیناری با عنوان «چرا جسم در آواز ایران گم شد؟» (۲) به تشریح نظرات خود درباره آواز ایرانی پرداخته است و با استدلالهایی به ویژگی های امروزی آواز اشاره داشته است. پورحسینی در این برنامه -برخلاف سخنرانی ای که در خانه هنرمندان اجرا کرده است (۳) سعی داشته از ارزش داوری بپرهیزد و تنها به شرح خصوصیات آواز ایرانی و عوامل اثر گذار بر آن بپردازد.
نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (V)

نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (V)

حبیب کاشی – خواننده باسلیقه و تنبک نواز ماهری بود که تصنیف و اشعار ضربی بسیار در حفظ داشت. او در زورخانه ای که پهلوان اکبر خراسانی در محله پاچنار تهران دائر کرده و در آن ورزش میکرد تنبک می نواخت و بین همکاران خود استاد شناخته می شد و در حدود سال ۱۳۱۵ شمسی در حدود هفتاد سالگی درگذشت.
نگاهی به فعالیتهای موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی (I)

نگاهی به فعالیتهای موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی (I)

مؤسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی فعالیت رسمی خود را از بهار سال ۱۳۸۰با انگیزه مشارکت در شناخت، حفظ و پژوهش میراث فرهنگی هنری ایران زمین با گرایش آموزش و پژوهش موسیقی آغاز کرد.
رونمایی و اجرای آلبوم «به زمین و آفتاب» اثر محمد سعید شریفیان

رونمایی و اجرای آلبوم «به زمین و آفتاب» اثر محمد سعید شریفیان

آثار مجلسی جدید محمد سعید شریفیان در مجموعه ای با عنوان «به زمین و آفتاب» طی مراسمی با حضور تعدادی از هنرمندان و اساتید موسیقی به همراه اجرای زنده برخی از آثار این مجموعه با همراهی پیانو: بهنام ابولقاسم و کوارتت زهی «شهرزاد» در خانه هنرمندان در تاریخ سه شنبه ۹۲/۷/۱۶ ساعت ۱۸ رونمایی و اجرا میشود.
نمایان ساختن ارزش موسیقی بی‌کلام

نمایان ساختن ارزش موسیقی بی‌کلام

پژمان اکبرزاده، شنبه شب، سی اوت ٢٠٠٨ در دانشگاه کُلن رسیتالی برای اجرای موسیقی ایرانی با پیانو داشت. برنامه‌ای که در آن آثاری از هنرمندان معاصر ایران برای پیانو بازسازی شده بودند. این دومین برنامه‌ی پژمان اکبرزاده برای شناساندن روایت پیانویی از موسیقی ایران در اروپاست که در ماه‌های آینده در دیگر شهرهای آلمان و بلژیک نیز تکرار خواهد شد. محمود خوشنام که در رسیتال کلن حضور داشته نقدی درباره آن نگاشته است.
تعزیه خوانی (IV)

تعزیه خوانی (IV)

تعزیه از نظر لغت به معنی ظهار همدردی، سوگواری و تسلیت است ولی به عنوان شکلی از نمایش ریشه در اجتماعات و مراسم یاد کرد شهادت امام حسین (ع) در ایام محرم دارد و در طول تکامل خود بازنمایی محاصره و کشتار صحرای کربلا محور اصلی آن بوده و هیچ گاه ماهیت مذهبی اش را از دست نداده است.
گفتگو با عبد الحمید اشراق (III)

گفتگو با عبد الحمید اشراق (III)

خاطرهء دوم اینکه: روزی با استاد و مرتضی نی‏داود در منزلش وعدهء ملاقاتی داشتم. نی‏داوود علاوه بر استادی در رشتهء تار فردی بود مردم‏ دار صبور و بیش از حد با ادب که مورد احترام همه‏ بود، او گفت پسرم، قبل از اینکه صحبتهایمان را شروع کنیم، قصه‏ای برایت می‏گویم. گفتم‏ خواهش می‏کنم.
خود آموختگان و نقشگذاران افزایش ظرفیت آنها (III)

خود آموختگان و نقشگذاران افزایش ظرفیت آنها (III)

خرم و تجویدی نیز از نمونه های دیگراند، تجویدی از اخطار پدرش سر باز زد. سرانجام لازم است به گروهی اشاره کنیم که حتی مجال خودآموختگی هم پیدا نکردند. به راستی تاریخ موسیقی ما تاریخ ناکامی استعدادها است!
چه کار کنیم که او به ایران نیاید! (II)

چه کار کنیم که او به ایران نیاید! (II)

زمانی که من در مسابقات بزرگ جهانی بین ۳۵ کشور معروف دنیا مدال طلا بردم، که یکی از این کشورها هم به‌جز اسراییل از خاورمیانه نبود، هیچ واکنشی از طرف این افراد نشان داده نشد. نه آن زمان و نَه ده سال بعد! منظورم از افراد هم اصلاً دولت و وزیر نیست. چون بیش‌تر شانسی است که در میان دولتیان یکی موسیقی را دوست داشته باشد یا نداشته باشد. شوراهای موسیقی به فکر نبودند؛ متأسفانه باید با جرأت گفت که خود موزیسین‌ها نقش داشتند و من پس از ۳۰ سال، وقتی به ایران آمدم، احساس نکردم که این‌ها خوشحال شدند.