کتابی درباره رضا ورزنده (III)

برگزیدۀ آثار رضا ورزنده
برگزیدۀ آثار رضا ورزنده
در این کتاب هر قطعه به دو شکل آوانگاری شده است: بخش اول آوانگاری براساس امکانات اجراییِ سنتور معمولِ نُه‌خرک و در مایه‌های مرسوم هر دستگاه یا آواز است، تا زمینۀ استفاده از این قطعات برای عموم نوازندگان سنتور فراهم آید، و بخش دومْ آوانگاری در مایۀ اصلی و همان‌گونه که استاد ورزنده با سنتور یازده‌خرک خود اجرا کرده است.

آوانگاری در مایۀ اصلیْ بیشتر با انگیزۀ فراهم‌آوردن بِستری مناسب برای تحقیق و بررسی شیوۀ نوازندگی ورزنده صورت گرفته است. از آنجا که ممکن است علاقه‌مندان مایل باشند آنها را در مایۀ اصلی اما با سنتور نُه‌خرک اجراکنند، از مضراب‌گذاری این قطعات پرهیز شده است.

متقابلاً در بخش اولْ تمامیِ قطعات برمبنای درک و برداشت شخصی نگارنده از حالت اجرا و البته براساس مقدورات اجراییِ سنتورهای نُه‌خرکِ معمول (به‌ویژه هنگام تغییر پُزیسیون از سیم‌های زرد به‌ سیم‌های سفید و مانند آن) مضراب‌گذاری شده‌اند که طبعاً جنبۀ پیشنهادی دارند.

برخی علائم خاص نت‌نگاری آثار رضا ورزنده
۱- نقطۀ زیر نت‌ها (اِستاکاتو) همراه با مضراب‌گذاری به‌معنای اجرای نت همراه با خواباندن مضراب موردنظر روی سیم است.
۲- اگر نقطه زیر چند نت پیاپی و با علامتِ «گرفته» مشخص شده باشد، نغمه‌های مزبور همگی با مضراب راست اجرا شده صدای تک‌تک آنها بلافاصله پس از اجرا با استفاده از دست چپ خفه می‌شود.
۳٫- اجرای گلیساندو (با هر تعریفی که از طرز اجرای آن بر سنتور داشته‌ باشیم) به‌طور طبیعی، در سنتورهای نُه‌خرک نسبت به سنتور یازده‌خرک دشوارتر است. در آوانگاری بخش اول این کتاب این تکنیک به دو شکل نمایش داده شده است:
۱) مضراب‌های راست و چپ متوالی و بیشتر در مواردی که گلیساندو دربرگیرندۀ فواصل بیشتر از یک اُکتاو است،
۲) ریز کوتاهی که فاصلۀ دو نت را می‌پوشاند و بیشتر در مواردی که گلیساندو دربرگیرندۀ فواصل کمتر از یک اُکتاو است.

۴- در شیوۀ ورزنده، ‌هنگام اجرای جفت‌مضراب، در بسیاری موارد مضراب‌های راست و چپ عملاً همزمان اجرا نمی‌شوند و تقدم و تأخر ظریف و زیبایی بین آنها به‌چشم می‌خورد. در این آوانگاری از ثبت چنین مواردی (که نگارش و خواندن نت‌ها را بسیار دشوار می‌سازد) صرف‌نظر شده است. بااین‌حال، در مواردی که اختلاف میکروتُنی بین دو نت وجود دارد مضراب‌های جفت با علامت اِستاکاتو نمایش داده شده‌اند که در عمل مضراب راست اندکی زودتر از مضراب چپ فرود می‌آید و مضراب چپ روی سیم خفه می‌شود:

۵- اجرای پدال زیر خط ملودی به‌معنای اجرای همزمان ریز با مضراب چپ، و ملودی با مضراب راست است.

۶- کلمۀ «پوشیده» بیانگر نوازندگی در حالتی است که سنتور با دستمال، پارچه یا حوله‌ای نسبتاً نازک پوشانده شده است.

یک دیدگاه

  • بهمن منوچهری
    ارسال شده در آبان ۷, ۱۳۹۵ در ۳:۴۶ ب.ظ

    درود بر جناب منا منوچهری هستم بهرامی سبک مینوازم البته با سنتور ۱۳ خرک و مضراب بدون حلقه

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (III)

محمدالله مستوفی گوید: در زمان بهرام کار مطربان بالا گرفت چنانکه مطربی روزی بصد درم قانع نمیشد بهرام گوراز هندوستان دوازده هزار لولی آورد که نوادگان ایشان هنوز در ایران مطربی می کنند.

مروری بر آلبوم «ایوارگاه»

وحید طهرانی آزاد با ایوارگاهش نشان می‌دهد که امروز، برخلاف تصور درونی‌شده‌ی عمومی، می‌توان بدون عملیات محیرالعقول و شعبده ساز درخور زد و گوشی یافت. اگر از چهار دونوازی کوتاه سنتور و ویلن (پرنای ۱ تا ۴)، با همه‌ی کمیابیِ خودِ ترکیب و نگاه متفاوت به سبک و سیاق خط ویلن، موقتا چشم بپوشیم هیچ چیز عجیب و غریبی در ایوارگاه نمی‌یابیم. آنچه در ایوارگاه به گوش می‌رسد غریبه که نه، اما شخصی است.

از روزهای گذشته…

ماهور ملک (قسمت دوم)

ماهور ملک (قسمت دوم)

تنبک هایی که توسط جهانگیر ملک بکار گرفته میشد، همگی از دهانه های بزرگی برخوردار بودند و غیر از این، کشیدگی کمتر پوست ساز (نسبت به پوست هایی که معمولا امروز روی این ساز کشیده میشود) دیگر خصوصیت تنبکهای مورد استفاده ایشان بود.
تالار المپیا

تالار المپیا

پاریس المپیا در سال ۱۸۸۸ به وسیله ژوزف اولر بنیانگذار مولن روژ بنا نهاده شد. المپیا قدیمی ترین تالار موسیقی پاریس و از معروف ترین تالارهای موسیقی دنیاست، تالاری که امروزه با چراغ های عظیم و قرمز رنگ نورانی اش شناخته می شود. این مجموعه در سال ۱۸۸۹ با نام “مونتان روز” بازگشایی و در سال ۱۸۹۳ به المپیا تغییر نام پیدا کرد.
نائریکا، زن پهلوان

نائریکا، زن پهلوان

مینو رضایی نوازنده و مدرس دف است. فعالیت های او با ارکستر دالاهو با مدیریت مسعود حبیبی آغاز شده و با پایان گرفتن فعالیت این ارکستر، وی با جدیت مثال زدنی اقدام به تشکیل ارکستر کوبه ای بزرگی با استفاده از بانوان نوازنده کرده است. این ارکستر که نائریکا نام دارد، امروز بزرگترین ارکستر موسیقی زنان در ایران می باشد و تا به حال برنامه هایی در تالارهایی مانند میلاد و وحدت داشته است. با مینو رضایی سرپرست این ارکستر گفتگویی کرده ایم که می خوانید:
رونمایی از آلبوم سالهای رنگی برگزار می شود

رونمایی از آلبوم سالهای رنگی برگزار می شود

آلبوم موسیقی «سالهای رنگی» دومین اثر از حمیدرضا آفریده آهنگساز و نوازنده کمانچه، با حضور اهالی موسیقی، روز جمعه ۴ دی ۱۳۹۴ به همت مرکز نشر و پخش جوان در فروشگاه “فرهنگ” رونمایی می‌شود.
تفضلی: در من انگیزه کرال نویسی ایجاد شد

تفضلی: در من انگیزه کرال نویسی ایجاد شد

اولین اثر کرالی که نوشته شده است، اثر آقای گریگوریان در سال ۱۳۱۳ است و قبل از آن یک سری سرود به صورت تک صدای داریم از موسیو لومر و امثال آن. خود ارامنه هم به خاطر آشنایی با فرهنگ مسیحی در این چند ساله پیشقدم شده اند و طبیعی است که سطح آثار کر کشور های اروپایی پیشرفته تر باشد ولی به هر صورت آهنگسازهای ما هم در حال تلاش هستند. در واقع، کمیت آثار ازشمند فرهنگ موسیقی کرال غربی خیلی بیشتر از ماست و ما هم در حال تلاش هستیم که این رپرتوار را گسترش دهیم مثل تاریخ موسیقی کلاسیک است. آهنگ ساز های ما واقعا تلاش کرده اند و آثار ارزشمند از خودشان به جا گذاشته اند ولی نمی توان پیشینه محدودی که ما در ساخت آثار کلاسیک داریم را با پیشینه ای که در اروپا از قرن نهم میلادی وجود داشته است، مقایسه کرد.
گفتگویی با جولیان بریم (I)

گفتگویی با جولیان بریم (I)

پرداختهای صدایی فوق العاده، رنگ آمیزی بی نظیر در اجرای قطعات مختلف، شفافیت و وضوح صدای ساز و بالاخره تکنیک درخشان او که با احساس و شناخت عمیق به بیان و اجرای منحصر بفرد از قطعات دوره های مختلف می پردازد. ما داریم از جولیان بریم صحبت می کنیم!
پروفسور کلوس نویمن در شیراز کارگاه اتنوموزیکولوژی برگزار می کند

پروفسور کلوس نویمن در شیراز کارگاه اتنوموزیکولوژی برگزار می کند

آموزشگاه موسیقی نگین فارس با همکاری انجمن موسیقی ایران در روز شنبه ۱۶دی ماه سال جاری در شیراز از ساعت ۱۶ در مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس کارگاه اتنوموزیکولوژی. ورود به این نشست برای علاقمندان آزاد است. میهمان این نشست پروفسور کلوس نویمن رئیس دپارتمان موسیقی شناسی قومی هاله آلمان است.
گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

پس از این، مدرس به مساله‌ی مرجعیت نقد/ منتقد اشاره کرد و گفت دو نمونه از گفته‌های متفکران درباره‌ی این مرجعیت را می‌خوانیم تا روشن شود که نگاه به این موضوع همیشه و نزد همه کس یکسان نبوده است:
موسیقی با تمام وجود احساس می شود

موسیقی با تمام وجود احساس می شود

تحقیقات دانشمندان نشان داده است هنگامی که به موسیقی گوش می دهید اگر بطور ناخودآگاه پاها و دستهای شما شروع به انجام حرکات منظم کنند و بقولی با ریتم موسیقی همنوازی کنند، پیام های عصبی خاصی به مغز انسان ارسال می شود که باعث تحریک مغز می شود.
تکنیکِ دست چپ و بازو در ویولنسل، مورّب یا عمود؟ (I)

تکنیکِ دست چپ و بازو در ویولنسل، مورّب یا عمود؟ (I)

احتمالاً اختلاف نظر در روشِ استفاده از دست چپ را با این جدیتی که در بین نوازندگان ویولنسل وجود دارد، در بینِ هیچ یک از نوازندگانِ سازهای زهیِ دیگر نمی‌توان یافت. در انگشت‌گذاریِ ویولنسل، دو مکتب با اختلافِ نظرِ بنیادی وجود دارد: