پورساعی: با تغییر کوک با گیتار عادی ربع پرده می نوازم

فروغ کریمی
فروغ کریمی
پورقناد: کسانی هستند که با تغییر قدرت روی سیم با انگشت سعی میکنند ویبره تولید کنند… پورساعی: این حرکت ویبره خوبی به نوازنده نمیدهد. اگر شما کل سطح انگشت را روی آن مقطع سیم حرکت کند. بعضی از نوازندگان فکر میکنند ویبراسیون روی گیتار شکل خواصی نمیتواند داشته باشد و بی دلیل دستشان در حال حرکت است، در صورتی که میشود نت اول به صورت کشیده و بدون ویبره و بعد کم کم ویبره شدید و باز به شکل بی ویبره نتی را اجرا کرد که با این شکل ها میشود ویبراسیون را زیباتر کرد. پورقناد: در سازهای پرده دار چون صدای ویبره کمتر هست، نوازندگان مشکل بیشتری با آن دارند و اگر هم ساز ارزان قیمت و کم کیفیت باشد این مشکل تشدید خواهد شد. البته روی گیتار اگر تکنیک را درست انجام دهیم میشود ویبره را تولید کرد.

پورقناد:روی این قطعات چه مدتی است که کار میکنید؟
کریمی: کلا ۸ روز وقت داریم این قطعات را با آقای پورساعی در بیاوریم و ۳ روز هم تمرین کردیم.

فتحی: از تمرینها راضی بودید؟
کریمی: کاملا”! باعث خوشحالی من است که با این نوازنده کار میکنم و دوست دارم تمام جوانان ایرانی، کار ایشان را ببینند و با توانایی های بالای ایشان آشنا شوند. آقای پورساعی نه تنها گیتاریست هستند، آهنگساز هم هستند و من بارها در وین با نوازندگان گیتار کنسرت دادم و سال گذشته هم با لیلی افشار ساز زدم ولی امسال فهمیدم که یک گیتاریست که آهنگساز باشد چقدر فرق دارد با گیتاریستی که فقط نوازنده است! میخواهید بدانید از چه لحاظ؟!

پورقناد: از چه لحاظ؟!
کریمی: از این لحاظ که ایشان وسط قطعه آهنگسازی میکنند!

پورقناد: دیگه چیکار میکنند؟! (خنده)
کریمی: (خنده!) برای همین طعم جدیدی به موزیک میدهند.

پورقناد: یعنی ایمپروایز میکنید یا چیزی می نویسید وسط قطعه؟
کریمی: اینقدر دست و مغزشان باز هست که نتی نتی هم نیستند مثل نوازندگان دیگر و این باعث میشود که با ساززدن با ایشان لطف مضاعفی داشته باشد.

پورقناد: آقای پورساعی در یک کنسرت قطعه ای ایرانی مخصوص پیانو را برای گیتار تنظیم کرده بودند که خیلی گیتاریستیک (خوش دست برای گیتار) بود. آقای پورساعی تا حالا برای فلوت و گیتار هم چیزی نوشته اید؟
پورساعی: برای فلوت کلید دار خیر!

کریمی: سال گذشته من با خانم افشار لیبر تانگو اثر پیاتزولا را اجرا کردم که تنها قطعه تکراری از پارسال همین قطعه است؛ آقای پورساعی کاملا تغییر دادند این قطعه را! به نظر من خیلی جالب تر شده این تانگو.

پورقناد: پس در این کنسرت این قطعه را با تنظیم آقای پورساعی خواهیم شنید؟
کریمی: بله!

پورقناد: البته در کنسرت پارسال هم نت ارجینال پیاتزولا نبود. این تانگو به چنین صورت تنظیم و اجرا شده. از تکنوازیها بگویید، امسال چه قطعه ای میزنید؟
کریمی: یک قطعه جدید است به نام “رقص بز”! جالب است که من به تاریخ تولد و درگذشت آهنگسازان زیاد توجه میکنم و اتفاقا آرتور هونگر که یک آهنگساز فرانسوی معاصر است در سال ۱۹۵۵ از دنبا رفت که مطابق است با تولد من! ایشان قطعات زیادی برای ساز فلوت نوشته و این یکی از معروفترین آثارش است برای فلوت سولو که باید هر فلوتیستی در رپرتوارش این قطعه را داشته باشد.

پورقناد: این قطعه تونال است یا آتونال؟
کریمی: تنال است و “رقص بز” داستان جالبی دارد که در روز کنسرت برای بینندگان خواهم گفت؛ دو پی اند (پایان خوش) دارد که تماشاچیان میتوانند به دو نوع قطعه را اختتام دهند چراکه داستان دار است.

فتحی: آقای پورساعی شما چه تکنوازی ای میکنید؟
پورساعی: کاپریس ۲۴ پاگانینی را میزنم.

پورقناد: فکر میکنم کاپریس ۲۴ همان اندازه که روی ویولون سخت است روی گیتار نیز سخت است!
پورساعی: روی گیتار سخت تر است!

پورقناد: کاپریس ۲۴ را با چه تنظیمی میزنید؟
پورساعی: در قسمتهایی تنظیم جان ویلیامز را میزنم و در قسمتهایی مثل نت ویولون آن زدم که رضایت بیشتری داشتم از این نوع تنظیم.

پورقناد: برای گیتار چند قطعه ساخته اید؟
پورساعی: دو قطعه، یکی به نام “نوا” که ایرانی است با فواصل سری کرن…

پورقناد: با چه گیتاری مینوازید؟
پورساعی: با گیتار معمولی خودم! کوک را طوری تغییر دادم که یک می کردن در آن بوجود می آید. یک قطعه هم به یاد مرتضی حنانه ساختم که همیشه هم آن را میزنم به نام “حنانه”

پورقناد: پس حتما پر است از دیسونانس و فواصل دوم و چهارم!؟
پورساعی: یک جایی از تم ساخته های خودشان در آن استفاده کردم که قسمتهای کوچکی دیسونانس میشود و باز تم رومانتیکی می آید… از هارمونی زوج هم در آن استفاده شده است. من فیلم و موسیقی هزاردستان را بسیار زیاد دوست دارم و فیلمی بود که در آن دوره تاثیر زیادی روی من گذاشت که دوست داشتم به یاد آن فیلم و حنانه یک موسیقی بنویسم. موسیقی هزاردستان واقعا یک موسیقی فیلم به معنای حقیقی است و موسیقی خیلی خوب روی فیلم نشسته است.

3 دیدگاه

  • flute
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۷ در ۹:۲۹ ب.ظ

    vaghean hamed fathi ajab soalhaye klidi va mohemi porsidan. dasteshun dard nakone . naghshe mohemi dar in mosahebe dashtand. bravo hamed fathi.

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۲۵, ۱۳۸۸ در ۱۰:۱۲ ب.ظ

    آقای پورساعی با چه استدلالی و توجیه فنی متوجه شدین که روی گیتار اجرای کاپریس ۲۴سخت تر است؟!

  • شاهين مهاجري
    ارسال شده در اسفند ۲۶, ۱۳۸۸ در ۱۰:۳۷ ق.ظ

    البته مدلهای مختلف گیتار میکروتونال از جمله ربع پرده ای ساخته شده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

در آن زمان من هم ماندم و به هر حال یک سری مسائل خانوادگی هم بود، برادرم فوت شده بود و دختراشان را باید نگه می داشتم، مادرم هم که سرطان گرفته بودند و فوت کردند، این شد که فعلا دیگر ماندگار شدم.

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VI)

این گواه کوتاه نشان می‌دهد پیش از تولد دولت-ملت مدرن هم تصوری از یک فرهنگ موسیقایی که بتوان آن را «موسیقی ایرانی» خواند در مراکز اصلی شهری، یعنی تجمع‌گاه‌های قدرت و ثروت، وجود داشت. با یک جستجوی سردستی نیز دست‌کم تا میانه‌ی دوره‌ی قاجار می‌توان پیشینه‌ی چنین مفهومی را عقب برد. برخلاف نمونه‌های اروپایی در ایران این زبان موسیقایی نه تنها ممنوع (۲۵) یا گمشده نبود بلکه حمایت‌شده و رسمی هم بود. موسیقی دستگاهی افزون بر تمایز بسیار روشن از موسیقی اروپایی، به قدر کافی از همتایانش، یعنی حوزه‌های موسیقایی عربی و ترکی نیز فاصله گرفته بود.

از روزهای گذشته…

لری کوریل و جز بین المللی

لری کوریل و جز بین المللی

لری کوریل (Larry Coryell) آمریکایی را باید یکی از نوازندگان جزی دانست که همواره بدنبال تلفیق موسیقی از فرهنگهای مختلف بوده است. وی در سال ۱۹۴۳ در تگزاس آمریکا بدنیا آمد و قبل از انتخاب گیتار چندین ساز دیگر را نیز نواخته بود از کسانیکه تاثیر عمیقی در آشنایی وی با گیتار و سبک جز داشتند میتوان به :Chet Atkins, Chuck Berry و Wes Montgomery اشاره کرد.
هرمان بومان، آوازه خوان هورن

هرمان بومان، آوازه خوان هورن

«هرمان بومان (Herman Baumann) یک موسیقیدان برجسته است، چه به عنوان تکنواز و چه به عنوان همنواز در اجراهای مجلسی. ویژگی های منحصر به فرد نوازندگی او، تن صدای سازش است که می تواند مانند خواننده های اپرا باشد؛ نرمی و آرامی نواخته هاش حتی وقتی که با مدل های قدیمی تر این ساز مینوازد، قابل توجه است.» او پیشگام نواختن هورن های قدیمی (Hand horn) باروک و کلاسیک است.
زبان متمایز شهناز

زبان متمایز شهناز

شیوه ی نواختن جلیل شهناز در قالبِ مفاهیمِ سبک شناسی می گنجد، چراکه در آرایش درونیِ تیپ های ملودیک اش نوعی تلمیح را بکار می برد. منظور از تلمیح همان ایجاد تاثیر دو سویه ای است که به دو شکل در روندِ احساسیِ مخاطب مؤثر واقع می گردد. همانا که حافظ شیراز در غزلیات اش چنین است. مخاطبِ نوایِ تارِ شهناز، از این رو که در کشفِ تلمیحِ موردِ نظر دخالت دارد، احساس سرخوشی می کند. زیرا مخاطب از بیانِ غایبِ لحظه و بیانِ حاضر که ممکن است در لحظه جا عوض کند، لذت می برد و از این رو لذتِ تمام نشده به تاخیر افتاده و نوعی لذتِ دیگر که در همان تلمیح شکل می گیرد جایگزین می شود، بدین صورت که معانی و نشانه های بیانی از هم عبور می کنند و در نهایت به هم پیوند می خورند؛ این همان گیجیِ ناشی از سرمست شدن است که وقتی مخاطب دچارش می گردد، عالمی دیگر می یابد و به خلسه می رود.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت بیست و هشتم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت بیست و هشتم)

خالقی طالبِ فکری بکر و نو بود که زنجیرهای عادت را بگسلد و موسیقی ایران را از انقیاد در حصار یکنواخت ردیف برهاند و این دقیقاً آن چیزی بود که وزیری و تنها وزیری توانسته بود ارائه دهد، بطوری که لطمه ای به موسیقی ملی وارد نشود. به عبارتی دیگر آنچه که خالقی ۱۷ سالله تشنهِ آن بود در آثار وزیری عرضه می شد.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVI)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVI)

اینکه هدف استاد شجریان چه بوده از خلق این ساز، باید عرض کنم ایشان می خواستند سازی بوجود بیاورند که چهره ی ایرانی و صدایی نزدیک به کمانچه و قیچک داشته باشد تا در ارکسترهای ایرانی یک نوازنده ویلن بتواند آنرا براحتی بنوازد و برای همکاری با ارکستر موسیقی سنتی مجبور به یادگیری کمانچه نشود.
قول و غزل یا قول و غزل (III)

قول و غزل یا قول و غزل (III)

عنوان قول و غزل در آلبوم منتشر شده توسط سروش نیز وضعیتی مشابه این دارد. به عبارت دیگر علارغم اینکه قول و غزل از دنیای موسیقی به عاریت گرفته شده و با گذر از فیلتر شعر و ادبیات، به عنوان اسم یک آلبوم موسیقی انتخاب شده است، لیکن به واسطه منسوخ بودن این اصطلاح شناسی در موسیقی روزگار خود، فاقد هرگونه دلالت موسیقایی صریح بوده است.
قطعه افسانه ای از آلبنیز – قسمت اول

قطعه افسانه ای از آلبنیز – قسمت اول

شاید گزاف نباشد که بگوییم جوهر موسیقی اسپانیایی را بطور کامل می توان در قطعه آستوریاس (Asturias) از ایزاک آلبنیز (Isaac Albeniz ,1860 – 1909) دریافت کرد. قطعه ای که همواره مورد علاقه آندره سگوویا (Andrés Segovia , 1893 -1987) و کلیه نوازندگان گیتاری که از او پیروی می کنند بوده و خواهد بود.
فریبا جواهری: ردپای تعلیمات آقای معروفی را در سازم دارم

فریبا جواهری: ردپای تعلیمات آقای معروفی را در سازم دارم

دبستان که می رفتم پدرم مرا برد به هنرستان ملی موسیقی. آقای گلزاری مسئول ثبت نام بود و آقای پورتراب استاد تئوری موسیقی. به کلاس ایشان رفتم، نت ها را که درس می داد یک بار از من پرسید که دو بعلاوه یک چه می شود؟ من گفتم سه. منظور ایشان نت دو بود که بعلاوه نت یک می شود نت “ر” چندبار گفتند من هم گفتم سه. دبستان میرفتم و رابطه ریاضی و نت ها را نمی دانستم به هر حال یادم می آید کلاس آقای پورتراب که تمام می شد می رفتم در کلاس استاد حسین تهرانی و دست پنجه ایشان را می دیدم که چطور تنبک می نوازد. گاهی هم اجازه می گرفتم سرکلاس ایشان می نشستم و تماشا می کردم که او چگونه اینطور استادانه با صدای تنبک خود همه را مجذوب می کرد. بله کلاس تئوری را نزد آقای پورتراب گذراندم….
فراهانی: فرهنگ نقد پذیری را بیاموزیم

فراهانی: فرهنگ نقد پذیری را بیاموزیم

هوشنگ فراهانی، نوازنده تار و سه تار و آهنگساز و از معدود موسیقیدانان وبلاگ نویس است. به بهانه نزدیک شدن به زمان برگزاری جشنواره سایت ها و وبلاگ ها، با او به گفتگو نشسته ایم که می خوانیم.
صنعت فرهنگ (قسمت دوم)

صنعت فرهنگ (قسمت دوم)

یکی دیگر از مهمترین ابزارهای صنعت فرهنگ در تمام دنیا تلویزیون است که ابزاری قدرتمند برای همانند سازی و پایین آوردن سطح درک عمومی از هنر وهمچنین حذف موفق هرگونه مخالفت فرهنگ ورانه‌ای. این رسانه در کشور ما تابع همان وضعیت دو پاره جغرافیایی است اما حتا نگاهی بسیار سطحی به آثار هنری ارائه شده در این رسانه نشانگر عدم تفاوت عمده در روند هر دو بخش با وجود ظاهر بسیار متفاوتشان است.