ظهور موفقیت آمیز

Leonard Cohen
Leonard Cohen
کوهن قراردادی با کمپانی کلمبیا رکوردز (Columbia Records) قراردادی امضا کرد و اولین آلبوم خود را در اوایل سال ۱۹۶۸، به نام “The Songs of Leonard Cohen” منتشر کرد. این آلبوم علی رغم کیفیت تولید نه چندان عالی و اشعار غمگینانه اش، یا شاید درست به همین دلیل، یک موفقیت آنی بود و به سرعت جای این شاعر/ خواننده نوظهور را در موسیقی فولک مستحکم کرد.

دانش آموزان کالج هزاران نسخه از آن را خریدند و در دومین سال انتشار، از این آلبوم بیش از ۱۰۰,۰۰۰ نسخه به فروش رفته بود. آلبوم The Songs of Leonard Cohen یکی موفقترین آثار کوهن در برقرار کردن رابطه عالی با مخاطبین عام به شمار میرود. آلبوم بعدی او (Songs From a Room (1969 هم دارای فضای غم آلودی مانند آلبوم اول بود، اما از نظر تجاری و در دید منتقدان موفقیت کمتری کسب کرد. این آلبوم دو ترانه داشت “Bird on a Wire” و “The Story of Isaac” که همراه با ترانه “سوزان” ، نوعی استاندارد برای این گونه آثار به وجود آوردند.

audio file In my secret life

کوهن در آلبوم سومش “ترانه های عشق و مرگ” (Songs of Love and Hate 1971) نسبت به کار کمی بی علاقه به نظر میرسید و علی رغم ترانه های تحسین شده “Joan of Arc” و “Famous Blue Raincoat” جایگاه فرهنگی محکم او دچار اندکی تزلزل شد. آلبوم “اجراهای زنده کوهن” Leonard Cohen: Live Songsدر ۱۹۷۳ منتشر شد. این آلبوم ثابت کرد که لئونارد کوهن با وجود داشتن صدایی که از نظر منتقدان کاملا ضعیف بود، میتوانست هر یکی دوسال یک باراثری دیرپا را عرضه کند.

در همین احوال، در سال ۷۳، موسیقی او پایه و اساس یک محصول تئاتری به نام Sisters of Mercy (خواهران روحانی) شد. ایده این تئاتر متعلق به جین لسر (Gene Lesser) بود و برداشت آزادی از زندگی کوهن- یا به عبارتی نسخه تخیلی زندگی او- به شمار می آمد.

یک وقفه سه ساله بین “ترانه های عشق و مرگ” و آلبوم بعدی کوهن پیش آمد و بسیاری از منتقدان اعتقاد داشتند که سرچشمه خلاقیت او خشکیده است اما آلبوم “ظاهری نو برای تشریفات کهنه” New Skin for Old Ceremony در سال ۱۹۷۴، پاسخ مناسبی به صبر و اعتماد طرفداران کوهن بود. ترانه های جدید همچنان افسرده و غم افزا ، اما دارای نوعی بیان صریح و افشاگرانه غافلگیر کننده بودند.

audio file Suzanne

منتخب ترانه های کوهن در سال ۷۵ توسط کمپانی کلمبیا منتشر شد. در سال ۱۹۷۷، کوهن با آلبوم “مرگ مرد زنباره” Death of a Ladies’ Man که جدال برانگیزترین اثر او است، ظاهر شد. این آلبوم را تهیه کننده گزیده کار و افسانه ای، فیل اسپکتور Phil Spectorتولید کرده بود. این آلبوم دچار بدترین شهرت در بین محصولات مشترک کوهن و اسپکتور است، زیرا اثری است بسیار سنگین، که صدایش به طور آگاهانه ای بر شنونده تحمیل میشود و میتوان گفت که شنونده را در شخصیت افسرده کننده کوهن غرق میکند. به خصوص که با همان صدای محدود و یکنواخت معروف کوهن خوانده شده است.

سالهای ۸۰ و ۹۰، موفقیت دوباره
دو آلبوم بعدی کوهن، “ترانه های تازه” (Recent Songs 1979) و “موقعیتهای گوناگون” (Various Positions 1985) تولید Passport Records، علی رغم ترانه های قابل توجه، توجه اندکی را به خود جلب کرد. در سال ۱۹۸۷ اجرای برگزیده بهترین آثار کوهن توسط خواننده موفقی به نام جنیفر وارنز (Jennifer Warnes) که از صدای بسیار جذابی برخوردار بود، با استقبال فراوانی روبرو شد و به شنوندگان یاد آوری کرد که موسیقی کوهن چه اندازه ارزنده و قابل توجه است. این مجموعه موجب شد آلبوم سال ۱۹۸۸ کوهن به نام “مرد تو من هستم” (I’m Your Man 1988) از توجه مناسبی بهره مند شود. کوهن برای این آلبوم تغییری فاحش در اشعار خود داده و به آنها چاشنی هایی از طنز- صد البته طنز تلخ – افزوده بود تا با بدبینی همیشگی و استعارات شعری اش ترکیب مناسبی را به وجود آورد. این آلبوم، پس از بیش از یک دهه، پرفروشترین اثر او بود.

چهار سال بعد، کوهن آلبوم “آینده” (The Future) را به بازار داد، که اشعار آن بر مبنای حوادث و دامهایی بود که در طی دهه های آینده بر سر راه بشر قرار گرفته است. هرچند این آلبوم سوژه خوبی برای طرف داران MTV به شمار نمی رفت اما هم مسلکان و طرفداران کوهن را بسیار شاد کرد و توجه مطبوعاتی کافی را برای رسیدن به مقام بالای فروش جلب نمود.

audio file I’m Your Man

تازه ترین اخبار
تازه ترین اخبار در باره “پدرخوانده تاریکی” به سال ۲۰۰۱ و انتشار آلبوم “ده ترانه تازه” (Ten New Songs) است. این آلبوم که توسط کمپانی کلمبیا منتشر شده موفقیت جهانی بزرگی کسب کرد و در بین ۱۰ آلبوم اول فهرست جهانی قرار گرفت برنده صفحه پلاتینی در کانادا شد. در سال ۲۰۰۲ یک مجموعه با دو CD از برگزیده آثار او به نام The Essential Leonard Cohen منتشر شد که شامل ۳۱ ترانه از او است.

لئونارد کوهن در سال ۲۰۰۳ موفق به دریافت بالاترین نشان غیر نظامی کانادا شد.

آلبوم “هیتر عزیز” Dear Heather محصول سال ۲۰۰۴، شامل ۱۲ ترانه جدید از کوهن است که با استقبال خوبی روبرو شده است. لئونارد کوهن، مردی که در ابتدای کار خود آرزو داشت تنها یک “شاعر ساده” باشد، توانست کار خود را بر چنان بدنه ای استوار کند که در طول زمان محفوظ بماند. به گفته خودش” من یک نویسنده شدم، و همانطور که دوستم اروینگ لیتون Irving Layton گفته است، یک شاعر همواره در کشمکش و تضاد است و کار او تصفیه و آشتی دادن این تضادها است. این محل آشتی، لنگرگاهی است که وظیفه اش نظم دادن به جهان نیست، میدانی، قرار نیست چیزی را تغییر دهد، فقط یک لنگرگاه است، جایی برای آرامش و خستگی گرفتن و بوسه صلح است.”

لئونار کوهن ما را با خود به آنجا، در کنار لنگرگاه میبرد و ما پس از این سفر، دنیا را نوع دیگری میبینیم.

یادداشتی بر موسیقیِ متنِ فیلم «آشغال‌های دوست‌داشتنی»

جدیتِ آغاز فیلم از جایی که گوینده‌ی شبکه‌ی ماهواره‌ای، خبری درباره‌ی «منیرخانوم» می‌گوید به یکباره رنگ عوض می‌کند و بیننده وارد خیالات او می‌شود. این اولین نمود موسیقی در فیلم است: یک هفت‌ضربیِ سرخوشانه‌، با پایه‌ای روی سه‌تار به‌صورتِ خفه (Mute) که به یاریِ تغییر فضایِ فیلم می‌آید. روی همین ملودی، طنز فیلم پررنگ‌تر می‌شود. منیر چندین بار با تغییر کانال‌های ماهواره، گیتارنوازی را می‌بیند که ترانه‌ای با کلیدواژه‌ی نام او می‌خواند. این ملودی چند بار دیگر در لحظاتی که بار کمدی فیلم بیشتر است حضور می‌یابد: صحنه‌ای که منیر دنبال بغلیِ شوهر می‌گردد یا آنجا که همه به توصیه‌ی شوهر، ظاهرِ خود را درست می‌کنند تا برای ورود مأمورین آماده باشند.

جان کیج و ذن بودیسم (IV)

گفتگوی بالا بین پروفسور «سوزوکی» – استاد فلسفه شرق دور – و یکی از شاگردانش در دانشگاه کلمبیا صورت گرفته که جان کیج آن را در مقاله ای به نام «شفافیت و ظرافت» آن را نقل می کند. می گویند که «ذن» اولین بار با یک کنایه آغاز شد. بدین گونه که: روزی بودا با شاخه گلی در دست به جایگاه موعظه ی روزانه اش آمد و به جای موعظه های معمول، آن روز فقط گل بود و سکوت. یکی از پیروانش راز پیامِ بی کلام او را دریافت و ذن آغاز شد.

از روزهای گذشته…

مصائب اجرای دوباره (I)

مصائب اجرای دوباره (I)

اجرای مجدد، آن چه به گونه‌ای هنجار مسلط در موسیقی دستگاهی به حساب می‌آید (۱) به همین نسبت در موسیقی جمعی ما کمیاب است. رفتار جامعه‌ی موسیقی‌دان و شنونده‌ی ما در مقابل اجرای مجدد آثار آهنگسازی شده نوعی رفتار تناقض‌آمیز است. از یک سو اجرای مجدد الگوها در موسیقی دستگاهی به حدی نهادینه شده، حتا کسانی با اجرای مو به‌ مو (و بدون تفسیر شخصی) ردیف هنوز می‌توانند لااقل در ذهن بخشی از جامعه‌ی موسیقی به عنوان هنرمند مطرح شوند و از سوی دیگر عمل به همین رفتار در مقابل قطعات از پیش ساخته شده کمتر دیده می‌شود.
ردیف منتظم الحکما به انتشار رسید

ردیف منتظم الحکما به انتشار رسید

ردیف موسیقی ایرانی به روایت منتظم الحکما، نت نویسی مهدیقلی هدایت و تصحیح و بازنگری امیر اسلامی منتشر شد. قدیمی ترین ردیف مکتوب منتشر نشده موسیقی ایرانی به روایت منتظم الحکما و نت نویسی مهدیقلی هدایت توسط نشر دانشگاه هنر منتشر شد.
جایگاه «گوشه» در موسیقی کلاسیک ایرانی (IV)

جایگاه «گوشه» در موسیقی کلاسیک ایرانی (IV)

هرمز فرهت ویژگی های گوشه را وابسته به پنج سازمایه (شاخص) می داند:‌ پایان (فرهت،‌ پایان و نه «شاهد» را برابر تانیک در موسیقی غربی دانسته)،‌ آغاز،‌ ایست،‌ شاهد و متغیر. متغیر می تواند در بسیاری از گوشه ها وجود نداشته باشد و از چهار سازه ی نخست،‌ دو یا سه تایشان می توانند در یک گوشه مشترک باشند. مثلن گوشه ی درآمد شور می تواند دارای آغاز،‌ شاهد و پایان یکسانی باشد و از متغیر نیز استفاده نکند.
نگاهی به آلبوم و کنسرت «به زمین و آفتاب» (III)

نگاهی به آلبوم و کنسرت «به زمین و آفتاب» (III)

چهار قطعه گرگانی اما بر خلاف تصاویر روستایی که از ریتم منطقه بخصوصی پیروی نمی کرد، بر اساس تم مشخصی از موسیقی مازندرانی ساخته شده است. این قطعات از کتاب روح الله خالقی (از موسیقی مازندران) انتخاب و استخراج شده اند که بطور کلی بیش از چند میزان نیست اما هنرمند آنرا بسط و گسترش داده و موفق به خلق فضای جدیدی شده است.
روی دانوب زیبای آبی (II)

روی دانوب زیبای آبی (II)

یوهان اشتراوس این والس را کـه اصـلا بـرای آواز جمعی‌ و ارکستر‌ نوشته بود و به «انجمن خـوانندگان ویـن‌» تقدیم‌ کرد و آنها‌ در‌ ۱۵‌ فوریه ۱۸۶۷ در تالار‌ دیانا (محل امروز دیاناباد) {این اثر را} به‌ اجرا در آوردند. مـتن اشـعار آن را افسر پلیس یوزف وایل‌‌ سـاخته‌ و بـا این مـطلب شـروع مـی‌شد:
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (VI)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (VI)

خانه ای که آنها یافتند، کلبه ای در ساسکس و نزدیک فیتلوورت بود. این مکان مناظر زیبا و جنگل های خوش منظره ای در اطراف خود داشت که الگار می توانست در آنها قدم بزند. این خانه “برینکولز” نام گرفت و الگار عاشق آن شد.
موسیقی، انسان شناسی و اسطوره

موسیقی، انسان شناسی و اسطوره

موسیقی پدیده ای است فرهنگی، در واقع موسیقی را تنها در قالب فرهنگ می توان مطالعه کرد. جدای از اینکه هر موسیقی ای در چه گام و ساختار و دستگاه و مقامی باشد، نخست باید به این موضوع پرداخته شود که در چگونه فرهنگ و در آداب و رسوم و مردمانی زاده شده است. تاریخ پیشینیان، افسانه ها و اسطوره های هر قومی تاثیری عظیم و شگرف بر موسیقی آنها دارد. در واقع موسیقی ساخته بشر است و بشریت خود مجموعه ای از هزاران هزار عوامل درونی و بیرونی و تاریخیست که بخشی از این عوامل تاریخی به وسیله ادبیات با واژگان و بخشی دیگر با موسیقی توسط اصوات بیان می شوند. تاثیر اسطوره ها در موسیقی کمتر از تاثیر آن در تاریخ و ادبیات نیست. موسیقی شناسی در واقع پیش از پرداختن به خود موسیقی به انسان شناسی خالقان آن می پردازد.
بالیده بر بالین هنر

بالیده بر بالین هنر

چه غریب است دلدادگی آدمی بر نشان های تعالی؛ چه دشوار است روایت عشق انسان، بر دستاورد های انسانی… نوشته ای که پیش رو دارید روایتی است از اراده بشر، بر رهایی از بندها و پرواز بر خواسته های بشری، در پهن دشت هنر موسیقی. درک باطنی این مقال، تجربه ای از عشق و محرومیت را می طلبد که تنها برای سوختگان، فهمش میسر است. این نوشته نه تنها ستایشی ست از یک فرزند هنر، بلکه پاسداشتی ست از مردان و زنانی که با سلوک شان، پایمردی در راه هنر را، نه تنها به بی هنران که به خالقین هنر آموختند؛ کسانی که بدون نام نشانی، پیامبران هنر هستند به نسل های دگر…
رمضان: سبک آهنگسازی آهنگسازان ایرانی بی ارتباط با عصر زندگی آنهاست

رمضان: سبک آهنگسازی آهنگسازان ایرانی بی ارتباط با عصر زندگی آنهاست

در مورد این سوال شما باید بگویم، خب قطعاتی که ابتدای قرن، مثلاً حدود ۱۰۰ سال پیش نوشته شده اند، بعضی از این آهنگ ها به نسبت خیلی ابتدایی هستند، فقط می توان گفت یک هارمونیزاسیون است، روی یک سری تم های ایرانی که به هر صورت وقتی که موسیقی غربی وارد کشور ایران شد، در آن زمان هنوز پیانیست های حرفه ای از غرب به ایران نیامده بودند که این ساز را به صورت حرفه ای آمورش دهند و پیانو در حقیقت ساز دوم بوده است که در کنار سازهای نظامی که تدریس می شده و در حقیقت پیانو برای درس های هارمونیک استفاده می شده است و همینطور به عنوان یک ساز دوم موزیسین ها روی آن کار می کردند.
نمایان ساختن ارزش موسیقی بی‌کلام

نمایان ساختن ارزش موسیقی بی‌کلام

پژمان اکبرزاده، شنبه شب، سی اوت ٢٠٠٨ در دانشگاه کُلن رسیتالی برای اجرای موسیقی ایرانی با پیانو داشت. برنامه‌ای که در آن آثاری از هنرمندان معاصر ایران برای پیانو بازسازی شده بودند. این دومین برنامه‌ی پژمان اکبرزاده برای شناساندن روایت پیانویی از موسیقی ایران در اروپاست که در ماه‌های آینده در دیگر شهرهای آلمان و بلژیک نیز تکرار خواهد شد. محمود خوشنام که در رسیتال کلن حضور داشته نقدی درباره آن نگاشته است.