به بهانه کنسرت ارکستر کامه راتا در تالار وحدت (II)

ماریو کاستلنو وُ تدسکو
ماریو کاستلنو وُ تدسکو
در هنگام مقایسه کلیه آثار پارت پس از ۱۹۷۶، یک تم بنیادین مشترک وجود دارد و آن امر ماورائی و الهی است. رویکرد پارت به مذهب، جلوه خاصی به خلوص و بی آلایشی نگاه هنرمندانه وی بخشیده است. بسیاری موسیقی پارت را گذار شنونده به “لحظه بیرون زمان” تعبیر کرده اند. از برجسته ترین آثار این دوره می توان به Fratres، Cantus In Memoriam Benjamin Britten و Tabula Rasa اشاره کرد.

جایگاه پارت در موسیقی معاصر بدون شک فراتر از مکاتب و سبک هاست و به سبب روح متعالی، کمال گرا و فرازنده آثارش، اساسا در مرتبه ای والاتر از دیگر جریان های موسیقی مدرن قرار می گیرد.

فرترس (Fratres)
از آثار شاخص پارت در سبک تینتینابولی، گستره ای وسیع از تنظیم ها را در تاریخچه خود داراست که رایج ترین آنها عبارتند از نسخه تنظیم شده برای ویلن، ارکستر زهی و پرکاشن، و همینطور ویلن و پیانو. نخستین نسخه فرترس در سال ۱۹۷۷ برای کوئینتت زهی و کوئینتت بادی نوشته شد و نسخه های بعدی به تدریج تا سال ۱۹۹۲ تنظیم شدند.

از لحاظ ساختاری، فرترس شامل مجموعه ای از سکانس آکوردها در میزان های ۷، ۹ و ۱۱ ضربی است که با یک موتیف پرکاشن تکرار شونده از هم جدا می شوند. سکانس آکوردها از یک الگوی آرام و شفاف پیروی می کنند. آکوردهای پیش برنده، بر روی دو خط باس با فواصل پنجم، همچون یک سرود روحانی ارکسترال، با حرکت تدریجی خود در هر تکرار، از لحاظ بافت هارمونیک غنی تر، و در گستره صوتی عمیق تر می شوند و پس از رسیدن به اوج، آرام آرام فروکش می کنند تا به سکون و آرامش برسند.

نسخه فرترس برای ویلن سولو، زهی ها و پرکاشن در سال ۱۹۹۲ نوشته شد. در اینجا ساز سولو در آغاز بر مبنای تفسیری از ماتریال اثر، آرپژنوازی می کند و در ادامه همراه با حرکت آرام و ژرف ارکستر، گاهی با حالتی متین و مکاشفه آمیز و گاه با انرژی و پر تنش، به بسط تم می پردازد. سرانجام با دور شدن تدریجی صداها، قطعه به یک سکوت نهایی ژرف اندیشانه فرو می رود.

ماریو کاستلنو وُ تدسکو (Mario Castelnuovo-Tedesco)
کاستلنو وُ تدسکو در آوریل ۱۸۹۵ در فلورانس در خانواده ای ثروتمند متولد شد و تنها ۹ سال داشت که آهنگسازی را آغاز کرد. در ۱۹۱۵ نزد “پیزتی” که یکی از تاثیرگذارترین مدرسین ایتالیا در آن زمان بود، شروع به تحصیل آهنگسازی کرد. ” آلفردو کاسِلا” آهنگساز و پیانیست، از حامیان آغازین موسیقی او بود که آثار وی را در رپرتوار خود جای داد.

به علاوه تدسکو یک پیانیست موفق هم به شمار می رفت. در سال ۱۹۳۹ به سبب مسائل سیاسی خاص اروپا در آغاز جنگ دوم، با حمایت آرتور توسکانینی به آمریکا مهاجرت کرد و خیلی زود به عنوان آهنگساز فیلم مشغول به کار شد. با کمک یاشا هایفتز، به عنوان آهنگساز فیلم با متروگلدوین مایر قرارداد بست و در طی مدت ۱۵ سال در ساخت موسیقی حدود ۲۰۰ فیلم نقش داشت. تدسکو همچنین بر دیگر آهنگسازان برجسته فیلم چون هنری مانچینی، جری گلداسمیت، جان ویلیامز، آندره پروین و … تاثیرگذار بود.

ارتباط او با هالیوود دارای ابهام و چندگانگی است. هرچند بعدها تلاش کرد تا نفوذ هالیوود را بر آثار شخصی خود انکار کند، با این حال باور داشت که آن آثار به همان اندازه که اپرا بنیان اروپایی دارد، اساسا دارای فرم هنری آمریکایی بودند.

از آثار قابل توجه پیش از مهاجرت وی می توان از اپرای “La Mandragor” 1926 (که آغاز رویکرد تدسکو به متون ادبی بزرگ همچون اشعار آشیل، ویرژیل، جان کیتس، وردزورث، والت ویتمن، لورکا و به خصوص شکسپیر به عنوان منبع الهام موسیقی بود)، کنسرتو ویلن شماره ۲ (۱۹۳۱) به سفارش یاشا هایفتز، و کنسرتو گیتار شماره ۱ نام برد. تدسکو در ۷۲ سالگی در بورلی هیلز کالیفرنیا در گذشت.

یک دیدگاه

  • رامین منصفی
    ارسال شده در آبان ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱۱:۱۶ ب.ظ

    کامه راتا توانست اجرای عالی رو به نمایش در بیاره.وبه راستی اجرای چنین آثاری جای سپاس داره.
    به کیوان میرهادی و ارکستر کامه راتا تبریک میگم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

جمال الدین منبری پس از سالها سکوت به روی صحنه می رود

ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان و خوانندگی جمال الدین منبری و پوریا اخواص، ۱۶ اسفند ماه ۹۷ ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه در تالار وحدت به روی صحنه می رود. این برنامه آخرین کنسرت سال ۹۷ ارکستر ملی با رهبری شهبازیان خواهد بود.

موسیقی‌ فیلم در خدمت سینما یا نظام ستاره‌سازی؟ (II)

از موسیقی فیلم‌های ماندگار علیقلی در این دسته باید به نمونه عالی مدرسه موشها به کارگردانی محمدعلی طالبی و مرضیه برومند در سال ۱۳۶۴ اشاره کرد. با اینکه این فیلم بطور کامل موزیکال نبود. اما، ترانه‌ها جلوه و جذابیت خاصی به آن می‌داد. البته این خود به عنوان آغاز یک راه برای جذب مخاطب بود. مردم علاقه‌مند به شنیدن ترانه‌های شاد و موسیقی ریتمیک و ساده بودند و علیقلی به خوبی از پس این کار برآمده بود. شایان توجه است که ترانه‌های فیلم هیچ کدام نتوانستند شهرت و محبوبیت ترانه تیتراژ سریال تلویزیونی را تکرار کنند، اما در یک ساختار کلی مناسب کلیت فیلم بود.

از روزهای گذشته…

برای مسابقه گیتار کشوری

برای مسابقه گیتار کشوری

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در جریان اعلان یک مسابقه هنری قرار بگیرید و از خودتان بپرسید که شرکت در این نوع برنامه ها چقدر مفید است و چه ضرری دارد؟ اولین نکته منفی شاید برای همه ما این باشد که اگر برنده نشویم دیگران چه فکری می کنند و اگر قرار است اول نشویم بهتر است دورش را خط بکشیم.
علی رهبری و موسیقی صلح

علی رهبری و موسیقی صلح

علی رهبری امروزه یکی از مشهورترین موسیقیدانان ایران در سطح جهان است. سابقه رهبری بیشتر از ۱۲۰ ارکستر در کشورهای مختلف و مخصوصا” انتشار ۱۵۰ CD که بیش از ۳۵ CD و DVD آن توسط انتشارات Naxos به انتشار رسیده، جایگاه والایی را برای او فراهم کرده است(به غیر از علی رهبری و خواهرانش، رضا والی هم به تازگی اثری را با این انتشارات به بازار عرضه کرده است)
نگاهی به Rhapsody in blue

نگاهی به Rhapsody in blue

راپسودی آبی از مشهورترین کارهای George Gershwin می باشد که فقط طی پنج هفته در سال ۱۹۲۴ توسط این موسیقیدان بزرگ تهیه شده است. این کار زیبا به سفارش سرپرست یک گروه موسیقی – بنام پاول وایتمن (Paul Whiteman) در اواخر سال ۱۹۲۳ – برای اجرا در سالروز تولد آبراهام لینکلن ساخته شد.
بتهوون و Missa Solemnis- قسمت اول

بتهوون و Missa Solemnis- قسمت اول

لودویگ وان بتهوون به سال ۱۷۷۰، درشهر بن Bonn آلمان و در میان خانواده ای موسیقیدان متولد شد.پدرش موسیقیدان دربار بود و استعداد فراوان او در نواختن پیانو را از سنین بسیار پایین کشف کرد. لودویگ کوچک اولین کنسرت عمومی خود را در سن ۸ سالگی اجرا کرد. پدر وی نیز، مانند لئوپولد پدر موتزارت، درصدد بهره برداری از این استعداد فراوان بود.
ریختر، پیانیستی برای تمام دوران (I)

ریختر، پیانیستی برای تمام دوران (I)

اسویتوسلاو ریختر (Sviatoslav Teofilovich Richter) در آگوست سال ۱۹۱۵ از پدری آلمانی و مادری روس در شهر Zhytomyr شوروی سابق (اکراین امروزی) بدنیا آمد. وی را بعنوان یکی از برترین نوازندگان پیانو در قرن بیستم یاد میکنند. موزیکالیته و تکنیکی ستودنی و همچنین رپرتوار گسترده ای که داشت مورد شگفتی و تحسین همگان بود.
منتشری: صدا و سیما مقصر است

منتشری: صدا و سیما مقصر است

سی دی را که گوش دادم متوجه شدم که مواردی را نواخته است که حتی خود “پرویز” ننواخته است. این ثابت می کند که در دنیا بسته نیست یعنی ممکن است کسی بیاید و از همه ما بهتر بخواند. کسی نمی تواند بگویم که من خواننده ای هستم که از من کسی نمی تواند بهتر بخواند و چنین چیزی وجود ندارد.
موسیقی همان درد و رویا

موسیقی همان درد و رویا

نشانه‌های مشترک میان ما، همان درد و رویاست که در نقطه‌ای دور، خانه را جان داد و خاک را آهنگِ دیگر. دور از وطن، نَفَس مهار ندارد و زمین فرجامی تراژیک می‌گیرد و موسیقی می‌خواهد اعتراض از طبیعت جماعتی را عرضه کند که در خیابان امروز من پرسه می‌زند. تجربه‌ای که بیم و اضطراب را از گذشته آورد و از حال برد. و این همان خرق عادت است که از نظم اجتماعی دور شده و موسیقی ما را تنها گذاشته است. نتیجتا برای رهایی از این برزخ عمومی، تلاش جانکاه برای بازیابی موسیقی باید به‌دور از فردیتِ انضمامی باشد که در گرو تجدد آمرانه است و گاه هم در زیر لوای گفتمان مدرنیست ایرانی جا خوش می‌کند.
هم‌صدایی لحظه‌ها (IV)

هم‌صدایی لحظه‌ها (IV)

دگرگونی بسیار با اهمیتی در موسیقی جان کیج به ناچار او را به این نقطه رسانده بود. همان طور که پیش‌تر هم اشاره شد، جان کیج صدای غیرموسیقایی را به متن موسیقی خود راه داد و آن را با صدای موسیقایی برابر کرد. بدین ترتیب دست‌کم از زمان ساخته شدن قطعات برای پیانوی دستکاری شده کیج باید دریافته باشد که تنها راه ارتباط عمودی صداهای غیرموسیقایی با موسیقایی عاملی است که در هر دو مشترک باشد.
ملیحه شیدایی فر

ملیحه شیدایی فر

متولد ۱۳۶۴ تهران محقق صدا و موسیقی لیسانس علوم کامپیوتر [email protected]
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (VII)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (VII)

«صفوت می گوید: بداهه نوازی یکی از ویژگی های مهم در موسیقی ایرانی است. این ویژگی ابزاری در دست استاد در نوازندگی است، که آشنایی کاملی با موسیقی سنتی پیدا کرده است، چون بداهه نوازی فنی است که نوازنده استاد را قادر به اعمال تغییرات دلخواه در ملودی برحسب احساس خود نماید. بر اساس سنت، شاگرد مجبور است برای فراگیری کامل ردیف سال های متمادی وقت صرف نماید.