به بهانه کنسرت ارکستر کامه راتا در تالار وحدت (II) – گفتگوی هارمونیک Harmony Talk

به بهانه کنسرت ارکستر کامه راتا در تالار وحدت (II)

ماریو کاستلنو وُ تدسکو
ماریو کاستلنو وُ تدسکو
در هنگام مقایسه کلیه آثار پارت پس از ۱۹۷۶، یک تم بنیادین مشترک وجود دارد و آن امر ماورائی و الهی است. رویکرد پارت به مذهب، جلوه خاصی به خلوص و بی آلایشی نگاه هنرمندانه وی بخشیده است. بسیاری موسیقی پارت را گذار شنونده به “لحظه بیرون زمان” تعبیر کرده اند. از برجسته ترین آثار این دوره می توان به Fratres، Cantus In Memoriam Benjamin Britten و Tabula Rasa اشاره کرد.

جایگاه پارت در موسیقی معاصر بدون شک فراتر از مکاتب و سبک هاست و به سبب روح متعالی، کمال گرا و فرازنده آثارش، اساسا در مرتبه ای والاتر از دیگر جریان های موسیقی مدرن قرار می گیرد.

فرترس (Fratres)
از آثار شاخص پارت در سبک تینتینابولی، گستره ای وسیع از تنظیم ها را در تاریخچه خود داراست که رایج ترین آنها عبارتند از نسخه تنظیم شده برای ویلن، ارکستر زهی و پرکاشن، و همینطور ویلن و پیانو. نخستین نسخه فرترس در سال ۱۹۷۷ برای کوئینتت زهی و کوئینتت بادی نوشته شد و نسخه های بعدی به تدریج تا سال ۱۹۹۲ تنظیم شدند.

از لحاظ ساختاری، فرترس شامل مجموعه ای از سکانس آکوردها در میزان های ۷، ۹ و ۱۱ ضربی است که با یک موتیف پرکاشن تکرار شونده از هم جدا می شوند. سکانس آکوردها از یک الگوی آرام و شفاف پیروی می کنند. آکوردهای پیش برنده، بر روی دو خط باس با فواصل پنجم، همچون یک سرود روحانی ارکسترال، با حرکت تدریجی خود در هر تکرار، از لحاظ بافت هارمونیک غنی تر، و در گستره صوتی عمیق تر می شوند و پس از رسیدن به اوج، آرام آرام فروکش می کنند تا به سکون و آرامش برسند.

نسخه فرترس برای ویلن سولو، زهی ها و پرکاشن در سال ۱۹۹۲ نوشته شد. در اینجا ساز سولو در آغاز بر مبنای تفسیری از ماتریال اثر، آرپژنوازی می کند و در ادامه همراه با حرکت آرام و ژرف ارکستر، گاهی با حالتی متین و مکاشفه آمیز و گاه با انرژی و پر تنش، به بسط تم می پردازد. سرانجام با دور شدن تدریجی صداها، قطعه به یک سکوت نهایی ژرف اندیشانه فرو می رود.

ماریو کاستلنو وُ تدسکو (Mario Castelnuovo-Tedesco)
کاستلنو وُ تدسکو در آوریل ۱۸۹۵ در فلورانس در خانواده ای ثروتمند متولد شد و تنها ۹ سال داشت که آهنگسازی را آغاز کرد. در ۱۹۱۵ نزد “پیزتی” که یکی از تاثیرگذارترین مدرسین ایتالیا در آن زمان بود، شروع به تحصیل آهنگسازی کرد. ” آلفردو کاسِلا” آهنگساز و پیانیست، از حامیان آغازین موسیقی او بود که آثار وی را در رپرتوار خود جای داد.

به علاوه تدسکو یک پیانیست موفق هم به شمار می رفت. در سال ۱۹۳۹ به سبب مسائل سیاسی خاص اروپا در آغاز جنگ دوم، با حمایت آرتور توسکانینی به آمریکا مهاجرت کرد و خیلی زود به عنوان آهنگساز فیلم مشغول به کار شد. با کمک یاشا هایفتز، به عنوان آهنگساز فیلم با متروگلدوین مایر قرارداد بست و در طی مدت ۱۵ سال در ساخت موسیقی حدود ۲۰۰ فیلم نقش داشت. تدسکو همچنین بر دیگر آهنگسازان برجسته فیلم چون هنری مانچینی، جری گلداسمیت، جان ویلیامز، آندره پروین و … تاثیرگذار بود.

ارتباط او با هالیوود دارای ابهام و چندگانگی است. هرچند بعدها تلاش کرد تا نفوذ هالیوود را بر آثار شخصی خود انکار کند، با این حال باور داشت که آن آثار به همان اندازه که اپرا بنیان اروپایی دارد، اساسا دارای فرم هنری آمریکایی بودند.

از آثار قابل توجه پیش از مهاجرت وی می توان از اپرای “La Mandragor” 1926 (که آغاز رویکرد تدسکو به متون ادبی بزرگ همچون اشعار آشیل، ویرژیل، جان کیتس، وردزورث، والت ویتمن، لورکا و به خصوص شکسپیر به عنوان منبع الهام موسیقی بود)، کنسرتو ویلن شماره ۲ (۱۹۳۱) به سفارش یاشا هایفتز، و کنسرتو گیتار شماره ۱ نام برد. تدسکو در ۷۲ سالگی در بورلی هیلز کالیفرنیا در گذشت.

یک دیدگاه

  • رامین منصفی
    ارسال شده در آبان ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱۱:۱۶ ب.ظ

    کامه راتا توانست اجرای عالی رو به نمایش در بیاره.وبه راستی اجرای چنین آثاری جای سپاس داره.
    به کیوان میرهادی و ارکستر کامه راتا تبریک میگم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تار و پودِ نشانه (I)

تار و پود بیش از آن که یک آلبوم باشد یک نشانه است؛ نشانی از دشواری‌های یک راه نکوبیده و نپیموده در موسیقی کلاسیک ایرانی. با آن، حمید متبسم که پیش از این طبع خود را رویاروی بلندترین قله‌ی شعر حماسی فارسی (شاهنامه‌ی فردوسی در قطعه‌ی سیمرغ) آزموده بود، حالا به صرافت طبع‌آزمایی موسیقایی با یکی از بلندترین ستیغ‌های شعر غنائی فارسی (خسرو و شیرین نظامی) افتاده است. به این ترتیب مجموعه‌ی تار و پود بدل به نشان مسئله‌ی موسیقی ما با روایت داستانی شده است. سیمرغ را می‌توانستیم «یک تجربه‌ی منفرد» (یا نادر) بشماریم و بگذریم یا همچون یک راه تازه‌گشوده با آن برخورد کنیم و منتظر آنچه در تداوم راه پیش می‌آمد بمانیم. اما با آمدن تار و پود، هنگامی که کار از یک گذشت، به وادی مقایسه می‌رسیم و خواه‌ناخواه آنچه پیش‌تر مبهم بود آشکار می‌شود. موقعیت این مجموعه به‌عنوان دومین تلاش است که آن را نشانه می‌کند.

امامی: استقبال خوبی از برنامه ما در سوئیس شد

من علاقه زیادی به موسیقی قدیم ایران داشته ام و سعی کرده ام در حد توانم بر روی آن حوزه موسیقی کارکرده و بر روی موسیقی دوره قاجار و هم قبل از آن دوره مطالعات مختصری داشته ام و به طبع در آثارم از آن ها بهره می برده ام در این سال ها آلبوم های تولید کرده ایم با همراهی دوستانم مثل آلبوم برافشان و آلبوم چهار سو که با آهنگسازی دوست خوبم حمید شریفی بوده و همچنین آلبوم بزم ۲ با آهنگسازی دوستانم سعید کورد مافی و علی کاظمی که همه این آلبوم ها توسط انتشارات ماهور منتشر شده است و تمامی این آثار رویکردی که ما داشته ایم استفاده از امکانات بالقوه موسیقی قدیم ایران بوده است و اینکه این امکانات بالفعل کرده و امکاناتی نظیر فرم و دورها و متدهای متفاوتی که در آن موسیقی وجود داشته است و الان کمرنگ شده است و یا کمتر استفاده می شوده است. این امکانات در هر صورت به ما راهی را نشان می دهند که شاید از این طریق بتوان رنگ و بوی تازه از موسیقی ایران رو شنید، البته شاید! در هر صورت راهی است که می شود در بستر تاریخی اصالت ها را حفظ کرد و موسیقی گذشته را به این شکل منتقل کرد.

از روزهای گذشته…

دینا شور، ستاره دهه پنجاه

دینا شور، ستاره دهه پنجاه

دینا شور Dinah Shore، در زمره یکی از مهم ترین ستاره های موسیقی در دو دهه آغازین پخش برنامه های تلویزیونی در آمریکا بود. در حقیقت طی سالهای ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۳ شخصیت های تلویزیونی انگشت شماری به محبوبیت دینا پدیدار گشتند. در کنار آواز خواندن، حضور او سمبل شخصیتی پر انرژی و بشاش در دهه پنجاه بود.
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (VI)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (VI)

در فصل کنسرتهای سال ۱۰-۱۹۰۹ از راخمانینوف دعوت به عمل آمد تا برای نخستین بار به ایالات متحده امریکا قدم گذارد و در نقش پیانیست تکنواز و رهبر ارکستر مشتاقان را محظوظ سازد. در جریان این دعوت قرار بود راخمانینوف بیست کنسرت برگزار کند و ضمن آن کنسرتها در نقش رهبر ارکستر، با ارکستر سمفونیک شهرهای نیویورک و بوستون نیز برنامه هائی داشته باشد. راخمانینوف به این سفر نخستین خود به امریکا با شوق و امید فراوان می نگریست و به نظر می رسد که هیجان ناشی از چنین سفری در برانگیختن قدرت خلاقیت هنری او بس موثر افتاده بود. زیرا اندیشه های موسیقی بدیعی به وفور در ذهن او شکل می گرفت. نتیجه شکل گیری این اندیشه های بدیع موسیقی، سرانجام به صورت پیانو کنسرتوی شماره ۳ متجلی گشت که به نظر بسیاری از صاحب نظران عالم موسیقی، عالیترین اثر بزرگ و ارکسترال راخمانینوف شمرده می شود.
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (X)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (X)

پس از ارائه تم اصلی توسط سازهای زهی و بادی چوبی، ناگهان پیانو با چندین آکورد فورته قدم به صحنه گذاشته و زمینه را برای تکنوازی و هنرنمائی نسبتا طولانی خود فراهم ساخته و با الهام گیری از تم اصلی ارائه شده و همچنین تم گرم و بیانگری که پیانو در اوایل موومان اول معرفی نمود، بسیار پر احساس نواخته و زهی ها نیز به همراهی آن می پردازند.
فریبا جواهری: روحیه من به ماهور نمی خورد!

فریبا جواهری: روحیه من به ماهور نمی خورد!

متاسفانه شاگرد برجسته ای ندارم. راهی که به شاگردانم گفتم هیچکدام تا به آخر نرفته اند. به هر کس که گفتم عمل نکرد. من خودم تعلیم دیدم که دستانم سریع و چابک باشد، تعلیم دیدم که دستانم پرقدرت بنوازد یعنی اجرای عالی داشته باشم. مطلب داشتن نوازنده از اندیشه اش می آید اما پرقدرت نواختن و کارکردن با انگشتها نیاز به تعلیمات خاص دارد و مطالعه فراوان. به قول آقای دکتر صفوت که همیشه می گفت ژیمناستیک و کارهای آکروبات بازی کردن روی ساز را همه بلدند؛ اجرای پرقدرت و عالی مهم است.
روی اوربیسن، صدایی با نفوذ (III)

روی اوربیسن، صدایی با نفوذ (III)

اوربیسن به همراه کمپانی ضبط سان موفقیتهای نسبی به دست آورد و توانست وارد حلقه الویس پریسلی شود. تنها امتیازی که ضبط سان برای او داشت آن بود که برای خرید دوباره کالیداک بنفش خود پول کافی داشته باشد، اما به تدریج دست از همکاری با آنان کشید و ضبط آثارش را متوقف کرد. وی به سرتاسر تکزاس سفر کرد و برای ۷ ماه هیچ اجرایی نداشت. او اغلب در بحران شدید مالی بود و به خانواده و دوستان خود وابسته بود.
مرور کتاب «موتسارت؛ تصویر یک نابغه»

مرور کتاب «موتسارت؛ تصویر یک نابغه»

موتسارت افسانه‌ای، دردانه‌ی دنیای موسیقی را با نبوغ خارق‌العاده‌اش می‌شناسیم. حتا آنها که موسیقی‌اش را هم نشنیده‌اند احتمالا چیزکی از استعداد شگرف او به گوششان خورده. تصور ما را از این استعداد شگرف (و نیز خودِ مفهومِ نابغه‌ی درک نشده توسط مردم هم‌عصرش) زندگی‌نامه‌های رومانتیک قرن نوزدهمی و دنباله‌های قرن بیستمی‌شان به وجود آوردند و شاخ و برگ دادند. کتاب «موتسارت؛ تصویر یک نابغه» نوشته‌ی «نوربرت الیاس»، جامعه‌شناس برجسته اما راهی دیگر در واکاوی زندگی موتسارت در پیش می‌گیرد؛ پرسش جامعه‌شناسانه از نبوغ.
نوازنده و تمرین (III)

نوازنده و تمرین (III)

۱۱- قطعات با چه سطح تکنیکی را برای تمرین و نواختن انتخاب کنیم؟
نوازنده همواره بایستی در سه سطح مختلف تکنیکی قطعاتی را انتخاب کرده و بنوازد :
ستایشگری نیچه ای و شوپنهاوری در موسیقی (II)

ستایشگری نیچه ای و شوپنهاوری در موسیقی (II)

آشنایی نیچه با موسیقی به دوران کودکی او بر می گردد. او دوستی داشت که خانه آنها مرکز فعالیت موسیقی بود و مندلسون آهنگساز بسیار به آنجا رفت وآمد داشت. دوستی نیچه با این پسر اولین رویارویی او با موسیقی را پدید آورد. نیچه تا قبل از دوران جوانی نوازنده ای ماهر در پیانو بود و آهنگسازی نیز می نمود. در همین دوران او قطعه ای برای ارکستر و گروه کر نوشت که شعر آنرا سالومه، دختر دلخواهش سروده بود. می شود گفت اولین فعالیت خلاقانه نیچه در موسیقی ظهور کرد و این فعالیت تا ۱۹۰۰ که در اثر سیفلیس درگذشت همراه او بود چرا که در سالهای واپسین عمر خود که به طرز مشهودی درگیر جنون شده بود باز هم با اشتیاق و انرژی بسیار با پیانو بداهه نوازی می کرد.
دو خبر

دو خبر

جامعه موسیقی در ماتم Darrell Abbott : تماشاگران مشتاق نمی توانستند آنچه را میبینند باور کنند! شب چهارشنبه گذشته در یک کنسرت گروه Damageplan در اوهایو مردی بر روی صحنه پرید و در اقدامی که به نظر تماشاگران بخشی از برنامه بود گلوله ای به سر دایم بگ دارل (Dimebag Darrell Abbott) شلیک کرد.
کامکارها در فستیوال موسیقی «بارانا»

کامکارها در فستیوال موسیقی «بارانا»

گروه موسیقی «کامکارها» پنجشنبه ۲۱ مرداد ماه در اولین روز از برگزاری نخستین فستیوال موسیقی «بارانا» تازه ترین کنسرت خود را در محوطه کاخ نیاوران و در دو بخش فارسی و کردی اجرا می کنند. در بخش اول کنسرت که به زبان فارسی برای علاقه مندان اجرا می شود گروه قطعات «در طرب هوای تو» با شعر مولانا و ملودی اردشیر کامکار، «غم هجران» با شعر حافظ و اهنگسازی پشنگ کامکار، «حجاب چهره جان» با شعر حافظ و آهنگسازی پشنگ کامکار و «منظومه مولانا» با شعر مولانا و آهنگسازی هوشنگ کامکار برای علاقه مندان اجرا می کند.