به بهانه کنسرت ارکستر کامه راتا در تالار وحدت (II)

ماریو کاستلنو وُ تدسکو
ماریو کاستلنو وُ تدسکو
در هنگام مقایسه کلیه آثار پارت پس از ۱۹۷۶، یک تم بنیادین مشترک وجود دارد و آن امر ماورائی و الهی است. رویکرد پارت به مذهب، جلوه خاصی به خلوص و بی آلایشی نگاه هنرمندانه وی بخشیده است. بسیاری موسیقی پارت را گذار شنونده به “لحظه بیرون زمان” تعبیر کرده اند. از برجسته ترین آثار این دوره می توان به Fratres، Cantus In Memoriam Benjamin Britten و Tabula Rasa اشاره کرد.

جایگاه پارت در موسیقی معاصر بدون شک فراتر از مکاتب و سبک هاست و به سبب روح متعالی، کمال گرا و فرازنده آثارش، اساسا در مرتبه ای والاتر از دیگر جریان های موسیقی مدرن قرار می گیرد.

فرترس (Fratres)
از آثار شاخص پارت در سبک تینتینابولی، گستره ای وسیع از تنظیم ها را در تاریخچه خود داراست که رایج ترین آنها عبارتند از نسخه تنظیم شده برای ویلن، ارکستر زهی و پرکاشن، و همینطور ویلن و پیانو. نخستین نسخه فرترس در سال ۱۹۷۷ برای کوئینتت زهی و کوئینتت بادی نوشته شد و نسخه های بعدی به تدریج تا سال ۱۹۹۲ تنظیم شدند.

از لحاظ ساختاری، فرترس شامل مجموعه ای از سکانس آکوردها در میزان های ۷، ۹ و ۱۱ ضربی است که با یک موتیف پرکاشن تکرار شونده از هم جدا می شوند. سکانس آکوردها از یک الگوی آرام و شفاف پیروی می کنند. آکوردهای پیش برنده، بر روی دو خط باس با فواصل پنجم، همچون یک سرود روحانی ارکسترال، با حرکت تدریجی خود در هر تکرار، از لحاظ بافت هارمونیک غنی تر، و در گستره صوتی عمیق تر می شوند و پس از رسیدن به اوج، آرام آرام فروکش می کنند تا به سکون و آرامش برسند.

نسخه فرترس برای ویلن سولو، زهی ها و پرکاشن در سال ۱۹۹۲ نوشته شد. در اینجا ساز سولو در آغاز بر مبنای تفسیری از ماتریال اثر، آرپژنوازی می کند و در ادامه همراه با حرکت آرام و ژرف ارکستر، گاهی با حالتی متین و مکاشفه آمیز و گاه با انرژی و پر تنش، به بسط تم می پردازد. سرانجام با دور شدن تدریجی صداها، قطعه به یک سکوت نهایی ژرف اندیشانه فرو می رود.

ماریو کاستلنو وُ تدسکو (Mario Castelnuovo-Tedesco)
کاستلنو وُ تدسکو در آوریل ۱۸۹۵ در فلورانس در خانواده ای ثروتمند متولد شد و تنها ۹ سال داشت که آهنگسازی را آغاز کرد. در ۱۹۱۵ نزد “پیزتی” که یکی از تاثیرگذارترین مدرسین ایتالیا در آن زمان بود، شروع به تحصیل آهنگسازی کرد. ” آلفردو کاسِلا” آهنگساز و پیانیست، از حامیان آغازین موسیقی او بود که آثار وی را در رپرتوار خود جای داد.

به علاوه تدسکو یک پیانیست موفق هم به شمار می رفت. در سال ۱۹۳۹ به سبب مسائل سیاسی خاص اروپا در آغاز جنگ دوم، با حمایت آرتور توسکانینی به آمریکا مهاجرت کرد و خیلی زود به عنوان آهنگساز فیلم مشغول به کار شد. با کمک یاشا هایفتز، به عنوان آهنگساز فیلم با متروگلدوین مایر قرارداد بست و در طی مدت ۱۵ سال در ساخت موسیقی حدود ۲۰۰ فیلم نقش داشت. تدسکو همچنین بر دیگر آهنگسازان برجسته فیلم چون هنری مانچینی، جری گلداسمیت، جان ویلیامز، آندره پروین و … تاثیرگذار بود.

ارتباط او با هالیوود دارای ابهام و چندگانگی است. هرچند بعدها تلاش کرد تا نفوذ هالیوود را بر آثار شخصی خود انکار کند، با این حال باور داشت که آن آثار به همان اندازه که اپرا بنیان اروپایی دارد، اساسا دارای فرم هنری آمریکایی بودند.

از آثار قابل توجه پیش از مهاجرت وی می توان از اپرای “La Mandragor” 1926 (که آغاز رویکرد تدسکو به متون ادبی بزرگ همچون اشعار آشیل، ویرژیل، جان کیتس، وردزورث، والت ویتمن، لورکا و به خصوص شکسپیر به عنوان منبع الهام موسیقی بود)، کنسرتو ویلن شماره ۲ (۱۹۳۱) به سفارش یاشا هایفتز، و کنسرتو گیتار شماره ۱ نام برد. تدسکو در ۷۲ سالگی در بورلی هیلز کالیفرنیا در گذشت.

یک دیدگاه

  • رامین منصفی
    ارسال شده در آبان ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱۱:۱۶ ب.ظ

    کامه راتا توانست اجرای عالی رو به نمایش در بیاره.وبه راستی اجرای چنین آثاری جای سپاس داره.
    به کیوان میرهادی و ارکستر کامه راتا تبریک میگم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

صادقی: محمد نوری تکرار ناشدنی و خاص است

فقط به مسیری که از گذشته استاد نوری طی کرده اند نگاهی بیندازیم، خودش یک درس بزرگ می تواند باشد. امیدوارم شاگردان ایشان هم بتوانند در این مسیر قدم بردارند و راه درست را تشخیص بدهند. شیوه تدریس استاد هم پرداختن به تکنیک های خاص آواز کلاسیک بوده است، در حقیقت کار کردن در ابعاد تنفسی، بیانی و رزونانسی که مهمترین ویژگی های یک خواننده خوب به حساب می آید؛ روی این مباحث کار جدی می کردند و کمتر به مقوله خواندن ترانه در کلاس می پرداختند و باورشان بر این بود که اگر کسی می خواهد خواننده قابلی بشود چه کلاسیک و چه پاپ، می بایست از پروسه تکنیک آواز کلاسیک وارد بشود تا بتواند آواز کلاسیک یا یک پاپ فاخر و درخشان را ارائه کند. شاگردانی هم که کار تدریس آواز کرده اند مثل خود بنده همه تحت تاثیر همین شیوه آموزشی بوده ایم و الحق خودمان را مدیون محبت های بی دریغ ایشان می دانیم تا همیشه.

چاهیان: به گویش کُرمانجی پایند بودم

اگر بخواهم توضیحاتی را در ارتباط با بخش آهنگسازی خدمت شما عرض کنم باید بگویم که به هر حال قرار بود من اثری را آهنگسازی کنم که براساس موسیقی شمال خراسان باشد، بنابراین باید بعد از آوانویسی و تجزیه و تحلیل موسیقی آن منطقه، عناصر ساختاری مورد نیاز برای ساخت یک اثر را هم بررسی می کردم که این عناصر ساختاری شامل موارد بی شماری هستند که تعدادی از آن ها را عرض می کنم؛ یکی این که من باید ویژگی های موسیقیایی نغمات را از منظر جملات، موتیف های آوازی، الگوهای کشش، ریتم و متر بین عناصر سازنده جملات، تکنیک های آوازی، سیر حرکت ملودیک و دیگر عناصر را بررسی می کردم؛ مورد دیگر آن بود که چگونه تم های موسیقی شمال خراسان را استفاده کنم و آن ها را گسترش دهم و نکته بعدی این است که فرم قطعه باید در ارتباط با ساختار روایی نغمات شکل می گرفت و باید این موارد در درون مایه نغمات بررسی می شد.

از روزهای گذشته…

گروه ریمونز (I)

گروه ریمونز (I)

ریمونز یا ریمون ها (Ramones) یک گروه مشهور راک آمریکایی هستند که بیشتر به عنوان اولین گروه پانک راک شناخته شده اند. این گروه در منطقه ای در سال ۱۹۷۴ در تپه های جنگلی (Forest Hills, Queens) در نیویورک به وجود آمد. تمامی اعضای گروه، نام ریمون را به جای نام فامیل خود برگزیدند! آنها به مدت ۲۲ سال و بدون وقفه در حدود ۲۲۶۳ کنسرت برگزار کردند. در سال ۱۹۹۶ بعد از شرکت در جشنواره موسیقی لولاپالوزا (Lollapalooza)، گروه آخرین کنسرت خود را به مناسبت جدایی اعضا از یکدیگر اجرا کرد. در مدت این هشت سال جدایی، سه تن از بنیانگذاران گروه؛ جوی ریمون (Joey Ramone) خواننده، جانی ریمون (Johnny Ramone) گیتاریست و دی دی ریمون (Dee Dee Ramone) بیس نواز، فوت کردند.
درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (II)

درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (II)

در مکتب هنرستان موسیقی ملی، (بنیان گذار روح الله خالقی ۱۳۲۸ هـ. ش) نت نویسی، برای امکان نقل آسان به هنرجویان مبتدی، بر پایه «ساده نویسی» قرار گرفت؛ در نوشته های آن مکتب غیر از میزان های دو ضربی، سه ضربی، شش ضربی و به ندرت چهار ضربی، وزن های دیگری مشاهده نمی شود؛ گویا موسیقی ایرانی محدود به این چهار نوعِ وزن است. سعی بر این بود که هر نوع آهنگی با هر وزن پیچیده موسیقایی در یکی از این میزان ها چپانده شود. که البته با توجه دقیق به عمل موسیقی ایرانی مورد تائید قرار نمی گیرد. در موسیقی ایرانی شش ضربی ها همه ۳+۳ نیستند و علاوه براین وزن های مفصل و پیچیده وجود دارد که همه ساده نویسی شده اند.
موسیقی و سیاست

موسیقی و سیاست

خیلی به ذهن خود فشار نیاورید! هیچ شباهتی میان موسیقی و سیاست وجود ندارد. اگر بخواهیم ویژگی های موسیقی و ویژگی های سیاست را بازگو کنیم و این دو را مقایسه هم کار بیهوده ای انجام داده ایم. اما چه چیزی باعث میشود به موسیقی و سیاست بپردازیم؟
بالشتک نوین (III)

بالشتک نوین (III)

در ابتدا ممکن است که نوازنده با این موقعیت کنار آمده و با کمی فشار بر بدن خود این مشکلات را در روند تکرار و عادی سازی بر طرف شده تلقی نماید اما به مرور زمان بر اثر عدم انطباق لازم بالشتک (shoulder rest) را با بدن، آسیب های جسمی بروز نموده و در نتیجه با توجه به آسیب های احتمالی بر اندام و تحمل آن شاید به کیفیت دلخواه در نوازندگی دست نیافته و آنگونه برداشت شود که اشکالات نوازندگی او به دلایل دیگری همچون ناتوانی هوشی و یا استعداد او باشد که در نهایت می تواند باعث ترک دنیای نوازندگی شود.
ملودی، همراهی و هارمونی

ملودی، همراهی و هارمونی

در این نوشته سعی می کنیم بطور خلاصه معنی اصطلاح های متداولی مانند ملودی، همراهی و هارمونی را تشریح کنیم.
بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (I)

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (I)

«ابونصر طرخان ابن محمد فارابی» را «معلم ثانی» لقب داده‌اند (به تعقیب ارسطو که معلم نخست بود) که یعنی ارسطوگراترین متفکر دوره‌ی خودش بوده است. اندیشه‌ی موسیقایی فارابی نیز در بعضی دیدگاه‌ها بی نصیب از تاثیر اندیشه‌های یونانی نمانده تا حدی که برخی آرا و اندیشه‌های موسیقی‌شناسانه‌ی او را تنها ترجمانی از آرای موجود در نوشته‌های نظریه‌پردازان موسیقی یونانی می‌دانند:
” Let It Be” اثر مک کارتنی (II)

” Let It Be” اثر مک کارتنی (II)

در ۲۶ ماه مارس سال ۱۹۷۰، فیل اسپکتور (Phil Spector) – تهیه کننده و آهنگساز – ترانه مذکور را برای آلبوم ” Let It Be” مجددا تنظیم نموده و در آن تغییراتی نسبت به نسخه تک آهنگ اعمال نمود. از جمله اینکه دو اجرای مختلف تک نوازی گیتار به طور همزمان در آن گنجانده شد و در انتهای ترانه جمله ” There will be an answer” به جای یک بار دو بار تکرار می گردید. اجرای قدیمی این ترانه در آلبوم Anthology 3 که در ۲۸ اکتبر سال ۱۹۹۶ روانه بازار شد، مجددا به گوش رسید.
امشب و فردا شب کوارتت شهرزاد به روی صحنه می رود

امشب و فردا شب کوارتت شهرزاد به روی صحنه می رود

امشب و فردا شب کوارتت شهرزاد در این کنسرت منتخبی از آثار محمدسعید شریفیان همچون فانتزی برای پیانو، تصاویر روستایی، کوارتت زهی، شب دریای موج برای سولوی ویولن – نکتورن برای فلوت و پیانو و ۴ قطعه گرگانی را اجرا خواهد کرد.
گزارش جلسه پانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه پانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

نقد فمینیستی (و البته بعضی گرایش‌های دیگر در نقد نیز) هراسی از آن ندارد که به جای جهانشمول دیدن معیارهای ارزیابی هنرهای زیبا و آثار مرجعی که مصداق‌های ارزیابی و بسترهای عینی آن را شکل می‌دهند، آنها را آفریده‌ی گرایش‌های «مرد سفیدپوست اروپایی» بداند و به جست‌وجوی علل حذف گرایش بخش‌های بزرگی از جمعیت جهان (به‌ویژه غیبت زنان و زنانگی در تعیین آثار مرجع) در آن بپردازد.
موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (IX)

موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (IX)

به همین ترتیب، درایه‌هایی مانند «امپرسیونیسم» و «اکسپرسیونیسم» سَبک هستند، عناوینی مثل «دوازده‌تنی»یا «لایتموتیف»اصطلاحات فنی مرتبط با یک سبک یا روش یک آهنگساز، و مدخل‌هایی مانند «موسیقی نظامی»، «موسیقی عاشقانه» و «موسیقی سَبُک» گونه‌های موسیقایی (۳۰).