گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

گفتگو با عمر زیاد قانون‌نواز عراقی (I)

نوشته ای که پیش رو دارید گفتگویی است که توسط مژگان محمدحسینی (نوازنده قانون) در حاشیه برگزاری کارگاه”نوازندگی قانون” در تهران با استاد این کارگاه «عمر زیاد حکمت» قانون نواز برجسته‌ی اهل عراق، انجام شده است. این کارگاه در شهریورماه گذشته به همت “میثاق نامی” (نوازنده قانون) برگزار شده است. محور این گفتگوی کوتاه وضعیت موسیقی و نوازندگی در کشورهایی است که در آنها ساز قانون جزو سازهای اصلی ارکستر به شمار می رود و نقش مهمی را در موسیقی شان ایفا می‌کند.

نوشته ای که پیش رو دارید گفتگویی است که توسط مژگان محمدحسینی (نوازنده قانون) در حاشیه برگزاری کارگاه”نوازندگی قانون” در تهران با استاد این کارگاه «عمر زیاد حکمت» قانون نواز برجسته‌ی اهل عراق، انجام شده است. این کارگاه در شهریورماه گذشته به همت “میثاق نامی” (نوازنده قانون) برگزار شده است. محور این گفتگوی کوتاه وضعیت موسیقی و نوازندگی در کشورهایی است که در آنها ساز قانون جزو سازهای اصلی ارکستر به شمار می رود و نقش مهمی را در موسیقی شان ایفا می‌کند.

وضعیت موسیقی و موسیقیدان ها به طور کلی در سطح جامعه، از نظر کیفیت کار و تحصیل در کشورهای عراق، مصر و ترکیه در حال حاضر چگونه است؟

– امروزه، در کشور عراق، در مقایسه با سالهای گذشته، حمایت کمتری از موسیقی و موسیقیدان ها صورت می گیرد و این به دلیل وضعیت اضطراری این کشور است. دولت، بودجه کافی برای هنر و فعالیت های هنری تخصیص نمی دهد. سالنهای کنسرت و تئاتر به سختی در اختیار هنرمندان قرار می گیرند و تعداد آنها انگشت شمار است. برای مثال در بغداد فقط یک سالن کنسرت وجود دارد. در نظام سابق با تمام کاستی ها و معایبی که داشت موسیقیدان ها از طرف دولت بیشتر حمایت می شدند. موسیقیدانها در این کشور امروزه با مشکلات عدیده ای روبه رو هستند و این وظیفه ی ماست که این دیوار را بشکنیم و عرصه را باز تر کنیم.

ما فقط به خودمان تکیه داریم، نه به وزارت فرهنگ و نه ارگان های دولتی تا بتوانیم رسالت هنری خود را در داخل و خارج از کشور داشته باشیم. در مورد وضعیت موسیقی در کشور مصر نیز باید بگویم در واقع مصر کشور هنر هاست؛ کشوری که همواره هنرمندان را در تمامی عرصه ها حمایت می کند. برای مثال در مصر هر کودکی که یادگیری موسیقی را آغاز کند، به مجرد شروع آن، از خانواده گرفته تا ارگان های لازم و دولت، همگی او را حمایت می‌کنند، چرا که آنها به فرهنگ و اعتلای آن علاقه مندند.

با اینحال متاسفانه بعد از انقلاب مصر تغییراتی ایجاد شده، هزینه های زندگی بالاتر رفته و وضعیت نابسامان سیاسی و اقتصادی تاثیر خود را بر فشارهای وارد شده بر زندگی عموم مردم جامعه گذاشته است. اما فعالیت ها در عرصه موسیقی همچنان ادامه دارد و وضعیت هنر به آرامی رو به بهبود است و همچنین جای بسی خرسندی است که ساختار حکومتی در راستا و همگام با هنر موسیقی قدم بر می دارد و به پیشرفت آن نیز کمک می کند… و اما در مورد ترکیه، به جرأت می توانیم بگویم “موسسه موسیقی ترکیه” چرا که آنها مکتب خاصی را در موسیقی پایه گذاری کرده اند و به طورموفقیت آمیز و تاثیر گذاری توانسته اند موسیقی شرق و غرب را ترکیب کنند.

در تمامی اقشار جامعه، تلاش و ذوق برای یادگیری موسیقی در این کشور وجود دارد. حتی من در ویدیویی دیدم که رئیس جمهور این مملکت هم، آواز می خواند. به طور کلی موسیقی در تمام سطوح جریان دارد، از حکومت تا مردم و از گذشته تا به امروز. موفقیت ترک ها در این بوده که به خوبی توانسته اند موسیقی شرق و غرب را به خوبی بشناسند و بعد از آنکه ارتباط خوبی با موسیقی غرب گرفتند، آن را با فرهنگ خودشان ترکیب کنند.

در واقع مدرنیته را برای خود بومی کرده اند و به همین دلیل موسیقی آنها فراگیر تر شده است، موسیقی علیرغم هم‌ریشه بودن ها و شباهت ها تفاوتهای محتوایی در این سه کشور دارد. برای نمونه مقام هایی در عراق و موسیقی این کشور وجود دارند که نه در ترکیه و نه در مصر موجود است و به طور کلی موسیقی در هر یک رنگ، حس و حالت و ویژگی های خاص خود را دارد.

گفتگوی هارمونیک

مجله آنلاین «گفتگوی هارمونیک» در سال ۱۳۸۲، به عنوان اولین وبلاگ تخصصی و مستقل موسیقی آغاز به کار کرد. وب سایت «گفتگوی هارمونیک»، امروز قدیمی ترین مجله آنلاین موسیقی فارسی محسوب می شود که به صورت روزانه به روزرسانی می شود.

۱ نظر

بیشتر بحث شده است