گفتگو با عمر زیاد قانون‌نواز عراقی (III)

گوگسل باکتاگیر (Baktagir Göksel) هم نوازنده ی بسیار عالی و نیز آهنگساز فوق العاده خوبی است. همچنین افرادی مثل آیتاچ دوگان (Doğan Aytaç) (که شیوه و سبک متفاوت خود را در نوازندگی آرپژ ها و نحوه ی بازی کردن با مضراب دارد( از دیگر قانون نوازان برجسته‌ی ترک می توان از هلیل کارادومان (Halil Karaduman)، طاهیر آیدوغدو (TahirAydoğdu) و هاکان گنگور (hakangüngör) نام برد.

نظرتان درباره‌ی موسیقی ایرانی و شیوه‌ی قانون نوازی در ایران چیست؟
این شیوه بسیار خوب و متمایز است و با بقیه ی مکاتب نام برده شده تفاوت دارد؛ این شیوه بر پایه‌ی مایه های مشخصی استوار شده است. افرادی که من در این کارگاه دیدم، همگی سطح خوبی داشتند و در شیوه نوازندگی ایرانی بسیار عالی بودند و من تنها تکنیک هایی از شیوه نوازندگی سبک ترکی را به آنها آموزش دادم. مطمئنم که ایران در سالهای نه چندان دور پایگاه مهمی می شود برای قانون و قانون نوازی و نسل های زیادی را در این رشته پرورش خواهد داد.

در مورد خود ساز قانون هم برایمان بگویید. ساختار قانون چه پیشرفت هایی کرده و به نظر شما نقاط ضعف فعلی در کجاست؟
ساز قانون و صنعت ساخت آن سه نوع است: ۱- قانون عربی: عراق و مصر و سوریه (که تقریبا ساختار آنها شبیه هم هستند) ۲- قانون ایرانی: دارای شباهت های بسیاری با ساختار قانون عربی دارد اما با پرده گردان های متفاوت که به صورت ریلی تعبیه می شوند و همچنین تفاوت در حجم ساز نیز دارد. ۳- قانون ترکیه با دو مورد قبلی بسیار تفاوت دارد؛ هم از نظر صنعت، هم پرده گردان ها و هم صدا. قانون ترکی، صدای زیرتری نسبت به قانون عربی دارد. در مجموع می‌توانم بگویم سازهای ترکی پیشرفته ترین نوع قانون هستند. هم از نظر مواد اولیه ای که استفاده می شود و هم صنعت و ساخت. همچنین فواصل بین پرده گردان های آن نیز متفاوت است. با تمام احترامی که برای سبک های دیگر قائل هستیم باید اعتراف کرد استایل نوازندگی ترکی هم خیلی پیشرفته تر است و این به عقیده ی من به دلیل آشنایی با غرب و اضافه کردن تمرین ها، اتود ها و ملودی های مفید و خاص برای این ساز است.

از فرصتی که در اختیارم قرار دادید سپاسگزارم… و حرف آخر:
آرزو دارم که موسیقی در کشورهایی که در جوامع آنها فعالیت در این عرصه با بحران و مشکلات روبه رو هست، به زودی آزادی و رشد پیدا کند، و در همه ی جهان موسیقی جریان داشته باشد، چرا که موسیقی زبان صلح است.

(با سپاس از سعید یعقوبیان که در محقق شدن این گفتگو همراهمان بود)

* بخشی از فعالیتهای هنری عمر زیاد:
تقدیر در جشنواره موسیقی “قاهره” به عنوان “نوازنده برتر” سال ۱۹۹۸
حضور درکلاس استاد “نصیر شمه” در قاهره ی مصر جهت گذراندن دوره تکمیلی موسیقی سال ۲۰۰۶ و نیز حضور در گروه نصیر شمه.
همکاری با ارکستر بزرگ کلاسیک شرق ابوظبی درامارات سال ۲۰۰۸
همکاری با ارکستر سلطنتی عمان سال ۲۰۱۰
کسب دیپلم موسیقی سال ۲۰۱۲
گذراندن دوره و تکنیکهای نوازندگی قانون به سبک ترکی نزد استاد آیتا چدوگان در کشور ترکیه
حضور در جشنواره کشور مغرب به همراه گروه “اِنانا” از کشور عراق سال ۲۰۱۵
شرکت در جشنواره موسیقی در کشور الجزایر سال ۲۰۱۵
برگزاری ورکشاپ های متعدد از جمله در کشور الجزایر سال ۲۰۱۵

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «بوم خیال»

اگر اجرای موسیقی آوازیِ مو به مو مبتنی بر بلوک‌بندی و جمله‌بندی و ساختار خرد و کلان ردیف‌ها را یک سرِ طیف، و موسیقی آوازیِ آهنگسازی‌شده را، که شاید از ماحضر موسیقی کلاسیک ایرانی تنها اشل‌هایِ صوتیِ مدها را در خود داشته باشد و تمام دیگر عناصرش (از الگوهای ملودیک و ریتمیک گرفته تا نحوه و روند تغییر مدها، فرم و غیره) از چشمه‌ی خلاقیتِ سازنده/نوازنده‌اش جوشیده، سرِ دیگرِ طیفِ آن سنتی بدانیم که در قرن اخیر بداهه‌نوازی نام گرفته است، پنج تکه تکنوازیِ مجملِ صائب کاکاوند در «بوم خیال» را باید جایی نزدیک به پایانه‌ی نخستِ طیف در نظر گرفت.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XV)

در واقع، هم او است که شایع کرد «دستگاه ماهور» همان «گام ماژور» غربی است. در دستور تار اولین تعریف از موسیقی ایرانی در مورد آواز ماهور است:

از روزهای گذشته…

مرور آلبوم «انجمن فلوت ایران ۱»

مرور آلبوم «انجمن فلوت ایران ۱»

عطر همکاری دانشگاهی نخستین چیزی است که از آلبومی با نام یک انجمن تخصصی به مشام می‌رسد. استادی دلسوز، انجمن تخصصی ساز و یک کنکور استاندارد را پایه‌گذاری کرده، دانشجویی با استعداد و کوشا در آن برگزیده شده، بعضی استادان دانشگاه برای اجرا قطعاتی تصنیف و به برگزیده اهدا کرده‌اند و در نهایت جایزه‌اش را که ضبط یک آلبوم بوده دانشگاه -از طریق موسسه‌ای که گویا خاص نشر آثار دانشجویی به راه انداخته- منتشر کرده است.
بچه‌ها بیایید به موسیقی فکر کنیم… (III)

بچه‌ها بیایید به موسیقی فکر کنیم… (III)

آموختن دستگاه‌ها از شناسایی نام‌ها آغاز می‌شود. گوینده نام‌ها را یک به یک می‌گوید و سپس مانند قبل، با پرسش‌هایی به بچه‌ها کمک می‌کند یادگیری خود را بیازمایند. جالب این است که نام‌های نادرست دستگاه‌ها همگی نام‌‌هایی است که در کاربردهای دیگر درست است؛ مانند: ابوموسی، هما و … در شیار ۸ اشارات کوتاهی به فرم در موسیقی دیده می‌شود.
دیدگاه افلاطون و فیثاغورث در باب موسیقی (IV)

دیدگاه افلاطون و فیثاغورث در باب موسیقی (IV)

از نظر افلاطون آنها به مسائل اساسی نمی پرداختند و بیشتر در پی یافتن تناسب عددی اجزاء آهنگ ها و نتها بودند. “در کتاب جمهور که روایت شخصی سیسرو نویسنده رومی از کتاب جمهور افلاطون است آمده: انسان های با استعداد به وسیله سازهای سیمی یا با صدای خودشان تقلید را از صدای کیهانی انجام می دهند. اما صدای کیهانی یا موسیقی افلاک، که بر اثر چرخش سیاره ها به وجود می آید، آنچنان عظیم و بلند است که گوش انسان قادر به شنیدن آنها به طور کامل نیست. هم چنان که شما نمی توانید برای دیدن خورشید به طور کامل به آن خیره شوید.” (رحمانیان، ۱۳۹۰: ۲۷)
نگاهی به سبکهای موسیقی – رمانتیک

نگاهی به سبکهای موسیقی – رمانتیک

هنرمندان این دوره هنری اغلب در درگیریهای زندگی خصوصی خودشون غرق می شدند و به جایی میرسیدند که به رویا و خیال پناه می آوردند و در این میان هنری که از آنها خلق می شد هنری بود که واقعی نبود و به دنیای رویاها تعلق داشت.
تار مرد (I)

تار مرد (I)

نوشته ای که پیش رو دارید شش ماه پس از تاسیس روزنامه اطلاعات در تاریخ دوم آذر ماه سال ۱۳۰۵ منتشر شده است. این نوشته درگذشت استاد بزرگ موسیقی ایرانی، غلامحسین درویش را خبر می دهد و در کنار آن به شرحی از ناملایمات زمانه در عصری که درویش خان می زیسته اشاره دارد.*
مارتا آرگریچ، پیانیستی از آرژانتین

مارتا آرگریچ، پیانیستی از آرژانتین

مارتا آرگریچ (Martha Argerich) در بوینوس آیرس، آرژانتین متولد شد. از سن پنج سالگی آموختن پیانو را نزد Vicenzo Scaramuzza آغاز کرد. در ۱۹۵۵ او همراه با خوانواده اش به اروپا رفت و تحت تعلیم فردریک گولدا (Friedrich Gulda) قرار گرفت؛ همچنین از دیگر آموزگاران او نیکیتا ماگالوف (Nikita Magaloff) و استفان اسکناس (Stefan Askenase) بودند.
داوودیان: وقت است را برای صدای شجریان نوشتم

داوودیان: وقت است را برای صدای شجریان نوشتم

این سئوال را پرسیدم به این دلیل که کنسرتو فرمی خاص است که میتواند تواناییهای آهنگسازی و موسیقایی زیادتری داشته باشد نسبت به فرم های دیگر. یک تصور عمومی هست در موسیقیدانان که اعتقاد دارند، کاملترین فرم سمفونی است ولی به اعتقاد من کنسرتو کاملترین فرم است، چراکه هم امکانات موسیقایی سمفونیک و هم امکانات موسیقایی تکنوازی در آن وجود دارد.
حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (III)

حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (III)

ارکستر بزرگ رادیو تلویزیون ملی ایران که توسط رهبران مختلفی از جمله فریدون ناصری، مرتضی حنانه و در آخر فرهاد فخرالدینی در سازمان صدا و سیمای آن زمان مشغول به فعالیت بود، حضور تقریبی ۴% از بانوان نوازنده را در دوره ی فعالیتش از سال ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۸ (که رهبری آن به محمد شمس رسید) ثبت می کند.
“رازهای” استرادیواری (X)

“رازهای” استرادیواری (X)

اگر عریض ترین قسمت ساز در قسمت پائین را (V-Z) تقسیم بر ۵ کنیم و حاصل را در عدد ۹ ضرب نماییم، ارتفاع یا طول (H-I) بدست می آید. بنابراین ۷/۳۶۲=۹*۵-۵/۲۰۱ برابر است با ۹ انس در واحد کرمونایی. حال اگر عریض ترین قسمت ساز در قسمت بالا را تقسیم بر چهار کنیم و سپس عدد حاصل را در عدد ۹ ضرب کنیم مجدداً ارتفاع یا طول (H-I) بدست خواهد آمد؛ بنابراین چنین میشود: ۷/۳۶۲=۹*۴-mm2/161. در ویلن ها نسبت بین این دو عرض یعنی عرض بالا و عرض پائین ۵ به ۴ است.
زوموزیکولوژی

زوموزیکولوژی

Zoomusicology یکی از شاخه های موزیکولوژی و جانورشاسی میباشد. این شاخه به بررسی موسیقی در میان حیوانات میپردازد که میتوان به دو عنوان تبدیل شود : ۱- تاثیر موسیقی بر حیوانات ۲- صوت و نقش آن در ارتباط ما بین همنوعانشان.