شریف؛ مردم سالار موسیقی (II)

فرهنگ شریف
فرهنگ شریف
در رابطه با سبک نوازندگی فرهنگ شریف سخن بسیار گفته شده و آن چه کمتر مورد بحث قرار گرفته است، مواضع جریان های مختلف موسیقی ایرانی در این سالها راجع به فرهنگ شریف و بطور کلی این نوع سبک از نوازندگی و اجرای موسیقی است. از دید نگارنده جریان های مختلف موسیقی در ایران معاصر را می توان در سه دسته کلی مورد تقسیم بندی قرار داد.

دسته اول جریانی است که پس از تاسیس مدرسه موزیک نظام و متعاقب آن هنرستان موسیقی (عالی و ملی) در ایران به کوشش افرادی چون غلامرضا و غلامحسین مین باشیان، علینقی وزیری و روح الله خالقی شکل گرفت. جریانی که موسیقی ایرانی در آن به شکل علمی و با استفاده از متدها و روش های استاندارد “موسیقی کلاسیک” آموزش داده می شد.

دسته دوم جریانی است که از گذشته در بین عموم مردم و در بزم ها رایج بوده و باصطلاح موسیقی “مطربی” یا “عام پسند” نامیده می شود. از این نوع موسیقی (که یهودیان ساکن ایران در شکل گیری و رشد آن نقش به سزایی داشتند) عموماً در مجالس عروسی و جشن و شادمانی استفاده می شده و تا همین اواخر دسته جات موسیقی مطربی در برخی محافل به اجرای برنامه می پرداختند. در ادامه و پس از رواج آموزش مدرن و کلاسیک موسیقی در ایران، برخی نوازندگانی تحت روش های کلاسیک آموزش دیده و در ابتدای تاسیس رادیو جهت اجرای برنامه دعوت شده بودند برای بهتر شنیده شدن و جذب مخاطبان عام رادیو، برخی از حالات و تکنیک های موسیقی عام پسند را در نوازندگی خود به کار بردند؛ بطوریکه بعدها این نوع نوازندگی در بین نوازندگان رادیو بسیار شایع و خود تبدیل به یک شیوه خاص و ابداعی در نوازندگی گردید.

دسته سوم را نیز جریانی می توان نامید که پایبند به سنت های قدیم موسیقی ایرانی بوده و هستند. جریانی که در اواخر دهه چهل با تاسیس مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران بنیان گذارده و به مرور و در طی دهه پنجاه و شصت به یکی از جریان های اصلی و تاثیر گذار در موسیقی ایران تبدیل شد.

شریف و تحول در تار نوازی
حال با این توضیحاتی که ارائه شد اگر بخواهیم نوازندگی فرهنگ شریف را از دیدگاه این سه جریان بررسی کنیم، ابتدا باید نگاهی گذرا به سیر تحول نوازندگی وی داشته باشیم. فرهنگ شریف به دلیل اینکه تحت تعلیم اساتیدی چون علی اکبرخان و عبدالحسین خان شهنازی و مرتضی نی داود قرارگرفت، طبعاً در ابتدا، تار را با آن سبک و سیاق می نواخته و این امر را در اولین آثاری که توسط وی اجرا شده می توان ملاحظه نمود؛ سرعت در مضراب ها و ریزهای تند و پرقدرت و بطور کلی اجرای مبتنی بر تار به شیوه ی قدما.

audio fileبشنوید اجرای فرهنگ شریف را از قطعه «دخترک ژولیده» اثر علی نقی وزیری

اجرا و ضبط برخی از آثار کلنل وزیری چون “بندباز” و دخترک ژولیده” در آن دوران توسط فرهنگ شریف نیز به نوعی می تواند موید این مطلب می باشد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گفت و گو با جان کیج (I)

نوشته که پیش رو دارید، یکی از مهمترین گفتگوهای جان کیج است که در آن به توضیح نظریات خود می پردازد. مصاحبه کنندگان مایکل کربی و رایچارد شکنر هستند و متن آن ابتدا در مجله تئاتر “Tulane”، جلد دهم، شماره دو (زمستان ۱۹۶۵)، صفحه ۵۰ تا ۷۲ به انتشار رسیده است که امروز اولین قسمت از برگردان فارسی آن را می خوانید. (مترجم: محبوبه خلوتی)

مروری بر آلبوم «تار و عود»

این آلبوم مجموعه قطعاتی ساخته شده برای تار و عود است در سه بخش: سه‌گاه، چهارگاه و راست‌پنجگاه که هر کدام از این سه بخش شاملِ سه قطعه‎ی کوتاه هستند.

از روزهای گذشته…

سخنرانی پورقناد در نقد نغمه (I)

سخنرانی پورقناد در نقد نغمه (I)

نوشته ای که پیش رو دارید متن سخنرانی سجاد پورقناد در نقد نغمه است که متن کامل آن به همراه پاسخهای حمید متبسم و همایون شجریان را می خوانید.
گاه های گمشده (XIII)

گاه های گمشده (XIII)

با توجه به مقامات معرفی شده توسط صفی الدین ارموی، مقام نوا از فواصل ط + بـ + ط + ط + بـ + ط + ط تشکیل شده است که در دانگ اول با پنجگاه منطبق است و در دانگ دوم در یک نت ربع پرده اختلاف دارد که با توجه به بحور و اصناف، این اختلاف قابل توجیه است.
علینقی وزیری؛ ناسیونالیسم دولتی و روشنفکر موسیقی (V)

علینقی وزیری؛ ناسیونالیسم دولتی و روشنفکر موسیقی (V)

این مقایسهٔ ـ از دید امروزی – آشکارا تحقیرآمیز،(۱۸) که به نظر نمی‌رسد در آن روزگار نزد ترقی‌خواهان زیاد ناپسند و آزارنده بوده باشد بخش بزرگی از سیستم ارزش‌گذارانهٔ هنری (یا شالوده‌های حمایتی آن) را فراهم می‌کرد و حقانیتی به دگرگونی‌های هنری می‌داد که برآمده از نیاز به نظم و … در زندگی روزمره بود.
مد، نمایان و محسوس در موسیقی ایرانی (I)

مد، نمایان و محسوس در موسیقی ایرانی (I)

در سیستم آموزشی متداول موسیقی کلاسیک، مبنای آموزش بر اساس گام است؛ گامی که از هشت نت متوالی تشکیل می شود و بسامد نت هشتم دو برابر نت اول است. در این سیستم، نت هفتم در صورتی که فاصله نیم پرده با فاصله هشتم داشته باشد، گرایش به حل شدن روی درجه ی هشتم (تونیک) را دارد. همانطور که گفته شد، این میل به حل شدن زمانی شدت می یابد که فاصله ی درجه ی هفتم و هشتم نیم پرده باشد، در این صورت نت هفتم را نت محسوس تلقی می کنند. اما آیا می توان این قرارداد را مصداق عینی مفهوم «محسوس» در موسیقی ایرانی دانست؟
کوتاه از «نوربرت کرفت» و زیست گیتاری‌اش

کوتاه از «نوربرت کرفت» و زیست گیتاری‌اش

نوربرت کرفت (Norbert Kraft) گیتاریست، آهنگساز، معلم و صدابردار کانادایی در سال ۱۹۵۰ در کشور اتریش به دنیا آمد. او اولین نوازنده از کشورهای آمریکای شمالی است که موفق به کسب جایزه‌ی آندرس سگوویا شده است. این رویداد در سال ۱۹۸۵ در شهر مایورکای اسپانیا رقم خورد. همین عنوان باعث شهرت او در میان گیتاریستهای هم‌نسلش شد. کرفت ۱۰ سال قبل‌تر هم برنده‌ی مسابقه‌ی رادیوی کانادا شده بود.
Sonny Boyاسطوره سازدهنی بلوز(IV)

Sonny Boyاسطوره سازدهنی بلوز(IV)

سانی بوی در حفظ میراث بزرگان بلوز و انتقال آن به نسلهای بعد نیز نقش مهمی داشته است. مثلا آهنگ Mr. Downchild در اصل از ساخته های Robert Johnson بود ولی اجل مهلتش نداد تا آن را ضبط کند. سانی بوی آین آهنگ را بر روی صفحه آورد و برای ما به یادگار گذاشت.
در جستجوی رهایی

در جستجوی رهایی

موسیقی به عنوان یک هنر و به عنوان یک پدیدار مستقل از عناصرمختلفی تشکیل شده است و مانند دیگر پدیدارها هستی‌اش را تنها از یک ساحت کسب نمی‌کند. اما یک موسیقی خاص می‌تواند نیروی پیش برنده‌ی خود را بیشتر یا تماما از یکی از عناصر کسب کند. از همین رو رویکرد تحلیلی به موسیقی نیز باید با در نظر داشتن همین کیفیت صورت گیرد.
جسور و ایرانی (II)

جسور و ایرانی (II)

همراهی تنبک افقه حساب شده است، برای مثال در پیش در آمد، در بعضی قسمت ها، بدون این که وزن قطعه تغییر کند، سکوت هایی بین جمله ها و نیم جمله ها وجود دارد (مثلا در یک میزان بعد از ضرب اول، سه ضرب سکوت است) و تنبک در این فضاهای خالی الگوهای ریتمیکی را می نوازد که کاملا با وزن قطعه متفاوتند (مثلا یک الگوی شش ضربی در آن سه ضرب نواخته می شود.)
گزارشی از کنسرت مسعود زین الدین و آرش لطفی در اصفهان

گزارشی از کنسرت مسعود زین الدین و آرش لطفی در اصفهان

در تاریخ ۶ و ۷ مرداد در تالار محمود فرشچیانِ شهر اصفهان، کنسرت موسیقی دستگاهی با نوازندگی تار مسعود زین الدین و همراهی تمبک آرش لطفی برگذار شد. برنامه در دو قسمت سه گاه و بیات ترک ترتیب داده شده بود، در قسمت اول در دستگاه سه گاه، قطعات آوازی و نیزضربی در ریتمهای سنگین و لنگ اجرا شد.

کینگ و گیتارهای gibson lucille

سال ۱۹۴۹ سال بسیار موفق و سرنوشت سازی برای کینگ بود. او اولین صفحه خود را با چهار ترانه برای Bullet Records منتشر کرد و پس از آن قراردادی با شرکت برادران بیهاریس Bihari Brothers که شعبه لوس آنجلس RPM Records بود امضا کرد.