اجرای هنرجویان موسیقی ایرانی بر صحنه آمستردام

گفت و گو با حمید متبسم، تک‌نواز تار و سه‌تار، پیرامون کنسرت هنرجویانش
یکی از هنرمندان فعال در عرصه‌ی موسیقی ایرانی در هلند حمید ‌متبسم‌ است. تک‌نواز تار و سه‌تار که البته سال‌ها در آلمان ساکن بود، ولی مدتی است که مقیم هلند شده است. حمید متبسم در کنار برنامه‌های اجرایی متعدد خود در زمینه‌‌ی آموزش هم فعالیت‌های زیادی دارد و سیزدهم دسامبر، تعداد زیادی از هنرجویانش در مرکز فرهنگی «خریفیون» وابسته به دانشگاه آزاد آمستردام، کنسرتی اجرا می‌کنند. به همین بهانه با حمید متبسم گفت‌ و گو کردم. ابتدا از پیشینه‌ی برگزاری چنین برنامه‌هایی پرسیدم.

متبسم:در مجموع از وقتی در اروپا در زمینه‌ی تدریس موسیقی فعالیت می‌کنم، همیشه ذهنم دنبال این بوده که برنامه‌هایی بگذارم که این هنرجویان فعال باشند و از این طریق برای کار بیشتر برای آنان انگیزه‌ ایجاد شود.

این برنامه‌ها با عنوان سمینار تار و سه‌تار یا برنامه‌های «ساز و سخن» تا کنون اجرا شده است. حتا برای هنرجویانی که به طور عمده‌ای فعال بودند و کارشان و نتیجه‌ی کار سازشان را ارائه دادند، آزمونی برگزار شده، و کارشان ارزش‌گذاری شده است.

البته نه به شکل یک رقابت خام، بلکه سعی شده برای کسی که در این زمینه فعالیت می‌کند، توأم با لذت باشد و کارش محدود به این نباشد که در منزل بنشیند و یک‌سری قطعاتی را که به او داده شده، تمرین کند.

نحوه‌ی برگزاری این کنسرت‌هایی که از هنرجویان‌تان ترتیب می‌دهید، هر بار به چه شکل است؟
شکلی که الان برگزار می‌کنیم، کاملاً نو است و بچه‌ها کاملاً حرفه‌ای روی صحنه می‌روند. نه این‌که این‌ها نوازنده‌ی حرفه‌ای باشند. بعضی‌ حرفه‌ای و بعضی‌ در حد آماتورهای پیشرفته یا در مرز حرفه‌‌ای شدن هستند. کسانی هم هستند که در درجه‌ی بالایی قرار ندارند، ولی سعی می‌کنند قطعات ساده‌تری را در کنار هنرجویان پیشرفته اجرا بکنند.

غیر از این‌که یک هنرجو باید روی صحنه بیاید و کاری را جلوی جمع ارایه بدهد، باید آداب صحنه و احترام به این هنر و احترام به شنونده را رعایت کند و یاد بگیرد به طور رسمی با این پدیده، آن‌طور که ارزش واقعی این هنر است، برخورد کند.

audio file بشنوید این برنامه را از رادیو زمانه

رده‌ی سنی نوازندگانی که در کنسرت ۱۳ دسامبر شرکت دارند به چه صورت است؟
هیچ محدودیتی قایل نبودیم و در مجموع از ۱۳ ـ ۱۴ سال تا ۶۰ سال داریم.

محتوای برنامه چه خواهد بود؟
شامل یک‌سری قطعات تازه و نسبتاً مدرن از کارهای من است. در کنار این کارها، قطعات قدیمی و سنتی اجرا می‌‌شود، به خصوص برای هنرجویانی که تازه‌کار هستند مثلاً اجرای قطعه‌ی «شهرآشوب» به شکل ساده یا پیش‌درآمدی از یکی از اساتید قدیمی امکان‌پذیر است.

در بین نام نوازنده‌ها نام چند نوازنده‌ی غیر ایرانی هم به چشم می‌خورد. این‌ها چگونه به موسیقی ایرانی علاقه‌مند شدند؟
یکی از این افراد که الان ۱۰ سال است هنرجوی من است، یک هلندی به نام یان پیتر‌ فان در خیستن است که سال‌هاست با عشق به فرهنگ ایران، به زبان فارسی و ادبیات ایران و موسیقی ایران فعالیت می‌کند و در محدوده‌ی شهر خودش فعال است.

در آنجا هلندی‌های دیگری را هم به این کار علاقه‌مند کرده و مجموعاً گروهی تشکیل داده‌اند که غیر از فراگیری موسیقی به زبان فارسی هم می‌پرداز‌ند.

همین باعث شده که تصانیفی را هم به صورت دسته‌جمعی می‌خوانند و با این نوع موسیقی زندگی می‌کنند و لذت می‌برند.

بچه‌های ایرانی که عضو گروه هستند بیشتر به تشویق خانواده‌هایشان برای فراگیری موسیقی آمده‌اند یا این‌که در آن‌ها هم گرایشی به طور مستقل به وجود آمده است؟
هر دو دسته در میان هنرجویان ما هستند و کسانی هستند که با تشویق خانواده‌شان به این کلاس‌ها آمدند ولی الان حتا با منع خانواده که نباید زیاد برای موسیقی وقت بگذارند، نمی‌شود این ساز را از دستشان گرفت! برخی حتا مایل هستند به کنسرواتوار بروند و موسیقی را به عنوان پیشه انتخاب کردند.

به لحاظ حسی بچه‌هایی را که در محیط ایران بزرگ نمی‌شوند و موسیقی ایرانی کار می‌کنند، چگونه می‌بینید؟
درست است که در آن خاک و فرهنگ بزرگ نشدن می‌تواند تأثیراتی را در عدم درک کامل محتوای فرهنگی آن هنر داشته باشد، ولی در مجموع به خاطر پاکی دل این بچه‌ها و این‌که در محیطی بزرگ می‌شوند که کمتر مشکلات فرهنگی که دامنگیر جامعه‌ی ایران است، دامنگیرشان است، فقط به موسیقی می‌پردازند و به حواشی موسیقی و مسایل جانبی که هر روز در اخبار هنری و فرهنگی و دیگر پدیده‌های ایران می‌خوانیم، نمی‌پردازند، در نتیجه کاری که انجام می‌دهند بسیار خالص و پاک است.

برنامه‌ای که ۱۳ دسامبر از طرف مرکز فرهنگی خریفیون برگزار می‌شود از طرف هیچ نهاد خاصی پشتیبانی هم شده یا این‌که مستقلاً از طرف شما و اجراکنندگان سازماندهی شده است؟
سال‌ها کار من در اینجا، باعث یک‌سری ارتباطات برای من، چه در میان غیر ایرانی‌ها و چه در میان ایرانیان شده است که کمک این سازمان‌ها یا افراد خاص شامل حال برنامه‌های ماست. ولی در مجموع سازماندهی برنامه‌ها را مستقل انجام می‌دهیم.

برنامه‌ی بعدی شما به چه صورت خواهد بود؟
اولین برنامه‌‌ی مهمی که بعد از این داریم، اجرای گروه مضراب در سالن خریفیون آمستردام است که برنامه‌ی متنوعی است. این برنامه در سطح حرفه‌ای‌‌تری انجام می‌شود، چون بهترین شاگردان من در این گروه ساز می‌زنند و در کنار این‌ها هم نوازندگان دیگری هستند. این برنامه در تاریخ ۱۷ ژانویه در سالن خریفیون برگزار خواهد شد. برنامه‌های تک‌نوازی و دو‌نوازی هم اجرا می‌شود که رنگانگی و تنوع بیشتری در این برنامه ایجاد می‌کنیم.

رادیو زمانه

2 دیدگاه

  • Merry
    ارسال شده در دی ۵, ۱۳۸۷ در ۱۰:۲۵ ق.ظ

    سلام

    خواهش می کنم مشکل نرم افزاری مربوط به گوش دادن به قطعات را برطرف کنید زیرا نه می توان گوش داد و نه Save کرد.

    با سپاس

  • گفتگوی هارمونیک
    ارسال شده در دی ۵, ۱۳۸۷ در ۱۱:۵۷ ق.ظ

    احتمالا از بروزر مناسبی استفاده نمی کنید اینجا چنین مشکلی وجود ندارد، من راحت سیو کردم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نکاتی درباره امپراتوری جاذبه (II)

چگونه منتقد محترم فراگیری مبانی اجرای موسیقی را عمل نمی دانند و از ارائه یک روش برای فراگیری مبانی اجرای موسیقی (هر نوعی از موسیقی) ایراد می گیرند؟ آیا فراگیری مبانی اجرا در موسیقی یک فعالیت بدنی (physical) و فکری (mentally) نیست؟ در هیچ کجای کتاب مورد نقد، اشاره­ای به این نکته شده که: «مثل…
ادامهٔ مطلب »

جلسه نقدِ «نقد موسیقی» در خانه هنرمندان برگزار می‌شود

جلسه ویژه نقد و بررسی نقد در موسیقی با عنوان «نقد نقد در موسیقی ایران» روز پنجشنبه ۵ مهرماه در خانه هنرمندان برگزار می‌شود. این نشست با حضور علیرضا میرعلینقی منتقد و مورخ موسیقی، مهران مهرنیا نوازنده آهنگساز و پژوهشگر، آروین صداقت کیش منتقد و پژوهشگر موسیقی، سجاد پورقناد سردبیر سایت هارمونی‌تاک و کامیار صلواتی پژوهشگر موسیقی به همت کانون پژوهشگران خانه موسیقی برگزار می‌شود.

از روزهای گذشته…

نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)

نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)

اکبرخان از نوازندگانی بود که بیشتر با نعمت اله خان اتابکی همکاری می کرد و با تار او می نواخت و درخواندن آواز و تصنیف مهارت داشت.
جذابیت انکار شده

جذابیت انکار شده

کودکان عاشق داستانند. بیشتر آنها از آواز خواندن هم لذت می برند: پس می توان گفت اپرا رسانه طبیعی آنهاست. اما، مسلما، هیچ اپرایی برای آنها نوشته نشده است. هیچ یک از کودکانی که با داستان های «پری دریایی» و «دیو ودلبر» بزرگ می شوند، با پرنسس های آواز خوان مشکلی ندارند و اپرا بر پایه همین افسانه ها نوشته می شود. سالهاست که من راه های خارج کردن اپرا از زیر سلطه بزرگسالان را توضیح داده ام که این تجربه به خلق چند اپرا هم منتهی شد که مخاطبان آن تنها کودکان بودند. هر کدام از این اپراها یک تجربه بود و هر تجربه بیشتر به من و همکارم آلاسدر میدلتن می آموخت که شنوندگان خردسال ما چگونه به داستان هایی که با آواز بیان می شوند واکنش نشان می دهند.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (VIII)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (VIII)

اولین موفقیت وی با اثری همچون “واریاسیون هایی بر یک تم اصلی انیگما” (Enigma op. 36) در سال ۱۸۹۹ همراه شد. این اثر که الگار آن را به دوستان خود تقدیم کرده بود، شاهکاری از فُرم و ارکستراسیون بود و وی را به عنوان بزرگترین آهنگساز زمان خود، چه از منظر تکنیک و چه از دیدگاه موسیقایی، در انگلستان مطرح می کرد.
Air on G string

Air on G string

یوهان سباستین باخ (۱۷۵۰ – ۱۶۸۵) یکی از زیباترین قطعاتی که تاکنون در موسیقی بوجود آمده را بین سالهای ۱۷۲۲ تا ۱۷۲۳ بنام Air on G String خلق کرد. نسخه اصلی این قطعه زیبا برای دو ویلن، یک ویولا و یک کانتینو (سازی که معمولا” باس میزند) مانند ویلن سل نوشته شده است.
انتظار از تحصیلکرده ها

انتظار از تحصیلکرده ها

در دوره رنسانس یعنی سالهای ۱۴۵۰ تا ۱۶۰۰ موسیقی نیز همانند سایر هنرها شاهد تغییرات، گسترش و پیشرفت چشمگیری بود، بخصوص اختراع دستگاه چاپ توسط گوتنبرگ در سال ۱۴۳۶ کمک شایانی به توسعه و رواج موسیقی کرد.
نی و قابلیت های آن (VII)

نی و قابلیت های آن (VII)

نی به عنوان کهن ترین ساز موسیقی ساخت دست بشر شناخته شده است. نتیجه کاوشهای به عمل آمده در این زمینه، تاریخ استفاده از گیاه نی را برای ساختن سازهای بادی در ارتفاعات امریکای جنوبی (در کشور پرو) به ده هزار سال قبل باز می گرداند. نقاشان ایرانی در مینیاتورهای خود از هزار سال قبل تصویر “نایی” را در جلسات سماع همراه با دف به تصویر کشیده اند.
موسیقی و نابینایان (I)

موسیقی و نابینایان (I)

مقاله ی حاضر نوشتاری است در باب بیان تعاریف و ادراک موسیقی در نابینایان با تاکید بر آراء ” آرتور شوپنهاور” در زمینه ی موسیقی. شوپنهاور موسیقی را یک استثنا می داند؛ وی بر این عقیده بود که موسیقی از هنرهای دیگر نافذتر و قویتر است؛ زیرا هنرهای دیگر با سایه اشیاء سروکار دارند و موسیقی با خود آنها.
رسیتال پیمان شیرالی به احترام دهلوی برگزار می شود

رسیتال پیمان شیرالی به احترام دهلوی برگزار می شود

روز دهم مهرماه ۱۳۹۴ ساعت ۱۶، در تالار رودکی، اجرای رسیتال بزرگداشت استاد حسین دهلوی با تکنوازی گیتار پیمان شیرالی اجرا خواهد شد. در این کنسرت شیرالی در کنار اجرای قطعات مشهوری از رپرتوار گیتار کلاسیک به اجرای قطعاتی از ساخته های آهنگسازان ایرانی برای ساز گیتار کلاسیک و نیز دو قطعه از ساخته های خود بر اساس شخصیت هنری و آثار استاد بزرگ موسیقی ایران، حسین دهلوی می پردازد.
کادانس ها (I)

کادانس ها (I)

همانطور که یک نقاش تصاویرش را بر روی بوم سفید نقاشی می کند، آهنگسازان هم هنرشان را روی بوم خالی سکوت، نقاشی می کنند.
مستر کلاس گیتار لیلی افشار

مستر کلاس گیتار لیلی افشار

مستر کلاس گیتار دکتر لیلی افشار در روز های ۲۵ و ۲۶ شهریور در آموزشگاه موسیقی پارت برگزار می شود. شرکت کنندگان در دو گروه فعال (نوازندگانی که قطعه اجرا می کنند) و غیر فعال (علاقمندانی که در کلاس حضور دارند و بیننده هستند) می توانند حضور یابند. همه افراد میتوانند در طی دو روز از تمامی ساعات کلاس استفاده نمایند. افراد فعال میبایست از اثر مورد اجرا سه نسخه تهیه نمایند و بهمراه خود داشته باشند.