جندقی: آواز مخاطب خاص دارد

اولین چیزی که از خانم پریسا یاد گرفتید چه بود؟
دستگاه شور در آمد که با شعر هزار جهد بکردم که سر عشق بفروشم…

ردیف دیگر هم کار کردید؟
نزد خانم پریسا ردیف استاد کریمی را کار کردم و در دانشگاه علمی کاربردی ردیف استاد عبدالله خان دوامی که ضرب ادواری بسیار عالی دارد…

در مورد شیوه خانم پریسا و حفظ و اشاعه آن بفرمائید؟
خوب ایشان از جایگاه خاصی برخوردار هستند اگر دقت کنیم بسیاری از بانوان خواننده در قبل از انقلاب در کاباره ها می خواندند ولی تعداد اندکی نرفتند و جایگاه خود را حفظ کردند مثل خانم معصومه مهرعلی، خانم هنگامه اخوان و تنی چند دیگر…

چه نقشی خانمها در آواز موسیقی ایرانی داشته اند؟
قدری که عمیق تر نگاه کنیم در گذشته دور خانم ها در خلوت دربار می خواندند و اولین ضبط صدای بانوان در سال ۱۲۹۱ ش اتفاق افتاد که بیشتر تصانیف عارف قزوینی را خوانده اند و هرچه جلوتر آمدیم جایگاه بهتری برای آواز خانم ها ایجاد شد که در درجه اول همدلی اهالی موسیقی را طلب می کند.

آیا تصانیف عارف و شیدا را کار می کنید؟
بله خیلی زیباست وقتی می شنوید لذت می برید اما وقتی می خواهید همان را بخوانید میبینید عارف و شیدا در موسیقی به درجه کمال رسیده بودند، در نتیجه خواننده وقتی می خواهد این تصانیف را اجرا کند یک دریافت و هوش موسیقیایی عالی می خواهد تا از عهده بر اید و حق مطلب ادا کند.

در مورد بازخوانی تصانیف که بانوان در گذشته خواندند و امروزه در آقایان متداول شده مطلبی بفرمائید؟
در گذشته آهنگسازان و اساتیدی که برای بانوان آهنگساز ی می کردند یک ظرافت و لطافت هایی را در نظر داشتند که با صدای آن خواننده تطبیق داشت که در صدای آن خواننده انعکاس داشت و مخصوص آن فرد بود اما امروز یک خواننده مرد می آید همان را می خواند این آقا هرچقدر هم دقت کند و صدایش را تنظیم کند، باز آن اثر اول نمی شود و از حال و هوای آن اثر نخست به دور است این همه انرژی مصرف میکند که صرفا نوستالژی را زنده کند خوب این انرژی را سر آواز خودش مصرف کند که بیشتر موفق است ببینید دقت کنید آن اثر اول از آن بانوی خواننده بوده ساخته اساتیدی چون تجویدی و امثال آن بوده که بسیار باسواد و با مطالعه بودند و از دقائق و ظرایف موسیقی مطلع بودند و بینش خاصی داشته اند، خصوصا در کار ارکسترال… معتقدم تصانیفی که در دوره گلها ساخته شده مخصوص همان بانوان خواننده است، گاهی وقتها تصنیف را می شنوم حس می کنم برای یک خانم ساخته شده چه بهتر است بدل کاری و کپی کاری نکنیم.

بهتر است اگر سراغ چنین آثاری می رویم بتوانیم با لحن شخصی خودمان بخوانیم و سعی نکنیم دقیقا شخص قبلی را کپی کنیم چراکه هر حنجره ویژگی های شخصی خود را دارد و کمتر قابل تکرار است. این همان کاری است که بزرگان موسیقی ما همچون بنان، شجریان، پریسا و… انجام داده اند و موفق بوده اند.

برای کنسرت بانوان چه پیشنهادی دارید؟
خب در کنسرت بانوان مخاطب بانوان هستند که تعداد اندکی خاص یا اهل فن در سطح صاحب نظر و الباقی عام هستند و خویشان و دوستان و… آواز مخاطب خاص دارد. اهالی موسیقی همکاری کنند بدون چشم داشت یک جامعه ای مثل جامعه باربد درست کنند که ویژه بانوان باشد که بتوانند آنجا آثارشان را عرضه کنند. کار برای آقایان راحت تر است برای بانوان نه بازگشت اقتصادی دارد و کلی هم کارهای اداری و اما و اگرها، در خارج هم بیشتر از خانم های خواننده موسیقی پاپ می خواهند یا فولکلور. آواز مخاطب خاص می خواهد و کمک اهالی موسیقی… با همدلی کار پیش می رود.

در خانواده تان چه کسی مشوق شما بوده؟
اول مادرم که همیشه مشوقم، بوده و بعد همسرم آقای حبیب عباس خان که همیشه مرا در موسیقی خیلی حمایت می کند.

با سپاس از شما که وقت خودتان را در اختیار بنده گذاشتید

2 دیدگاه

  • مجید
    ارسال شده در خرداد ۱۵, ۱۳۹۷ در ۳:۵۲ ب.ظ

    همین که دیدم فهمیدم باحتمال زیاد خیلی نباید خواننده خوبی باشه! چون فک پایین بزرگ نداره. جالب است که خودشان اهنگ در دل اتش غم رخت رو که تاج خونده بازخونی کرده و اصلا هم خوب نخونده. در ضمن مثلا وقتی افتخاری اهنگ پریسا رو در شعر دیگری ای ساقی ما سرمستان استفاده کرد چه مشکلی پیش امد یا بعضی از بازخوانی های دلکش که خود دلکش صدای مردانه ای داشت و افتخاری بعضیش رو بهتر هم خوند.

  • ناشناس
    ارسال شده در بهمن ۲۸, ۱۳۹۷ در ۱۱:۳۱ ب.ظ

    انصافا برخی از آثار قدیمی علیرضا افتخاری، حتی اگر تقلید بوده باشند، بسیار زیبا و استادانه هستند .

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی دو روشِ فهم نظم های زمانی در جهان پیرامونِ ما را در تباین با هم قرا می دهد: فهم مستقیم به-واسطه ی قوه ی ادراک، و فهم غیر مستقیم به واسطه ی تجزیه و تحلیل. «ریتم» به دستگاه ادراکی ای که امکان مشاهده و دریافتِ بی دردِسرِ پدیده های ریتمیک را در اختیار افراد قرار می دهد گریز می زند، درحالیکه «ترادیسی» ابزارهای ریاضی ای را که برای کشف نظم ها و مطالعه ی الگوها مورد استفاده قرار می گیرد پیشِ روی می گذارد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

از روزهای گذشته…

بوسانوا در برزیل

بوسانوا در برزیل

موسیقی کشور برزیل از پر انرژی ترین و شادترین موسیقی های دنیا است. این موسیقی ترکیبی است از سبکهای موسیقی آفریقا و اروپای که هنگام ترکیب با فرهنگ و اتمسفر آمریکای لاتین به این درجه از نشاط و شادابی رسیده است. بسیاری از سبکهای موسیقی برزیل سر منشا سنتی یا مذهبی دارند که با گذشت زمان و تکامل به گونه های امروزی تبدیل شده اند.
بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VI)

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VI)

پیروزی (چهارگاه): قطعه ای است در دستگاه چهارگاه با الگوی ساختاری چهارمضراب و با وزنی لنگ و دور ده تایی با ترکیب منظم و دائمی ۳+۴+۳، با اینکه وزن اجرایی این اثر پیچیده است و اجرا و حفظ آن برای نوازندگان کاری مشکل، ولی از لحاظ نغمات و جمله بندی ترکیبی است بسیار شنیدنی و گوش آشنا، این قطعه از مشهور ترین آثار ساخته شدۀ بی کلام در مجموعه آثار چاووش است که برای ترکیب ساز های سنتور، تار، بمتار و کمانچه به عنوان بخش ساز های نغمه پرداز و تنبک به عنوان بخش کوبه ای گروه، طراحی و تنظیم شده است. در قسمتی از اثر نیز شاهد همنوازی دو تنبک بدون همراهی ساز های نغمه پرداز هستیم. در ساخت این قطعه به گوشه هایی چون درآمد، زابل، مخالف چهارگاه، حصار و فرود به چهارگاه اشاره شده است. همانطور که ذکر شد وزن ده تایی این اثر از ابتدا تا انتها ثابت است و در حین اجرای قطعه تغییری نمی کند. ابتدا به پایۀ اثر توجه کنید؛ بعد اجرای هر یک جملات مجددا به این پایه در فواصل مختلف دستگاه چهارگاه می رسیم:
لئونارد کوهن

لئونارد کوهن

هرچند لئونارد کوهن، موفق ترین ترانه سرا و خواننده اواخر دهه ۶۰ نبود اما بدون شک یکی از جذاب ترین و دیرپا ترین آنها به شمار میرود. او توانست حضور قابل توجهی در دهه های بعدی داشته باشد و موفق شد توجه منتقدانی که دیگر به هم نسلان او توجه خاصی نشان نمیدادند را همچنان به خود معطوف کند.
نگاهی به اپرای مولوی (II)

نگاهی به اپرای مولوی (II)

موسیقی اپرای مولوی بر اساس موسیقی دستگاهی تصنیف شده است و اولین اثر در این فرم است که از تمام دستگاه های موسیقی ایرانی در آن استفاده شده است. در این اثر آواز کلاسیک ایرانی و آواز کلاسیک غربی در کنار هم قرار گرفته است و این همنشینی با وجود تفاوت بسیار در تکنیک و رنگ صوتی، کاملا یکدست به گوش میرسد. با وجود مبنا قرار داشتن موسیقی دستگاهی ایران، عبدی از تکنیک های موسیقی مدرن غافل نبوده و این اثر بر خلاف اکثر آثار موسیقی سمفونیک ایرانی، مکتب گرا نیست و در تمام قسمتهای این اپرا از تکنیکهای خاصی که در آهنگسازی مدرن معنا پیدا میکند، استفاده شده است.
گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (III)

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (III)

ترادف: دستگاه = مقام = آواز= گام چراکه مقصود از «مقام بزرگ» گام ماژور فرنگی است. «حالت مخصوص» و «فرود خاص» معنی دقیق تعریف شده ای ندارند، از سوی دیگر بجای تعریف، دلیل یا توضیحِ «شباهت عینی»، آمده است که «باید دانست». چرا باید دانست معلوم نیست. (حجیت ظن)
تست خبر

تست خبر

بدون شک یکی از لذت بخش ترین جنبه های شهروند بودن این است که در رویدادهای فرهنگی شهر خود شرکت و حمایت کنید تا کمک کوچکی در تقویت کردن خود و دیگر شهروندان داشته باشید. به عنوان مثال؛ شهر استانبول در ترکیه تجربیات جالبی را در طول سال برای شهروندان خود مهیا می کند. تمامی…
ادامهٔ مطلب »
اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (II)

اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (II)

به گفته اشتوکهاوزن «در اواسط قرن … تمایلی برای کناره گیری از بشریت شکل گرفت. انسان بار دیگر به ستاره ها چشم دوخت و به حساب کتاب های جدیدی پرداخت.» در عکس های مدرسه تابستانی موسیقی در دارمشتات (Darmstadt)، اشتوکهاوزن را در کسوت یکی از آهنگسازان جوان، لاغر، بینوا و ایده آلیست در می یابیم که عمیقا تحت تأثیر جنگ قرار گرفته است و مصمم است تا دوباره و از ابتدا، بر زبان موسیقی کار کند.
آکاردئون بایان (bandoneón)

آکاردئون بایان (bandoneón)

بایان نوعی ساز بادی است که در کشور آرژانتین محبوبیت خاصی دارد و از عناصر کلیدی ارکستر تانگو به شمار می رود. مخترع اصلی Heinrich Band آلمانی تبار است که این ساز را به منظور استفاده در موسیقی مذهبی و موسیقی عامه پسند روز در مقابل ساز مشابه ای به نام concertina یا Konzertina به معنی ارگ دستی ، ساخت .
نقدی بر نقد کتاب «پیوند شعر و موسیقی» (II)

نقدی بر نقد کتاب «پیوند شعر و موسیقی» (II)

علینقی وزیری و شاگردش روح الله خالقی، در تئوری های خود از علامت های رایج موسیقی کلاسیک غرب استفاده کردند و هر کجا علامتهای موسیقی غربی کارایی مناسب را نداشت، بدون تعصب از علامت های ابداعی استفاده می کردند؛ اتفاقا این نکته نشاندهنده شعور بالا و دوری از تعصب ایرانی و غربی آنهاست؛ مسئله ای که بسیاری از موسیقیدانان (مانند منتقد مورد بحث ما) نتوانستند بر آن فائق آیند. هیچ دلیل منطقی وجود ندارد که یک موسیقیدان دست به تولید علامت جدیدی برای نت نگاری بزند وقتی چنین علامتی برای نت نگاری قبلا بوجود آمده و در اقصی نقاط جهان نیز شناخته شده است.
لطفی منصوری، بزرگترین کارگردان ایرانی اپرا

لطفی منصوری، بزرگترین کارگردان ایرانی اپرا

لطفی منصوری کارگردان بزرگ اپرا که از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۱ کارگردان اصلی اپرای سانفرانسیسکو (San Francisco Opera) بود، متولد ۱۹۲۹است. در زمانی که ترنس مک اووین باز نشستگی خود را اعلام کرد، منصوری کاملا شناخته شده بود. او رئیس کمپانی کانادایی اپرا در تورنو (Toronto) بود، مدرک تحصیلی داروسازی را از لوس انجلس دریافت نموده، اما آن را به منظور دنبال کردن تمام وقت اپرا، رها کرد. در ابتدا به عنوان خواننده جوان با صدای تنور (tenor) به همراه (UCLA’s Opera Workshop) و پس از آن با خود اپرا، ادامه داد.