جندقی: آواز مخاطب خاص دارد

اولین چیزی که از خانم پریسا یاد گرفتید چه بود؟
دستگاه شور در آمد که با شعر هزار جهد بکردم که سر عشق بفروشم…

ردیف دیگر هم کار کردید؟
نزد خانم پریسا ردیف استاد کریمی را کار کردم و در دانشگاه علمی کاربردی ردیف استاد عبدالله خان دوامی که ضرب ادواری بسیار عالی دارد…

در مورد شیوه خانم پریسا و حفظ و اشاعه آن بفرمائید؟
خوب ایشان از جایگاه خاصی برخوردار هستند اگر دقت کنیم بسیاری از بانوان خواننده در قبل از انقلاب در کاباره ها می خواندند ولی تعداد اندکی نرفتند و جایگاه خود را حفظ کردند مثل خانم معصومه مهرعلی، خانم هنگامه اخوان و تنی چند دیگر…

چه نقشی خانمها در آواز موسیقی ایرانی داشته اند؟
قدری که عمیق تر نگاه کنیم در گذشته دور خانم ها در خلوت دربار می خواندند و اولین ضبط صدای بانوان در سال ۱۲۹۱ ش اتفاق افتاد که بیشتر تصانیف عارف قزوینی را خوانده اند و هرچه جلوتر آمدیم جایگاه بهتری برای آواز خانم ها ایجاد شد که در درجه اول همدلی اهالی موسیقی را طلب می کند.

آیا تصانیف عارف و شیدا را کار می کنید؟
بله خیلی زیباست وقتی می شنوید لذت می برید اما وقتی می خواهید همان را بخوانید میبینید عارف و شیدا در موسیقی به درجه کمال رسیده بودند، در نتیجه خواننده وقتی می خواهد این تصانیف را اجرا کند یک دریافت و هوش موسیقیایی عالی می خواهد تا از عهده بر اید و حق مطلب ادا کند.

در مورد بازخوانی تصانیف که بانوان در گذشته خواندند و امروزه در آقایان متداول شده مطلبی بفرمائید؟
در گذشته آهنگسازان و اساتیدی که برای بانوان آهنگساز ی می کردند یک ظرافت و لطافت هایی را در نظر داشتند که با صدای آن خواننده تطبیق داشت که در صدای آن خواننده انعکاس داشت و مخصوص آن فرد بود اما امروز یک خواننده مرد می آید همان را می خواند این آقا هرچقدر هم دقت کند و صدایش را تنظیم کند، باز آن اثر اول نمی شود و از حال و هوای آن اثر نخست به دور است این همه انرژی مصرف میکند که صرفا نوستالژی را زنده کند خوب این انرژی را سر آواز خودش مصرف کند که بیشتر موفق است ببینید دقت کنید آن اثر اول از آن بانوی خواننده بوده ساخته اساتیدی چون تجویدی و امثال آن بوده که بسیار باسواد و با مطالعه بودند و از دقائق و ظرایف موسیقی مطلع بودند و بینش خاصی داشته اند، خصوصا در کار ارکسترال… معتقدم تصانیفی که در دوره گلها ساخته شده مخصوص همان بانوان خواننده است، گاهی وقتها تصنیف را می شنوم حس می کنم برای یک خانم ساخته شده چه بهتر است بدل کاری و کپی کاری نکنیم.

بهتر است اگر سراغ چنین آثاری می رویم بتوانیم با لحن شخصی خودمان بخوانیم و سعی نکنیم دقیقا شخص قبلی را کپی کنیم چراکه هر حنجره ویژگی های شخصی خود را دارد و کمتر قابل تکرار است. این همان کاری است که بزرگان موسیقی ما همچون بنان، شجریان، پریسا و… انجام داده اند و موفق بوده اند.

برای کنسرت بانوان چه پیشنهادی دارید؟
خب در کنسرت بانوان مخاطب بانوان هستند که تعداد اندکی خاص یا اهل فن در سطح صاحب نظر و الباقی عام هستند و خویشان و دوستان و… آواز مخاطب خاص دارد. اهالی موسیقی همکاری کنند بدون چشم داشت یک جامعه ای مثل جامعه باربد درست کنند که ویژه بانوان باشد که بتوانند آنجا آثارشان را عرضه کنند. کار برای آقایان راحت تر است برای بانوان نه بازگشت اقتصادی دارد و کلی هم کارهای اداری و اما و اگرها، در خارج هم بیشتر از خانم های خواننده موسیقی پاپ می خواهند یا فولکلور. آواز مخاطب خاص می خواهد و کمک اهالی موسیقی… با همدلی کار پیش می رود.

در خانواده تان چه کسی مشوق شما بوده؟
اول مادرم که همیشه مشوقم، بوده و بعد همسرم آقای حبیب عباس خان که همیشه مرا در موسیقی خیلی حمایت می کند.

با سپاس از شما که وقت خودتان را در اختیار بنده گذاشتید

2 دیدگاه

  • مجید
    ارسال شده در خرداد ۱۵, ۱۳۹۷ در ۳:۵۲ ب.ظ

    همین که دیدم فهمیدم باحتمال زیاد خیلی نباید خواننده خوبی باشه! چون فک پایین بزرگ نداره. جالب است که خودشان اهنگ در دل اتش غم رخت رو که تاج خونده بازخونی کرده و اصلا هم خوب نخونده. در ضمن مثلا وقتی افتخاری اهنگ پریسا رو در شعر دیگری ای ساقی ما سرمستان استفاده کرد چه مشکلی پیش امد یا بعضی از بازخوانی های دلکش که خود دلکش صدای مردانه ای داشت و افتخاری بعضیش رو بهتر هم خوند.

  • ناشناس
    ارسال شده در بهمن ۲۸, ۱۳۹۷ در ۱۱:۳۱ ب.ظ

    انصافا برخی از آثار قدیمی علیرضا افتخاری، حتی اگر تقلید بوده باشند، بسیار زیبا و استادانه هستند .

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

جمال الدین منبری پس از سالها سکوت به روی صحنه می رود

ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان و خوانندگی جمال الدین منبری و پوریا اخواص، ۱۶ اسفند ماه ۹۷ ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه در تالار وحدت به روی صحنه می رود. این برنامه آخرین کنسرت سال ۹۷ ارکستر ملی با رهبری شهبازیان خواهد بود.

از روزهای گذشته…

سفری به کنسرواتوار ایالتی تفلیس در گرجستان

سفری به کنسرواتوار ایالتی تفلیس در گرجستان

شاید به نظر عجیب برسد که شهری‌ با داشتن جمعیتی معادل تنها یک میلیون و دویست هزار نفر دارای این همه موزیسین و علاقمند به موسیقی باشد. کشوری که میزبان تولد موسیقیدان بزرگی همچون آرام خاچاتوریان بوده است. کشوری که مردمان آن موسیقی را مهمترین عامل پرورش فکر می شمارند. در شهر تفلیس پایتخت کشور گرجستان، کمتر فرد جوانی دیده می شود که دستی به ساز نداشته باشد. در دنیایی که اکثر گرایشات موسیقی به سوی سبک‌های تازه می شتابند، مردمان گرجی را می توان از معدود کسانی به شمار برد که اصالت کهن موسیقی خود را حفظ کرده اند و در مناسبت‌های فرهنگی بخصوص همچون نوادگان خود می نوازند، می خوانند و می رقصند.
نگاهی به سبکهای موسیقی – کلاسیک

نگاهی به سبکهای موسیقی – کلاسیک

اگر کارهای فرانسیسکو گویا نقاش اسپانیایی را دیده باشید میتوانید ایده خوبی از دوران هنر کلاسیک بدست آورید. هنر در این دوران بیشتر متوجه سادگی و وضوح بود تا تزئینات ماهرانه و بعید است درعالم موسیقی بتوان کارهایی به سادگی اما در عین حال زیبایی و درخشش موتزارت پیدا کرد.
گفتگو با ند رورم (II)

گفتگو با ند رورم (II)

من برای سالهای زیادی در فرانسه زندگی کرده ام، در حدود چهارصد یا پانصد هزار شعر دارم که ۲۰ تای آنها به زبان فرانسوی است و چندین قطعه برای کر به زبان لاتین دارم. به عقیده من اگر ما ادبیات خود را خلق نکنیم هیچ کس دیگری اینکار را برایمان انجام نخواهد داد. موسیقی هیچ معنای تعریف شده ای ندارد. هیچ کس نمی تواند ثابت کند که آن معنایی دارد آنچنان که ادبیات همواره معنایی دارد همچنین نقاشی… اما موسیقی آنگونه نیست، نمی توانید بگویید این یک سیب است، یا شخص است. حتی معانی انتزاعی تر همچون مرگ یا باد را نیز نمی دهد.
نوازنده و تمرین (VIII)

نوازنده و تمرین (VIII)

روش تمرین و استراحت که پیشتر در مقاله نوازنده و تمرین شماره یک، مورد بررسی قرار گرفت مبتنی بر بهره گیری از کوچکترین فرصت های روزانه برای تمرین نمودن و تقسیم کردن تمرین روزانه به بخش های مختلف و مجزا است.
نی و دندان (I)

نی و دندان (I)

چندی پیش مقاله سجاد محرابی (کارشناس دیزاین، نوازنده و سازنده آلات موسیقی) با عنوان «مقدمه ای بر بینارشتگی» را در این سایت خواندید. امروز مقاله ای از رسول صادقی، نوازنده، خواننده و سازنده نی و دندانساز را می خوانید که درباره موضوع تاثیر دندان نوازنده در نواختن نی نوشته شده است:
نی هفت بند و شیو های نوازندگی آن (I)

نی هفت بند و شیو های نوازندگی آن (I)

در بین انواع سازهای بادی ایرانی که از قدیم مورد استفاده قرار می گرفته مانند، مزمار، نرم نای، درازنای، سرنا و… تنها امروزه نی توانسته در موسیقی ایرانی و در کنار دیگر سازهای کلاسیک ایرانی مثل تار، سنتور، سه تار و کمانچه قرار بگیرد و به اصطلاح یک تنه نقش سازهای بادی را در ارکستر ایرانی ایفا کند.
ترور فاکوندو کابرال

ترور فاکوندو کابرال

فاکوندو کابرال (Facundo Cabral) خواننده و سرود نویس آرژانتینی در حالیکه با مدیر کنسرتهایش در اتومبیل بودند با ضرب گلوله کشته شد. به گفته وزیر کشور گواتمالا، احتمالا مدیر کنسرتهای کابرال هدف اصلی این حمله بوده است. فاکوندو کابرال که سمبل موسیقی فولکلور و اعتراضی آمریکای لاتین به شمار می رود، صبح شنبه توسط مردانی مسلح که در گواتمالا سیتی، خودروی او را متوقف و آن را گلوله باران کردند، کشته شد.
سخنرانی سجاد پورقناد درباره هارمونی ایرانی (II)

سخنرانی سجاد پورقناد درباره هارمونی ایرانی (II)

خب تا اینجا یک چالش پیش آمد! اینکه آکوردها می توانند تیرس نباشند ولی از طرف دیگر، نباید به حدی با ساختار هارمونیکها ناسازگار باشند که حداقل، حدی از ملایمت را هم نداشته باشند. در واقع وقتی ما با یک مجموعه آکوردهای ناملایم (یا به قول معروف نامطبوع یا کدر) مواجه هستیم، دیگر نمی توانیم تصوری از هارمونی داشته باشیم. (چراکه هارمونی تناسب بین اصوات است و باید مجموعه ای از اصوات ملایم، نیمه ملایم و ناملایم داشته باشیم، نه تنها آکوردهایی ناملایم!)
اپرای متروپلیتن (IV)

اپرای متروپلیتن (IV)

تکنولوژی “عنوان متروپلیتن” داری سیستم خاموش روشن شدن، عوض کردن زبان (در حال حاضر به آلمانی و اسپانیایی نیز می باشد)، فیلتری که نور صفحه، حضار پشتی یا کناری را اذیت نکند. به دلیل ارتفاع صحنه نمایش سالن متروپلیتن، گذاشتن متن ترجمه در بالای سن مناسب نبود، در حالی که در بیشتر اپراها از این روش استفاده می شد. استفاده از آن به شدت توسط کارگردان موسیقی جیمز لوین منع شد و سیستم “عنوان متروپلیتن” به عنوان بهترین راه حل نمایش ترجمه، مورد قبول هنرمندان اپرا و حضار بوده.
هماهنگی در موسیقی ایران (III)

هماهنگی در موسیقی ایران (III)

خوب بخاطر دارم وقتی اولین بار می خواست برای آهنگی در مایه سه گاه، هم آهنگی بنویسد دچار اشکال بود و بالاخره دریافت که شاهد سه گاه را نباید پایه آکورد قرار داد زیرا پنجم آکورد ناقص می شود. بنابراین بعد از مطالعات زیاد گام سه گاه را طوری نوشت که نت شاهدش درجه سوم گام باشد مثلاً در سه گاه سی کرن (راست کوک ویلن) آکورد درجه اول را: سل، سی کرن، ر تعیین کرد و آنها که امروز بخیال خود مبتکر هماهنگ کردن نغمات ایرانی هستند و همین اسلوب را بکار می برند شاید ندانند که این ابتکار نخست از طرف وزیری بوده است. یا اینکه تشخیص داد که گام شور پایین رونده است و آکورد در درجه اول شور لا (راست کوک ویلن) لا – دو – می نیست بلکه لا – ر – فا است و از این قبیل مثالها زیاد که موجب طول کلام می شود.