بلبل سرگشته (II)

قمرالملوک وزیری
قمرالملوک وزیری
ضبط اول کمپانی هنر مستر زویس با صدا برداری مارکوس جوزف کالهرست الکساندر (در سال ۱۳۰۵ ش)
مجموع آثار ضبط شده با این کمپانی ۵۰ روی صفحه یا ۲۵ عدد صفحه می باشد. اولین اثر ضبط شده از صدای قمر در مایه بیات اصفهان یا تار مرتضی خان نی داود است که روی صفحه نوشته شده بیات اصفهان ۱ و ۲ به شماره کاتولوگ ۵ و ۲۱۳۴۳۴-V تار مرتضی نی داود. شعر از سعدی:
مشنو ای دوست که غیر از تو مرا یاری هست
یا شب و روز به جز فکر توام کاری است.
به کمند سر زلفت نه من افتادم
بس که بر حلقه تو گرفتاری است

۶ روی صفحه – ۳ صفحه با تار اعتضاد السلطنه نوازنده روشندل تار که در ماهور و چهارگاه و منصوری می باشد دستگاه ماهور تار میرزا حسن خان اعتضادالسلطنه به شماره کاتولوگ ۲۱۳۴۹۶-V شعر از سعدی:
چشم که بر تو می کنم چشم حسود می کنم
شکر خدا که باز شد دیده بخت روشنم

از آثار جالب این سری ضبط تصنیف شور به شماره کاتولوگ ۹ و ۲۱۳۵۰۸-V بنام ای دست حق ۱ و ۲ به ضبط می رسد که شعر آن از عارف قزوینی است که در حمایت از سید ضیاء طباطبایی است که به کابینه سیاه معروف است:

ای دست حق پشت و پناهت باز آ چشم آرزومندت نگاهت باز آ
این صفحه از طرف دولت پهلوی اول به سرعت جمع آوری شد.

همچنین در یک صفحه به شماره کاتولوگ ۱۱ و ۲۱۳۵۱۰-V در دستگاه سه گاه تضمینی به نام نهاد لشکر دل ۱ و ۲ که به اشتباه نوشته شده نهاد شکر دل از ساخته های علی اکبر خان شهنازی که با صدای قمر و تار نی داود است به ضبط میرسد از آنجا که کمپانی با نی داود قرارداد بسته این است که علی اکبرنمی توانسته بنوازد (اثر را نی داود نواخته است) و یک تصنیف در بیات ترک و آواز از رباعیات خیام استفاده شده به شماره کاتولوگ ۹ و ۸۲۱۴۴۸-V :
ابر آمد و زار بر سر سفره گریست بی باده گلرنگ نمی شاید زیست
این سبزه که امروز تماشاگه تا سبزه خاک ما تماشاگه کیست

لازم به تذکر است که همین شعر را در سال ۱۳۰۶ نکیسای تفرشی با ویلن ابراهیم منصوری در دستگاه سه گاه می خواند با کمپانی پولیفون می باشد.

ضبط دوم کمپانی پولیفون با برچسب قرمز رنگ ۱۳۰۶
آثار ضبط شده در این سری ضبط ۶۰ روی صفحه یا ۳۰ عدد صفحه می باشد در این سری شاگرد نی داود امیر ارسلان خان درگاهی که می نوازد اولین اثر درگاهی با قمر به شماره کاتولوگ ۴۱۲۹۹-V می باشد قمر در این سری ضبط از اشعار عارف به شماره کاتولگ ۷و۱۳۰۶-V بهار است و هنگام گشت و اشعار ایرج میرزا که تصنیف عاشقی محنت بسیار کشیده به شماره کاتولگ ۳و ۱۴۲۲-V و اشعار امیر جاهد که تصنیف امان از این دل در سه گاه به شماره کاتولگ ۱۳۰۰-V را به ضبط میرساند از نکات جالب ضبط ۲ اثر منحصر بفرد از ویلن حسین خان یا حقی به شماره کاتولگ ۱۱و۴۱۳۱۰-V با صدای قمر و شعری از میرزا عشقی که بیاد او میخواند که در ابوعطا و حجاز است. در این سری ضبط ۲۸ تصنیف و الباقی با آواز و تار ارسلان درگاهی است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

روشی برای کمک به هنرجویان در انتخاب کوک درست (II)

الف- مطمئن شوید دست چپ روی انگشت دوم و سوم متعادل شود و انگشتان، بالای نت هایشان شناور باشند و به راحتی روی آن‌ها فرود آیند.

«پرورده یِ عشق» (IV)

سخن دیگر اینکه توجّه شهیدی به تنوّع شعر و خواندن شعر شاعران مختلف مثال زدنی است و صرفا به دو یا سه شاعر برجسته اکتفا نکرده است. بنابر سنّت های سینه به سینه در آواز ایرانی بیشتر آواز را با غزل و آن هم غزل سعدی و بعدها غزل حافظ می خوانند و در مرتبه ی پایین تر غزل و مثنوی عطّار و مولانا یا رباعیّات خیّام، در این میان با وجودِ نبوغ شعری بی نظیر و تصاویر بدیع و محتوایِ عاشقانه یِ برجسته یِ سروده های نظامی، شعر حکیم نظامی گنجوی در آواز ایرانی مورد غفلت واقع شده است، عبدالوهّاب شهیدی نظامی خوانی ست بی نظیر که به خوبی از عهده ی بیان احساساتِ عمیق شعر نظامی برآمده و در این زمینه در مجموعه ی برنامه ی گلها آثار ماندگاری از خود به یادگار گذاشته است: هنگامی که در audio file برنامه ی گلهای رنگارنگ ۳۸۸ در مثنویِ ابوعطا، زاری های مجنون را بر درگاهِ کعبه زمزمه می کند:

از روزهای گذشته…

محمدرضا شجریان و سه گانه ۶۹ (I)

محمدرضا شجریان و سه گانه ۶۹ (I)

در سال ۱۳۶۹ محمد رضا شجریان همراه با داریوش پیرنیاکان، جمشید عندلیبی و مرتضی اعیان سه کنسرت را در سه دانشگاه به اجرا گذاشت که هنوز هم در میان آثار محمدرضا شجریان که با ارکسترهای اینچنینی اجرا شده، بی مانند است.
یادداشتی بر آلبوم «کوچه‌های چوارباخ»

یادداشتی بر آلبوم «کوچه‌های چوارباخ»

بررسی روند کار کامکارها در دهه‌ی اخیر به ویژه در مواردی که شعر فارسی را همراه موسیقی کرده‌اند نشان از افت دارد (نمونه‌ی نازل‌اش تصنیف «زمستان است») و به نظر می‌رسد کار قابل توجه کامکارها در بین آثار منتشرشده‌ در چند سال گذشته همین آلبوم بی‌کلام باشد هرچند این نیز به پای آثار گذشته همچون «بر تارک سپیده» نمی‌رسد. در سه قطعه‌ی هوشنگ کامکار در این آلبوم، چند تم‌ کُردیِ آشنا، در فرم‌های سازیِ خانواده‌ی کنسرتو دستمایه‌ی کار قرار گرفته است. شاید خاستگاهِ علاقه‌‌ی مسبوق کامکارها به کنسرتو ناشی از کنار هم قرار گرفتن ویرتوئوزیته و آهنگسازی در این خانواده باشد. در هر حال کنسرتو عودِ ارسلان کامکار در مجموع پر و پیمان‌تر از قطعات برادر بزرگتر است. این کنسرتو (که دگره‌هایی از آن در برخی از کنسرت‌های اخیر نیز اجرا شده) تابلویی از تغییرات سریع نوانس‌، بازی‌های کروماتیک و متراکمِ عود، مدولاسیون‌های زودگذر و پاساژهایی طولانی و گریزان در طول سه موومان است و توالی عناصر متباینی از این دست، شنونده را با اثر همراه می‌سازد.
گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

«محمود توسلیان» نظر مدرس را درباره‌ی «سرگذشت موسیقی ایران» نوشته‌ی «روح‌الله خالقی» جویا شد. وی گفت موضوع این کتاب بیشتر موسیقی‌دانان هستند تا خود موسیقی و چنان که خود خالقی نیز به آن اشاره می‌کند به گونه‌ای داستان مانند نوشته شده تا مردم را جلب خود کند. بنابراین ضمن ارزش بسیار زیاد آن از جهت مکتوب کردن بخشی از تاریخ ما که می‌توانست به سادگی از دست برود، با تاریخ موسیقی به مفهومی که اینجا گفته شد، تفاوت‌هایی دارد.
نمودی از جهان متن اثر (XIII)

نمودی از جهان متن اثر (XIII)

به یاد آوریم که آنالیز در دو نقطه به داوری برای ارزش‌گذاری متوسل می‌شود: ۱- انتخاب اثری که موضوع آنالیز است. ۲- انتخاب آنچه در یک اثر باید به آن پرداخت. در هر دوی این موارد به شکل پیدا و پنهان از احکام زیباشناسانه بهره می‌گیرد.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (X)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (X)

در دولت سلجوقیان امور لشکری در دست افراد ترک و امور کشوری در دست منشیان و وزرای ایرانی بود. سلجوقیان نیز ازدوستداران هنر و موسیقی بودند. در این دوره موسیقی مذهبی نیز نقش پررنگی در جامعه داشت. عزاداری ها شکل نمایشی به خود گرفت و به صورت تعزیه و شبیه خوانی درآمد.
هارمونی زوج (II)

هارمونی زوج (II)

همان طور که در آکوردها، هرچقدر بتوانیم نتهای تونال را مضاعف می کنیم، در آکوردهای مدال (زوج) نیز نوتهای مدال که همان ۱ و ۴ هستند می بایست مضاعف گردند (دوبله شوند). این منطق طبیعت اصوات است. با شرایط فوق اگر برای شور کنترمدی بدست بیاوریم چنین اصولی را باید رعایت کنیم:
سریر: اجرای متفاوت یک اثر نشان از موفقیت آن دارد

سریر: اجرای متفاوت یک اثر نشان از موفقیت آن دارد

همانطور که گفتم آقای نوری و من هیچوقت علاقه ای به جلوگیری از گسترش آثارمان در گروههای مختلف اجتماعی نداشتیم؛ در همه دنیا هم آثار مختلف موسیقی کلاسیک با ورژنهای مختلف اجرا میشود و این اتفاقا به نوعی موفقیت یک اثر میتواند محسوب شود. اگر هم امروز خواننده های مختلف سعی میکنند کارهای آقای نوری را اجرا کنند، یک نوع موفقیت هست در کار آقای نوری؛ این کار سختی هست و از عهده هر هنرمندی بر نمی آید، ما میبینیم که در سبکها دیگر موسیقی کمتر هنرمندی توانسته این موقعیت را کسب کند.
مروری بر «کنسرت ارکستر هنرستان دختران»

مروری بر «کنسرت ارکستر هنرستان دختران»

اکنون کم‌وبیش یک دهه‌ای از خاموش شدن فرامرز پایور -که افزون بر بسیاری چیزهای دیگر پدر گروه‌نوازی ایرانی‌اش هم می‌خوانند- سپری شده است. اگر او همچنان زنده بود و به گوشش می‌رسید این روزها زیر پوست شهر چه می‌گذرد شاد می‌شد از این که کار او -که اگرنه آغازگر مطلق که یکی از مهم‌ترین پله‌های رشد گروه‌نوازی ایرانی بود- چنین پژواکی یافته و پله‎‌های دیگری بر رشدش افزوده شده است. اگر استاد پیر نوجوانانی را می‌دید که از پس اجرای گروه‌نوازی‌هایی با تنظیم‌های پرکار بر می‌آیند شاد و راضی می‌رفت از چیزی که آیندگان به کار پیشینیانی چون او افزوده‌اند.
دستانم یاریم نمی کنند (I)

دستانم یاریم نمی کنند (I)

امروزه یکی از شایعترین معضلات عضلانی که گریبان نوازندگان را می گیرد (به خصوص نوازندگانی که بصورت حرفه ای موسیقی را دنبال می کنند)، سندروم کرامپ نویسندگان یا نوازندگان (Writers Cramp) می باشد. این سندروم بصورت انقباض عضلانی به خصوص در دو ناحیه شست دست و ساعد بوجود می آید و باعث اختلالات حرکتی در دست نویسندگان، نوازندگان و تمامی کسانی که بصورت دائمی از انگشتان دست فعالیتی تکراری را طلب میکنند، می شود.
پابلو کازالز، نوازنده ویلنسل و رهبر ارکستر

پابلو کازالز، نوازنده ویلنسل و رهبر ارکستر

پابلو کارلز سالوادور کازالز Pau Carles Salvador Casals i Defilló مشهور به پابلو کازالز Pablo Casals از نوازندگان صاحب نام ویولنسل و رهبر ارکستر اهل کشور اسپانیا در ۲۹ دسامبر سال ۱۸۷۶ متولد شد. هر چند عمده شهرت کازالز به اجرای قطعات ویولن سل باخ طی سال های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ بر می گردد، اما از این نوازنده برجسته آثار تک نوازی و ارکستری بسیاری نیز به جا مانده است.