سعیدی: در ابتدا سبک نوازندگی ایرانی ها عربی بود

ملیحه سعیدی
ملیحه سعیدی
نوازندگان ایرانی قانون تحت تاثیر شیوه نوازندگی اعراب دوباره نواختن قانون را در ایران از سر گرفتند مانند رحیم قانونی و جلال قانونی و بعد از آن استاد خودم زنده یاد مهدی مفتاح و خانم سیمین آقارضی همه اینها به همان سبک و شیوه‌ی تکنیک موسیقی عربی با نوای موسیقی ایرانی می نواختند. یکی از این اساتید هم که هنوز هستند ولی به دلیل کهولت سن نوازندگی نمی کنند آقای اکبر صدیف هستند که الآن در تگزاس زندگی می کنند. از نواخته های آقای صدیف هم فایل شنیداری دارم.

از نظر نوع اجرا با چند انگشت می نواختند؟ با کدام انگشت‌ها ریز می‌زنند؟
با انگشت نشانه اجرا می‌کردند و در واقع همان تکنیک عربی را اجرا می کردند که بر اساس سؤال و جوابت دست راست و چپ است و گلیساندو های زیاد یعنی سبکی که خانم سیمین اجرا کرد را اگر شنیده باشید آن تکنیک عربی است با نوای موسیقی ایرانی، آقای مفتاح هم همین طور بودند.

من در هنرستان قانون را به عنوان ساز دوم انتخاب کردم، چون در آن زمان اصلاً ساز قانون به عنوان یک ساز تخصصی در سیستم آموزشی نبود، اما در حال حاضر مدرک تخصصی کارشناسی ارشد به این ساز می‌دهند یعنی بالاترین مدرکی که ما داریم، (دکتری اینجا نداریم ولی کارشناسی ارشد داریم) خیلی از شاگردهای من، در مقطع کارشناسی ارشد مدرک گرفتند و کار کردند.

خودتان هم در مقطع کارشناسی ارشد تدریس می کنید؟
بله. بعضی از شاگردانم هم تدریس می کنند در این مقطع مثل خانم مریم ابراهیم که در ارکستر آقای شجریان هم می نواختند. ایشان دانشگاه هنر هم درس اش را تمام کرده است و من هم جزء ژوری امتحانی‌شان بودم.

از زمانی که من شروع کردم به کار کردن و کتاب نوشتم و کتاب متدهایم چاپ شد و بعد قطعه‌هایی ساختم، قطعه‌هایی از اساتید مختلف تنظیم کردم، این ساز از طرف اساتید به رسمیت شناخته شد و الان به چنین جایگاهی رسیده است.

ساز اول ویولون بود ولی می خواستم لیسانس قانون داشته باشم، به همین خاطر مجبور بودم هر دو را امتحان بدهم. دکتر داریوش صفوت که ایشان استاد من بودند گفتند که شما می‌توانید چون من قانون را کاملاً با سبکی که آقای مفتاح به ما درس داده بودند اجرا نمی‌کردم ولی ایشان گفتند که شما دانشگاه قانون را ادامه بدهید، من مطمئن هستم که این قانون دست شما کاملاً به سبک ایرانی در می آید، چون الآن فرمی که دارید می‌زنید کاملاً نوای موسیقی ایرانی را ما از آن می‌شنویم؛ از آن به بعد شد که دیگر به طور کلی قانون در گروه‌های مختلف جا پیدا کرد چون دیگر می‌شد که همه نوع رپرتواری با آن زد؛ پیش درآمد یا چهارمضراب هر قطعه‌ای را می‌شود کاملاً به سبک ایرانی زد بعد من از سال ۶۸ ۶۷ شروع کردم. ۶۷ که البته یک قطعه‌ای هم دارم در نوار و سی دی دلنوا که اولین تک‌نوازی قانون من بود که از انگشت‌های مختلف استفاده کردم؛ چون من پیانو هم زدم به همین دلیل احساس کردم، به طور کلی با موسیقی کلاسیک هم آشنایی دارم. فکر کردم یک چیزهای خاصی را می‌شود روی قانون اجرا کرد که جدا از اینکه با دو انگشت می‌شود استفاده کرد از انگشت‌های مختلف هم می‌شود استفاده کرد. به همین ترتیب قطعه‌ای که اجرا کردم در آن سی دی هم اجرای من هست.

درسته پس تکنیک عربی را با چهار انگشت می‌زنند؟
نه با دو انگشت، دو انگشت نشانه.
بعد انگشت شصت چی؟
نه شصت اجرا نمی‌کردند.

یک دیدگاه

  • سنتور نی
    ارسال شده در آذر ۲۴, ۱۳۹۵ در ۷:۰۸ ب.ظ

    سلام
    با تشکر از زحمات شما بنده پیشنهاد می کنم با استاد سرکار خانم پریچهر خواجه نوازنده توانا و صاحب سبک ساز قانون هم گفتگویی داشته باشید تا خوانندگان محترم و جویندگان هنر با دیدگاه های ایشان هم در رابطه با این ساز آشنا شوند.
    سپاسگزارم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

روی دانوب زیبای آبی (II)

یوهان اشتراوس این والس را کـه اصـلا بـرای آواز جمعی‌ و ارکستر‌ نوشته بود و به «انجمن خـوانندگان ویـن‌» تقدیم‌ کرد و آنها‌ در‌ ۱۵‌ فوریه ۱۸۶۷ در تالار‌ دیانا (محل امروز دیاناباد) {این اثر را} به‌ اجرا در آوردند. مـتن اشـعار آن را افسر پلیس یوزف وایل‌‌ سـاخته‌ و بـا این مـطلب شـروع مـی‌شد:

عمومی: مردم با نظریه های جدید در ابتدا مخالفت می کنند

من در سال ۱۳۴۲ وارد دانشگاه شدم و سال دوم دانشکده بودم که در اردوها شرکت کردم و همان موقع بود که با اساتید آشنا شدم و به دنبال آن به هنرستان رفتم و به کلاس‌های استاد محمود کریمی برای فراگیری ردیف رفتم و تئوری و سلفژ را با استاد فرهاد فخرالدینی کار کردم؛ در همان موقع بود که من به گروه آقای فرامرز پایور رفتم یعنی من حدود ۵۰ سال پیش، سال ۴۵ یا ۴۶ به گروه سازهای ملی آقای پایور که تأسیس شده بود پیوستم. ایشان کنسرت من را در پایان سال تحصیلی یا هنرستان دیده بودند و از استاد کریمی خواسته بودند که من را دعوت کنند تا به گروه ایشان بپیوندم.

از روزهای گذشته…

همگون و ناهمگون (V)

همگون و ناهمگون (V)

حداقل سی‌ سال دیر رفته بودیم سی سال پیش، این سؤالات، پاسخ قابل‌توجهی داشته‌اند و به مرور زمان از یاد رفته‌اند. حالا کارها سخت‌تر شده است. صدای آقای افضلی مرا از حال خود بیرون آورد؛ عجب نقش‌خوانی است. صدای گرم و خوبی هم داشت. وسایل ضبط و تکثیر را از ساک درآوردم و صدایش را ضبط کردم:
اینک، شناخت دستگاه‌ها (III)

اینک، شناخت دستگاه‌ها (III)

معمولا در متن چنین آشناسازی‌هایی یک تعریف اعلام شده یا نشده در نظر گرفته می‌شود و بدون آن که خواننده با مبانی‌اش آشنا شود مرجع شکل دادن به روند شناخت قرار می‌گیرد. در کتاب حاضر تلاش زیادی صورت گرفته تا خواننده دست‌کم بخشی از سربالایی تلاشی را که امروزه برای درک سازماندهی موسیقی دستگاهی صورت می‌گیرد با کمک متن و مولفش بپیماید. اگر جز این باشد به هیچ شکل نمی‌توان وجود آن مقدار توضیحات را درباره‌ی مساله‌ی طبقه‌بندی و دیگر مقولاتی که به نظر نویسنده پایه‌ی شکل‌گیری دستگاه شده‌اند را روا داشت.
حمید متبسم: با لشکر کشی مخالفم

حمید متبسم: با لشکر کشی مخالفم

من کاملا مخالف بی دلیل بزرگ کردن یک ارکستر با پیش فرض اینکه حجم ارکستر بیشتر شود، هستم؛ چراکه حجم ارکستر با اضافه کردن تعداد ساز ایجاد نمی شود و ما نمی توانیم با آوردن نامحدود از یک نوع ساز حجم ارکستر را بزرگتر کنیم.
اولین دوره دوسالانه آهنگسازی احمد پژمان برگزار می شود

اولین دوره دوسالانه آهنگسازی احمد پژمان برگزار می شود

مرکز موسیقی “نغمه سازخانه طهران” در ادامه برگزاری مستر کلاس های خود، اولین دوره دوسالانه آهنگسازی احمد پژمان را برگزار می کند؛ متن فراخوان این مسابقه به این شرح است:
نامه سرگشاده امیرعلی حنانه

نامه سرگشاده امیرعلی حنانه

بعد از ظهر طاقت فرساء توام با افسردگی همراه با دردها و رنجش هایی که انگار برای موسیقیدان شدن الزامی است و باید آن دردها را تجربه کنی… به آن دترمینیسمی که مرتضی حنانه درباره خود و آثارش گفته بود فکر می کردم؛ درست بود، انگار این تقدیر جبری هنوز جایی در اطراف مرا زیر نظر داشت و آزار می داد.
چارلی پارکر، اسطوره جاودان جز

چارلی پارکر، اسطوره جاودان جز

در دنیای موسیقی جز وقتی صحبت از اسطوره های فراموش نشدنی این سبک میشود بی هیچ اغراقی باید از چارلی پارکر یاد نمود. نوازنده ای که در زندگیش فراز و نشیب های زیادی را بخود دیده اما همگان وی را بعنوان یکی از شخصیت های بنیادین این موسیقی می شناسند. چارلی پارکر (Charles Parker)در ۲۹ آگوست سال ۱۹۲۰ در شهر کانزاس آمریکا بدنیا آمد. در خانواده ای نه چندان با ثبات. وی لقب “Bird” را برای خود انتخاب نمود عنوانی که بر روی بسیاری از کارهایش میتوان مشاهده کرد مانند : Yardbird Suite
مسابقه آهنگسازی بین المللی “دوم آگوست”

مسابقه آهنگسازی بین المللی “دوم آگوست”

مسابقه آهنگسازی بین المللی “دوم آگوست” (Concorso 2 Agosto) در شهر “بولونیا” ایتالیا از سال ١٩٩۴ توسط تئاتر شهرداری بولونیا راه اندازی شده و هر سال برگزار می گردد. جوایز این مسابقه برای نفرات اول تا سوم به ترتیب ۵٠٠٠ یورو، ٢۵٠٠ یورو و ١۵٠٠ یورو به همراه مدال مسابقه و اجرای قطعات آهنگسازان در میدان شهر بولونیا در تاریخ دوم آگوست می باشد.
گزارش جلسه دوازدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه دوازدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

بعد از ظهر چهارشنبه، چهارم اردیبهشت ماه ۱۳۹۲، دوازدهمین جلسه از «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» با عنوان «نقد روان‌شناسانه‌، و تحلیل زبان‌شناسانه‌ی موسیقی» در محل ساختمان فاطمی خانه‌ی موسیقی برگزار شد.
دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (III)

دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (III)

تاثیر این ذهنیت را در یکی از موثرترین لحظات عملش در تحلیل «کنسرتینو برای سنتور و ارکستر» «حسین دهلوی» می‌بینیم، همانجا که نویسنده فرم کلی این کنسرتوی کوچک را مشابه یک نوبت یا مجلس دستگاهی، مرکب از پیش‌درآمد-آواز-چهارمضراب-آواز-تصنیف-رنگ می‌بیند و بر آن اساس تحلیل می‌کند (ص۴۶)؛ امری که با توجه به مکتب موسیقایی آهنگساز قدری دور از ذهن به نظر می‌رسد. افزون بر آن به‌کارگیری نمونه‌هایی از تئوری فواصل موسیقی ایرانی -که در یک سده‌ی اخیر دست‌کم دو بار دستخوش تغییرات بنیادی شده- برای تحلیل آهنگسازانی که نه از نظر سبکی به آن نوع نگاه وابسته‌اند و نه در دوره‌ی ساخت این آثارشان نظریه‌های مورد بحث هنوز وجود داشته است (مانند برگزیدن کتاب «کتاب مبانی نظری و ساختاری موسیقی ایران» که یک کتاب تئوری جدید است برای تحلیل «همایون» «لمر») (۶).
او فکر می کند کیست؟

او فکر می کند کیست؟

در خبرهای روز گذشته داشتیم که راجر واترز پس از ۱۶ سال توانست اولین اپرای خود را کامل کند. این اپرا که Ca Ira نام دارد اپرایی است با مضمون تاریخی راجع به انقلاب فرانسه که قرار است در ماه سپتامبر روی CD به بازار عرضه شود و پس از آن برای اولین بار احتمالا” در شهر رم (ایتالیا) به روی صحنه بیاید. راجر واترز ۶۱ ساله از سال ۱۹۸۹ کار بر روی Ca Ira را هنگامی شروع کرد که Etienne Roda Gil شاعر و ترانه سرا، یکی از کتابهای شعر واترز را که همسرش برای آن کارهای گرافیکی را انجام داده بود مشاهده کرد.