سعیدی: در ابتدا سبک نوازندگی ایرانی ها عربی بود

ملیحه سعیدی
ملیحه سعیدی
نوازندگان ایرانی قانون تحت تاثیر شیوه نوازندگی اعراب دوباره نواختن قانون را در ایران از سر گرفتند مانند رحیم قانونی و جلال قانونی و بعد از آن استاد خودم زنده یاد مهدی مفتاح و خانم سیمین آقارضی همه اینها به همان سبک و شیوه‌ی تکنیک موسیقی عربی با نوای موسیقی ایرانی می نواختند. یکی از این اساتید هم که هنوز هستند ولی به دلیل کهولت سن نوازندگی نمی کنند آقای اکبر صدیف هستند که الآن در تگزاس زندگی می کنند. از نواخته های آقای صدیف هم فایل شنیداری دارم.

از نظر نوع اجرا با چند انگشت می نواختند؟ با کدام انگشت‌ها ریز می‌زنند؟
با انگشت نشانه اجرا می‌کردند و در واقع همان تکنیک عربی را اجرا می کردند که بر اساس سؤال و جوابت دست راست و چپ است و گلیساندو های زیاد یعنی سبکی که خانم سیمین اجرا کرد را اگر شنیده باشید آن تکنیک عربی است با نوای موسیقی ایرانی، آقای مفتاح هم همین طور بودند.

من در هنرستان قانون را به عنوان ساز دوم انتخاب کردم، چون در آن زمان اصلاً ساز قانون به عنوان یک ساز تخصصی در سیستم آموزشی نبود، اما در حال حاضر مدرک تخصصی کارشناسی ارشد به این ساز می‌دهند یعنی بالاترین مدرکی که ما داریم، (دکتری اینجا نداریم ولی کارشناسی ارشد داریم) خیلی از شاگردهای من، در مقطع کارشناسی ارشد مدرک گرفتند و کار کردند.

خودتان هم در مقطع کارشناسی ارشد تدریس می کنید؟
بله. بعضی از شاگردانم هم تدریس می کنند در این مقطع مثل خانم مریم ابراهیم که در ارکستر آقای شجریان هم می نواختند. ایشان دانشگاه هنر هم درس اش را تمام کرده است و من هم جزء ژوری امتحانی‌شان بودم.

از زمانی که من شروع کردم به کار کردن و کتاب نوشتم و کتاب متدهایم چاپ شد و بعد قطعه‌هایی ساختم، قطعه‌هایی از اساتید مختلف تنظیم کردم، این ساز از طرف اساتید به رسمیت شناخته شد و الان به چنین جایگاهی رسیده است.

ساز اول ویولون بود ولی می خواستم لیسانس قانون داشته باشم، به همین خاطر مجبور بودم هر دو را امتحان بدهم. دکتر داریوش صفوت که ایشان استاد من بودند گفتند که شما می‌توانید چون من قانون را کاملاً با سبکی که آقای مفتاح به ما درس داده بودند اجرا نمی‌کردم ولی ایشان گفتند که شما دانشگاه قانون را ادامه بدهید، من مطمئن هستم که این قانون دست شما کاملاً به سبک ایرانی در می آید، چون الآن فرمی که دارید می‌زنید کاملاً نوای موسیقی ایرانی را ما از آن می‌شنویم؛ از آن به بعد شد که دیگر به طور کلی قانون در گروه‌های مختلف جا پیدا کرد چون دیگر می‌شد که همه نوع رپرتواری با آن زد؛ پیش درآمد یا چهارمضراب هر قطعه‌ای را می‌شود کاملاً به سبک ایرانی زد بعد من از سال ۶۸ ۶۷ شروع کردم. ۶۷ که البته یک قطعه‌ای هم دارم در نوار و سی دی دلنوا که اولین تک‌نوازی قانون من بود که از انگشت‌های مختلف استفاده کردم؛ چون من پیانو هم زدم به همین دلیل احساس کردم، به طور کلی با موسیقی کلاسیک هم آشنایی دارم. فکر کردم یک چیزهای خاصی را می‌شود روی قانون اجرا کرد که جدا از اینکه با دو انگشت می‌شود استفاده کرد از انگشت‌های مختلف هم می‌شود استفاده کرد. به همین ترتیب قطعه‌ای که اجرا کردم در آن سی دی هم اجرای من هست.

درسته پس تکنیک عربی را با چهار انگشت می‌زنند؟
نه با دو انگشت، دو انگشت نشانه.
بعد انگشت شصت چی؟
نه شصت اجرا نمی‌کردند.

یک دیدگاه

  • سنتور نی
    ارسال شده در آذر ۲۴, ۱۳۹۵ در ۷:۰۸ ب.ظ

    سلام
    با تشکر از زحمات شما بنده پیشنهاد می کنم با استاد سرکار خانم پریچهر خواجه نوازنده توانا و صاحب سبک ساز قانون هم گفتگویی داشته باشید تا خوانندگان محترم و جویندگان هنر با دیدگاه های ایشان هم در رابطه با این ساز آشنا شوند.
    سپاسگزارم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بیانیه داوران ششمین دوره جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت

در پایان ششمین دوره ی جشنواره می‌توان دید که تعیین و تعریف میدان آنچه دنیایی مجازی خوانده می شود زیر فشار شتابان فناوری دشوار و دشوارتر می‌شود. اکنون بزرگ‌ترین چالشی که به چشم می‌آید همچنان کشیدن مرز به قدر کافی دقیق میان جهان مجازی و غیرمجازی است در حقیقت تقریبا مرزی باقی نمانده است، آنچنان که گاه تعیین مصداق برای رصدگر تیزبین هم نشدنی است. اما علاوه بر در هم شدن مرزها، گرایش استفاده کنندگان از این فضای سیال به پیام‌رسان‌ها، در پی آن افولِ اقبالِ وب سایت‌ها، مرگ وبلاگ‌ها (که سرانجام در تغییر نام جشنواره پژواک یافت) و در نتیجه ظهور پدیده‌ی اینترنتِ تاریک روندی است که به ویژه دسترسی‌پذیری میدان نوشتارهای موسیقی را تهدید می‌کند. این تهدیدی واقعی و جدی است که باید به آن اندیشید.

ششمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت

فردا سه شنبه سوم اسفند ماه، ششمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت با حمایت موسسه فرهنگی هنری رادنواندیش و فرهنگسرای ارسباران، در محل فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود.

از روزهای گذشته…

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (III)

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (III)

نکات زیادی کار آریستوگزنوس را از دیگر اندیشمندان یونانی که درباره‌ی موسیقی به کار نظری پرداخته‌اند متمایز می‌سازد، اما آنچه از بقیه مهم‌تر است نقدی است که او به نظرات طرفداران فیثاغورث درباره‌ی موسیقی وارد می‌کند (۴). در حقیقت او با این کار گامی بسیار مهم در شناخت‌شناسی علم برمی‌دارد (Barker 1978: 9). موسیقی از نظر او موضوع دانش ریاضی نیست؛ همچنین موضوع فیزیک یا اخترشناسی. بلکه موضوع دانشی است برآمده از الزامات خود موسیقی:
مستر کلاس های محسن حجاریان برگزار می شود

مستر کلاس های محسن حجاریان برگزار می شود

محسن حجاریان پس از مدتها دوری از تدریس، قرار است در مستر کلاسی برای دانشجویان رشته موسیقی، به تدریس اتنوموزیکولوژی بپردازد. این دوره در موسسه فرهنگی و هنری دهلیز هفت هنر برگزار می شود. تاریخ برگزاری این جلسات از ۱۴ آذر الی ۱۷ بهمن ۱۳۹۲ پنجشنبه ها از ساعت ۱۴ الی ۱۶، در ده جلسه است.
گفتگو با آرش محافظ (IV)

گفتگو با آرش محافظ (IV)

برچیده شدن به این معنی که فراموشش کنیم و دیگر استفاده نکنیم درست نیست. ردیف موسیقی یک دوره‌ای از موسیقی کلاسیک ایرانی است. به عنوان موسیقی آن دوره اتفاقا باید اجرا شود و فراموش هم نشود و کسانی که علاقه و تخصص دارند به آموزش آن ادامه دهند.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (II)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (II)

از طرفی، طی چند دهه اخیر شاهد هجوم مشتاقان و گرایش جوانان به فعالیت های هنری بوده ایم که بعضاً با روحیه کاسب کارانه و برخوردهای بازاری به سمت و سویی ناروا کشیده می شود؛ خصوصاً در جنبه نوازندگی باید گفت که آشفتگی عمیقی بین روش ها و متدهای گوناگون وجود دارد. با توجه به نبودِ استانداردهای آموزشی در زمینه های مختلف موسیقی از جمله نوازندگی، اغلب روش هایی، با حداقل آشنایی با مبانی موسیقی و به دور از اصول اولیه و شروط لازم برای نوازندگی در کلاس ها به کار گرفته می شود و هر کس با اندکی ساز نواختن، خود را نوازنده و یا آهنگساز فرض می کند.
جرج انسکو، بزرگترین موسیقیدان رومانی

جرج انسکو، بزرگترین موسیقیدان رومانی

جرج انسکو (George Enescu) بعنوان آهنگساز، پیانیست، ویولونیست، رهبر ارکستر و همچنین معلمی توانا در دنیای موسیقی مطرح می باشد. او بزرگترین موسیقیدان در زادگاه خویش – رومانی – و یکی از بهترین اجرا کنندگان موسیقی کلاسیک در قرن بیستم در سطح جهانی است.
روش سوزوکی (قسمت اول)

روش سوزوکی (قسمت اول)

مقدمه: شینی چی سوزوکی (Shinichi Suzuki)، مدرس ویولون که شهرت جهانی دارد، در شهر ناگویای ژاپن متولد شد. پدرش معروفترین کارگاه ویولون سازی را داشت. ابتدا نزد پدرش شاغل بود؛ نواختن را هفده سالگی شروع و تحصیل خود را در توکیو به انتها رساند و بعد عازم برلین شد، جایی که هشت سال تمام شاگردی کارل کلینگلر (Karl Klinglers) را کرد، به علاوه در این شهر توانست با نامدارترین هنرمندان و پژوهشگران آشنا شود، از جمله آلبرت انیشتن.
جان فیلیپ سوزا «شاه مارش» (II)

جان فیلیپ سوزا «شاه مارش» (II)

ارکستر نیروی دریایی، نخستین تجربه سوسا در رهبری یک ارکستر نظامی بود. نحوه برخورد سوسا با موضوعات موسیقی با پیشینیانش متفاوت بود. او بسیار از پارتیتورهای موجود در کتابخانه را با موسیقی سمفونیک جایگزین نمود و آرایش سازی ارکستر را مطابق با نیازهای خود تغییر داد. جلسات تمرین مخصوصا خیلی سخت گیرانه تر از پیش شدند و سوسا از موزیسین هایش بهترین ارکستر نظامی آمریکا را ساخت. ارکستر نیروی دریایی توانست مخاطبان خاص خود را جذب کند و شهرتش به سرعت فراگیر شد.
سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (II)

سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (II)

“مسعودی روایت بسیار جالب‌توجهی دارد، می‌گوید: اردشیر اول که تمام جزییات تشکیلات اداری را به او نسبت می‌دادند، رجال دولت را بر هفت دسته تقسیم کرده بود و خوانندگان و نوازندگان را در ردیف عالی‌ترین مأموران دولت قرار داده بود.” (راهگانی، ۱۳۷۷: ۸۵)
صدا گذاری در انیمیشن (I)

صدا گذاری در انیمیشن (I)

بنابر تعریف انیمیشن سنتی، “انیمیشن ایجاد توهم حرکت از تصاویر بی حرکتی است که با سرعت ۲۴ فریم در ثانیه نمایش داده شود”. این تعریف انواع تکنیکهای ساخت انیمیشن سنتی را دربر میگیرد و با صدا گذاری برای انیمیشن ارتباطی مستقیم دارد.
موسیقی وزیری (III)

موسیقی وزیری (III)

علی نقی خان وقتی روح مرا تکان میدهد که کاسه تار را مثل‏ طفل عزیزی در آغوش گرفته و پیشانی هوشمند او بر روی آن خم شده‏ و سر انگشتان او مثل اطفال بیخیال بر روی دسته تار پشت سرهم میدوند. آن وقت، وزیری هم همه امواج دریا، ضجّه آبشار، زمزمه جویبار، ناله گرد بادها، آهنگ معاشقه نسیم با شاخسارها را به گوش شما میرساند. با مضراب‏ بر روی سیمهای تار، همان حکایتهائی را که آبهای کف‏آلود به صخره‏های‏ رودخانه و بادها بر برگهای سبز خوانده‏اند برای شما میسراید. چشم‏ شما چیزی نمی‏بیند: بر روی کاسه تار، دستی مثل قلب مضطرب عاشق در ضربان