سامان ضرابی: نواختن قطعات در کنار ردیف سنتور لازم است

سامان ضرابی
سامان ضرابی
چه شد به فکر ضبط و انتشار آثار درویش خان افتادید؟
اول من قصد انتشار سی دی این کار را نداشتم و میخواستم روی نت نویسی پنج، شش سال متمرکز باشم و بعد سی دی آن را ضبط کنم. برای ضبط آن فعلا عجله نداشتم ولی وقتی نتها را برای انتشار پیش آقای موسوی در ماهور بردم ایشان به من گفتند که بهتر است کتاب و سی دی با هم منتشر شوند تا کار رسمی تر پیش برود، من هم قبول کردم. بعدا فکر کردم حالا که این قطعه در کنار ردیف به هنرجویان تدریس میشود و خیلی لازم نیست آنالیز نتی دقیقی داشته باشند و درس اصلی نیست، اشکالی ندارد که از گوش هم کمک بگیرند و مسئله ای نیست که ۲۰ درصد هم گوشی بزنند تا گوششان هم تقویت شود و کمی خشک بودن اجرای نت آنها تلطیف شود.

این سی دی در این هدف کمک میکرد تا نت خشک هم هنرجویان کار نکنند.

کمااینکه بعضی از بچه ها با گوش این سی دی را درآورده بودند و برایم زدند که البته کمی اشکال داشت ولی به خاطر وجود نت توانستم اشکالاتشان را راحت اصلاح کنم.

قطعات دیگری هم غیر از این کار در دست انتشار دارید؟
بله، الان مجموعه ۲۵ قطعه از صبا است که هم ضبط شده و هم نت نویسی؛ بیشتر این قطعات با تکنیکهای دوره عالی سنتور قبلا توسط آقای پایور نوشته شده بود که من آنها را ساده تر نوشتم که برای هنرجو قابل اجرا باشد.

چهارمضراب اصفهانی از استاد صبا در ردیف ایشان وجود دارد که آقای پایور آن را نوشته بودند برای سنتور، غیر از آن چند چهارمضراب اصفهان دیگر هم برای سازهای دیگر صبا دارد که در این کتاب وجود دارد.

البته بیشتر از ۲۵ قطعه از صبا وجود دارد که این ۲۵ عدد در واقع گلچین شده اند.

در دوره ابتدایی سنتور که بین یک سال تا حتی هفت سال برای بعضی ها طول میکشد، این قطعات نواخته میشود.

در کنار ردیف با همان تکنیک میتوانند این قطعات را هم بزنند.

البته تا حدی هم تکنیک های جدید هم یاد میگیرند ولی اصل، شناختن رپرتوار موسیقی ایرانی است و تنوع در یادگیری برای هنرجوی این ساز.

به چه منابعی مراجعه کردید؟
از کتابهای ویولون هنرستان که آقای خالقی نوشته بودند تا کاروان صبای آقای شعاری، همینطور کتابهای آقای ذوالفنون و … هر کتابی که میشناختم که قطعات صبا را یاد داشت کرده را مطالعه کردم؛ این در مورد صبا و در مورد درویش خان هم بیشتر رجوع کردم به کتاب آقای طهماسبی که قطعاتش از بقیه کتابها هم بیشتر بود که همین کتاب هم در چاپ های بعدی اش تعداد قطعاتش بیشتر میشد، چون ایشان قطعات دیگری از درویش پیدا میکردند.

کتاب من یک قطعه بیشتر از کتاب آقای طهماسبی دارد که آن هم منصوب به درویش خان است ولی بعد از انتشار متوجه شدم یک قطعه از درویش خان را هم جا انداختم! رنگ بیات ترک درویش خان که قطعه بسیار زیبایی هست که استاد پایور در ضرب اصول نواخته بودند که من فراموش کرده بودم! با این وجود قطعات درویش خان تا اینجا که من تحقیق کردم ۳۴ تا است.

بعد از صبا تنظیم چه کارهایی را در نظر دارید؟
تنظیم آثار خالقی را در دست دارم.

آثار خالقی ارکسترال است و ممکن است به قطعه ضربه بخورد وقتی برای یک ساز تنظیم می شود.
تا چگونه تنظیم شود! من که تمام کارهای ایشان را تنظیم نمیکنم، اولا کارهایی را تنظیم میکنم که مدلاسیون نداشته باشد و با یک کوک بشود زد، ثانیا” خیلی طولانی نباشد، حداکثر ۵ یا ۶ دقیقه باشد و ثالثا” با سنتور خوش صدا باشد و بتواند هنرجو را جذب کند تا او بداند آقای خالقی یکی از استادان بزرگ بوده و این قطعات را دارد. ۲۰ یا ۳۰ قطعه از خالقی را در نظر دارم.

9 دیدگاه

  • اسماعیل بحرایی
    ارسال شده در آذر ۲۵, ۱۳۸۷ در ۱:۱۷ ب.ظ

    سلام بر سجاد وسامان عزیز….دوستان هنرمند و خوبم.
    خیلی از مصاحبه ای که شده لذت بردم.
    سامان جان کتابت عالیه…هم اجرا هم کتاب..واقعا جای همچین کتابی در دوره آموزش سنتور خالی بود…منتظر کارهای بعدی شما هستم.
    شاد و سلامت باشید.

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۶, ۱۳۸۷ در ۵:۴۴ ب.ظ

    chetor mitavan in ketab ro tahie kard

  • ارسال شده در دی ۸, ۱۳۸۷ در ۱۱:۵۳ ب.ظ

    سلام آنونیمس
    این کتاب و سی دی کار انتشارات ماهور میباشد. از خود نشر ماهور و شهر کتابهای معتبر و احتمالا مکانهایی که وسایل و کتاب موسیقی میفروشند

  • mehdi_hessami@yahoo.com
    ارسال شده در بهمن ۸, ۱۳۸۷ در ۹:۱۷ ب.ظ

    ba dorode faravan bar akhay samani honarmande aziz chegoneh mishavad az in ketabyay shoma dar kharege az keshvar kharidary kard

    ba arezoy movafaghit baray shoma

    mehdi hessami
    n california usa

  • ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۸۷ در ۷:۲۵ ب.ظ

    سلام مهدی
    این کتاب و سی دی به نام
    “آثار درویش خان برای سنتور” می باشد که کار انتشارات ماهور است. فکر میکنم با تماس با خود انتشارات ماهور از طرق مختلف مثل E.mail یا سایت آن میتوانید این کتاب و سی دی را سفارش دهید.
    با امید انتشار هر چه بیشتر موسیقی ایرانی بوسیله شما و دیگر دوستان. موفق باشید

  • یک دوست گم شده
    ارسال شده در تیر ۵, ۱۳۸۸ در ۹:۲۴ ب.ظ

    سلام من رحیم دوست هستم با من تماس بگیرو

  • فريد
    ارسال شده در شهریور ۱۱, ۱۳۸۸ در ۱۰:۴۶ ب.ظ

    با سلام خدمت جناب سامان ضرابی
    من هم بسان دیگر دوستان از شما برای نشر کتاب آثار درویش خوان سپاسگزارم و از آن بیشتر شیوه‌ای که با آن این آثار را نواختید ستودنی تر و کاملاً آموزشی است.پرسشی داشتم شاید کوتاه اما در خور تامل: ۱۵ سالی است سنتور می‌نوازم، شاگرد مسعود شناسا، بابک دانشور، و اردوان کامکار بوده‌ام. اکنون دلم می‌خواهد دوره عالی استاد پایور را نیز بنوازم، با توجه به اینکه پی بردن به احساس واقعی نوازنده نیاز به شنیدن آثار او دارد آیا به فکر انتشار نوار دوره عالی استاد هستید یا خیر؟ باید یاد آوری کنم شاید اگر مصائب زندگی می‌گذاشت بی‌شک در کلاس اساتیدی چون سعید ثابت و یا دیگران شرکت می‌جستم، اما اکنون …بگذریم.
    به امید موفقیت تمام نوازندگان جوان.

  • ارسال شده در شهریور ۱۵, ۱۳۸۸ در ۱۰:۲۲ ب.ظ

    فرید سلام
    بله من به فکر ضبط دوره ی عالی هستم اما چند نکته فعلا مانع است:
    ۱-در حال حاضر حق تقدم با اساتید فعلی است که من جای شاگرد آنها هستم.
    ۲-چون کتاب تالیف استاد پایور است تایید ایشان برای اجرای آن ضروری است که فعلا مقدور نیست.
    ۳-از آنجایی که دوره ی عالی را با دقت تمام نزد استاد نواختم پی بردم نکاتی ظریف در آن وجود دارد که نواختن آن مستلزم دانستن ردیف موسیقی ایرانی به طور کامل است.

  • مرتضی سعیدی راد
    ارسال شده در اسفند ۱۰, ۱۳۸۸ در ۹:۱۳ ق.ظ

    با سلام
    به عقیده ی من این کتاب می توانست با تنظیم زیباتر از این به انتشار در آید.
    امیدوارم جناب ضرابی عزیز در راه بالا بردن کیفیت آثار منتشر شده بعد از انتشار نیز کوشا باشند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شیدایی تار (II)

وی در جریان انقلاب اسلامی از سمتهای خود استعفا کرد و به مردم انقلابی پیوســت و ســاخته ها و نواخته های او با صدای محمدرضا شــجریان و شــهرام ناظری در نوک پیکان انقلاب قرار گرفت و امروزه به عنوان یک خاطره ملی در اذهان مردم باقی است. لطفی در مورد ساخته معروف خود، سپیده (ایران ای ســرای امید)، می گوید: «وقتی در دستگاه ماهور شروع به کار کردم طبق روال آواز از منطقه بم شــروع شد ولی هر کاری که می‌کردیم، می دیدیم جور درنمی آید. پس از مدتی قرار شد آقای شجریان از اوج بخواند و خیلی خوب درآمد. در آن روزگار جامعه ایرانی یکپارچه شور و هیجان بود، ما هم که از جامعه دور نبودیم و با مردم همصدا بودیم.

تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (II)

من این نوع دیدگاه گسترش هارمونی را در هفت متد اصلی دسته بندی و خلاصه می کنم که در جای خود در باره ی هر کدام صحبت می کنم. این متد ها عبارتند از:

از روزهای گذشته…

وقتی همه خوابیم (I)

وقتی همه خوابیم (I)

“وجود مقتدر ارکستر سمفونیک ها در جای جای دنیا، نشانگر زنده بودن نوعی از فرهنگ و تمدن تاریخمند و پیشرفته در آن منطقه است.” شاید این ادعا به زعم عده ای غرب گرایانه و حتی تحقیر آمیز به نظر برسد ولی بدون هیچ تردیدی باید به این مهم توجه داشت که “ارکستر سمفونیک یک پدیده جهانی است نه صرفا غربی، چرا که در نگاهی ابتدایی میتوانیم ریشه بسیاری از سازهای آنرا از مناطقی غیر از غرب جستجو کنیم و با دیدی ژرفتر، رپرتوار اجرایی آن را از سراسر جهان بیابیم.
“رازهای” استرادیواری (II)

“رازهای” استرادیواری (II)

افرادی که به درستی نمی اندیشند و سو نیت دارند، چنین اظهار می‌ کنند که Sacconi اگر بخواهد می‌تواند ویولونی بسازد که از آثار Stradivari قابل تشخیص و تمایز نباشد. Sacconi ضمن احترام به این تعریف کنایه‌آمیز، با لبخندی خاطر نشان می‌کند، در حقیقت این اتفاق افتاده است که ویولون ساخت وی با ویولون Stradivari، ویولونیست نامدار اشتباه گرفته شود، سپس او سرش را تکان می ‌دهد، شانه‌ها را بالا می‌اندازد و سیمای وی بیانگر آن است که از اندیشیدن به توانایی و قابلیت بی ‌همتای مردی که Sacconi وی را «استاد» (Master) می ‌نامد چنان خرسند و مشعوف است که گویی از انسان زنده‌ای سخن می‌گوید که هنوز هم هنگام قدم زدن در خیابان‌های Cremona می‌تواند او را ملاقات نماید.
حمید متبسم: با لشکر کشی مخالفم

حمید متبسم: با لشکر کشی مخالفم

من کاملا مخالف بی دلیل بزرگ کردن یک ارکستر با پیش فرض اینکه حجم ارکستر بیشتر شود، هستم؛ چراکه حجم ارکستر با اضافه کردن تعداد ساز ایجاد نمی شود و ما نمی توانیم با آوردن نامحدود از یک نوع ساز حجم ارکستر را بزرگتر کنیم.
موسیقی تجربی؛ آن گیاه ناشناخته (I)

موسیقی تجربی؛ آن گیاه ناشناخته (I)

موسیقی تجربی، یک واژه‌ی فنی است، یک اصطلاح. واژه‌ای که امروز فکر می‌کنیم یک نوع موسیقی را از بقیه جدا می‌کند یا حتا نام سبکی است از سبک‌های موسیقی با تعریف دقیق و آهنگسازانی که به آن وفادارند. این قبول که واژه واژه‌ای فنی است، اما آیا آنقدر که ما می‌پنداریم معنی‌اش واضح و روشن است؟ آیا همه‌ی آهنگسازانی که در زیر چتر آن جمع شده‌اند یک تصور مشابه از آن دارند؟ منتقدان و نظریه‌پردازان چطور؟ تجربه‌ی زندگی روزمره می‌گوید این طور نیست.
یادداشتی بر موسیقی فیلم آرایش غلیظ (I)

یادداشتی بر موسیقی فیلم آرایش غلیظ (I)

از مدتها قبل و از بدو انتشار آلبوم «آرایش غلیظ» (۱)، مقوله ای در پستوی ذهنم رژه می رفت؛ ترجیح دادم دست نگه دارم تا سیل منتقدان موافق و مخالف فروکش کند و نظرهای اهل فن را مطالعه کنم و پس از آن یادداشتی پیرامون این موسیقی بنویسم. همه می دانیم که یک اثر متعلق به خالق آن است و هر آنچه در آن اتفاق می افتد زیر پرچم درایت و آگاهی خالق است. موسیقی جامعه ما، سالهای طولانی است که زیر سلطه خواننده سالاری است و هر اثر با کلامی را اغلب مردم به خواننده نسبت می دهند نه آهنگساز آن. به ندرت کسی می گوید «بیداد مشکاتیان» مگر اهل فن باشد؛ بیداد را به نام محمد رضا شجریان می شناسند.
موسیقی کریسمس (I)

موسیقی کریسمس (I)

موسیقی کریسمس ژانرهای مختلفی از موسیقی را در بر می گیرد که معمولا در فصل کریسمس، یعنی از چند ماه مانده به روز کریسمس تا چند هفته پس از آن، اجرا یا پخش می شوند.
آهنگ شعر معاصر (I)

آهنگ شعر معاصر (I)

هر دوره زبان خاص خودش را دارد و مفاهیمی مانند عشق و گرایش های متفاوت عاطفی و… اشکال مختلفی در زمانه ی خودشان می یابند. عشق امروز جنس دیگری از تغزل را بر می تابد. به تصور من ادبیات کلاسیک به طور کلی به دو بخش اصلی تقسیم می شود. یک بخش آن طنز است که بیشتر در شرایط استبداد شکل می گیرد و بخش دیگر هم تملق است. وقتی ما مدل اجتماعی و زمانه ای یک شعر را بررسی می کنیم، متوجه ظهور اجتناب ناپذیر شخصی چون نیما بعد از انقلاب مشروطه می شویم. با حضور نیما زبان و فرم دیگری برای شعر در ایران پیدا می شود و این زبان مفهوم شعر را با زمانه ای که درگیر آن بوده دگرگون می کند. همین اتفاق در مورد فرم شعر کلاسیک هم پدید می آید. شهریار نمونه ای ناب از شعر کلاسیک پس از دوره ی مشروطه است. وامداران این دو گروه نیز هر کدام سمت وسویی یافتند. ادامه دهندگان راه نیما مانند احمد شاملو به زبانی اعتراضی روی آوردند و پیروان شهریار مانند هوشنگ ابتهاج زبانی آهنگین پیدا کردند.
پیانو، تاریخچه اجتماعی

پیانو، تاریخچه اجتماعی

منظور از اصطلاح تاریخچه اجتماعی پیانو، بررسی نقش این ساز در فعالیت های اجتماعی و زندگی روزمره مردم است. پیانو در اوایل قرن هجدهم اختراع شد و امروزه به عنوان سازی پرطرفدار در اقصی نقاط جهان به چشم می خورد.
مسترکلاس گیتار کلاسیک کیوان میرهادی

مسترکلاس گیتار کلاسیک کیوان میرهادی

پروژه مسترکلاسهای ماهانه‌ی گیتار کلاسیک در دومین گام میزبان کیوان میرهادی خواهد بود. در این جلسه که روز جمعه سی‌ام مهرماه در آکادمی موسیقی کوشا برگزار خواهد شد، تحلیل و اجرای آثاری از یوهان سباستین باخ و خوآکین رودریگو در دستور کار قرار خواهد داشت. شرح برنامه به صورت زیر است:
چارلی چالین ، قسمت اول

چارلی چالین ، قسمت اول

بسیاری چارلی چاپلین را تنها یک کمدین موفق می دانند حال آنکه او در طول زندگانی خود در زمینه موسیقی نیز استعداد فراوانی از خود نشان داد. ساخت موسیقی فیلم کار عادی وی بود و توانست در مجموع موسیقی ۲۳ فیلم را به پایان برساند.