سامان ضرابی: نواختن قطعات در کنار ردیف سنتور لازم است

سامان ضرابی
سامان ضرابی
چه شد به فکر ضبط و انتشار آثار درویش خان افتادید؟
اول من قصد انتشار سی دی این کار را نداشتم و میخواستم روی نت نویسی پنج، شش سال متمرکز باشم و بعد سی دی آن را ضبط کنم. برای ضبط آن فعلا عجله نداشتم ولی وقتی نتها را برای انتشار پیش آقای موسوی در ماهور بردم ایشان به من گفتند که بهتر است کتاب و سی دی با هم منتشر شوند تا کار رسمی تر پیش برود، من هم قبول کردم. بعدا فکر کردم حالا که این قطعه در کنار ردیف به هنرجویان تدریس میشود و خیلی لازم نیست آنالیز نتی دقیقی داشته باشند و درس اصلی نیست، اشکالی ندارد که از گوش هم کمک بگیرند و مسئله ای نیست که ۲۰ درصد هم گوشی بزنند تا گوششان هم تقویت شود و کمی خشک بودن اجرای نت آنها تلطیف شود.

این سی دی در این هدف کمک میکرد تا نت خشک هم هنرجویان کار نکنند.

کمااینکه بعضی از بچه ها با گوش این سی دی را درآورده بودند و برایم زدند که البته کمی اشکال داشت ولی به خاطر وجود نت توانستم اشکالاتشان را راحت اصلاح کنم.

قطعات دیگری هم غیر از این کار در دست انتشار دارید؟
بله، الان مجموعه ۲۵ قطعه از صبا است که هم ضبط شده و هم نت نویسی؛ بیشتر این قطعات با تکنیکهای دوره عالی سنتور قبلا توسط آقای پایور نوشته شده بود که من آنها را ساده تر نوشتم که برای هنرجو قابل اجرا باشد.

چهارمضراب اصفهانی از استاد صبا در ردیف ایشان وجود دارد که آقای پایور آن را نوشته بودند برای سنتور، غیر از آن چند چهارمضراب اصفهان دیگر هم برای سازهای دیگر صبا دارد که در این کتاب وجود دارد.

البته بیشتر از ۲۵ قطعه از صبا وجود دارد که این ۲۵ عدد در واقع گلچین شده اند.

در دوره ابتدایی سنتور که بین یک سال تا حتی هفت سال برای بعضی ها طول میکشد، این قطعات نواخته میشود.

در کنار ردیف با همان تکنیک میتوانند این قطعات را هم بزنند.

البته تا حدی هم تکنیک های جدید هم یاد میگیرند ولی اصل، شناختن رپرتوار موسیقی ایرانی است و تنوع در یادگیری برای هنرجوی این ساز.

به چه منابعی مراجعه کردید؟
از کتابهای ویولون هنرستان که آقای خالقی نوشته بودند تا کاروان صبای آقای شعاری، همینطور کتابهای آقای ذوالفنون و … هر کتابی که میشناختم که قطعات صبا را یاد داشت کرده را مطالعه کردم؛ این در مورد صبا و در مورد درویش خان هم بیشتر رجوع کردم به کتاب آقای طهماسبی که قطعاتش از بقیه کتابها هم بیشتر بود که همین کتاب هم در چاپ های بعدی اش تعداد قطعاتش بیشتر میشد، چون ایشان قطعات دیگری از درویش پیدا میکردند.

کتاب من یک قطعه بیشتر از کتاب آقای طهماسبی دارد که آن هم منصوب به درویش خان است ولی بعد از انتشار متوجه شدم یک قطعه از درویش خان را هم جا انداختم! رنگ بیات ترک درویش خان که قطعه بسیار زیبایی هست که استاد پایور در ضرب اصول نواخته بودند که من فراموش کرده بودم! با این وجود قطعات درویش خان تا اینجا که من تحقیق کردم ۳۴ تا است.

بعد از صبا تنظیم چه کارهایی را در نظر دارید؟
تنظیم آثار خالقی را در دست دارم.

آثار خالقی ارکسترال است و ممکن است به قطعه ضربه بخورد وقتی برای یک ساز تنظیم می شود.
تا چگونه تنظیم شود! من که تمام کارهای ایشان را تنظیم نمیکنم، اولا کارهایی را تنظیم میکنم که مدلاسیون نداشته باشد و با یک کوک بشود زد، ثانیا” خیلی طولانی نباشد، حداکثر ۵ یا ۶ دقیقه باشد و ثالثا” با سنتور خوش صدا باشد و بتواند هنرجو را جذب کند تا او بداند آقای خالقی یکی از استادان بزرگ بوده و این قطعات را دارد. ۲۰ یا ۳۰ قطعه از خالقی را در نظر دارم.

9 دیدگاه

  • اسماعیل بحرایی
    ارسال شده در آذر ۲۵, ۱۳۸۷ در ۱:۱۷ ب.ظ

    سلام بر سجاد وسامان عزیز….دوستان هنرمند و خوبم.
    خیلی از مصاحبه ای که شده لذت بردم.
    سامان جان کتابت عالیه…هم اجرا هم کتاب..واقعا جای همچین کتابی در دوره آموزش سنتور خالی بود…منتظر کارهای بعدی شما هستم.
    شاد و سلامت باشید.

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۶, ۱۳۸۷ در ۵:۴۴ ب.ظ

    chetor mitavan in ketab ro tahie kard

  • ارسال شده در دی ۸, ۱۳۸۷ در ۱۱:۵۳ ب.ظ

    سلام آنونیمس
    این کتاب و سی دی کار انتشارات ماهور میباشد. از خود نشر ماهور و شهر کتابهای معتبر و احتمالا مکانهایی که وسایل و کتاب موسیقی میفروشند

  • ارسال شده در بهمن ۸, ۱۳۸۷ در ۹:۱۷ ب.ظ

    ba dorode faravan bar akhay samani honarmande aziz chegoneh mishavad az in ketabyay shoma dar kharege az keshvar kharidary kard

    ba arezoy movafaghit baray shoma

    mehdi hessami
    n california usa

  • ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۸۷ در ۷:۲۵ ب.ظ

    سلام مهدی
    این کتاب و سی دی به نام
    “آثار درویش خان برای سنتور” می باشد که کار انتشارات ماهور است. فکر میکنم با تماس با خود انتشارات ماهور از طرق مختلف مثل E.mail یا سایت آن میتوانید این کتاب و سی دی را سفارش دهید.
    با امید انتشار هر چه بیشتر موسیقی ایرانی بوسیله شما و دیگر دوستان. موفق باشید

  • یک دوست گم شده
    ارسال شده در تیر ۵, ۱۳۸۸ در ۹:۲۴ ب.ظ

    سلام من رحیم دوست هستم با من تماس بگیرو

  • فريد
    ارسال شده در شهریور ۱۱, ۱۳۸۸ در ۱۰:۴۶ ب.ظ

    با سلام خدمت جناب سامان ضرابی
    من هم بسان دیگر دوستان از شما برای نشر کتاب آثار درویش خوان سپاسگزارم و از آن بیشتر شیوه‌ای که با آن این آثار را نواختید ستودنی تر و کاملاً آموزشی است.پرسشی داشتم شاید کوتاه اما در خور تامل: ۱۵ سالی است سنتور می‌نوازم، شاگرد مسعود شناسا، بابک دانشور، و اردوان کامکار بوده‌ام. اکنون دلم می‌خواهد دوره عالی استاد پایور را نیز بنوازم، با توجه به اینکه پی بردن به احساس واقعی نوازنده نیاز به شنیدن آثار او دارد آیا به فکر انتشار نوار دوره عالی استاد هستید یا خیر؟ باید یاد آوری کنم شاید اگر مصائب زندگی می‌گذاشت بی‌شک در کلاس اساتیدی چون سعید ثابت و یا دیگران شرکت می‌جستم، اما اکنون …بگذریم.
    به امید موفقیت تمام نوازندگان جوان.

  • ارسال شده در شهریور ۱۵, ۱۳۸۸ در ۱۰:۲۲ ب.ظ

    فرید سلام
    بله من به فکر ضبط دوره ی عالی هستم اما چند نکته فعلا مانع است:
    ۱-در حال حاضر حق تقدم با اساتید فعلی است که من جای شاگرد آنها هستم.
    ۲-چون کتاب تالیف استاد پایور است تایید ایشان برای اجرای آن ضروری است که فعلا مقدور نیست.
    ۳-از آنجایی که دوره ی عالی را با دقت تمام نزد استاد نواختم پی بردم نکاتی ظریف در آن وجود دارد که نواختن آن مستلزم دانستن ردیف موسیقی ایرانی به طور کامل است.

  • مرتضی سعیدی راد
    ارسال شده در اسفند ۱۰, ۱۳۸۸ در ۹:۱۳ ق.ظ

    با سلام
    به عقیده ی من این کتاب می توانست با تنظیم زیباتر از این به انتشار در آید.
    امیدوارم جناب ضرابی عزیز در راه بالا بردن کیفیت آثار منتشر شده بعد از انتشار نیز کوشا باشند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

فیاض ادامه داد: من به روشنی به خاطر دارم که اگر ۳۰ سال پیش می‌گفتیم که فلانی نقد می‌کند، معنی‌اش این بود که فلانی با چیزی مخالفت می‌کند ولی در ذهن حداقل بنده و فکر می‌کنم شمار بسیار زیادی از دوستانی که در آذر ۱۳۹۷ زندگی می‌کنند منتقد کسی نیست که ایراد بگیرد. این جا یک رویداد همزمانی را شاهد هستیم. یعنی ما همزمان دوستانی را داریم که در زمانی زندگی کرده‌اند که نقد عبارت بوده است از موضع‌گیری مخالف با یک موضوع و بعد به مرور با کنش‌های نسل‌های دیگری معانی دیگری پیدا کرده است و این از جمله جاهایی است که من شکاف نسلی را می‌بینم. اگر به خیلی از عزیزانی که مثلا ممکن است ۲۰ سال از من بزرگ‌تر باشند بگوییم قرار است نقد شوید با نوعی جبهه‌گیری آن‌ها مواجه می‌شویم، چون فکر می‌کنند منتقد به معنی مخالف است.

یادداشتی بر مجموعه کنسرت‌های «چندشب عود»

شاید اگر با چند جابه‌جایی یا اضافه‌کردن شب چهارم، اجرای نوازندگانی همچون حمید خوانساری، شهرام غلامی، مریم خدابخش، سیاوش روشن و امیرفرهنگ اسکندری و… را در چنین برنامه‌ای می‌شنیدیم، می‌شد سنجه‌های دقیق‌تری از عیار عودنوازیِ امروز ایران بدست داد. با اینحال آنچه در این سه شب رخ داد چنین بود:

از روزهای گذشته…

تحصیل موسیقی در اروپا

تحصیل موسیقی در اروپا

دو گونه مدرسه موسیقی در اروپا وجود دارد که اگر کسی بخواهد نوازنده(کلاسیک، فولک یا مدرن) یا خواننده (کلاسیک، فولک یا مدرن) رهبر ارکستر، آهنگساز، منتقد موسیقی یا تئوریسین موسیقی شود، باید در امتحانات ورودی این مدارس شرکت کند. یکی از این مدارس کنسرواتوار است که در بسیاری کشورها دوره تحصیلی آن ۴ تا ۵ ساله است و بعد از دبیرستان میتوان به آن وارد شد… دیگری poly technik یا hochschule(در آلمان و اتریش) در دیگر کشورها مدرسیه عالی موسیقی است.
انتشار «بیداری»، اثر بهزاد رنجبران

انتشار «بیداری»، اثر بهزاد رنجبران

به‌تازگی آلبوم دیگری از ساخته‌های بهزاد رنجبران، آهنگساز ایرانی مقیم آمریکا منتشر شده است. آلبومی که قطعه «بیداری» را نیز در خود دارد؛ اثری که حدود دو سال پیش به سفارش یک جشنواره کره ای ساخته شد.
بوی نوروز

بوی نوروز

قصد داشتیم در این روز به اتفاقات مهم موسیقی سال بپردازیم، اما از آنجا که سال گذشته شیرینی قابل توجهی در موسیقی نداشتیم، نگاهی به آلبوم گرانقدر “بوی نوروز” انداختیم به امید آنکه این طلسم شکسته و سالی پر بار برای موسیقی این مرز و بوم داشته باشیم.
ده ترانه برتر اولین هفته دسامبر

ده ترانه برتر اولین هفته دسامبر

در فهرست ده تایی این هفته (منتهی به پنجم دسامبر)، هرچند ترانه های Drop it like it’s hot و Lose my breath همچنان در صدر جدول قرار دارند، اما تغییرات اساسی در جدول پیش آمده است. به جدول نگاه کنید :
گزارشی از همایش “نگرشی نو به ساختار ساز نی”

گزارشی از همایش “نگرشی نو به ساختار ساز نی”

همایش”نگرشی نو به میراث ساختار ساز نی” که چندی پیش در سالن آمفی تئاتر سازمان میراث فرهنگی کشور با همکاری علیرضا قندریز(دبیر انجمن های میراث فرهنگی) و با همت انجمن دوستداران فرهنگ و هنر ایران و سایت www.HarmonyTalk.com و با حضور اساتید وصاحب نظران موسیقی و به بهانه ارائه گزارشی از ۴۰ سال تلاش دکتر حسین عمومی در راه تکامل سازهای موسیقی ایرانی برگزار شده بود.
نوربخش: در زمینه تدریس با مشکل استاندارد روبرو هستیم

نوربخش: در زمینه تدریس با مشکل استاندارد روبرو هستیم

در ابتدا تصمیم من برای نوشتن این سلسله مقالات ناشی از دو امر بود: اول، یکسری نیازها و کاستی هایی که در زمینه تدریس ویولون احساس می کردم و دوم، عقایدی که بطور کلی خودم در ارتباط با آموزش داشتم. من احساس می کردم که ما در زمینه نوازندگی ویولن نیازمند به تبیین و بیان یکسری استانداردهای صحیح هستیم و اطلاع و استفاده از استانداردها را نیاز همگان می دانستم.
چیستا غریب: درست نیست که بچه را به بردگی وادار کنیم!

چیستا غریب: درست نیست که بچه را به بردگی وادار کنیم!

الکساندر کار نمی کنم ولی بیشتر روی ریلکسیشنی کار می کنم که از همان تکنیک انتقال وزنی ریشه گرفته که آقای اصلانیان روی آن تأکید داشتند، همان تکنیک را با شاگردهایم سالها کار کرده ام که تقریبا نزدیک به تکنیک الکساندر و تأکید آن روی ریلکسیشن بدن است.
مرور آلبوم «پوئم سمفونی تختی»

مرور آلبوم «پوئم سمفونی تختی»

هیچ چیز، دقیقا هیچ چیز، نمی‌تواند اثری را که خودش بر پای خویش نمی‌ایستد استوار کند. نه نام رهبر ارکستر نام‌آور، علی رهبری (احتمالا شناخته‌شده‌ترین رهبر ایرانی)، نه اجرای خوش‌آهنگ و حرفه‌ای «ارکستر فیلارمونیک پراگ»، نه خوش‌صدایی خواننده‌ی مشهور، محمد معتمدی، نه شعر حماسی یادآور پهلوانان شاهنامه، و نه حتا بار عاطفی نام و سرنوشت تراژیک کسی که در ذهن مخاطب ایرانی یکی از اسطوره‌های معاصر است (غلامرضا تختی)، هیچکدام کمکی به «پوئم سمفونی تختی» نمی‌کند.
هفتادمین شماره فصلنامه ماهور منتشر شد

هفتادمین شماره فصلنامه ماهور منتشر شد

هفتادمین شماره فصلنامه ماهور منتشر شد. این شماره با همکاری هیئت تحریریه: ساسان فاطمی، محمد موسوی، بابک خضرایی، آرش محافظ، سعید کردمافی و مدیر مسئول: محمد موسوی با مطالبی در حوزه موسیقی شناسی به انتشار رسیده است.
شاکن باخ

شاکن باخ

سرآغازی با شکوه ، پدیدآورنده اثری است جاودانه. در لحظات نخستین شروع موسیقی با به تحریر درآمدن آکوردهای اوج گیرنده، وارستگی روح آهنگسازی را شاهدیم که در قالب مفهوم موسیقی و با بهره گیری از سازی تنها و مسحورکننده به نام ویولن بدیع ترین زیبایی ها را می آفریند.