خواننده ای که شناخته نشد (I)

جمال صفوی اهل اصفهان بوده که در تهران صدایش با کمپانی کلمبیا به ضبط رسیده است و آثار بسیار با ارزشی را از خود به یادگار گذاشته وی در زمان ضبط صفحات ۲۰ ساله بوده. در سال ۱۳۰۷ ش که ملک الشعرای بهار راهبری هنرمندان موسیقی را به عهده داشته است جمال صفوی را انتخاب کرده و آثاری از ساخته های درویش خان، نی داود و آثار خودش را به ضبط رسانده است؛ کلیه آثاری جمال صفوی در پاییز ۱۳۰۷ ش در تهران با صدابرداری فرانک آرتور فلوید برای کمپانی کلمبیا بوده است. وی اولین هنرمندی است که در اولین سری ضبط صفحات کمپانی کلمبیا می خواند همچنین جزو جوانترین خواننده های موسیقی زمان خود است که آثارش به ضبط می رسد.

نمایندگی کلمبیا در ایران نزد برادران ارسطو زاده است که آقای موسی ارسطوزاده با ملک اشعرای بهار قرارداد می بندد دکتر هدایت نیر سینا در خاطراتی که از بهار که در نشریه فصل نامه ره آورد شماره ۹ پاییز و زمستان ۱۳۶۴ش به چاپ رسیده می نویسد، شوری که در تصنیف ملک ایران و عروس در دل ها افکنده یود همه شرکتهای صفحه سازی را به تکاپو و کوشش در آورد که بیشتر تصنیف های خود را از ملک الشعرای بهار بدست آورند که در این میان کمپانی کلمبیا در رقابت از همه پیشی گرفت و چون شهرت و درخشندگی بهار در عالم سیاست و فرهنگ و همچنین مقام ترانه سرایی یا به اصطلاح آنروزها تصنیف سازی او سراسر ایران را فراگرفته بود و با توجه به اینکه در سرمایه گذاری و مصرف پول کافی دستش نمی لرزید پیش از آنکه نماینده کمپانی هیزمسترویس (محمود امین) و نماینده شرکت بدافون (آقای مبین) محضر بهار را دریابند، کمپانی کلمبیا به بهار مراجعه کرده و مبلغ چهار هزار تومان پول آن زمان را بابت یک ترانه به عنوان پیش پرداخت به آن استاد تقدیم می کند و… کمپانی کلمبیا نیز اعلانی بلند بالا هم بر دیوار محل نصب کرده بدین مضمون که کمپانی کلمبیا بهترین صفحات را عرضه و تقدیم می دارد.

چنین تبلیغاتی برای ملک الشعرای بهار و ضبط آثار از صدای جمال صفوی به اهمیت و جایگاه هنری او در میان هنرمندان معاصر خود را می رساند. اولین اثر ضبط شده از جمال صفوی به شماره کاتولوگ ۴۰۲۱۶-M -1 و ۰۲ ماهور سرود ملی مصنف ملک الشعرای بهار که با تار یحیی زرپنجه (هارون جزاسند ۱۳۱۱-۱۲۷۳ ش) که تنها اثر ضبط شده از تار یحیی زرپنجه با صدای جمال صفوی است. از جمله تصانیف زیبا که باصدای ایشان به ضبط رسیده تصنیف ماندگار نسیم سحر است، با شماره کاتولوگ ۴۰۴-M- 1 و ۲ که در دوره اخیر بوسیله هنرمند ارجمند جناب صدیق تعریف بازخوانی شده که بسیار به حال و هوای ضبط اولیه نزدیک است. تصنیف نسیم سحر در سال ۱۳۰۷ ش چند ماه بعد از ضبط جمال صفوی به وسیله خانم اشرف السلطنه بازخوانی شده به شماره کاتولوگ ۱۲۰۷۲-با گروه چهار نفره پیانو: استوار، تار: سالاری، ویلن: منصوری و ضرب: مهدی غیاثی.

audio file بشنوید قسمتی از سرود ملی در ماهور را توسط جمال صفوی

این گروه ۴ نفره در کلیه آثار جمال صفوی نیز نواخته و حضور دارند. در میان آثار جمال صفوی یک اثر نیز از اشعار وحید دستگردی موجود است به نام تصنیف ماهور «دل پسند خوب»، به شماره کاتولوگ ۴۰۲۴۵ –M که با گروه چهار نفره است.

از جمال صفوی مجموعا ۳۸ روی صفحه ۱۹ عدد صفحه گرامافون به ضبط رسیده است که تصانیف شیدا هم چون: الاساقیا، دوش دوش و از درویش خان باد خزان و از نی داود مرغ سحر و از حسام السلطنه تصنیف کبوتر را می خواند. در تصنیف دوش دوش ساخته علی اکبر شیدا در آخر تصنیف از کلمه«ای نگار من »، «گلعذار من» استفاده می کند که در بازخوانی های اخیر این کلمه وجود ندارد که یک نکته را گوشزد می کند که جمال صفوی در زمان حیات آهنگسازان و ترانه سرایان و با اندکی پس از فوت درویش خان (آذر ۱۳۰۵ ش) تصانیف را که می خواند در واقع با همان حال و هوای صاحبان اثر و لحن زمانه خود که مورد پسند ترانه سرا و آهنگسازان بوده می خوانده است که نشان می دهد خواننده از امتیاز ویژه ای برخوردار بوده است؛ دیگر آنکه در زمان خود هنرمندی مطرح بوده و خواننده درجه یک برای تصانیف بوده است.

یک دیدگاه

  • ارسال شده در دی ۱۵, ۱۳۹۵ در ۱:۳۵ ب.ظ

    تصنیف های ملک الشعرا بخودی خود زیبا هستن، امیدوارم زیبا هم اجرا شده باشن

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مشاهدات موسیقی شناس آلمانی از موسیقی ایران (II)

ممکن نیست درباره موسیقی ایرانی قضاوت کرد بدون‏ آنکه اختصاصات اجتماعی گسترش تاریخی دولت در قرن‏ بیستم، سیاست فرهنگی و حتی سیاست خارجی کشور ایران‏ در نظر گرفته شود. در حقیقت این حاصل سیاست فرهنگی‏ ایران است که جشنواره شیراز هم یکی از مظاهر آن شمرده‏ می‏ شود. پس آنکه در سال ۱۳۰۵ شمسی (۱۹۲۶) حکومت‏ فاسد قاجار برافتاد، کشور ایران با سرعت و شدت بسوی‏ تمدن غربی رو آورد.

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XVI)

هرچند، ایده ی ساختن قطعه ای بر اساس زندگانی حواریون در ذهن او باقی ماند تا اینکه در فستیوال سال ۱۹۰۳ او دوباره به موضوع دلخواه خود بازگشت. وی در ابتدا یک اوراتوریو در سه قسمت تدارک دیده بود که شامل خیانت یهودا، نفی کردن پطرس و به عروج رفتـن عیسی مسیح بود. بیماری دوباره به سراغ او آمد و بدین ترتیب او تنها به قسمت عروج روحانی مسیح پرداخته و آن را “سلطنت” نام نهاد. مدت ها بعد، او قسمت سومی به نام “قضاوت آخر” به این اوراتوریو اضافه کرد اما هیچگاه این قطعه را به پایان نرساند.

از روزهای گذشته…

موسیقی متن در یک نگاه (II)

موسیقی متن در یک نگاه (II)

هنگامی که موسیقی بی‌کلام را می‌شنویم بسیار دشوار است تا بفهمیم “چه می‌گوید” (یا به بیانی فنی‌تر؛ معنایش چیست؟) اما به هر حال از لحاظ عاطفی تحت تاثیرش قرار می‌گیریم. به همین ترتیب وقتی که چنین موسیقی‌ای با یک رویداد دیگر همراه می‌شود (که در ساحت امر دراماتیک است) منتظریم تاثیر عاطفی‌ای که موسیقی می‌گذارد معادل همان عاطفه‌ای باشد که در تصاویر جریان دارد یا قرار است از تصاویر به مخاطب سرایت کند.
حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (I)

حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (I)

بیش از صد سال است که جامعه شناسان، حضور بانوان در زمینه های مختلف اجتماعی را در جوامع، معیاری برای رشد اجتماعی آن جامعه می دانند و با داشتن آمارهای مختلف، حضور بانوان را در عرصه های مختلف اجتماعی تحلیل می کنند. متاسفانه در کشور ما این آمار و ارقام کمتر در دسترس محققان بوده است و گاهی اصلا آمار گیری خاصی در این زمینه انجام نشده است.
گفتگو با گیل شاهام (III)

گفتگو با گیل شاهام (III)

صحبتهایی که با افراد Deutsche Grammophon پیش میومد اینگونه بود: “اینها ایده های ماست، ما یک فهرست داریم که باید اجرا بشه، این کاریه که می خواهیم انجام بدیم”. و این واقعاُ خلاف چیزی بود که من می خواستم. الان نزدیک ۱۰ سال من با اونها کار میکنم و واقعا فکر میکنم میتونم پیشنهاد بدم و راجب پروژه صحبت کنم.
ضرابی: کسی که در دوره عالی پایور است باید بتواند قطعات اردوان کامکار را بنوازد

ضرابی: کسی که در دوره عالی پایور است باید بتواند قطعات اردوان کامکار را بنوازد

سونوریته ها فرق زیادی دارند، به نظر من بیش از ۵۰درصد! اگر دقت کنیم تفاوت زیاد است. سنتور شباهت زیادی به پیانو دارد از نظر مکانیسم؛ اگر دو نوازنده سطح بالای پیانو یک قطعه را بنوازند یکی با ظرافت بیشتر و یکی کمتر بنوازد با گوش دقیق اختلاف مشخص است ولی در سنتور به این خاطر که ارتباط نوازنده و ساز نزدیکتر است و مستقیم تر است، این تفاوت بیشتر شنیده میشود.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (VIII)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (VIII)

شما می توانید در تصویر ۱۷-۱ ارتعاشات رزونانس صفحات رو و زیر جدا از هم که توسط روش کلادنی به ثبت رسیده است را ملاحظه کنید. سه رزونانس به راحتی قابل ثبت می باشند و سازندگان می توانند بعنوان راهنما در کار ساخت خود از آنها استفاده نمایند. در اولین رزونانس، هر دو صفحه رو و زیر دارای خطوط نودال صلیب شکل هستند (تصویر ۱۷-۱). محل قرارگیری بیشترین ارتعاشات و آنتی نودها در لبه ها بین خطوط نودال می باشد.
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (V)

به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (V)

این نظریه که ” قضاوت فرد کاملاٌ وابسته به اول، سواد و دوم اطلاعات و سوم دید کاملاٌ بی تعصبانه نسبت به یک موضوع است ” به صورت کلی مصداقی تجربه شده دارد. طبیعی است اگر ما به نوازندگی نوازنده ای گوش می کنیم صریحاٌ نظر به اینکه ما این سبک را می پسندیم یا خیر قضاوت می کنیم بدون اینکه به پیشینه و چرایی بوجود آمدن آن سبک دقت کافی به خرج دهیم.
تاثیر موسیقی بر بهبود مبتلایان به سکته مغزی

تاثیر موسیقی بر بهبود مبتلایان به سکته مغزی

بر طبق مطالعات اخیر، گوش فرادادن به موسیقی مورد علاقه در طول روز، در بهبودی سریع تر بیماران پس از وقوع سکته مغزی تاثیر بسزایی دارد. مدت های مدیدی است که موسیقی درمانی در معالجه بیماری های مختلف از جمله توهم، شیزوفرنی و جنون به کار گرفته می شود.
نگاهی به اپرای مولوی (XXII)

نگاهی به اپرای مولوی (XXII)

پس از این صحنه شاهد تغییر متر ارکستر از دو ضربی ساده به شش ضربی ترکیبی هستیم و همینجاست که گروه همخوانان باز در ماهور می خوانند: «هله ای عشق برافشان گهر خویش بر اختر» هنوز کل ارکستر تغییر گام نداده و در بخش بادی برنجی القائات ریتمیک در پرده هایی خارج از گام است و آهنگساز با این ترفند وجود اضطراب و تردید را به سرعت خاموش نمی کند تا آنجا که کنترپوان زهی ها این اشعار را همراهی می کند: «که همه اختر و ماهند و تو خورشید جمالی …»
ارکستر فیلارمونیک لس انجلس

ارکستر فیلارمونیک لس انجلس

ارکستر فیلارمونیک لس انجلس (Los Angeles Philharmonic Orchestra) یا LAPO در سال ۱۹۱۹ توسط موسیقیدان میلیونر؛ ویلیام آندروز کلارک (William Andrews Clark) و والتر هنری روتوول (Walter Henry Rothwell) که اولین کارگردان موسیقی ارکستر بود، به وجود آمد. تمرینات از ۱۳ اکتبر آغاز شد و اولین کنسرت ارکستر در بیست و چهارم همان ماه در تالار تریتنتی در مرکز شهر لس انجلس برگزار شد. یک سال پس از آن ارکستر به کلیسایی نقل مکان کرد که در سال ۱۹۰۷ ساخته شده بود و با ورود ارکستر به آنجا به تالار فیلارمونیک تغییر نام داد. علی رغم این تغییر نام، سالن اصلی آنجا به عنوان مکانی برای نیایش باقی ماند و ارکستر مجبور بود برای کنسرتهای خود از اطراف کلیسا استفاده کند.
“ذوق ما را خشکانده اند ” (I)

“ذوق ما را خشکانده اند ” (I)

بله. من از پنج سالگی نوازندگی تار را با یک تار کوچک و با پدرم که معلم تار بود و ویولن به سبک ایرانی، شروع کردم اما بعداً به ویولن گرایش پیدا کردم و ردیف راست کوک ویولن را با پدر کار کردم و وقتی پیش استاد صبا رفتم او از من خواست ردیف را بزنم و با اینکه خود ردیف مخصوص ویولن داشت، ردیف راست کوک را از من قبول کرده و از ردیف چپ کوک شروع کرد. این حسن اخلاق استاد صبا برای هنرآموزان امروز باید سرمشق قرار گیرد.