درباره کتاب «دُرآهنگ»

کتاب «دُرآهنگ» مجموعه ده آهنگ از آثار استادان ویولون، تار، سه‌تار، نی و قانون است که برای سنتور تنظیم شده است. این کتاب به همراه یک لوح فشرده توسط انتشارات خنیاگر به مدیریت شهاب منا، در سال جاری به بازار موسیقی عرضه شده است. نویسنده این کتاب محمود بامداد از شاگردان آموزش میلاد کیائی است.

محمود بامداد درباره این کتاب می نویسد:
از دوره‌ای که شنوندۀ موسیقی ایرانی شدم، همیشه بخش تک‌نوازی و علی‌الخصوص بداهه‌نوازی آن برایم جذابیت بیشتری داشته و جایگاه خلق آهنگ و بداهه‌نوازی را برفراز قلۀ این کوهِ استوار می‌دانم. ماندگاری این نغمات در طول قرن‌ها حکایت از عظمت و شکوه آن دارد و انگشت‌شمار‌بودن کسانی‌که راه دشوار و به‌ظاهر آسان آن‌را پیموده‌اند دلالت بر بکربودن این قله و زلالی چشمۀ زایندۀ آن دارد.

بداهه‌نوازی جدای از اکتسابات و امکانات بیرونیْ آمادگیِ درونی می‌طلبد؛ گوش و هوشی تیز برای دریافت اشارات ملودی و ریتم و درکی عمیق از مطالب ردیف، ملودی‌ها، جمله‌بندی‌ها و تشخیصِ حالت ملودی و پرورش آن و همچنین انتقال سریع تمامی این نکات روی ساز. اصل قضیه اما روح و جسمی به‌وحدت‌رسیده و آزاده، خیالی آسوده و ضمیری خبردار که به گفتۀ حافظ:
ای بی‌خبـر بکـوش که صـاحب‌خبـر شوی
تـــا راهــــــــرو نبـــــــاشی کـــی راهبـــــــر شوی؟

به عقیدۀ نگارنده، هرگاه زیبایی ثبت شود، نفس زیبایی آسیب می‌بیند و رو به فراموشی و زوال می‌رود و حالتی مجازی پیدا می‌کند، زیرا افراد خود را بی‌نیاز از درک حقیقی آن می‌دانند و به‌ظاهرِ آن بسنده می‌کنند و در صورت تداومْ قوۀ احساس‌شان تحلیل می‌رود.

در شرایط فعلیِ موسیقی ایرانی- که بسیاری از قطعات کنونی کمتر تعلقی به شیوۀ ملودی‌پردازی ایرانی دارند – صرفاً با اجرای قطعه‌ای با یک ساز ایرانی نمی‌توان گفت موسیقی ایرانی اجرا می‌شود؛ لذا در این شرایط برای آشنایی بیشتر کسانی‌که با این نوع نوازندگی و آهنگسازی و استادان آن آشناییِ کمی دارند نواختن از روی نت‌نگاشتۀ این قطعات بسیار مفید و راهنما و راهگشاست.

کتاب حاضر حاوی ده قطعه ضربی برگزیده از استادان زبدۀ موسیقی ایرانی است که عمدتاً به‌صورت تک‌نوازی و بداهه‌نوازی اجرا شده‌اند و برای نخستین‌بار توسط این نگارنده به نت درآمده‌اند. این قطعات از نوازندگان سازهایی به غیر از سنتور اقتباس شده و به‌جز سه قطعه باقی به‌صورت تک‌نوازی اجرا شده‌اند.

در ادامه، توضیحاتی دربارۀ نحوۀ نت‌نگاری و تنظیم قطعات کتاب حاضر به نظر خوانندگان گرامی می‌رسد:
۱- شیوه و علائم نت‌نویسی کتاب حاضر بر پایۀ مِتُدِ استادان ابوالحسن صبا و فرامرز پایور است.
۲- در آوانگاری و تنظیم قطعاتْ بیانِ اصلِ ملودی همواره مدّنظرم بوده، مگر در مواردی که تشخیص دادم به اصل و حالت ملودی خدشه‌ای وارد نمی‌شود.
۳- در بعضی قطعات (مانند اجرای ارسلان درگاهی) که به‌صورت کاملاً بداهه اجرا شده و گویا ملودی برای خود نوازنده هم تازگی دارد سعی کردم از درج سکوت‌های طولانی صرفنظر کنم و پایه‌هایی را که بین جملات اجرا می‌شود و اندکی با هم فرق دارند همسان کنم تا برای ثبت و اجرا مناسب‌تر باشد ولی در اصلِ ملودی همچنان پایبندِ اجرای نوازنده بوده‌ام.
۴- در تکرار برخی جملاتْ ملودی را به طرزی متفاوت نوشته‌ام تا دو نوع شیوۀ اجرا از یک ملودی را نشان داده باشم.
۵- در تنظیم این قطعات به دلیل استفادۀ کمتر از نت رِکُرُن پشت‌خرک هفتم را کُرُن کوک کردم تا برای اجرا امکانات سیم زرد را از دست ندهم.
***
کتاب «دُرآهنگ: ده قطعه از آثار استادان ویلن، تار، سه تار، نی و قانون برای سنتور» را هم اکنون می توانید از موسیقی عارف (تلفن: ۳۳۹۷۶۴۳۰ و ۳۳۹۷۶۴۳۱)، پخش عرفان (تلفن: ۷۷۶۳۸۹۲۲)، کتاب آبان (تلفن: ۶۶۹۵۵۰۱۲)، پخش ساز و سخن (تلفن: ۸۸۵۱۲۴۹۳ و ۸۸۵۱۲۴۹۴)، فروشگاه پارت (تلفن: ۶۶۴۰۵۶۲۷) و فروشگاه نای و نی (تلفن: ۶۶۴۹۳۲۷۸ و ۶۶۴۹۳۲۷۹) تهیه کنید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

طرّاحی دیتیل برای نی و تنبک (IV)

در مورد من امّا، تجربیاتی که در معماری داشته‌ام، در موسیقی بیشتر به کمکم آمده است. موسیقی خیلی انتزاعی است و دست‌و‌بالِ آدم برای خلّاقیّت خیلی باز است؛ یعنی محدودیت‌هایی که در معماری هست، از جمله اقتصاد، مسائل سیاسی و اجتماعی و مصالح، نظریات کارفرما و «من می‌خواهم»‌هایش، دست تو را خیلی می‌بندند، امّا در موسیقی تو خود می‌گویی «من می‌خواهم». من تغییراتی روی سازها داده‌ام، مثلاً دامنۀ صوتی نی را گسترش داده‌ام و به شش اکتاو رسانده‌ام.

سعیدی: همیشه با ساز همسرم می نوازم

همیشه یادشان می‌کنم، همیشه… در حقیقت می‌توانم بگویم که یکی از اساتیدی بودند که در زندگی هنری من خیلی مؤثر بودند هم ایشان هم استاد دکتر صفوت و البته استاد مفتاح هم که جای خودشان را دارند چون سبک مضراب زدن را در حقیقت ایشان به من یاد دادند و اگر ایشان نبودند، خب من نمی‌توانستم به اینجا برسم. هرچند تکنیک‌های ایشان با چیزی که امروز من اجرا می کنم فرق دارد چون من دیدم کارم یک جور دیگر است، تکنیک را عوض کردم و فرم کار را عوض کردم. حالا ان‌شاءالله این سی دی هزار گیسو که به بازار بیاید تمام این تغییرها و تمام این تفاوت‌ها را شما می‌توانید حس بکنید.

از روزهای گذشته…

بد فهمی از گفتار وزیری (I)

بد فهمی از گفتار وزیری (I)

سالی که گذشت، مصادف با نودمین سالگرد تاسیس مدرسه موسیقی وزیری است؛ مدرسه ای که بر اساس تفکر بلند علینقی وزیری، برای اولین بار موسیقی ایرانی را از صافی موسیقی کلاسیک گذر داد و این تفکر با فراز و نشیب هایی تا امروز به حیاتش ادامه می دهد.
هالی کول

هالی کول

هالی کول، خواننده کانادایی را نمیتوان از جمله هنرمندانی دانست که در دسته خاصی جای میگیرند. آوایی خش دار و اغوا کننده دارد که به طور کنایه آمیزی با طبیعت شوخ و صاف و ساده او در تضاد است و همین خصوصیات به او کمک کرده اند تا بتواند استانداردهای سنتی و کلاسیک پاپ را تغییر دهد.
اراده آهنین پرلمن

اراده آهنین پرلمن

عده ای بر این باور هستند که ویولن زدن کاریست بس دشوار. بسیاری از هنرجویانی که به این ساز روی می آورند پس از مدتی از ادامه باز مانده و دلسرد میشوند و یا به سازی دیگر روی آورده و یا به طور کلی با دنیای موسیقی وداع میکنند. بالاخره سلطان سازها باید هم سخت باشد. درمورد ویولنیست شدن از بتهوون نقل میکنند: “برای ویولنیست شدن روزانه هشت ساعت تمرین تا سی سال لازم است.” در اروپا به ویولن ساز شیطانی نیز گفته اند.
دو مضراب چپ (قسمت پنجم)

دو مضراب چپ (قسمت پنجم)

دیدیم که در چهارمضراب ابوعطا ساخته حبیب سماعی، چگونه مضراب چپ به اجرای زینت ها و ریزه کاری ها می پردازد. شکل تعمیم یافته همین نوع مضراب بعدها با فرمی مدون در سایر آثار حبیب سماعی مشاهده می شود که آن ها هم مانند پایه چهارمضراب شور که قبلاً ذکر شد، الهام بخش بسیاری از بزرگان از جمله ابوالحسن صبا می شود.
موزاک، کسل کننده یا آرام بخش؟

موزاک، کسل کننده یا آرام بخش؟

دانیل بارنبویم یک بار دیگر انتقاد علیه موزاک را شروع کرده است؟ موسیقى ملایمى که اکنون به بخش جدایى ناپذیر زندگى روزانه بسیارى از مردم تبدیل شده است. رهبر ۶۳ ساله ارکستر سمفونیک شیکاگو امسال در مجموعه برنامه تلویزیونى BBC REITH که ۵۹ سال است از آغازش مى گذرد، سخنرانى مى کند.
جایی میان آفرینش و تفسیر (II)

جایی میان آفرینش و تفسیر (II)

در روی‌کرد‌های سخت‌گیرانه و بسیار بنیادگرایانه دایره‌ی آنچه که موجب روا شدن انگ «تحریف» می‌شود، چنان تنگ است که عملا کار اجرای مجدد به نسخه‌برداری می‌کشد و احتمالا بازسازی شایسته‌ترین عنوان برای آن می‌شود. در چنین دیدگاهی تاریخ زیست یک اثر پس از خلق همیشه رو به پس دارد همیشه بهترین‌ها در گذشته رخ داده‌اند و امیدی هم برای بهبود به چشم نمی‌خورد. خلاقیت فردی نوازنده کم‌تر دیگرگونه دیدن و تفسیر در اجرای مجدد کارآیی دارد.
موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (VII)

موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (VII)

در سال ۱۸۷۳ ساختن یک قطعه سرود ملی به هموطن ما مسیو لومر تکلیف می شود. این سرود جالب و همچنین مارش تاجگذاری توسط لومر ساخته می شود و بوسیله مؤسسه انتشاراتی شودن (۱۶) {یا شودنس} واقع در کوچه سنت انوره (۱۷) پاریس به طبع میرسد و هزینه سنگین چاپ آن از طرف دولت ایران پرداخت می گردد.
علی رهبری و کنسرتی برای پیامبر اسلام

علی رهبری و کنسرتی برای پیامبر اسلام

علی رهبری، که دو سال گذشته با نامه ای به وزیر فرهنگ و ارشاد که به تازگی به این مقام برگزیده شده بود، رهبری ارکستر سمفونیک تهران را کنار گذاشت؛ مدتی است در کشور ترکیه مشغول فعالیت است.
از اثر تا عمل موسیقایی (I)

از اثر تا عمل موسیقایی (I)

فلسفه‌ موسیقی از دهه ۱۹۸۰ پرجنب‌ و ‌جوش‌ترین و بارآورترین حوزه مطالعات فلسفه هنر بوده ‌است و نصیب ما از این‌همه؛ هیچ، دست‌کم تا چندی پیش. جز درایه‌ «فلسفه موسیقی» «دانشنامه استنفورد» که تاکنون سه‌بار به فارسی برگردان شده و پراکنده مقاله‌هایی همانند مقاله دوران ساز «لوینسون»، «یک اثر موسیقی چیست؟» بازتاب چندانی از آن اندیشه‌کاری‌ها در جامعه‌ فلسفه یا موسیقی ما نیست. اما اکنون «حسین یاسینی» مترجمی که انتخاب و کیفیت ترجمه‌ قبلی‌اش («درک و دریافت موسیقی») یکی از بهترین‌های معاصر و تاثیرگذارترین‌ها بر محیط‌های آموزشی است، یکی از پژوهش‌های فلسفه‌ موسیقی، «پدیدارشناسی موسیقی؛ بداهه گفت و شنود موسیقایی» «بروس الیس بنسن» را به فارسی برگردانده است. با اینحال انتخاب او این بار به قدر بار پیشین یکسر حسن نیست بلکه همزمان سرشته به نیک‌و‌بد است.
فخرالدینی: پیش از انقلاب هم آثار حنانه را رهبری کرده ام

فخرالدینی: پیش از انقلاب هم آثار حنانه را رهبری کرده ام

این سیاست مربوط به آقای ابتهاج می‌شد. من از آقای علیزاده و آقای لطفی چند کار دیده بودم و یک کار هم بیشتر با هر دوی این هنرمندان نداشته ام، “داروگ” که تنظیم تصنیفی از آقای لطفی بود که آقای شجریان خواند و یک اثر “چهارگاه” که ساخته آقای علیزاده بود و من تنظیم کردم. این هنرمندان بیشتر در گروه موسیقی عارف و شیدا بودند و زیاد وابسته به گروه رادیو و تلویزیون نبودند.