درباره کتاب «دُرآهنگ»

کتاب «دُرآهنگ» مجموعه ده آهنگ از آثار استادان ویولون، تار، سه‌تار، نی و قانون است که برای سنتور تنظیم شده است. این کتاب به همراه یک لوح فشرده توسط انتشارات خنیاگر به مدیریت شهاب منا، در سال جاری به بازار موسیقی عرضه شده است. نویسنده این کتاب محمود بامداد از شاگردان آموزش میلاد کیائی است.

محمود بامداد درباره این کتاب می نویسد:
از دوره‌ای که شنوندۀ موسیقی ایرانی شدم، همیشه بخش تک‌نوازی و علی‌الخصوص بداهه‌نوازی آن برایم جذابیت بیشتری داشته و جایگاه خلق آهنگ و بداهه‌نوازی را برفراز قلۀ این کوهِ استوار می‌دانم. ماندگاری این نغمات در طول قرن‌ها حکایت از عظمت و شکوه آن دارد و انگشت‌شمار‌بودن کسانی‌که راه دشوار و به‌ظاهر آسان آن‌را پیموده‌اند دلالت بر بکربودن این قله و زلالی چشمۀ زایندۀ آن دارد.

بداهه‌نوازی جدای از اکتسابات و امکانات بیرونیْ آمادگیِ درونی می‌طلبد؛ گوش و هوشی تیز برای دریافت اشارات ملودی و ریتم و درکی عمیق از مطالب ردیف، ملودی‌ها، جمله‌بندی‌ها و تشخیصِ حالت ملودی و پرورش آن و همچنین انتقال سریع تمامی این نکات روی ساز. اصل قضیه اما روح و جسمی به‌وحدت‌رسیده و آزاده، خیالی آسوده و ضمیری خبردار که به گفتۀ حافظ:
ای بی‌خبـر بکـوش که صـاحب‌خبـر شوی
تـــا راهــــــــرو نبـــــــاشی کـــی راهبـــــــر شوی؟

به عقیدۀ نگارنده، هرگاه زیبایی ثبت شود، نفس زیبایی آسیب می‌بیند و رو به فراموشی و زوال می‌رود و حالتی مجازی پیدا می‌کند، زیرا افراد خود را بی‌نیاز از درک حقیقی آن می‌دانند و به‌ظاهرِ آن بسنده می‌کنند و در صورت تداومْ قوۀ احساس‌شان تحلیل می‌رود.

در شرایط فعلیِ موسیقی ایرانی- که بسیاری از قطعات کنونی کمتر تعلقی به شیوۀ ملودی‌پردازی ایرانی دارند – صرفاً با اجرای قطعه‌ای با یک ساز ایرانی نمی‌توان گفت موسیقی ایرانی اجرا می‌شود؛ لذا در این شرایط برای آشنایی بیشتر کسانی‌که با این نوع نوازندگی و آهنگسازی و استادان آن آشناییِ کمی دارند نواختن از روی نت‌نگاشتۀ این قطعات بسیار مفید و راهنما و راهگشاست.

کتاب حاضر حاوی ده قطعه ضربی برگزیده از استادان زبدۀ موسیقی ایرانی است که عمدتاً به‌صورت تک‌نوازی و بداهه‌نوازی اجرا شده‌اند و برای نخستین‌بار توسط این نگارنده به نت درآمده‌اند. این قطعات از نوازندگان سازهایی به غیر از سنتور اقتباس شده و به‌جز سه قطعه باقی به‌صورت تک‌نوازی اجرا شده‌اند.

در ادامه، توضیحاتی دربارۀ نحوۀ نت‌نگاری و تنظیم قطعات کتاب حاضر به نظر خوانندگان گرامی می‌رسد:
۱- شیوه و علائم نت‌نویسی کتاب حاضر بر پایۀ مِتُدِ استادان ابوالحسن صبا و فرامرز پایور است.
۲- در آوانگاری و تنظیم قطعاتْ بیانِ اصلِ ملودی همواره مدّنظرم بوده، مگر در مواردی که تشخیص دادم به اصل و حالت ملودی خدشه‌ای وارد نمی‌شود.
۳- در بعضی قطعات (مانند اجرای ارسلان درگاهی) که به‌صورت کاملاً بداهه اجرا شده و گویا ملودی برای خود نوازنده هم تازگی دارد سعی کردم از درج سکوت‌های طولانی صرفنظر کنم و پایه‌هایی را که بین جملات اجرا می‌شود و اندکی با هم فرق دارند همسان کنم تا برای ثبت و اجرا مناسب‌تر باشد ولی در اصلِ ملودی همچنان پایبندِ اجرای نوازنده بوده‌ام.
۴- در تکرار برخی جملاتْ ملودی را به طرزی متفاوت نوشته‌ام تا دو نوع شیوۀ اجرا از یک ملودی را نشان داده باشم.
۵- در تنظیم این قطعات به دلیل استفادۀ کمتر از نت رِکُرُن پشت‌خرک هفتم را کُرُن کوک کردم تا برای اجرا امکانات سیم زرد را از دست ندهم.
***
کتاب «دُرآهنگ: ده قطعه از آثار استادان ویلن، تار، سه تار، نی و قانون برای سنتور» را هم اکنون می توانید از موسیقی عارف (تلفن: ۳۳۹۷۶۴۳۰ و ۳۳۹۷۶۴۳۱)، پخش عرفان (تلفن: ۷۷۶۳۸۹۲۲)، کتاب آبان (تلفن: ۶۶۹۵۵۰۱۲)، پخش ساز و سخن (تلفن: ۸۸۵۱۲۴۹۳ و ۸۸۵۱۲۴۹۴)، فروشگاه پارت (تلفن: ۶۶۴۰۵۶۲۷) و فروشگاه نای و نی (تلفن: ۶۶۴۹۳۲۷۸ و ۶۶۴۹۳۲۷۹) تهیه کنید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

آرنولد شونبرگ و آهنگسازی ددکافونیک (III)

آنچه شونبرگ دنبالش می گشت، همان بود که باخ می جست: دست یافتن به وحدت کامل در یک ترکیب موسیقی. شونبرگ احساس می کرد که این روش نوین مبتنی بر ادراک کامل و جامع فضای موسیقی است. ولی به هر حال موسیقی نوشته می شد، با تمام شیوه ها، و شونبرگ اصرار داشت شنونده و آهنگساز هر دو باید شیوه ها را فراموش کنند، و موسیقی را به عنوان موسیقی بشنوند و قضاوت کنند. گفته است: «اغلب درست نمی توانم توضیح دهم: کار من ساختن موسیقی ۱۲ صدایی است نه ساختن موسیقی ۱۲ صدایی.»

از روزهای گذشته…

موسیقی هند و مقایسه آن با موسیقی ایران (II)

موسیقی هند و مقایسه آن با موسیقی ایران (II)

همانطور که دستگاه های موسیقی ما بر روی گام ها و مقامات مختلف بنا شده راگا هم دارای گامها و مقامات جداگانه ای است چنانکه آنها نیز دارای ده راگای اصلی هستند و از همین جا می توان به وسعت و اهمیت موسیقی هند پی برد. همچنانکه در موسیقی ما فواصل بین پرده و نیم پرده وجود دارد در موسیقی هند هم از این نوع فاصله ها بسیار است. شباهت دیگر در روش دستگاه خوانی ماست که آنها درنواختن راگا عمل می کنند با این تفاوت که در شروع مطلب، اول گام را نشان می دهند که همیشه تغییر ناپذیر است سپس نوازنده یا خواننده در حدود همان گام خوانندگی می کند و مخصوصا موضوع بداهه سرایی و بداهه نوازی هنر بزرگی برای خواننده و نوازنده بشمار می آید و این عمل که می توان آنرا اختراع آنی نغمات نامید تقریبا به همان کیفیتی است که در موسیقی ایران هم به کارمی رود.
پیکر طلیعه کامران به خانه ابدی رسید

پیکر طلیعه کامران به خانه ابدی رسید

تشییع پیکر زنده یاد طلیعه کامران، بانوی نوازنده، شاعر و نقاشِ پیشکسوتِ کشورمان، صبح چهارشنبه ۲۴ اسفند ماه، با حضور تعداد کم شماری از هنرمندان در محوطه موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد. در این مراسم چهره های هنری ای چون میلاد کیایی، عباس مشهدی زاده، حمیدرضا عاطفی، مهدی حسینی، علیرضا میرعلینقی، کوروش متین، کیومرث پیرَگلو، امیرآهنگ هاشمی، شهاب مِنا، محمدرضا شرایلی و نوید گوهری حضور داشتند.
منبری: در آواز امروز طیف نداریم

منبری: در آواز امروز طیف نداریم

گلپا همینطور، ادیب خوانساری آوازش مخصوص به خودش بود. محمودی خوانساری کاملاً مخصوص به خود آواز می خواند، بنان و شهیدی و گلچین و دیگران همینطور. هر کدام رنگی داشتند. آواز طیفی بود از رنگ های مختلف. اما امروزه مثلاً فقط آبی داریم. حالا یکی کمرنگ یکی پررنگ، یکی لاجوردی یکی آسمانی یکی آبی دریا و غیره. همه آبی اند به هرحال. قرمز و سبز نداریم. همه دنبال طیف رنگ آبی می روند. در مورد خوانندگان زن هم همینطور. پری زنگنه را داشتیم آکادمیک کار بود. در مقابل مرضیه و دلکش بودند. روح انگیز بود.
آنتونیو استرادیواری – کاستندایک ۱۶۹۹

آنتونیو استرادیواری – کاستندایک ۱۶۹۹

در این مرحله، اتصال صفحه زیر به کلافها، آماده سازی صفحه رو، اجرای دریچه های اف و نصب و تراش باس بار، خروج قالب از داخل کلافها و آماده سازی فضای داخل به جهت اتصال صفحه رو، آماده سازی دسته به همراه فینگر برد و محاسبات نصب آن به بدنه تا مرحله اتصال و همچنین رنگ ساز مورد نظر می باشد. در مرحله اتصال صفحه زیر به کلافها از ابزار مخصوصی به جهت نصب یکنواخت سطح چسبنده در صفحه زیر با مقطع کلافها استفاده کردیم، با توجه به نوع چسب مصرف شده در این قسمت، امکان حرکت کردن و جابجایی صفحه رو از لبه ها وجود داشت که این مسئله می توانست فاصله لبه صفحات را با دیواره های محیطی از دقت خارج کند، ابزار مربوطه تمامی اشکالات احتمالی را مهار کرده و اتصال به خوبی انجام شد.
نماد‌شناسی عود (VIII)

نماد‌شناسی عود (VIII)

فارمر (۳۳) با استنتاج از منابع مختلف، جدولی فراهم آورده که در آن چگونگی ارتباط پدیده‌ها و ماده‌ها با یکدیگر و با ۴ سیم عود را نشان می‌دهد. بم‌ترین سیم، سیم بم (لا)، تداعی‌گر کهنسالی، آب، زمستان و شب است. زیرترین سیم، سیم زیر (دو)، با رشادت، آتش، جذابیت، غرور و غیره پیوند دارد. بنابراین سیم‌های بم‌تر نمادی از انزوا و سکون اند در حالی‌که سیم‌های زیرتر بیانگر چابکی و جنب‌و‌جوش هستند. عقایدی مشابه این به صورت گسترده‌ای در دنیای باستان و همچنین اروپای سده‌های میانه رواج داشت.
تحلیلی بر «چنگ رودکی» (II)

تحلیلی بر «چنگ رودکی» (II)

البته چنین تفسیری، بر پایه ی این فرض مورد پذیرش و نسبتاَ عمومیّت یافته بنا شده که «ماهور» تداعی گر احساسات نشاط آورتری است. تداعی حس «تحرک» در این موتیف ها به گونه ای دیگر نیز بروز یافته و آن نیز نواختن تمامی نت های چنگ (به استثنای آنهایی که با تریل اجرا می شوند) با «استکاتو» ست که حالتی کوبه ای تر به آنها می بخشد.
کلود دبوسی، آهنگساز فرانسوی (II)

کلود دبوسی، آهنگساز فرانسوی (II)

نخستین اجرای اپرای “پلئاس و ملیزاند” در پی اختلافی که میان دبوسی و آهنگسازی به نام ماترلینک بر سر گزینش خواننده نقش ملیزاند و کشیده شدن ماجرا به دادگاه با سر و صدای بسیار همراه شد و موسیقی دوستان را به دو دسته تقسیم کرد و این اجرا با دخالت پلیس بدون موفقیت انجام شد، اما اجرای دوم موفقیتی چشمگیر داشت و تا سه ماه اجرا می شد.
سلطانی: اسپکترالیست ها ذهنیت و دیدگاهشان را بر کلیت و تداوم کاربردی استوار می کنند

سلطانی: اسپکترالیست ها ذهنیت و دیدگاهشان را بر کلیت و تداوم کاربردی استوار می کنند

بله، می تواند این گونه هم باشد، اما تکرار در موسیقی مینی مال، مرا به شدت یاد موسیقی دستگاهی ایران و موسیقی باخ می اندازد. تصور من این است که ماهیت و جوهره ی این سه نوع موسیقی، شباهت و اشتراکات فراوانی دارند، در عین حال که ساختارشان را هم نمی توان از درون به هم ریخت. البته روند تکراری و ماهیت ذاتی تکرارِ درون گرای این موسیقی ها، امکان گسترش و خلاقیت ها را هم کم می کند و فکر می کنم بیشترین راه رشد، خلاقیت در مورد این ژانرهای موسیقایی، چگونگی اجرا، رنگ های صوتی و ترکیب هاست، نه فرم، ساختار و جوهره ی خود موسیقی.
چشمه ای جوشیده از اعماق (I)

چشمه ای جوشیده از اعماق (I)

چهرۀ مذهبی موسیقی قرن بیستم، در یازده سپتامبر ۱۹۳۵ در کشوری چشم به جهان گشود که امروزه یکی از بی دین ترین مردمان جهان را دارد؛ کشوری که در آزادی های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و نیز در شاخصهای توسعه انسانی، امروزه بالاترین رده های جهانی را به خود اختصاص داده است: استونی
تولد موزار

تولد موزار

شش سال پس از مرگ یوهان سباستیان باخ که از سردمداران بزرگ موسیقی باروک بود، در سالرزبورگ کودکی بدنیا آمد که دنیای موسیقی را متحول ساخت.