چوب، عاملی ارزشمند برای ساخت سازها (II)

در این میان هنرمندان، صنعتگران و سایر اقشار متقاضی این ماده اولیه، دچار مشکلات عدیده ای هستند.به طور مثال هنرمندان و سازندگان ادوات موسیقی که مشخصا در گروه تولید کنندگان سازهای چوبی هستند، نابسامانی واتلاف این ماده مورد نیاز را بیشتر لمس کرده و متاسفانه در بعضی از مواقع راهی به جز استفاده از همین کیفیت نا مطلوب برایشان فراهم نمی شود،البته تعجب آور است که گاهی همین چوب نامناسب نیز یافت نمی شود.

همچنین باید توجه داشت،در سایر بخشهای صنعت که با موادی به نام چوب کار می کنند و بخش عمده ای از ساختار تولید آنها را در بر می گیرد، استفاده از چوبهایی که دارای سستی، باختگی، کرم خوردگی و… می باشد، کاربرد نداشته و اگر مورد استفاده قرار بگیرد قطعا محصول را با مشکلات عجیبی مواجه خواهد کرد.

در اینجا برای جهت دار شدن بحث به عنوان مثال به نوعی مشخص از چوبها اشاره می کنیم تا بتوانیم تشریح بهتری را پیرامون موضوع ارائه دهیم. چوب درخت افرا به عنوان بهترین نوع چوب مصرفی در ساختمان سازهای گروه خانواده ویولن ( ویلن، ویلن آلتو، سلو، کنتر باس) از اهمیت ویژه ای برخوردار است به طوری که سه قسمت اصلی این بدنه را همچون صفحه زیر، کلافها،و دسته ساز را شامل میشود و اگر ما بدنه خام و اولیه ساز را ملاک قرار دهیم،بیش از ۶۰% مواد مصرفی چوبی را به خود اختصاص می دهد که این مقداری است قابل توجه.

هر چند این نوع چوب در ساختار سازهایی دیگر نیز حضوری چشمگیر دارد از جمله می توان به سازهای باروک، انواع لوت ها، گیتارها و در سازهای شرقی به عنوان نمونه ای از چوب مصرفی در کنار چوبهایی همچون توت و گردو، برای عود، بربط، سه تار و سنتوربکار برده شود.

در هنر ساز گری استفاده از مواد در موقعیتهای تعریف شده باید مبتنی بر اصول و استانداردهای علمی و عملی باشد زیرا که سازنده ساز به میزان اثری که احیا میکند نیازمند به ویژگیهای لازم در مواد تشکیل دهنده محصول بوده و به اعتبار سلامت و صحت اجزاء سازنده است که میتواند محصولی ماندگار و اثر گذار خلق نماید، حال در این راستا به تناسب بهره برداری، مقدار و جایگاه اجرایی سایر مواد، اهمیت موضوع شکل می گیرد.

در نتیجه روند رو به رشد ساخت یک ساز استاندارد،به طور مثال یک ویلون خوب، در گرو چگونگی تمامی مواد مصرفی به همراه دانش کاربری صحیح و علمی آن می باشد.حال خود قضاوت کنید چگونه میتوان در مراحل نخستین تولید یک ساز که چوب نقش بنیادین را ایفا می کند از چنین کیفیتی، سازی مطلوب تولید نمود؟

متاسفانه شاهد این موضوع هستیم که گروهی از سازندگان ساز به علت عدم بضاعت مالی مناسب و یا هر عامل دیگری،به جای تهیه چوب مرغوب از منابع تایید شده در سایر نقاط جهان، روی به سمت فروشندگان کلی چوب آورده و در انبارها و مراکز توزیع آنها در صدد برآورد این نیاز طبیعی هستند. بسیاری از این چوبها در ظاهر و شکل اولیه خود بسیار تمیز و سالم به نظر میرسند اما بعد از برش دادن و تبدیل آن به قطعات مورد نیاز می بینیم که از درون تغییر رنگ داده و خطوط پوسیدگی در آن ظاهر می گردد.این الوارها در بخش درونی خود به علت ابعاد قطور و ضخیم، نتوانسته اند آب درونی خود را دفع نمایند،بنابراین دچار فساد و تباهی می شوند.

از این رو ساختار چوب دچار دگرگونی و تغییرات تحمیلی مخرب می گردد و چگالی و ایستایی نسبی آن با نوسانات نا مطلوب و ناهماهنگ مواجه می گردد به همین علت برای کاربری در هنر ساز سازی که توام با محاسبه حداقل ها و حد اکثرهاست،کیفیت لازم را نداشته و مساله ساز می شود.

البته ذکر این موضوع لازم است که بدانیم کشور ایران یکی از مهمترین منابع درخت افرا و حتی سایر چوبهای مصرفی در دنیاست که میتوان با برنامه ریزی اصولی از پایمال شدن این ماده ارزشمند جلوگیری نمود تا بدین طریق توسعه کیفیات را در محصولات وابسته افزایش داده و همچنین از خروج ارز نیز کاسته شود.

در صورت امکان اگر شرایط مناسب به لحاظ تهیه، کیفیت و قیمت از منابع داخلی میسر باشد هرگز یک سازنده ساز برای آماده سازی شرایط اولیه اش به بازارهای خارجی مراجعه نکرده مگر به جهت تنوع و یا کیفیت برتر.

به هر تر تیب سازگر موفق کسی است که برای ایجاد محصولی مناسب به تمامی این جوانب پرداخته و در صدد حفظ و ترقی هنر خود باشد واین میسر نمی شود مگر به برقراری و فراهم کردن سازو کاری حقیقی، اصولی و واقعی.

9 دیدگاه

  • ویزیتور آماتور
    ارسال شده در دی ۱۷, ۱۳۸۷ در ۱۲:۴۰ ب.ظ

    با تشکر از ارائه اطلاعات مفید و زحمات شما، با وجود تعدد عکس های ارائه شده ی این کرم خیال انگیز، نسبت به مورد پوسیدگی، در رابطه با چگونگی تاثیر آن در تخریب چوب توضیحی داده نشده! چرا؟ آیا نمیشه با توجه به نقش محدود تخریبی این عزیز در بافت چوب، این نواحی رو جدا کرده و از بقیه چوب استفاده کرد؟ چون ظاهرا تمامی بافت چوب در این حالت دچار فساد نمی گردد.

  • ضيايي
    ارسال شده در دی ۱۸, ۱۳۸۷ در ۱۲:۴۳ ق.ظ

    باعرض سلام خدمت آقای قاسم نامدار(ویزیتور آماتور)
    وقتی صحبت بر سرمشکلات چوب است و عکسهایی به عنوان نمونه معرفی می شود، وجود کرمی چنین سر حال وشاد بر وفور نعمت چوب به عنوان محیطی میزبان، از سر احوال پرسی نیست.

    امادر مورد اثرات تخریبی این جانور موزی می توان به ایجاد شیار هایی در سطوح مختلف چوب اشاره نمود که با رشد و تکثیر این کرم شدت یافته و موجبات نابودی تدریجی آن را فراهم می سازد .اما وجود این گونه کرم ها می تواند بیانگر این مطلب تاسف انگیز باشد که محیط تاچه اندازه بستر مناسبی برای شیوع و نمو آلودگی های مختلف است.
    برای انتخاب در بهترین وضعیت نباید به سراغ این چوب رفت زیرا حضور چنین جانورانی نشانه خوبی برای عدم حضور سایر آفتها نمی باشد .

    با سپاس

  • یاسر
    ارسال شده در دی ۲۳, ۱۳۸۷ در ۱۱:۵۰ ب.ظ

    با سلام
    مطالب بسیار مفید و آموزنده بود.
    سپاس از شما

  • قنبري
    ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۸۷ در ۱:۴۴ ق.ظ

    سلام.از مطالبتان استفاده کردم من سازساز هستم اگر منابعی در رابطه با شناخت چوب و اکوستیک ساز دارید لطفا معرفی نمایید

    با سپاس قنبری

  • shima
    ارسال شده در تیر ۱۷, ۱۳۸۸ در ۱۱:۳۳ ق.ظ

    سلام

    مطالبتون رو خوندم. من نیاز به اطلاعاتی راجع به آکوستیک ساز و رابطه ان با چوب دارم.
    امیدوارم راهنمائی کنید.

  • بهنام
    ارسال شده در بهمن ۳, ۱۳۹۰ در ۱:۵۷ ق.ظ

    با تشکر از شما لطفا در مورد ساز های سنتی هم مطالب بزارید

  • ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۹۲ در ۱:۰۳ ب.ظ

    عکساتونو نمیشه save کنی

  • ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۹۲ در ۱:۰۴ ب.ظ

    ولی مطلب بد نبود

  • ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۹۲ در ۱:۰۵ ب.ظ

    اگه انواع چوبارو بزارین خیلی خوب میشه

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

از روزهای گذشته…

درباره آرشه (I)

درباره آرشه (I)

یک ساز زهی بدون کاربردآرشه عملا به شکلی کامل و در خور توانایی های قطعی ساز قابل استفاده نیست. همچنین،آرشه نیز بدون وجود ساززهی مربوطه بی مفهوم خواهد بود؛ این دو در تعامل کمی و کیفی با یکدیگر بوده و تاثیر گذار بر هم، از سویی دیگر باید به این نکته توجه داشت هیچ مدرکی دال بر این موضوع وجود ندارد که سازهای زهی صرف همواره بر سازهایی که استفاده آرشه در آن اجتناب ناپذیر است، تقدم و برتری داشته اند. سازهای زهی مدتها قبل از خانواده ویلن پدید آمده اند و در طول زمان با توجه به تغییرات متنوع در حیطه موسیقی و توانایی های بشری دچار تحولات و پیشرفتهایی شده اند.
دو مضراب چپ (قسمت پایانی)

دو مضراب چپ (قسمت پایانی)

در بخش های قبلی و در قیاس ویژگی های ساختاری چند قطعه اشاره هایی به آثار پرویز مشکاتیان شد. اما در این بخش به مثال های بیشتری خواهیم پرداخت، تا ببینیم این تکنیک مضرابی در آثار پرویز مشکاتیان به چه صورت هایی قابل اجراست.
کارگاه «آشنایی با نقد موسیقی» در خانه موسیقی

کارگاه «آشنایی با نقد موسیقی» در خانه موسیقی

کارگاه «آشنایی با نقد موسیقی» با حضور و تدریس آروین صداقت کیش، منتقد و پژوهشگر موسیقی در ۸ جلسه در دی و بهمن ماه در ساختمان فاطمی برگزار می‌شود .خبرنگاران، منتقدان و کلیه علاقمندان به شرکت در این کلاس‌ها می‌توانند برای ثبت نام با شماره تلفن خانه موسیقی: ۶۶۹۱۷۷۱۱ تماس بگیرند. یا به نشانی: خیابان فاطمی غربی، نرسیده به جمالزاده، پلاک ۲۷۰، بروند.
استفان گراپللی

استفان گراپللی

نام استفان گراپللی میتوانست تنها به خاطر نقش مهمش در کوینتت هات کلاب فرانسه، در کتاب تاریخ موسیقی جز جاودانه شود. دوران حرفه ای دیرپا و شیوه نواختن همیشه مشتاقانه گراپللی، نقش بسیار مهمی در تثبیت مقام ویولون به عنوان یک ساز موسیقی جز داشته است.
شکستن چهارچوب ها

شکستن چهارچوب ها

مسئله شکستن چهارچوب ها می تواند در زمینه های مختلفی کاربرد داشته باشه و صد البته احتمالآ ده ها دردسر؛ اما نه در دنیای هنر.
اصول نوازندگی ویولن (II)

اصول نوازندگی ویولن (II)

دست انسان به شکل طبیعی درحالت ایستاده، به فرمی قرار می گیرد که کف دست ها به موازات بدن می باشد. حال از آنجا که برای نواختن این ساز، لازم است تا کف دست و انگشتان نوازنده به سمت تخته انگشت گذاری( گریف ) متمایل گردد، بنابراین بایستی نوازنده دستش را در حین بالا آوردن ، به سمت گریف بچرخاند.
بررسی و تحلیل گوشه های آواز افشاری از نگاه استاد عباس کاظمی

بررسی و تحلیل گوشه های آواز افشاری از نگاه استاد عباس کاظمی

استاد عباس کاظمی ،ردیف دان و حافظ ردیف سیدرحیم اصفهانی ، شاعر و استاد بزرگ آواز و نی ایران در قرن معاصر بوده است . فردی که بی شک ، اگر شرایط زمانه و رنج های زندگی به او امان می داد ، شاید بسیاری از شما او را به عنوان نماد آواز و موسیقی ایرانی می شناختید. اما تاریخ و آیندگان همیشه در خلاف زمان حرکت می کنند و در میان روزها و سال های سپری شده ، کسانی را پیدا می کنند ، که اگرچه از آنها در زمان حیات خویش نامی برده نشده است ولی نسل های بعد ، حاصل تلاش و رنج آنان را فراموش نخواهد کرد …
روش سوزوکی (قسمت سی سوم)

روش سوزوکی (قسمت سی سوم)

در دوران مدرسه به اندازه ‌ای به تکالیفم می‌رسیدم که در امتحان‌ هایم مردود نشوم اما در عوض در صدد انجام کارهایی بودم که به وسیله آنها در جستجوی اهداف زندگیم موفق شوم و کتاب‌ هایی درباره بوجود آمدن فلسفه غرب مطالعه کنم. شاید همه این ها با آشنایی با تولستوی در من شروع شد. من خودم را بطور کامل و با کوشش و تلاش فراوان به او و همچنین به گفته ‌های اخلاقی و پند و اندرزهای کشیش دوگن (Dogen) با عنوان شوشوگی (Shushogi) که به شرح زیر شروع می شدند، اختصاص داده بودم:
چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (II)

چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (II)

این مساله از آنجایی ضروری ست که این اظهارات به شکل غریب و بیمارگونه ای در حال گسترش است، بی آنکه منطقی پشت آنها وجود داشته باشد. به نظر می رسد بی توجهی و بی پاسخ گذاشتن اظهاراتی از قماش فرمایشات آقای احمدی، موجب اپیدمی و تبدیل شدن این اظهارات به نوعی «ژست» شده است که در اکثر آنها، با اهداف مختلف و گاه صرفاَ به دلیل کم دانشی و کم فهمی نسبت به گونه ای از موسیقی، یک نوع موسیقی خاص (به خصوص موسیقی دستگاهی) را با استدلال ها و دلایلی مخدوش و غیرمنطقی هدف قرار می دهد.
تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (VII)

تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (VII)

هنگام مرگ ابراهیم پسر اسحق ۳۸ ساله و خود یکی از خوانندگان و نوازندگان معروف بود که این فن را نزد پدر و منصور زلزل که او هم ایرانی بود آموخت. ابولفرج او را به دریا و سایر موسیقی‌دانان را به نهر و جوی آب تشبیه کرده است. از تبحر او روایت کرده‌اند که قطعات موسیقی را حتی با عود نانوک می‌توانسته است، بخوبی بنوازد.