چوب، عاملی ارزشمند برای ساخت سازها (II)

در این میان هنرمندان، صنعتگران و سایر اقشار متقاضی این ماده اولیه، دچار مشکلات عدیده ای هستند.به طور مثال هنرمندان و سازندگان ادوات موسیقی که مشخصا در گروه تولید کنندگان سازهای چوبی هستند، نابسامانی واتلاف این ماده مورد نیاز را بیشتر لمس کرده و متاسفانه در بعضی از مواقع راهی به جز استفاده از همین کیفیت نا مطلوب برایشان فراهم نمی شود،البته تعجب آور است که گاهی همین چوب نامناسب نیز یافت نمی شود.

همچنین باید توجه داشت،در سایر بخشهای صنعت که با موادی به نام چوب کار می کنند و بخش عمده ای از ساختار تولید آنها را در بر می گیرد، استفاده از چوبهایی که دارای سستی، باختگی، کرم خوردگی و… می باشد، کاربرد نداشته و اگر مورد استفاده قرار بگیرد قطعا محصول را با مشکلات عجیبی مواجه خواهد کرد.

در اینجا برای جهت دار شدن بحث به عنوان مثال به نوعی مشخص از چوبها اشاره می کنیم تا بتوانیم تشریح بهتری را پیرامون موضوع ارائه دهیم. چوب درخت افرا به عنوان بهترین نوع چوب مصرفی در ساختمان سازهای گروه خانواده ویولن ( ویلن، ویلن آلتو، سلو، کنتر باس) از اهمیت ویژه ای برخوردار است به طوری که سه قسمت اصلی این بدنه را همچون صفحه زیر، کلافها،و دسته ساز را شامل میشود و اگر ما بدنه خام و اولیه ساز را ملاک قرار دهیم،بیش از ۶۰% مواد مصرفی چوبی را به خود اختصاص می دهد که این مقداری است قابل توجه.

هر چند این نوع چوب در ساختار سازهایی دیگر نیز حضوری چشمگیر دارد از جمله می توان به سازهای باروک، انواع لوت ها، گیتارها و در سازهای شرقی به عنوان نمونه ای از چوب مصرفی در کنار چوبهایی همچون توت و گردو، برای عود، بربط، سه تار و سنتوربکار برده شود.

در هنر ساز گری استفاده از مواد در موقعیتهای تعریف شده باید مبتنی بر اصول و استانداردهای علمی و عملی باشد زیرا که سازنده ساز به میزان اثری که احیا میکند نیازمند به ویژگیهای لازم در مواد تشکیل دهنده محصول بوده و به اعتبار سلامت و صحت اجزاء سازنده است که میتواند محصولی ماندگار و اثر گذار خلق نماید، حال در این راستا به تناسب بهره برداری، مقدار و جایگاه اجرایی سایر مواد، اهمیت موضوع شکل می گیرد.

در نتیجه روند رو به رشد ساخت یک ساز استاندارد،به طور مثال یک ویلون خوب، در گرو چگونگی تمامی مواد مصرفی به همراه دانش کاربری صحیح و علمی آن می باشد.حال خود قضاوت کنید چگونه میتوان در مراحل نخستین تولید یک ساز که چوب نقش بنیادین را ایفا می کند از چنین کیفیتی، سازی مطلوب تولید نمود؟

متاسفانه شاهد این موضوع هستیم که گروهی از سازندگان ساز به علت عدم بضاعت مالی مناسب و یا هر عامل دیگری،به جای تهیه چوب مرغوب از منابع تایید شده در سایر نقاط جهان، روی به سمت فروشندگان کلی چوب آورده و در انبارها و مراکز توزیع آنها در صدد برآورد این نیاز طبیعی هستند. بسیاری از این چوبها در ظاهر و شکل اولیه خود بسیار تمیز و سالم به نظر میرسند اما بعد از برش دادن و تبدیل آن به قطعات مورد نیاز می بینیم که از درون تغییر رنگ داده و خطوط پوسیدگی در آن ظاهر می گردد.این الوارها در بخش درونی خود به علت ابعاد قطور و ضخیم، نتوانسته اند آب درونی خود را دفع نمایند،بنابراین دچار فساد و تباهی می شوند.

از این رو ساختار چوب دچار دگرگونی و تغییرات تحمیلی مخرب می گردد و چگالی و ایستایی نسبی آن با نوسانات نا مطلوب و ناهماهنگ مواجه می گردد به همین علت برای کاربری در هنر ساز سازی که توام با محاسبه حداقل ها و حد اکثرهاست،کیفیت لازم را نداشته و مساله ساز می شود.

البته ذکر این موضوع لازم است که بدانیم کشور ایران یکی از مهمترین منابع درخت افرا و حتی سایر چوبهای مصرفی در دنیاست که میتوان با برنامه ریزی اصولی از پایمال شدن این ماده ارزشمند جلوگیری نمود تا بدین طریق توسعه کیفیات را در محصولات وابسته افزایش داده و همچنین از خروج ارز نیز کاسته شود.

در صورت امکان اگر شرایط مناسب به لحاظ تهیه، کیفیت و قیمت از منابع داخلی میسر باشد هرگز یک سازنده ساز برای آماده سازی شرایط اولیه اش به بازارهای خارجی مراجعه نکرده مگر به جهت تنوع و یا کیفیت برتر.

به هر تر تیب سازگر موفق کسی است که برای ایجاد محصولی مناسب به تمامی این جوانب پرداخته و در صدد حفظ و ترقی هنر خود باشد واین میسر نمی شود مگر به برقراری و فراهم کردن سازو کاری حقیقی، اصولی و واقعی.

9 دیدگاه

  • ویزیتور آماتور
    ارسال شده در دی ۱۷, ۱۳۸۷ در ۱۲:۴۰ ب.ظ

    با تشکر از ارائه اطلاعات مفید و زحمات شما، با وجود تعدد عکس های ارائه شده ی این کرم خیال انگیز، نسبت به مورد پوسیدگی، در رابطه با چگونگی تاثیر آن در تخریب چوب توضیحی داده نشده! چرا؟ آیا نمیشه با توجه به نقش محدود تخریبی این عزیز در بافت چوب، این نواحی رو جدا کرده و از بقیه چوب استفاده کرد؟ چون ظاهرا تمامی بافت چوب در این حالت دچار فساد نمی گردد.

  • ضيايي
    ارسال شده در دی ۱۸, ۱۳۸۷ در ۱۲:۴۳ ق.ظ

    باعرض سلام خدمت آقای قاسم نامدار(ویزیتور آماتور)
    وقتی صحبت بر سرمشکلات چوب است و عکسهایی به عنوان نمونه معرفی می شود، وجود کرمی چنین سر حال وشاد بر وفور نعمت چوب به عنوان محیطی میزبان، از سر احوال پرسی نیست.

    امادر مورد اثرات تخریبی این جانور موزی می توان به ایجاد شیار هایی در سطوح مختلف چوب اشاره نمود که با رشد و تکثیر این کرم شدت یافته و موجبات نابودی تدریجی آن را فراهم می سازد .اما وجود این گونه کرم ها می تواند بیانگر این مطلب تاسف انگیز باشد که محیط تاچه اندازه بستر مناسبی برای شیوع و نمو آلودگی های مختلف است.
    برای انتخاب در بهترین وضعیت نباید به سراغ این چوب رفت زیرا حضور چنین جانورانی نشانه خوبی برای عدم حضور سایر آفتها نمی باشد .

    با سپاس

  • یاسر
    ارسال شده در دی ۲۳, ۱۳۸۷ در ۱۱:۵۰ ب.ظ

    با سلام
    مطالب بسیار مفید و آموزنده بود.
    سپاس از شما

  • قنبري
    ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۸۷ در ۱:۴۴ ق.ظ

    سلام.از مطالبتان استفاده کردم من سازساز هستم اگر منابعی در رابطه با شناخت چوب و اکوستیک ساز دارید لطفا معرفی نمایید

    با سپاس قنبری

  • shima
    ارسال شده در تیر ۱۷, ۱۳۸۸ در ۱۱:۳۳ ق.ظ

    سلام

    مطالبتون رو خوندم. من نیاز به اطلاعاتی راجع به آکوستیک ساز و رابطه ان با چوب دارم.
    امیدوارم راهنمائی کنید.

  • بهنام
    ارسال شده در بهمن ۳, ۱۳۹۰ در ۱:۵۷ ق.ظ

    با تشکر از شما لطفا در مورد ساز های سنتی هم مطالب بزارید

  • ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۹۲ در ۱:۰۳ ب.ظ

    عکساتونو نمیشه save کنی

  • ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۹۲ در ۱:۰۴ ب.ظ

    ولی مطلب بد نبود

  • ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۹۲ در ۱:۰۵ ب.ظ

    اگه انواع چوبارو بزارین خیلی خوب میشه

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی دو روشِ فهم نظم های زمانی در جهان پیرامونِ ما را در تباین با هم قرا می دهد: فهم مستقیم به-واسطه ی قوه ی ادراک، و فهم غیر مستقیم به واسطه ی تجزیه و تحلیل. «ریتم» به دستگاه ادراکی ای که امکان مشاهده و دریافتِ بی دردِسرِ پدیده های ریتمیک را در اختیار افراد قرار می دهد گریز می زند، درحالیکه «ترادیسی» ابزارهای ریاضی ای را که برای کشف نظم ها و مطالعه ی الگوها مورد استفاده قرار می گیرد پیشِ روی می گذارد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

از روزهای گذشته…

مقام هنرمند در آثار شلینگ (III)

مقام هنرمند در آثار شلینگ (III)

هنرمند در آفرینش به آخرین چیزی که می اندیشد، جستجوی بعدی در پی زیبایی است، اما چون اثر آفریده شد و کار به پایان رسید، تازه کار فیلسوف و هنرشناس آغاز می شود. البته فیلسوفان – معمولا – با شهود سروکاری ندارند و ادراک آنان نمی تواند تا حد ادراک و شهود هنرمند کامل باشد.
پیپا

پیپا

پیپا که معروف به گیتار چینی میباشد دارای سابقه ای به بیش از دو هزار سال می باشد. برخی اوقات آنرا لوت چینی نیز نام میبرند که بسیاری از سازهای آسیا بالاخص سازهای جنوب آسیا از این ساز بوجود آمده است و شاید بتوان آنرا مادر سازهای زهی جنوب آسیا دانست. از جمله biwa یک ساز چینی و ساز محلی کشور ویتنام đàn tỳ bà و همچنین پیپای کره ای، اما برخلاف پیپای چینی همتای کره ای این ساز مدتهاست که دیگر نواخته نمیشود و باید آنرا درون موزه ها دید؛ سعی و تلاش در جهت احیای دوباره آن بی ثمره مانده است.
دورۀ آزاد مبانی اتنوموزیکولوژی در دانشگاه تهران برگزار خواهد شد

دورۀ آزاد مبانی اتنوموزیکولوژی در دانشگاه تهران برگزار خواهد شد

انجمن انسان‌شناسی ایران اقدام به برگزاری یک دورۀ دوازده جلسه‌ای مبانی اتنوموزیکولوژی جهت علاقمندان به صورت آزاد نموده است. این دوره توسط دکتر محمدرضا آزاده‌فر ارائه می‌شود و در پایان به شرکت‌کنندگان گواهی رسمی اعطا خواهد شد.
فراخوان نخستین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی

فراخوان نخستین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی

نخستین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی در تاریخ ۱۵ خرداد ماه در تهران برگزار میشود. این جشنواره پیش از این به صورت رقابتی نبود و تنها قرار بود هر سال گردهمایی مدیران پایگاه های اینترنتی موسیقی در مکانی بوجود آید. لازم به ذکر است این جشنواره در سال گذشته به دلیل پاره ای از مشکلات به تاخیر افتاد و امسال قرار است در ۸ بخش رقابتی برگزار شود.
گفتگو با عبد الحمید اشراق (I)

گفتگو با عبد الحمید اشراق (I)

مطلبی که پیش رو دارید، گفتگویی است با عبد الحمید اشراق، آرشیتکت و موسیقیدان که در مجله بخارا (در سال ۱۳۸۱) به چاپ رسیده است. این گفتگو توسط سردبیر بخارا، علی دهباشی انجام گرفته و از این نظر که حاوی مطالبی خواندنی در مورد موسیقی ایران است، بخشهایی از آن در گفتگوی هارمونیک به انتشار میرسد.
نگاهی به آلبوم بوم، ساخته حمیدرضا دیبازر (I)

نگاهی به آلبوم بوم، ساخته حمیدرضا دیبازر (I)

حمیدرضا دیبازر در فروردین ماه سال ۱۳۵۰ در تهران متولد شد. او در کودکی با راهنمایی پدرش با دنیای موسیقی آشنا گردید. از چهارده سالگی فراگیری پیانو را نزد ماری یوسف شروع کرد و در سال ۱۳۶۶ وارد هنرستان موسیقی شد و در این دوره، آهنگسازی را با ساخت دوئتی برای هورن آغاز نمود. در سال ۱۳۷۰ با ساز تخصصی فرنچ هورن زیر نظر شریف لطفی فارغ التحصیل شد.
عاطفی: این سالنامه یک کتاب پژوهشی است

عاطفی: این سالنامه یک کتاب پژوهشی است

پس از چند سال از توقف انتشار سالنامه های موسیقی که توسط علیرضا میرعلینقی تهیه می شد، در خبرها آمد که انتشار سالنامه موسیقی از سر گرفته شده و قرار است مراسم رو نمایی آن به اجرا برسد. در مراسم رونمایی مشخص شد که اینبار برخلاف سالهای گذشته حمیدرضا عاطفی تولید این سالنامه را به عهده داشته است. حمیدرضا عاطفی معاون اجرایی خانه موسیقی و از خبرنگاران باسابقه موسیقی و نوازنده تنبک (و ویولون به سبک ایرانی) است، او دو سال پی در پی داوری جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی را نیز به عهده داشته است. با او درباره این سالنامه جدید به گفتگو نشسته ایم:
حرکتهای کروماتیک در ملودی

حرکتهای کروماتیک در ملودی

در جواب یکی از دوستان بسیار خوب سایت می خواهیم بطور مختصر راجع به حرکت های کروماتیک در ملودی صحبت کنیم، اینکه آیا این حرکتها می توانند باعث شوند تا از محوریت تونالیته موسیقی کاسته شود یا خیر و … برای شروع بحث به میزان اول از این شکل توجه کنید که یک ملودی ساده را نمایش می دهد، ساده ترین آکوردی را که می توان برای آن انتخاب کرد CMaj7 می باشد.
جوایز هیلاری هان (II)

جوایز هیلاری هان (II)

خانم هان در طول دوره ای که کارهای سلو می کرد، همچنان به موسیقی مجلسی نیز تمایل داشت. تقریباً هر تابستان از سال ۱۹۹۲ در فستیوال موسیقی مجلسی Skaneateles حضور می یافت که هم به عنوان سولیست و هم موزیسن موسیقی مجلسی همراه با ارکستر فستیوال به اجرای برنامه می پرداخت.
با هم به راه افتادیم، بی او برگشتیم (I)

با هم به راه افتادیم، بی او برگشتیم (I)

قرار بود، ساعت نه‌وسی دقیقه‌ی بامداد روز یکشنبه، مراسم تشییع از منزل شخصی‌اش آغاز شود. اما به‌دلیل گروه بی‌شماری از یاران و مشتاقانش که هر لحظه از راه می‌رسیدند تا در آخرین وداع با استاد گرانقدر شریک باشند، حرکت مشایعین تا ده‌وده دقیقه‌ی بامداد به تعویق افتاد و در این دقایق بود که همه به راه افتادیم.