ضرابی: مشکل آموزش در ایران مختص موسیقی نیست

سامان ضرابی
سامان ضرابی
بعضی از قطعات آقای پایور هست که اجرا شده ولی نت آن موجود نیست و برعکس، بعضی نت اش هست، اجرایش موجود نیست، مثل یکی از پیش درآمد های زیبای همایون ایشان که اجرا شده ولی نت اش موجود نیست یا قطعه بسیار جالب و تکنیکی مهم ایشان به نام “پرواز” که نت آن موجود است ولی اجرایش نیست؛ برای اینها برنامه ای ندارید؟
من برای هر قطعه مربوط به سنتور برنامه دارم! ولی یکی یکی به آنها هم میپردازم.

فکر نمیکنید انتشار این قطعات به صورت سی دی مهمتر باشد از اجرای مثلا آثار خالقی با سنتور؟
خیر، به نظر من آنها خیلی مهمتر است! ولی یک سئوال میپرسم ۳۰ ۴۰ سال دیگر که دیگر از نسل شاگردان آقای پایور و دیگر معاصرین خبری نیست چگونه نردبان سنتور نوازی را طی میکنند؟! بعضی ها همینطوری یک کلاس سنتور ثبت نام کرده اند، گاهی استعدادی هم دارند و خودشان هم نمیدانند؛ این افراد چگونه از دوره مبتدی به عالی برسند و به یک سنتور نواز قابل تبدیل شوند؟ با همین قطعات درویش، صبا و … ! ریز ریز قطعات جالب مختلف و ردیف را میزند و بعد از ۱۰ سال میشود یک نوازنده قابل و “پرواز” را هم میزند.

از نظر اهمیت من به آموزش بیشتر اهمیت میدهم تا رپرتوار حرفه ای، چون رپرتوار حرفه ای را نوازنده حرفه ای با درصدی کیفیت بالا و پایین بالاخره میزند ولی برای کسی که سنتور را شروع کرده پس از دوره ابتدایی یک بیابان برهوت است که عده بسیار قلیلی این بیابان را پشت سر میگذارند و باز به یک آبادی که همان قطعات حرفه ای است میرسند.

چرا باید این عده سنتور نواز در این بیابان هلاک شوند؟! پس سعی کنیم اگر امروز از هر ۱۰۰ نفر ۱۰ نفر را به مقصد میرسانیم اقلا ۲۰ نفر را از بیابان بگذرانیم. کلا این هم به نفع سنتور است و هم کل موسیقی.

بله من برنامه های زیادی برای رپرتوار پیشرفته و حرفه ای دارم ولی از آنجایی که استراتژی من در زمینه آموزش است، سعی میکنم فقدانهایی که در این ۱۰ سال تدریس تجربه کردم را برطرف کنم، نقصان هایی که جلوه زیادی دارند را تا جایی که در توانم هست پوشش دهم تا راه باز شود.

شاگردی که چند قطعه از درویش خان زده، خالقی زده، صبا و تجویدی زده، در کنار اینها درس های معمول ردیف را هم میزند و تکنیک خود را ارتقا میدهد، کم کم به سطح بالا میرسد من هم آن قطعات را که مربوط به دوره عالی است را به او میدهم.

در واقع ما یک شاگرد را تربیت میکنیم که به آن قطعات برسد و بدون شک درجه اول اهمیت را آنها دارند ولی چگونگی رسیدن به این جایگاه در ابتدا بسیار اهمیت دارد.

در ایران البته ما کلا در زمینه آموزش مشکل داریم و فقط مربوط به موسیقی و سنتور نیست این مشکل. ما دانشمند زیاد داریم در رشته های مختلف ولی راه رسیدن به آن جایگاه هموار نیست متاسفانه؛ من در حد توانم سعی میکنم این راه را هموار کنم، البته با یک گل بهار نمیشه! ولی با این حال باید کاری کرد که اقلا در این راه تاریک نورهایی هرچند کم نور، دیده شوند.

4 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱۲:۵۰ ب.ظ

    aliy bod
    ba arezoye moafaghiyat baraye shoma dostan

  • ارسال شده در بهمن ۲۶, ۱۳۸۷ در ۶:۳۱ ب.ظ

    با درود. با نظر ایشان موافقم

  • mehdi_hessami@yahoo.com
    ارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۸۷ در ۳:۰۸ ق.ظ

    aghay zarabi aziz
    bandeh yek nazar daram on ham in ast keh, vaghty CD por mishavad az ketabi, lotfan dar on ketab motazaker koke santo beshavid.

    manzoram in ast keh agar honar jo ghast darad ba CD on ghateh ra benavazad hatman betoneh santoresh hamon koke bashe hala ageh da ketab ghayd besheh beonvane mesal ” baray navazandegi in ghateat lotfan santore khod ra roy 440 ya … diapazon kok nemaeed.

    bavar konid natijeh besyar mofid khahad bod . ta inkeh vaghty cd pakhsh mishavad ba santore honar amoz aslan ham khani nadarad.
    dar zemen az maghalate shoma va aghay alirez javahery besyar lezat va estefadeh mikonam

    az rah dor ba dorod yay besyar

    mehdi hessami

  • ارسال شده در اسفند ۴, ۱۳۸۷ در ۸:۴۸ ب.ظ

    آقای مهدی سلام
    خیلی ممنون از توجه شما به این مطالب
    حق با شماست ولی این روشی که ذکر کردید تا کنون معمول نبوده فکر می کنم به چند علت:
    -کوک استاندارد همیشه ۴۴۰ است هنرجویان در صورت مشکل معمولا از معلم خود این راهنمایی را میگیرند.
    -ممکن است نوازنده ای بخواهد با سنتور لا کوک یا سی کوک بزند یا با سنتور سل کوک اما با کوک بالاتر یا پایینتر مثلا ۴۳۵٫ در اینصورت هنرجو باید سنتور سی کوک و لا کوک داشته باشد و بتواند آنرا درست و استاندارد کوک کند! در صورتی که تازه موفق به این کار شود فرض کن برای چند قطعه در یک سی دی سنتورش را هماهنگ کرده و حالا میخواهد قطعات دیگری را از سی دی دیگری بزند اگر کوک آن دو سی دی کمی با هم تفاوت داشته باشد هنر جو مجبور به کوک مجدد کل ساز میباشد که این برای سنتور البته به صرفه نیست.
    راه بهتر این است که هنرجو قطعاتی که مایل است، گوش کند تا ملکه ی ذهنش شود و بعد با ساز خودش آنرا اجرا کند با این کار از اجرای همزمان و تقلیدی نیز
    پرهیز شده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آموزش گیتار به کودکان (VII)

۶- بچه‌ها را به فروشگاه‌های موسیقی ببرید. یک فروشگاه ساز گیتار می‌تواند از زیباترین و هیجان‌انگیزترین مکان‌های تفریحی برای فرزندتان باشد. (البته صرفاً برای تفریح داخل مغازه نروید!)‌ می‌توانید برای خرید حتی یک برچسب جدید موسیقی، خرید سیم‌گیتار و دفترنت به فروشگاه‌ بروید.

شیدایی تار (II)

وی در جریان انقلاب اسلامی از سمتهای خود استعفا کرد و به مردم انقلابی پیوســت و ســاخته ها و نواخته های او با صدای محمدرضا شــجریان و شــهرام ناظری در نوک پیکان انقلاب قرار گرفت و امروزه به عنوان یک خاطره ملی در اذهان مردم باقی است. لطفی در مورد ساخته معروف خود، سپیده (ایران ای ســرای امید)، می گوید: «وقتی در دستگاه ماهور شروع به کار کردم طبق روال آواز از منطقه بم شــروع شد ولی هر کاری که می‌کردیم، می دیدیم جور درنمی آید. پس از مدتی قرار شد آقای شجریان از اوج بخواند و خیلی خوب درآمد. در آن روزگار جامعه ایرانی یکپارچه شور و هیجان بود، ما هم که از جامعه دور نبودیم و با مردم همصدا بودیم.

از روزهای گذشته…

فخرالدینی: نتیجه یازده سال زحمت من را از بین بردند

فخرالدینی: نتیجه یازده سال زحمت من را از بین بردند

به نظر من اصلا ایرادی ندارد و کارهای خاطره انگیز هم به نوبه خودش زیبا بود. تکرار کارها به این دلیل بود که خواست مردم این طور است. همچنین نسل جوان هم باید این خاطره‌ها را بشناسند؛ البته کارهای جدید هم اجرا می‌شد. وقتی مردم می‌خواهند که قطعه “ای ‌ایران” را اجرا کنیم و بارها آخر کنسرت فریاد میزنند، “ای ‌ایران” ما هم به احترام مردم، اجرا می‌کنیم؛ به طور کلی نقل ارکستر ملی نقل ملانصرالدین و پسرش بود و هر کاری که می‌کردیم، یک حرف و حدیثی پیش می‌آمد.
دان لاشر، نوازنده ترومبون جز درگذشت

دان لاشر، نوازنده ترومبون جز درگذشت

دان لاشر، نوازنده ترومبون جز و ارکسترهای بزرگ، که بیش از هر چیز به عنوان نوازنده ترومبون در گروه جز تد هیث Ted Heath Jazz Band شهرت دارد، روز گذشته (۵ جولای ۲۰۰۶) در گذشت. او در دوران حرفه ای ۶۰ ساله خود، با گروه های موسیقی بسیاری هم نوازی کرد و دو مرتبه به عنوان رئیس انجمن ترومبون بریتانیا انتخاب شد.
وزن خوانی یادیاری وکاربرد آن در موسیقی(III)

وزن خوانی یادیاری وکاربرد آن در موسیقی(III)

هجا عبارت از صوت و آوایی است که به واسطه آن، حرف قابلیت ادا شدن می یابد. یعنی حرف«ب» و «ت» اگر به هم پیوسته شوند کلمه«بت» را به دست میدهند. پیداست که بیان این کلمه مستلزم اختلاط مصوت با آن است. به این ترتیب«بت» به صورت کلمه قابل بیان نیست مگر آن که زیر و زبر و ضمه و فتحه و کسره و جزم و سکون و تشدید بر آن وارد شود، مثلا بُتً. پس آوا و سکون در کلماتند که باعث خوانده شدن آنها میگردند و مجموعه ترکیب یک مصوت بایک یا دو یا سه صامت را هجا می نامند .
یادداشتی بر موسیقی فیلم آرایش غلیظ (V)

یادداشتی بر موسیقی فیلم آرایش غلیظ (V)

دانشنامه ی آزاد ویکی پدیا جنبش هنری را چنین توصیف می کند: “جنبش هنری یک جریان و حرکت هنری است که تحت تاثیر تحولات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و یا عوامل دیگر شکل می گیرد و برای مدتی گروهی از هنرمندان را به فکر و عملکرد مشابه می کشاند. این جنبش ها بسته به بنیان و زمینه های بوجود آورنده و توسعه دهنده ی آنها می توانند کوتاه مدت یا نسبتا پایدار باشند. همچنین جنبش های هنری ممکن است در یک منطقه ی جغرافیایی خاص و تنها در یک رشته ی هنری رایج شوند و یا به صورت فراگیر بخش وسیعی از دنیای هنر را تحت تاثیر خود قرار دهند.
نقدی بر هارمونی زوج (III)

نقدی بر هارمونی زوج (III)

تاکید نویسنده در این مقاله بر روی درجه های زوج بوده و در ادامه خواسته است آن را اثبات کند اما درجه ی پنجم در موسیقی کلاسیک ایرانی چندان هم بی ارزش نیست چون شاهد بسیاری از شاه-گوشه ها (واژه ای که استاد عمومی برای گوشه های اصلی یک دستگاه نام برده است) درجه ی پنجم شاهد درآمد دستگاه ها هستند و هیچ دستگاهی نیست که در درجه پنجم یک تا چند گوشه ی مهم نداشته باشد. مثلا:
گفتگو با آن سوفی موتر (VI)

گفتگو با آن سوفی موتر (VI)

به خاطر استفاده از آرشه باروک، تمپو ها تغییر کرده اند که چشم انداز کاملا متفاوتی را ایجاد می کند. راستش من دیوانه صداهای درونی هستم. از لحاظ ساختار موسیقیایی به صدای سولیستی علاقه ای ندارم. در این تور کنونی، هر روز چیزه های ظریف و کوچکی را به ارکستر می گویم و از این بات بسیار خوشحالم زیرا این امر خود موسیقی پیچیده ای است. مانند رگ های بدن. ما نباید تنها به بدن فکر کنیم بلکه باید از شریان های بی شمار خود نیز آگاه باشیم و بدانیم که این شریان ها در موسیقی باخ بسیار حیاتی هستند زیرا موسیقی نبض خود را وام دار آنهاست. در اینجاست که خون جریان دارد و این همان چیزی است دغدغه من است.
توماس فتس والر، اسطوره جز (III)

توماس فتس والر، اسطوره جز (III)

گروه “Fats Waller And His Rhythm” در طی سالهای ۴۳-۱۹۳۴ پس از بستن قرارداد با شرکت ویکتوری بیش از ۱۵۰ صفحه ضبط کردند که باید به آن آثار سولوی پیانو و ارگ والر و چند اثر با گروههای مشهور را اضافه کنیم.
سریر: اجرای متفاوت یک اثر نشان از موفقیت آن دارد

سریر: اجرای متفاوت یک اثر نشان از موفقیت آن دارد

همانطور که گفتم آقای نوری و من هیچوقت علاقه ای به جلوگیری از گسترش آثارمان در گروههای مختلف اجتماعی نداشتیم؛ در همه دنیا هم آثار مختلف موسیقی کلاسیک با ورژنهای مختلف اجرا میشود و این اتفاقا به نوعی موفقیت یک اثر میتواند محسوب شود. اگر هم امروز خواننده های مختلف سعی میکنند کارهای آقای نوری را اجرا کنند، یک نوع موفقیت هست در کار آقای نوری؛ این کار سختی هست و از عهده هر هنرمندی بر نمی آید، ما میبینیم که در سبکها دیگر موسیقی کمتر هنرمندی توانسته این موقعیت را کسب کند.
رساله ای از خواجه نصیر الدین طوسی در علم موسیقی (IV)

رساله ای از خواجه نصیر الدین طوسی در علم موسیقی (IV)

چنین گفت مولای بزرگ خواجه نصیر الدین طوسی که خداوند خاک بر وی خوش کناد و گور او معطر کناد که: علم موسیقی از دو علم تشکیل شده است.
توماس آلبینونی آهنگساز ونیزی

توماس آلبینونی آهنگساز ونیزی

توماس آلبینونی (Tomaso Albinoni) در سال ۱۶۷۱ در ونیز متولد شد. او فرزند کوچک خانواده ثروتمندی بود، پدرش تاجر و ملاک بود و برخلاف نظر خانواده ترجیح داد تا در زندگی به موسیقی بپردازه تا تجارت و بازرگانی. او موسیقی را از سن ۹ سالگی با ساز ویلن و آواز آغاز کرد و به دلیل وضعیت خوب مالی که داشت برخلاف اغلب موسیقیدانان نیازی به کار کردن برای امرار معاش نداشت و این نقطه قوتی برای او بود چون می توانست روی موسیقی تمرکز بیش از حد داشته باشد.