نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری

کیوان ساکت نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری
کیوان ساکت نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری
گفتگو با کیوان ساکت، کارشناس موسیقی
در میان هنرمندان دنیای موسیقی هم مانند رشته‌های دیگر که به ویژه با قشر گسترده‌ای از مردم سرو کار دارند اختلاف‌ها و جر و بحث‌ها بر سر مسایل گوناگون کم نبوده است. در همین ایران خودمان یا در بین هنرمندان ایرانی در خارج، شاید بارها شنیده باشید که گفته شود شعر یا موسیقی فلان اثر از شخص دیگری بوده و به نام شخص دیگری معرفی شده؛ یا پروژه‌هایی که در میانه‌ی راه به خاطر اختلاف هنرمندان به پایان نرسیده‌اند.

اما ظاهراً این مساله در ایران دارد وارد مرحله‌ی تازه‌ای می‌شود. هنرمندان یا عوامل یک اثر، دیگر تنها به گله یا مطرح کردن حرف‌هایشان در محافل هنری، خصوصی و یا حتی رسانه‌ها اکتفا نمی‌کنند و می‌خواهند کار را از مراجع قانونی پی‌گیری کنند.

به همین دلیل در ایران دادگستری برای نخستین بار یک کارشناس موسیقی برای پرونده‌هایی از این دست در نظر گرفته است؛ کیوان ساکت، آهنگساز و تکنواز تار که تا کنون آثار گوناگونی از او به صورت کتاب و سی.دی منتشر شده است.

همین یکشنبه‌ی گذشته هم نخستین جلسه دادگاه وی در این زمینه است. از او دعوت شده تا به آنجا برود، پرونده‌ای را بررسی کند و نظرش را به دادگستری اعلام کند. به همین بهانه با کیوان ساکت گفت‌و‌گویی کردم و از او خواستم جزییات بیشتری برایمان بگوید درباره‌ی سمت «کارشناس موسیقی» در دادگستری.

کیوان ساکت: مثل همه‌ی رشته‌های دیگر که ممکن است بین اهالی آن، اختلافاتی بروز کند، بین اهالی موسیقی هم ممکن است اختلافاتی باشد. به این معنا که مثلاً یک شخصی یک آهنگی را ساخته باشد که یک نفر این آهنگ را بدون اجازه وی در فیلم خودش استفاده کرده است. یا اینکه مثلاً شخصی تعهد کند آهنگی را بخواند و بعداً از خواندن کار سر باز بزند. یا اینکه بر عکس، خواننده یا تهیه کننده‌ای پول بدهد تا آهنگساز یا تنظیم کننده آهنگی را تنظیم کند و وسط کار یکی از آنها از ادامه کار امتناع کند. اینجا طبیعتا مجبور می‌شوند به مراجع قانونی مراجعه کنند. به هر حال این مسایل در عرصه هنر ممکن است مانند همه‌ی عرصه‌های دیگر جامعه پیش بیاید.

چه شده که الان در دادگستری چنین سمتی تعیین شده؟ آیا دعواها زیاد‌تر شده؟!
جا داشت که از دیر باز چنین جایی هم برای کار هنری در نظر گرفته شود. شاید به این دلیل بوده که اختلافات بین موسیقی‌دانان آنقدر زیاد نبوده که به دادگستری مراجعه کنند یا کمتر مراجعه می‌کردند. مسایل، کدخدامنشانه حل می‌شد.

الان اتفاقاً موردی است که یکشنبه به دادگاه می‌روم؛ به عنوان کارشناس. در این پرونده، آقایی که خواننده است و خودش هم تهیه کننده‌ی آلبوم بوده به یک آهنگساز مبلغ زیادی داده تا کارهای آلبوم را برای او تمام کند و در حین کار، آهنگساز به تعهدات خود عمل نکرده است. این چیزی است که من فعلاً در جریان آن هستم. شاید با مطالعه‌ی پرونده چیز دیگری دستگیرم شود. قاضی دادگستری از وزارت ارشاد تقاضا کرده یک نفر که به موارد هنری، تنظیم‌ها و دستمزدها آشناست نظر دهد. وزارت ارشاد هم بنده را معرفی کرده است.

audio file بشنوید این برنامه را از رادیو زمانه

چطور شما را برای این منظور انتخاب کردند؟
نمی‌دانم. حتماً فکر کرده‌اند که بنده‌ی حقیر این صلاحیت را دارم. یادم هست که از اداره‌ی ارشاد زنگ زدند که دادگستری می‌خواهد ما یک نفر را در زمینه‌ی موسیقی ملی ایران به عنوان امین معرفی کنیم، می‌توانیم شما را معرفی کنیم؟ گفتم خواهش می‌کنم اشکالی ندارد و بنده را معرفی کردند.

از زمانی که به این سمت منصوب شده‌اید از طرف همکاران و اهالی موسیقی واکنشی دیده‌اید؟
الان چند ماه است که این سمت ایجاد شده و من کارشناس مورد اعتماد دادگستری در زمینه‌ی مسایل هنری شده‌ام. ولی واقعیت این است که من اصلاً تا دو سه روز پیش که از یکی از خبرگزاری‌ها به من زنگ زدند و مساله را گفتم به کسی نگفته بودم. ولی همان آهنگساز و خواننده‌ای که در دادگاه پرونده دارند و مطلع شدند قرار است کارشان به دست من کارشناسی شود تلفن‌های مختلفی به من زدند. هر کدام هم دلایل خودشان را می‌گفتند. من تنها شنونده بودم تا اینکه پرونده را مطالعه کنم و با قاضی تماس بگیرم.

این سمت قدری جلوی فعالیت‌های اصلی شما را در زمینه موسیقی نمی‌گیرد؟ به‌ویژه وقت‌تان را؟
خیر. مطالعه‌ی پرونده است. من هم به این کارها وارد هستم. خیلی وقت نخواهد گرفت. امیدوارم که نگیرد. در تاریخ موسیقی ایران شاید این نخستین‌بار باشد که یک هنرمند را به عنوان کارشناس موسیقی از سوی دادگستری دعوت می‌کنند تا کمک کند به اینکه رای، منصفانه‌تر و عادلانه‌تر صادر شود چون خود قضات که صلاحیت و تجربه در تصمیم‌گیری در مسایل هنری را ندارند، البته اگر از ما نرنجند. اسباب خوشحالی‌ است که به یک آدمی که در این رشته استخوان خرد کرده مراجعه کرده‌اند.

رادیو زمانه

4 دیدگاه

  • سنتور ني
    ارسال شده در بهمن ۹, ۱۳۸۷ در ۸:۱۷ ق.ظ

    با سلام
    از خواندن این خبر خوشحال شدم یک دلیل آنهم معلوم است وهمگان میدانند واینکه بالاخره در سیستم دولتی این هنر مظلوم و رانده شده تا حدی رسمیت یافته هرچند افراد خبره تر و با سوابق اجرایی کارهای اداری بهتری همانند استاد دهلوی و هم رده های ایشان هستند که می توانند در کلیات تدوین و محک موارد مرتبط با این مقوله ، مرجع(رفرنس) قرار گیرند تا خدای ناخواسته در بدو امر قضیه لوث نشود و سنگ بنای آن در این رژیم صحیح گذاشته شود.

  • رضا
    ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۸۷ در ۲:۴۰ ق.ظ

    امیدوارم موفق باشند. ولی ایکاش بجای یک نفر نظر یک گروه را می پرسیدند. اینطوری آقای ساکت تحت فشار مسئولیت بزرگی قرار می گیره که شاید درست نباشه و حتی مشکلاتی را برایشان بوجود بیاورد. در صورتیکه اگر نظر یک گروه از کارشناسان را می گرفتند، اینطوری نظر جمعی مطرح می شد و کسی احیانا کدورتی هم از شخص خاصی به دل نمی گرفت.

  • غريبه
    ارسال شده در بهمن ۱۲, ۱۳۸۷ در ۷:۱۰ ب.ظ

    دوست عزیز اگر یک گروه را برای این کار در نظر می گرفتند یکی باید پیدا میشد دعوای بین آنها را فیصله میداد.متاسفانه خود اساتید موسیقی معمولا یکدیگر را تایید نمی کنند.

  • ارسال شده در بهمن ۲۸, ۱۳۸۷ در ۵:۱۳ ب.ظ

    ba salam
    chera dar in keshvar ghanone copyright ve hagh ve hoghoghe tranesara sazmane trane sarayan ve muzisianha ijad nemishavad maghar iran kamtar az turkye ast………………….

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی دو روشِ فهم نظم های زمانی در جهان پیرامونِ ما را در تباین با هم قرا می دهد: فهم مستقیم به-واسطه ی قوه ی ادراک، و فهم غیر مستقیم به واسطه ی تجزیه و تحلیل. «ریتم» به دستگاه ادراکی ای که امکان مشاهده و دریافتِ بی دردِسرِ پدیده های ریتمیک را در اختیار افراد قرار می دهد گریز می زند، درحالیکه «ترادیسی» ابزارهای ریاضی ای را که برای کشف نظم ها و مطالعه ی الگوها مورد استفاده قرار می گیرد پیشِ روی می گذارد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

از روزهای گذشته…

دو مضراب چپ (قسمت هفتم)

دو مضراب چپ (قسمت هفتم)

در این قسمت قصد داریم، مروری بر آثار فرامرز پایور به خصوص آثار نوشته شده در کتاب سی قطعه چهارمضراب برای سنتور داشته باشیم و ببینیم از حالات گوناگون دومضراب چپ چگونه استفاده شده است.
گفتگو با قدسیه مسعودیه (IV)

گفتگو با قدسیه مسعودیه (IV)

یک تعدادی هست اما اینکه دقیقا بدانیم نیمه‌تمام مانده‌اند یا نه و می‌توان روی آن کار کرد یا نه را نمی‌دانم. خیلی از آنها چاپ شده است و دست‌خط خودشان و نسخه اصلی موجود است ولی چاپ‌شده‌اند. یک مورد کتابشناسی موسیقی عرب را هم جمع آوری کرده بودند و توضیح کوتاهی هم درباره‌‌ی هر مدخل داده بودند اما مشخص است که ناقص است. یعنی مثلاً اسم یک کتاب را نوشته اند اما زیر عنوان خالی است و معلوم است که احتمالاً منتظر بوده‌اند کتاب یا اطلاعاتی در موردش به دستشان برسد تا ترجمه کنند. اکثراً هم به زبانهای آلمانی و فرانسه هستند. به هر حال خیلی از کارها دست همسرشان است. شاید همان کار در مورد موسیقی آذربایجان. حتی قرار بود کارهای نیمه‌تمام‌شان را به من بدهند اما ندادند. حتی دستگاه ضبط ریل‌شان نزد خانم‌شان است.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (V)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (V)

حساسیت ارتعاش یک صفحه مرتعش شده را می توان در آزمایشگاه آکوستیک با روشهای پیشرفته Jansson و Alonso اندازه گیری کرد (تصویر ۹-۱). برای این کار صفحه مورد نظر بوسیله نوارهای لاستیکی آویزان می شود و بر روی آن محرک و اندازه گیر صوت نصب می گردد. با تغییر دادن فرکانس به آرامی، حساسیت ارتعاشی بدست می آید و در همین حال نتیجه میدان (وسعت) ارتعاش اندازه گیری می شود.
معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (VIII)

معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (VIII)

روایت است که مختاری قطعات بسیاری در طول مدت زندانی بودنش ساخت! پس از آزادی او اداره هنرهای زیبا تصمیم گرفت مدرسه شبانه‌ای برای تدریس موسیقی به وچود آورد و رکن الدین مختاری را به ریاست آن مدرسه برگزید. وی هرچند که دیگر به مقام‌ ریاست شهربانی بازنگشت، اما همچنان در دربار راه داشت و کار موسیقی را نیز تا آخر عمر رها نکرد.
جرج بنسون

جرج بنسون

یکی از نوازندگان صاحب سبک دنیای گیتار جز جورج بنسون موزیسن امریکایی میباشد وی در سن ۲۲ سالگی با ضبط اولین آلبومش، خود را به دنیای موسیقی معرفی نمود. بنسون متولد ۲۲ مارس سال ۱۹۴۳ در پنسیلوانیای آمریکا میباشد. عمده شهرت وی به خاطر آثار محبوبش در میان مردم میباشد و بیشتر از اینکه او را به عنوان یک گیتاریست جز بشناسند از وی با عنوان خواننده پاپ نام میبرند!
روش سوزوکی (قسمت پنجم)

روش سوزوکی (قسمت پنجم)

ده سال بعد نامه ای از هیرومی با یک ضمیمه دریافت کردم؛ در آن زمان از شاگردان دوره اول دبیرستان بود. آقای پروفسور من این شعر را نوشته ام و برای آن هم قطعه ای را ساخته ام برای مسابقه ای تحت عنوان تکست نویسی و آهنگسازی برای تمام دانش آموزان دوره اول دبیرستانهای ژاپن. ترانه من انتخاب شد و جای اول را به خود اختصاص داده.
عمر فاروق، موسیقیدان ترک (I)

عمر فاروق، موسیقیدان ترک (I)

نامش عمر فاروق است اما می توانید فاروق صدایش کنید؛ «همه او را فاروق صدا می کنند»، این حرف را برایان کین (Brian Keane) تهیه کننده و همکار عمر فاروق به زبان می آورد. داستان فاروق داستانی غیر عادی است؛ داستانی که در آن استودیوی کین در کانکتیکات نقش مهمی را بر عهده داشته است. اولین حضور فاروق در عرصه بین المللی به آلبوم سال ۱۹۸۸ کین یعنی Suleyman the Magnificent بر می گردد.
روش سوزوکی (قسمت چهل و ششم)

روش سوزوکی (قسمت چهل و ششم)

کنسرت های فورت ونگلر، رهبر ارکستر فیلارمونیک برلین را بارها شنیدم… هنوز اجرایش را به یاد دارم. اجرای موسیقی شوئنبرگ پله‌ آس و ملیزان (Pellacs and Melizamele) که تحسین مرا بی نهایت بر می‌انگیخت… ولی از تمام این اجراها اجرای موسیقی مجلسی موتسارت بود که در عمق وجودم رخنه کرده بود و آن اجرائی بود که من در آکادمی سینک (Akademic)، شبی از کوارتت کلینگر شنیدم. وقتی که کوارتت کلارینت KV581 به صدا درآمد و در فضا پخش شد، در درونم حسی عجیب و غیرقابل توصیف بوجود آمد، حسی که هرگز نظیر آن در درون من به وقوع نپیوسته بود… به ناگاه دچار حالت روحی عجیبی شدم حالتی که مثل اینکه دست هایم قادر به حرکت نبودند.
گفتگو با علی صمدپور (II)

گفتگو با علی صمدپور (II)

افراد لیست می‌توانستند بدون مجوز بروند و ضبط کنند و بعد از ضبط بروند مجوز بگیرند؛ یعنی یک مانع را از جلوی پای عده‌ای برداشتند.تازه این محدودیت برای کنسرت چند برابر بود و البته شاید هم شأن بالاتری برای کنسرت دادن قائل بودند. موضوع دیگر این است که نسل قبل از ما موزیسین‌های شناخته‌شده‌ای بودند و از طرف جامعه‌ی محدود موسیقی‌ایرانی دوستان هم پذیرفته شده بودند. جامعه پذیرای آدم جدید نبود. از طرفی بزرگان آن نسل هم ایران نبودند. فقط مشکاتیان ایران بودکه او هم آن کارهای عالی با شجریان را منتشر می‌کرد. دیگران نبودند. تا می‌رسیم به سال ۶۷ که آقای علیزاده برگشتند و کنسرت شورانگیز را گذاشتند که نقطه‌ی عطفی بود و یک پتانسیل همه‌جانبه بعد از آن دوباره به راه افتاد.
«خُرده‌روایت‌های صوتی» (IV)

«خُرده‌روایت‌های صوتی» (IV)

عدم اتکای یک اثر موسیقی پست‌مدرن به یک روایت کلان موسیقایی، سبب می‌شود تا این نوع از آثار، هم در تمامیت خود قائم به ذات باشند و هم اجزایشان استقلال بیشتری داشته باشند. می‌توان هر جزئی از چنین موسیقی‌هایی را حذف و به جای آن هر چیز دیگری جایگزین کرد. همین وی‍ژگی، خاستگاه انواع بی پایانی از فُرم‌هاست که می‌تواند وجود داشته‌ باشد و به همین دلیل است که فرم در پست‌مدرنیسم همواره خود، بخشی از محتوا و در مواردی تمام محتوا بوده است و «چیزی خارج از متن وجود ندارد»(۳). در یک اثر کلاسیک، فراروایت به عنوان اصل ساختاری حاکم، نقش اجزا را تعیین می‌کند و آنها را در قالب کلیّتی وحدت‌یافته با یکدیگر پیوند می‌دهد؛ اما در یک اثر اوانگارد، اجزا از استقلال چشمگیری در برابر کل، برخوردارند (بورگر، ۱۳۸۶: ۱۵۳).