نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری

کیوان ساکت نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری
کیوان ساکت نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری
گفتگو با کیوان ساکت، کارشناس موسیقی
در میان هنرمندان دنیای موسیقی هم مانند رشته‌های دیگر که به ویژه با قشر گسترده‌ای از مردم سرو کار دارند اختلاف‌ها و جر و بحث‌ها بر سر مسایل گوناگون کم نبوده است. در همین ایران خودمان یا در بین هنرمندان ایرانی در خارج، شاید بارها شنیده باشید که گفته شود شعر یا موسیقی فلان اثر از شخص دیگری بوده و به نام شخص دیگری معرفی شده؛ یا پروژه‌هایی که در میانه‌ی راه به خاطر اختلاف هنرمندان به پایان نرسیده‌اند.

اما ظاهراً این مساله در ایران دارد وارد مرحله‌ی تازه‌ای می‌شود. هنرمندان یا عوامل یک اثر، دیگر تنها به گله یا مطرح کردن حرف‌هایشان در محافل هنری، خصوصی و یا حتی رسانه‌ها اکتفا نمی‌کنند و می‌خواهند کار را از مراجع قانونی پی‌گیری کنند.

به همین دلیل در ایران دادگستری برای نخستین بار یک کارشناس موسیقی برای پرونده‌هایی از این دست در نظر گرفته است؛ کیوان ساکت، آهنگساز و تکنواز تار که تا کنون آثار گوناگونی از او به صورت کتاب و سی.دی منتشر شده است.

همین یکشنبه‌ی گذشته هم نخستین جلسه دادگاه وی در این زمینه است. از او دعوت شده تا به آنجا برود، پرونده‌ای را بررسی کند و نظرش را به دادگستری اعلام کند. به همین بهانه با کیوان ساکت گفت‌و‌گویی کردم و از او خواستم جزییات بیشتری برایمان بگوید درباره‌ی سمت «کارشناس موسیقی» در دادگستری.

کیوان ساکت: مثل همه‌ی رشته‌های دیگر که ممکن است بین اهالی آن، اختلافاتی بروز کند، بین اهالی موسیقی هم ممکن است اختلافاتی باشد. به این معنا که مثلاً یک شخصی یک آهنگی را ساخته باشد که یک نفر این آهنگ را بدون اجازه وی در فیلم خودش استفاده کرده است. یا اینکه مثلاً شخصی تعهد کند آهنگی را بخواند و بعداً از خواندن کار سر باز بزند. یا اینکه بر عکس، خواننده یا تهیه کننده‌ای پول بدهد تا آهنگساز یا تنظیم کننده آهنگی را تنظیم کند و وسط کار یکی از آنها از ادامه کار امتناع کند. اینجا طبیعتا مجبور می‌شوند به مراجع قانونی مراجعه کنند. به هر حال این مسایل در عرصه هنر ممکن است مانند همه‌ی عرصه‌های دیگر جامعه پیش بیاید.

چه شده که الان در دادگستری چنین سمتی تعیین شده؟ آیا دعواها زیاد‌تر شده؟!
جا داشت که از دیر باز چنین جایی هم برای کار هنری در نظر گرفته شود. شاید به این دلیل بوده که اختلافات بین موسیقی‌دانان آنقدر زیاد نبوده که به دادگستری مراجعه کنند یا کمتر مراجعه می‌کردند. مسایل، کدخدامنشانه حل می‌شد.

الان اتفاقاً موردی است که یکشنبه به دادگاه می‌روم؛ به عنوان کارشناس. در این پرونده، آقایی که خواننده است و خودش هم تهیه کننده‌ی آلبوم بوده به یک آهنگساز مبلغ زیادی داده تا کارهای آلبوم را برای او تمام کند و در حین کار، آهنگساز به تعهدات خود عمل نکرده است. این چیزی است که من فعلاً در جریان آن هستم. شاید با مطالعه‌ی پرونده چیز دیگری دستگیرم شود. قاضی دادگستری از وزارت ارشاد تقاضا کرده یک نفر که به موارد هنری، تنظیم‌ها و دستمزدها آشناست نظر دهد. وزارت ارشاد هم بنده را معرفی کرده است.

audio file بشنوید این برنامه را از رادیو زمانه

چطور شما را برای این منظور انتخاب کردند؟
نمی‌دانم. حتماً فکر کرده‌اند که بنده‌ی حقیر این صلاحیت را دارم. یادم هست که از اداره‌ی ارشاد زنگ زدند که دادگستری می‌خواهد ما یک نفر را در زمینه‌ی موسیقی ملی ایران به عنوان امین معرفی کنیم، می‌توانیم شما را معرفی کنیم؟ گفتم خواهش می‌کنم اشکالی ندارد و بنده را معرفی کردند.

از زمانی که به این سمت منصوب شده‌اید از طرف همکاران و اهالی موسیقی واکنشی دیده‌اید؟
الان چند ماه است که این سمت ایجاد شده و من کارشناس مورد اعتماد دادگستری در زمینه‌ی مسایل هنری شده‌ام. ولی واقعیت این است که من اصلاً تا دو سه روز پیش که از یکی از خبرگزاری‌ها به من زنگ زدند و مساله را گفتم به کسی نگفته بودم. ولی همان آهنگساز و خواننده‌ای که در دادگاه پرونده دارند و مطلع شدند قرار است کارشان به دست من کارشناسی شود تلفن‌های مختلفی به من زدند. هر کدام هم دلایل خودشان را می‌گفتند. من تنها شنونده بودم تا اینکه پرونده را مطالعه کنم و با قاضی تماس بگیرم.

این سمت قدری جلوی فعالیت‌های اصلی شما را در زمینه موسیقی نمی‌گیرد؟ به‌ویژه وقت‌تان را؟
خیر. مطالعه‌ی پرونده است. من هم به این کارها وارد هستم. خیلی وقت نخواهد گرفت. امیدوارم که نگیرد. در تاریخ موسیقی ایران شاید این نخستین‌بار باشد که یک هنرمند را به عنوان کارشناس موسیقی از سوی دادگستری دعوت می‌کنند تا کمک کند به اینکه رای، منصفانه‌تر و عادلانه‌تر صادر شود چون خود قضات که صلاحیت و تجربه در تصمیم‌گیری در مسایل هنری را ندارند، البته اگر از ما نرنجند. اسباب خوشحالی‌ است که به یک آدمی که در این رشته استخوان خرد کرده مراجعه کرده‌اند.

رادیو زمانه

4 دیدگاه

  • سنتور ني
    ارسال شده در بهمن ۹, ۱۳۸۷ در ۸:۱۷ ق.ظ

    با سلام
    از خواندن این خبر خوشحال شدم یک دلیل آنهم معلوم است وهمگان میدانند واینکه بالاخره در سیستم دولتی این هنر مظلوم و رانده شده تا حدی رسمیت یافته هرچند افراد خبره تر و با سوابق اجرایی کارهای اداری بهتری همانند استاد دهلوی و هم رده های ایشان هستند که می توانند در کلیات تدوین و محک موارد مرتبط با این مقوله ، مرجع(رفرنس) قرار گیرند تا خدای ناخواسته در بدو امر قضیه لوث نشود و سنگ بنای آن در این رژیم صحیح گذاشته شود.

  • رضا
    ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۸۷ در ۲:۴۰ ق.ظ

    امیدوارم موفق باشند. ولی ایکاش بجای یک نفر نظر یک گروه را می پرسیدند. اینطوری آقای ساکت تحت فشار مسئولیت بزرگی قرار می گیره که شاید درست نباشه و حتی مشکلاتی را برایشان بوجود بیاورد. در صورتیکه اگر نظر یک گروه از کارشناسان را می گرفتند، اینطوری نظر جمعی مطرح می شد و کسی احیانا کدورتی هم از شخص خاصی به دل نمی گرفت.

  • غريبه
    ارسال شده در بهمن ۱۲, ۱۳۸۷ در ۷:۱۰ ب.ظ

    دوست عزیز اگر یک گروه را برای این کار در نظر می گرفتند یکی باید پیدا میشد دعوای بین آنها را فیصله میداد.متاسفانه خود اساتید موسیقی معمولا یکدیگر را تایید نمی کنند.

  • ارسال شده در بهمن ۲۸, ۱۳۸۷ در ۵:۱۳ ب.ظ

    ba salam
    chera dar in keshvar ghanone copyright ve hagh ve hoghoghe tranesara sazmane trane sarayan ve muzisianha ijad nemishavad maghar iran kamtar az turkye ast………………….

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

از روزهای گذشته…

یادداشتی بر موسیقی فیلم آرایش غلیظ (IV)

یادداشتی بر موسیقی فیلم آرایش غلیظ (IV)

باز هم یادآور می شوم سخن من دال بر کژتابی شعر مولانا نیست بلکه مقوله تلفیق شعر و موسیقی مد نظر است. برای چنین فضای جدیدی (جدید از جهت نوع سنخیت با آواز ایرانی) که در ارکستراسیون اثر جاری است، بدون شک شعر بسیار مناسبتری هم می شد یافت. می دانیم که موسیقی و کلام در دو فضای متقاوت سیر می کنند و همچنین می دانیم که وزن شعر “مستفعلتن مستفعلتن” است که با تاکیدهایی که روی واژه “دل” صورت گرفته است، وزن به شدت دچار دگرگونی شده و در واقع رشته کلام هم از وزن گسسته شده است.
تاخیر در اجرای کنسرتهای استونز

تاخیر در اجرای کنسرتهای استونز

ستاره های افسانه ای موسیقی راک گروه رولینگ استونز برنامه اجراهای زنده خود در کشورهای اسپانیا، بلژیک، روسیه، فرانسه و ایتالیا را تغییر می دهند. قرار است تور “A Bigger Bang” در جولای از سر گرفته شود.
گزارشی از یک ضبط میدانی (I)

گزارشی از یک ضبط میدانی (I)

ضبط انجام شده در منطقه ‏ای صورت گرفته است که همزمان محل تحقیق پروژه ‏ی پایانی من جهت دریافت دانشنامه ‏ی کارشناسی ارشد قوم‏ موسیقی‏ شناسی است. محل پژوهش استان کارص (قارص در ادبیات قدیم) و مناطق همجوار و هم‏ خانواده‏ ی فرهنگی با آن یعنی دو استان ایغدیر و آرداهان در شمال‏ شرقی ترکیه است (تصویر۱). بنابراین من از این کار میدانی در راستای افزودن اطلاعات درباره‏ی فرهنگ و موسیقی مورد مطالعه استفاده کردم.
جاکو پاستوریوس، آهنگساز و بیسیست

جاکو پاستوریوس، آهنگساز و بیسیست

John Francis Anthony معروف به Jaco Pastorius یکی از نوازندگان گیتار بیس و آهنگسازان سبک جز میباشد؛ او بیشتر شهرت خود را در زمینه تکنیک فوق العاده اش بر روی گیتار بیس و ویرتئوز بودنش بدست آورده است. وی با مهارت خویش توانسته است قطعات سولویی را برای گیتار بیس بسازد که به زیبایی ملودی و بیان قوی آنرا میتوان درک کرد.
والی: در طبیعت ما تکصدایی نداریم!

والی: در طبیعت ما تکصدایی نداریم!

خیر! اساسا چیزی به عنوان تک صدا در طبیعت وجود ندارد و در واقع تواتر غیر مرکب در طبیعت وجود ندارد و شما تنها در آزمایشگاه می توانید بوسیله اسلایتورها می توانید موجی غیر ترکیبی و تکصدایی بوجود بیاورید. در طبیعت هر موجی بوسیله امواجی بی نهایت در حال ترکیب است. شنیدن صدا برای انسانها ذاتی است و در تمام دنیا نوعی از چندصدایی دیده می شود که این چند صدایی دقیقا با چند صدایی پالسترینا و باخ یکسان نیست.
پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

در آن زمان من هم ماندم و به هر حال یک سری مسائل خانوادگی هم بود، برادرم فوت شده بود و دختراشان را باید نگه می داشتم، مادرم هم که سرطان گرفته بودند و فوت کردند، این شد که فعلا دیگر ماندگار شدم.
موسیقی و معنا (X)

موسیقی و معنا (X)

این علوم، طبقه‌بندی پدیدارشناختی مستقلی برای این واکنش‌ها را، نه در مورد موسیقی و نه حتی در مورد دیگر اشکال هنر به رسمیت نمی‌شناسند. بنابراین گونه‌هایی از معنا که از منظر روان‌شناختی، حاصل درگیری حسی با موسیقی هستند به مقدماتی وابسته نیستند که در نظریه‌های فیلسوفانی چون دیویس و اسکراتون برای قدرت بیانگری در موسیقی ارائه شده است.
شهریار فریوسفی، صدای آشنای تار!

شهریار فریوسفی، صدای آشنای تار!

ساعاتی پیش با تماس یکی از دوستان موسیقیدانم، خبر درگذشت یکی از مشهورترین و خوش نام ترین نوازندگان تار و سه تار ایران را شنیدم… به طور اتفاقی دیروز این هنرمند را در خیابان دیدم و برایم قابل تصور نبود که فردای آن روز باید یادنامه ای برای درگذشتش بنویسم. ملاقات هایم با او به چند گفتگو بر میگردد در مرکز موسیقی صدا و سیما، درباره اجراها، سازهای مورد استفاده اش، نوع اجراهایش که باعث شده، بیشتر آهنگسازان از او برای نواختن قطعاتشان استفاده کنند.
گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

فیاض ادامه داد: من به روشنی به خاطر دارم که اگر ۳۰ سال پیش می‌گفتیم که فلانی نقد می‌کند، معنی‌اش این بود که فلانی با چیزی مخالفت می‌کند ولی در ذهن حداقل بنده و فکر می‌کنم شمار بسیار زیادی از دوستانی که در آذر ۱۳۹۷ زندگی می‌کنند منتقد کسی نیست که ایراد بگیرد. این جا یک رویداد همزمانی را شاهد هستیم. یعنی ما همزمان دوستانی را داریم که در زمانی زندگی کرده‌اند که نقد عبارت بوده است از موضع‌گیری مخالف با یک موضوع و بعد به مرور با کنش‌های نسل‌های دیگری معانی دیگری پیدا کرده است و این از جمله جاهایی است که من شکاف نسلی را می‌بینم. اگر به خیلی از عزیزانی که مثلا ممکن است ۲۰ سال از من بزرگ‌تر باشند بگوییم قرار است نقد شوید با نوعی جبهه‌گیری آن‌ها مواجه می‌شویم، چون فکر می‌کنند منتقد به معنی مخالف است.
موسیقی با کلام و تاثیر آن

موسیقی با کلام و تاثیر آن

زبان مهمترین ابزار ارتباطی انسانهاست. اهمیت زبان را از این جهت باید بررسی کرد که سهولت و سرعت انتقال مفاهیم، از بارزترین خصوصیات آن میباشد. همانطور که در مقالات گذشته در رابطه با موسیقی و نقش آن در میان مفاهیم مطالبی عنوان شد صرفا” موسیقی بی کلام مورد بررسی قرار گرفت و به این نتیجه رسیدیم که موسیقی به طور کلی توانایی نشان دادن مفهوم مدنظر آهنگساز را در ذهن شنونده ندارد.