نقش زنان در موسیقی ایرانی (II)

تا اینکه رسید به نظام ضبط های استودیویی که هنرمندان را چهره می کردند یک نام که تلفظ آن ساده باشد و خیلی سریع و با سرعت در جامعه در میان مردم جا بیفتد، این رسم تا زمان انقلاب اسلامی پا بر جا بود و پس از انقلاب اسلامی هنرمندان از نام حقیقی خود استفاده کردند و فقط نام کوچک در برخی خوانندگان تغییر کرد.

پس از پایان ضبط ۱۲۹۱ ش در تهران اثری دیگر از بانوان ضبط نمی گردد و پس از ۱۲۹۳ ش در تفلیس که آخرین ضبط دوره قاجاریه است تا سال ۱۳۰۶ به مدت ۱۴ سال هیچ کمپانی حاضر به سرمایه گذاری و ضبط از هنرمندان موسیقی نشد شرایط نامطلوب اقتصادی در آن روزگار و عوض شدن حکومت از قاجاریه به پهلوی تا تثبیت شرایط مطلوب اقتصادی باعث شد که در سال ۱۳۰۶ کمپانی های صفحه پرکنی به ایران بیایند در این زمان سازه های اجتماعی تغییر کرده است و زنان در عرصه اجتماعی به فعالیت می پردازند و گرامافون آرام آرام جای خود را در اماکن عمومی به مانند هتل ها – مسافرخانه ها – قهوه خانه ها و … باز می کند و مردم در وقت عبور از پیاده روها آواهای مختلف را از روی صفحات گرامافون می شنوند.

در این زمان قمرالملوک وزیری که نزد مرتضی خان نی داود تعلیم یافته آواز می خواند و آثارش به روی صفحات هیزمستر زویس به ضبط می رسد اولین اثرش در بیات اصفهان است او اولین زن آوازه خوان است که بیش از ۳۰۰ اثر را روی صفحات گرامافون خواند و بخش بزرگی از ردیف آوازی و گوشه های موسیقی را به روی صفحات ضبط کرد آثار او در طی چند دوره ضبط تا سال ۱۳۱۲ ش با کمپانی هیزمستر زویس و پولیفون با هنرمندانی چون نی داود – ارسلان درگاهی – یاحقی و … به ضبط رسید.

وی در سال ۱۳۰۴ در گراند هتل مرغ سحر را اجرا کرد که شعرش از ملک الشعرای بهار و ساخته نی داود است اما این اثر وی به روی صفحه گرامافون ضبط نشد. قمر الملوک وزیری در مردادماه ۱۳۳۸ در انزوا و سکوت درگذشت. مرغ سحر باصدای ملوک ضرابی و تار نی داود با کمپانی پولیفون برچسب قرمز رنگ به ضبط رسید و به دلیل استقبال زیاد چندین بار باز تولید گردید . ترانه مرغ سحر تبدیل به یک خاطره قومی شد و تا سال ۱۳۰۹ سه خواننده آن را به روی صفحات گرامافون به ضبط رساندند.

۱-ملوک ضرابی با کمپانی پولیفون تار نی داود ۱۳۰۶
۲-جمال صفوی با کمپانی کلمبیا، تار: سالاری، پیانو: استوار، ویولون: منصوری، ضرب: مهری غیاثی (۱۳۰۷)
۳- هلن ایران الدوله با کمپانی پته پیانو (۱۳۰۹)
ملوک ضرابی نیز از پیشگامان بانوان خواننده است که در چندین دوره به ضبط آثار خود پرداخته از جمله با نی داود، مرتضی خان محجوبی، صبا و… از آثار معروف او «نرمک نرمک» است با شعر شهر آشوب و آهنگسازی عبدالله جهان پناه؛ ملوک ضرابی وی ۱۱۸ سال عمر کرد و در شب عید فطر ۱۳۷۶ ش دار فانی وداع گفت.

یک دیدگاه

  • بهرام زندی
    ارسال شده در شهریور ۳۰, ۱۳۹۶ در ۴:۰۸ ق.ظ

    تاریخ درگذشت ملوک ضرابی ۱۵ دی ۱۳۷۸ می باشد . ایشان هنگام فوت سن بالایی داشتند ولی ۱۱۸ سال به نظر اغراق آمیز هست !

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VI)

پیروزی (چهارگاه): قطعه ای است در دستگاه چهارگاه با الگوی ساختاری چهارمضراب و با وزنی لنگ و دور ده تایی با ترکیب منظم و دائمی ۳+۴+۳، با اینکه وزن اجرایی این اثر پیچیده است و اجرا و حفظ آن برای نوازندگان کاری مشکل، ولی از لحاظ نغمات و جمله بندی ترکیبی است بسیار شنیدنی و گوش آشنا، این قطعه از مشهور ترین آثار ساخته شدۀ بی کلام در مجموعه آثار چاووش است که برای ترکیب ساز های سنتور، تار، بمتار و کمانچه به عنوان بخش ساز های نغمه پرداز و تنبک به عنوان بخش کوبه ای گروه، طراحی و تنظیم شده است. در قسمتی از اثر نیز شاهد همنوازی دو تنبک بدون همراهی ساز های نغمه پرداز هستیم. در ساخت این قطعه به گوشه هایی چون درآمد، زابل، مخالف چهارگاه، حصار و فرود به چهارگاه اشاره شده است. همانطور که ذکر شد وزن ده تایی این اثر از ابتدا تا انتها ثابت است و در حین اجرای قطعه تغییری نمی کند. ابتدا به پایۀ اثر توجه کنید؛ بعد اجرای هر یک جملات مجددا به این پایه در فواصل مختلف دستگاه چهارگاه می رسیم:

غلامرضا مین باشیان، مرد اولین ها (II)

غلامرضا خان از روی کتابهایی که با کمک مزین الدوله از فرانسه به فارسی ترجمه شده بود به هنرجویان سازشناسی و ارکستراسیون موسیقی نظامی و هارمونی درس می داد. جزوه هایی نیز از او نوشته شد در باب سلفژ و تعلیم سازهای بادی که منتشر نشده است.

از روزهای گذشته…

بیانیه هیات داوران جشنواره سایتها و وبلاگها و اسامی برگزیدگان جشنواره

بیانیه هیات داوران جشنواره سایتها و وبلاگها و اسامی برگزیدگان جشنواره

جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی امروز در خانه هنرمندان ایران برگزار شد. در این برنامه که با سخنرانی دبیر جشنواره سجاد پورقناد، سخنگوی خانه موسیقی، داریوش پیرنیاکان، نماینده هیات داوران محمدرضا فیاض و اجرای موسیقی توسط گروه “مهتاب رو” همراه بود، به برگزیدگان جوایزی اهدا شد.
سخنرانی پورقناد در نقد نغمه (I)

سخنرانی پورقناد در نقد نغمه (I)

نوشته ای که پیش رو دارید متن سخنرانی سجاد پورقناد در نقد نغمه است که متن کامل آن به همراه پاسخهای حمید متبسم و همایون شجریان را می خوانید.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه چهارم

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه چهارم

در بخش اول این مبحث، به تعاریف و مفاهیم موسیقی‌شناسی و رشته‌های وابسته به آن پرداخته می‌شود. این مفاهیم و دسته‌بندی‌ها تاحدود زیادی پایه‌گذار و تعیین کنندۀ چارچوب شاخه‌های اتنوموزیکولوژی می‌باشند.
جندقی: آواز مخاطب خاص دارد

جندقی: آواز مخاطب خاص دارد

ایشان از جایگاه خاصی برخوردار هستند اگر دقت کنیم بسیاری از بانوان خواننده در قبل از انقلاب در کاباره ها می خواندند ولی تعداد اندکی نرفتند و جایگاه خود را حفظ کردند مثل خانم معصومه مهرعلی، خانم هنگامه اخوان و تنی چند دیگر…
پس از تهرانی…

پس از تهرانی…

موسیقی ایران در تاریخ پر فراز و نشیب خود از ابزارهای بسیاری برای تولید موسیقی بهره برده است که امروز بسیاری از این سازها با گذر زمان به فراموشی سپرده شده است. تعداد سازهای موسیقی ایرانی که تا کنون توسط محققان موسیقی کشف شده اند به حدود ۲۵۵ عدد میرسد که البته بسیاری از این سازها تا حد زیادی شبیه به هم هستند.
صدا گذاری در انیمیشن (I)

صدا گذاری در انیمیشن (I)

بنابر تعریف انیمیشن سنتی، “انیمیشن ایجاد توهم حرکت از تصاویر بی حرکتی است که با سرعت ۲۴ فریم در ثانیه نمایش داده شود”. این تعریف انواع تکنیکهای ساخت انیمیشن سنتی را دربر میگیرد و با صدا گذاری برای انیمیشن ارتباطی مستقیم دارد.
گفتگو با گیل شاهام (II)

گفتگو با گیل شاهام (II)

من خیلی خوش شانس بودم که تونستم خودمو آماده کنم؛ انگار همه چیز دست به دست هم داده بود که این اتفاق بیفتد. من یک سال قبل با ارکستر سمفونیک لندن، بر روی کنسرتوD-Major پروکوفیف کار میکردم. وقتی پرلمن برنامشو لغو کرد، من تقریبا مطمئن بودم آنها قبل از من ۵۰۰ ویولونیست دیگر را نیز امتحان کرده بودند. من شانس آوردم که هیچ کدام از آنها نتونست این کار را انجام بده.
نهال ارکستر سازهای ملی کاشته شد!

نهال ارکستر سازهای ملی کاشته شد!

پنجشنبه ۴ تیر ماه ۱۳۹۴ به همت و تلاش بنیاد رودکی، طرح ارکستر سازهای ملی ایران با مدیریت هنری علی رهبری در تالار رودکی اجرایی شد. در این مراسم علی رهبری، طی سخنانی از بی مهری دولت های گذشته به سازهای ایرانی و ادامه دار نبودن طرح های آنها درباره تشکیل ارکستر سازهای ملی انتقاد کرد.
دنیس برین، مروج هورن (II)

دنیس برین، مروج هورن (II)

اولین اثر ضبط شده برین دیورتیمنتو (Divertimento) در ر مینور بود که در فوریه ۱۹۳۹ و با لنر کوارتت (Léner Quartet) به انجام رسید. برین در ۲۱ سالگی به عنوان اولین هورن نواز در ارکستر سمفونیک ملی انتخاب شد. هرچند دیری نپایید که با برادرش برای پیوستن به ارتش برای شرکت در جنگ جهانی دوم فراخوانده شد. هر دو برادر به گروه مرکزی نیروی هوایی سلطنتی پیوستند.
درباره لغو یک رسیتال پیانو در دانشگاه تهران

درباره لغو یک رسیتال پیانو در دانشگاه تهران

در ساعت چهار بعدازظهر اول خرداد، قرار بود تا رسیتال پیانویی توسط حمزه یگانه و پدرام نحوی زاده، دو پیانیست جوان، در تالار آوینی دانشگاه تهران برگزار شود ولی در زمان اجرا، جمعیت حاضر در سالن شاهد حضور و اجرای یک پیانیست دیگر بودند!