روی دانوب زیبای آبی (I)

‌‌‌یوهان‌ اشتراوس
‌‌‌یوهان‌ اشتراوس
‌‌‌یوهان‌ اشتراوس به آن دسته کوچک از آهنگسازان بزرگ‌ تعلق دارد که در زمان‌ حیات‌ شان، شاهد‌ موفقیت‌های بـزرگ خـود بودند و بارها به عناوین مختلف در برابر هزاران تماشاگر برای‌ او جشن‌ گرفتند. یکی از جشن‌های بزرگ در روزگار اشـتراوس در سال‌ ۱۸۹۲ بود که‌ به مناسبت پنجاهمین سال‌ نخست‌ کنسرت او در دوممایر (Dommayer) هـیتسینگ وین برپا شد. یـکی‌ از جـراید وین سخنرانی کوتاه یوهان اشتراوس را که به مناسبت‌ این جشنواره بیان کرده بود چاپ کرده که این متن توسط سعدی حسنی، موسیقی شناس فقید ایرانی ترجمه شده است:

«آقایان محترم: (پس‌ از اندکی سکوت) من سخنران‌ نیستم. افتخاری را که امروز نصیب من شده به گذشتگان‌ خـود مدیونم (تحت تأثیر احساسات) به پدرم و به یوزف‌ لانر، (J. Lanner) آنها بودند که به من‌ آموختند‌ چگونه‌ می‌توانم این موفقیت را کسب کنم. تنها امکان من این بود که‌ فورم کار آنها را گسترش دهـم.

ایـن تنها کار من بود، کار کوچک من (صدای فریاد جمعیت‌)، از‌ شما خواهش می‌کنم به همان اندازه که‌ استحقاق دارم از من قدردانی کنید. من احساس می‌کنم که‌ بیش از حد به من افـتخار داده مـی‌شود. (پس از کمی‌ سکوت‌)… من‌ خیلی صحبت کردم… دیگر چیزی ندارم‌ بمناسبت‌ یکصد و هفتاد و چهارمین سال تولد یوهان اشتراوس.

موسیقی در جهان روی‌ دانوب‌ زیبای آبی
پروفسور ابرهارد وورتسل‌ (Eberhard warzel)
این بیان‌ حقیقی‌ با‌ شکسته نفسی یک هنرمند بزرگ است‌ که اهمیت یوهان اشتراوس را در تاریخ موسیقی روشن‌ می‌کند؛ «او کامل کننده یک فرم‌ موسیقی‌ است‌ کـه دویـست‌ سـال در این جهان آشفته دوام‌ کـرده‌ و هـنوز هـم با وجود تحولات فرم رقص، بعد از سالهای ۱۹۲۰ دارای ارزش‌ شایسته در جهان موسیقی و رقص است‌. موسیقی‌ آهنگسازی‌‌ که خود هیچگاه به آهنگ والس نـرقصیده اسـت. امـروز هم‌ میلیونها مردم با وسایل ارتباطی به مـوسیقی او گـوش می‌دهند. امّا در زمان یوهان اشتراوس نیز که هنوز‌ وسایل‌ ارتباط‌ جمعی وجود نداشت یک والس شاهکار آفرینش‌های زمان خود شـد: «والس دانـوب‌» و چون‌ اشتراوس رنگ‌ها را درست تشخیص نمی‌داد آنرا «دانوب‌ زیبای آبـی» نامید. (باید دانست که دانوب‌ در‌ هیچ‌ موقع از سال آبی و زیبا نیست! مترجم). او هرگز تصور نمی‌کرد با‌ این‌ والس بـه چـنان موفقیتی دست یابد که به مناسبت‌ بیست و پنجمین سال ایجاد ایـن والس در‌ سراسر‌ پراتر (محله‌ای از وین) جشنی بگیرند و کلیه ارکسترهای نظامی‌ وین در آن شرکت جویند‌.

هفت‌ سال بعد وقـتی یـوهان اشـتراوس وفات یافت ادوارد هانسلیک‌ (E. Hanslik‌) منقد موسیقی درباره او نـوشت:«… از مـیان صـدها والس معروف تنها یکی از آنها‌ «دانوب‌ آبی» را نام ببریم که به بالاترین درجه شهرت رسـیده اسـت. هـمانطوری که‌ سالها‌ پیش‌ هم نوشته بودم کافی است سه نت‌ اول آن «ر ماژور» به صدا درآیـد تـا‌ همه‌ چهره‌ها گشوده‌ شود».

والس‌های اشتراوس در حقیقت مجموعه‌ای از چهار یا پنج‌ والس‌ کـوچک‌تر‌ اسـت کـه اغلب دارای یک مقدمه گاهی‌ طولانی سنفونیک است.

والس دانوب آبی نمونه کاملی‌ از‌ والس‌های‌ اشتراوس‌ اسـت و چـنین ساخته شده است:

۱-مقدمه در لاماژور (در حقیقت درجه‌ پنجم‌ تونالیته‌ اصلی) و وزن ۸/۶ شروع می‌شود و شـامل آهـنگ تـغییر یافته‌ نخستین والس است و به وسیله یک پاساژ (Passage‌) به ریتم‌ اصلی ۴/۳ تبدیل می‌شود و به کمک یـک سـپتاکورد، به‌ تونالیته اصلی‌ و ماژور‌ وارد می‌گردد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

رمضان: به اجرای آثار معاصر علاقه داشتم

اگر چنین رویدادهایی اصولا ارزشی داشته باشند، که دارند، سوای انگشت گذاشتن بر موفقیت یک گروه در فعالیت چندین ساله –که به سادگی هم ممکن است معنایی بیش از یافتن دوست و رفیق بیشتر در میان اهل موسیقی نداشته باشد-، این است که بخش بزرگی از صداهای موجود شنیده شوند. مگر نه این که نام رویداد صدا، تهران، موسیقی است و تاکیدی هم بر موسیقی الکترونیک و الکتروآکوستیک دارد؟ پس چه چیز مهم‌تر از آن که در دل آن صداهایی تازه به جهان بیایند؟ فوران صداها دقیقا امری بود که در پنج روز رخ داد. فوران صداهایی که بعضی آن را صدای تهران دانستند. و خیلی بیراه هم نبود چون عنوان رویداد چنین چیزی را طلب می‌کرد.

مشاهدات موسیقی شناس آلمانی از موسیقی ایران (II)

ممکن نیست درباره موسیقی ایرانی قضاوت کرد بدون‏ آنکه اختصاصات اجتماعی گسترش تاریخی دولت در قرن‏ بیستم، سیاست فرهنگی و حتی سیاست خارجی کشور ایران‏ در نظر گرفته شود. در حقیقت این حاصل سیاست فرهنگی‏ ایران است که جشنواره شیراز هم یکی از مظاهر آن شمرده‏ می‏ شود. پس آنکه در سال ۱۳۰۵ شمسی (۱۹۲۶) حکومت‏ فاسد قاجار برافتاد، کشور ایران با سرعت و شدت بسوی‏ تمدن غربی رو آورد.

از روزهای گذشته…

یکی دیگر از قوانین وصل آکوردها

یکی دیگر از قوانین وصل آکوردها

به این شکل نگاه کنید و ببینید که آیا می توان همه وصل های آکوردهای آنرا با دایره پنجم ها توجیه کرد؟ نه، چرا؟ می خواهیم راجع به یکی از راه های متداول وصل آکوردها که تقریبا” در هارمونی تمام سبک های موسیقی از آن استفاده می شود صحبت کنیم.
ساز به ساز (I)

ساز به ساز (I)

احتمالاً پیش آمده که بشنوید یک قطعه­‌ی موسیقی کلاسیک غربی را با یکی از سازهای ایرانی بنوازند؛ مثلاً اجراهای «کیوان ساکت» از برخی آثار مشهور یا بخشی از اجرای «اردوان کامکار» در فیلم «سنتوری». اگر به ماهیت بحث­های درگرفته (به خصوص پس از مورد اول) توجه کرده باشید ته رنگی از شک یا بدبینی را نسبت به این اجراها (دست کم دربرخی از آنها) در­می­ یابید. نکته‌ی اصلی همه‌ی این گفتگوها این پرسش است که آنچه از چنین اجرایی به دست می‌آید تا چه پایه ارزشمند است؟ همه­‌ی بحث­هایی هم که در مورد «درست بودن»، «به جا بودن» یا امثال آن، طرح می‌­شود در نهایت از آن رو است که بتوان از نتیجه­‌ی آنها به عنوان ابزار ارزش‌گذاری بهره برد.
گفتگو با آن سوفی موتر (II)

گفتگو با آن سوفی موتر (II)

در این زمینه تنها آهنگساز است که می تواند شما را متوقف کند یا نکند. آهنگساز تنها کسی است که باید هوایش را داشته باشید و به آنچه در نظر دارد توجه کنید اما همانطور که در طول تاریخ دیده ایم آهنگسازان متفاوت، دیدگاه های گوناگونی درباره اجراها داشته اند، مخصوصا وقتی که خود آهنگساز اثر خودش را رهبری کند یا در اجرای آن بنوازد؛ هیچ گاه یک فرمول ثابت وجود ندارد.
ویلنسل (XI)

ویلنسل (XI)

ویولنسل ها بخشی از ارکستر سمفونیک استاندارد هستند. ارکستر معمولا ۸ تا ۱۲ نوازنده ویولنسل را شامل می شود. در چیدمان استادارد ارکستر، بخش ویولنسل ها در سمت چپ و جلوی سن (از دید شنونده ها، سمت راست) روبروی بخش ویولن اول جای دارد. برخی ارکسترها و رهبران ترجیح می دهند که جای ویولنسل ها با ویولاها تعویض شود.
گزارش بازدید از نمایشگاه CREMONA mondomusica 2008

گزارش بازدید از نمایشگاه CREMONA mondomusica 2008

در آغاز باید توضیح کوتاهی در مورد عنوان این مقاله داده شود. Cremona نام شهریست در شمال کشور ایتالیا که مرکزیت تاریخی را در طول زمان بواسطه حضور هنرمندان بزرگی در زمینه ساخت ادوات موسیقی، مخصوصا ساز ویلن به خود اختصاص داده است. این شهر گذشته ای کهن و توام با وقایعی زیبا و قابل تعمق در خود داشته و حس کنجکاوی هر انسان اهل تحقیق و بررسی را بر می انگیزد.
اپرای ایالتی وین

اپرای ایالتی وین

اپرای ایالتی وین – اشتاتزوپر- واقع در شهر وین اتریش، یکی از مهم ترین اپراهای اروپا و دنیاست و تا سال ۱۹۲۰ کاخ اپرای وین نامیده می شده است. مالر (Gustav Mahler) یکی از برجسته ترین رهبرانی است که دراپرای وین فعالیت کرده است. وی در مدت زمان تصدی مقام رهبری٬ نسل جدیدی از خوانندگان همچون Selma Kurz ,Anna Bahr-Mildenburg و Leo Slezak را تعلیم داده و طراح صحنه جدیدی را استخدام کرد که او صحنه پردازی مدرن مشابه با سبک Jugendstil را جایگزین دکوراسیون قدیمی و پر زرق و برق صحنه نمود.
نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (I)

نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (I)

تئوری «دودانگی» از دهه ۷۰ به بعد کم کم به جای تئوری «گام های موسیقی ایرانی» که توسط علینقی وزیری و بعد از او، با کمی اختلاف، روح الله خالقی، ابداع شده بودند، معمول شده است. در گام های وزیری و خالقی ساختار «دو دانگی» گام حضوری نسبتاً کمرنگ به عنوان عنصر سازنده گام دارد. اما در تئوری «دو دانگی» جدید، از «گام» نام و نشانی دیده نمی شود. در وهله نخست، چنین می نماید که اینک استادان موسیقی ایرانی، به یک تعریف مشترک از ساختار مقام های موسیقی ایرانی دست یافته اند و هر مقامی از «دو دانگ» ساخته شده است و «دانگ اول» چنین است و «دانگ دوم» چنان.
پاواروتی، بزرگترین مروج اپرا در جهان درگذشت

پاواروتی، بزرگترین مروج اپرا در جهان درگذشت

ساعت پنج صبح امروز مشهور ترین خواننده تاریخ اپرای جهان لوچینیا پاواروتی در شهر مودنای ایتالیا درگذشت. با اینکه دیروز خبر وخامت حال او روی خبرگزاری ها نقش بسته بود، خبر مرگ او برای دوستدارانش کاملا غیر منظره بود، چراکه او چند هفته پیش با به دست آوردن سلامتی خود و خبر موفقیت در، درمان سرطان لوزالمعده، هوادارانش را امیدوار کرده بود.
مردان حرفه ای آواز ایران (II)

مردان حرفه ای آواز ایران (II)

به همین دلیل ما سال هاست با روایت های متعدد و متکثر روبه رو شده ایم و هیچ راوی ای نتوانسته است ما را در برابر انسجام روایت ها متقاعد کند. برای همین است که هنوز هم تعداد اندکی از راویان آوازیِ قبل، به گونه ای باور نکردنی به اذهان نفوذ می کنند و صدای اقتدار و عامل وحدت و انسجام به حساب می آیند. ما اکنون به یک راویِ سنخیِ آواز نیازمندیم که همزمان به رنجی که از بیگانگیِ انسان ها و نابسامانی جامعه می برد، چاره ی خود را در پناه بردن به درونِ جهانِ خود بیابد.
تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا (III)

تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا (III)

در بینابین سالهایی که دالکروز و ارف متد های خود را به جهان ارائه می کردند، زولتان کودای(Zoltán Kodály) اهل مجارستان بخاطر ضعف آموزش موسیقی در کشورش اقدام به تدریس روشی در جهت ارتقای سطح آموزش موسیقی نمود و در سال ۱۹۰۶ دست به کار تحقیق و انتشار آوازهای مجاری شده و معتقد بود برای اینکه بخواهیم موسیقیدانی را تربیت کنیم بهترین راه، انتقال میراث موسیقائی هر کشور به کودکانش می باشد؛ او فراگیری موسیقی را برای کودکان ضروری می دانست.