روی دانوب زیبای آبی (I)

‌‌‌یوهان‌ اشتراوس
‌‌‌یوهان‌ اشتراوس
‌‌‌یوهان‌ اشتراوس به آن دسته کوچک از آهنگسازان بزرگ‌ تعلق دارد که در زمان‌ حیات‌ شان، شاهد‌ موفقیت‌های بـزرگ خـود بودند و بارها به عناوین مختلف در برابر هزاران تماشاگر برای‌ او جشن‌ گرفتند. یکی از جشن‌های بزرگ در روزگار اشـتراوس در سال‌ ۱۸۹۲ بود که‌ به مناسبت پنجاهمین سال‌ نخست‌ کنسرت او در دوممایر (Dommayer) هـیتسینگ وین برپا شد. یـکی‌ از جـراید وین سخنرانی کوتاه یوهان اشتراوس را که به مناسبت‌ این جشنواره بیان کرده بود چاپ کرده که این متن توسط سعدی حسنی، موسیقی شناس فقید ایرانی ترجمه شده است:

«آقایان محترم: (پس‌ از اندکی سکوت) من سخنران‌ نیستم. افتخاری را که امروز نصیب من شده به گذشتگان‌ خـود مدیونم (تحت تأثیر احساسات) به پدرم و به یوزف‌ لانر، (J. Lanner) آنها بودند که به من‌ آموختند‌ چگونه‌ می‌توانم این موفقیت را کسب کنم. تنها امکان من این بود که‌ فورم کار آنها را گسترش دهـم.

ایـن تنها کار من بود، کار کوچک من (صدای فریاد جمعیت‌)، از‌ شما خواهش می‌کنم به همان اندازه که‌ استحقاق دارم از من قدردانی کنید. من احساس می‌کنم که‌ بیش از حد به من افـتخار داده مـی‌شود. (پس از کمی‌ سکوت‌)… من‌ خیلی صحبت کردم… دیگر چیزی ندارم‌ بمناسبت‌ یکصد و هفتاد و چهارمین سال تولد یوهان اشتراوس.

موسیقی در جهان روی‌ دانوب‌ زیبای آبی
پروفسور ابرهارد وورتسل‌ (Eberhard warzel)
این بیان‌ حقیقی‌ با‌ شکسته نفسی یک هنرمند بزرگ است‌ که اهمیت یوهان اشتراوس را در تاریخ موسیقی روشن‌ می‌کند؛ «او کامل کننده یک فرم‌ موسیقی‌ است‌ کـه دویـست‌ سـال در این جهان آشفته دوام‌ کـرده‌ و هـنوز هـم با وجود تحولات فرم رقص، بعد از سالهای ۱۹۲۰ دارای ارزش‌ شایسته در جهان موسیقی و رقص است‌. موسیقی‌ آهنگسازی‌‌ که خود هیچگاه به آهنگ والس نـرقصیده اسـت. امـروز هم‌ میلیونها مردم با وسایل ارتباطی به مـوسیقی او گـوش می‌دهند. امّا در زمان یوهان اشتراوس نیز که هنوز‌ وسایل‌ ارتباط‌ جمعی وجود نداشت یک والس شاهکار آفرینش‌های زمان خود شـد: «والس دانـوب‌» و چون‌ اشتراوس رنگ‌ها را درست تشخیص نمی‌داد آنرا «دانوب‌ زیبای آبـی» نامید. (باید دانست که دانوب‌ در‌ هیچ‌ موقع از سال آبی و زیبا نیست! مترجم). او هرگز تصور نمی‌کرد با‌ این‌ والس بـه چـنان موفقیتی دست یابد که به مناسبت‌ بیست و پنجمین سال ایجاد ایـن والس در‌ سراسر‌ پراتر (محله‌ای از وین) جشنی بگیرند و کلیه ارکسترهای نظامی‌ وین در آن شرکت جویند‌.

هفت‌ سال بعد وقـتی یـوهان اشـتراوس وفات یافت ادوارد هانسلیک‌ (E. Hanslik‌) منقد موسیقی درباره او نـوشت:«… از مـیان صـدها والس معروف تنها یکی از آنها‌ «دانوب‌ آبی» را نام ببریم که به بالاترین درجه شهرت رسـیده اسـت. هـمانطوری که‌ سالها‌ پیش‌ هم نوشته بودم کافی است سه نت‌ اول آن «ر ماژور» به صدا درآیـد تـا‌ همه‌ چهره‌ها گشوده‌ شود».

والس‌های اشتراوس در حقیقت مجموعه‌ای از چهار یا پنج‌ والس‌ کـوچک‌تر‌ اسـت کـه اغلب دارای یک مقدمه گاهی‌ طولانی سنفونیک است.

والس دانوب آبی نمونه کاملی‌ از‌ والس‌های‌ اشتراوس‌ اسـت و چـنین ساخته شده است:

۱-مقدمه در لاماژور (در حقیقت درجه‌ پنجم‌ تونالیته‌ اصلی) و وزن ۸/۶ شروع می‌شود و شـامل آهـنگ تـغییر یافته‌ نخستین والس است و به وسیله یک پاساژ (Passage‌) به ریتم‌ اصلی ۴/۳ تبدیل می‌شود و به کمک یـک سـپتاکورد، به‌ تونالیته اصلی‌ و ماژور‌ وارد می‌گردد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فراخوان چهارمین جشنواره و جایزه«نوای خرّم» منتشر شد

دبیرخانه چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم) فراخوان نحوه حضور هنرمندان و گروه های متقاضی شرکت در این رویداد موسیقایی را منتشر کرد. به گزارش امور رسانه ای چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم)، دبیرخانه چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم) فراخوان نحوه حضور هنرمندان و گروه های سنی متقاضی شرکت در این رویداد موسیقایی را منتشر کرد. در متن فراخوان آمده است:

«نیاز به کمالگرایی داریم» (VII)

تقریبا همیشه! ولی متخصص ها هم سطح بندی دارند، اینطور نیست که کسی که متخصص شد در تمام زمینه ها سرآمد باشد، غیر از این مورد، در عرصه هنر ممکن است یک هنرمند خلاق بعد از مدتی افت کند، نمونه هایش را در موسیقی ایرانی زیاد دیده اید. پس نمی توانیم بگوییم متخصصان همیشه در کمال هستند، هر چند کمتر از غیر متخصصی اثر قابل توجهی می بینیم یا می شنویم.

از روزهای گذشته…

نگاهی به اپرای مولوی (XIX)

نگاهی به اپرای مولوی (XIX)

در ادامه این پرده رد و بدل شدن سوال و جواب ها را در نوا و دشتی می شنویم تا اینکه مولوی می خواند: « هین بیا این سو، بر آوازم شتاب عـالم از برف است روی از من متاب» و ناگهان می بینیم که شمس به پرواز در می آید و از صحنه خارج می شود…
یادداشتی پیرامون نخستین جشنواره ملی موسیقی استاد شهناز

یادداشتی پیرامون نخستین جشنواره ملی موسیقی استاد شهناز

نخستین جشنواره ملی موسیقی استاد شهناز از تاریخ ۱۴ لغایت ۱۹ دی ماه امسال و در چهار بخش گروه نوازی، تکنوازی، آهنگسازی و ارائه مقالات علمی موسیقی، در شهر اصفهان برگزار شد. شرکت کنندگان در بخش تکنوازی در ۴ رده سنی نوجوان، جوان، بزرگسال، آزاد و مابقی شاخه های رقابتی، فارغ از شرایط سنی به رقابت پرداختند. در بخش آهنگسازی و ارائه مقالات علمی شرکت کنندگان می بایست بر اساس شاخصه ها و عناوین تعیین شده در فراخوان جشنواره، به ارائه آثار خود می پرداختند.
گفتگو با علی صمدپور (V)

گفتگو با علی صمدپور (V)

یکی که مثلاً برای عقیده‌اش زندان رفته، از سیستم و سازمان ضدعقیده‌اش چقدر هم بودجه گرفته و کار کرده! کما اینکه در سال‌های اواخر دهه‌ی هشتاد هم همه، این شهر و آن شهر کنسرت می‌دادند و توجیه این بود که کنسرت چه دخلی به وضعیت سیاسی دارد؟ در دهه‌ی هفتاد هم اقبالی که به موسیقی شد علل اجتماعی داشت و همه‌‌ی همه‌اش به کار و خلاقیت موسیقی‌دانان ربط نداشت. من فکر نمی‌کنم تعداد آنهایی که دنبال یک کار درخشان از موسیقی ایرانی بودند بیشتر از آنهایی باشد که بعدها که ویدیوی کنسرت یانی آمد دنبال یانی بودند. آن زمان گزینه‌ی دیگری نبود.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه دوم (II)

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه دوم (II)

به دلیل اهمیت دستگاه‌های ضبط صدا در رشتۀ اتنوموزیکولوژی، اولین مکاتب مرتبط به این رشته احتمالاً تحت تأثیر همین پدیده شکل گرفت. «آرشیو فونوگرام» در برلین مهمترین آرشیو اروپا است که در سال ۱۹۰۰ توسط کارل اشتومف و اوتو آبراهام (Otto Abraham) راه‌اندازی شد و مکتب اتنوموزیکولوژی برلین به نوعی تحت تأثیر تأسیس این آرشیو شکل گرفت. اتنوموزیکولوژیست‌های مکتب برلین بیشتر به تجزیه وتحلیل ساختاری موسیقی‌ها می‌پردازند تا اتنوگرافی فرهنگی که می‌تواند به دلیل سابقۀ طولانی رشتۀ موزیکولوژی در آلمان و اتریش و هم‌چنین وجود آرشیو فونوگرام که محقق را به بهره‌برداری از آثار ضبط شده برای تحقیق سوق می‌داد، باشد.
ایران در کشاکش موسیقی (I)

ایران در کشاکش موسیقی (I)

از بدو رشد شکل و شمایل انسان و بنا به اکتشافات انجام شده، حتی پیش از ظهور کلام، انسان همواره با موسیقی رابطه تنگاتنگی داشته و تا امروز نیز دارد. بین ۱۲۵۰-۱۴۰۰ قبل از میلاد مسیح، بابلیان اولین بار فواصلی را بوجود آوردند، نامش نهادند، نوشته های موسیقی در شهر تجاری بنام یوراگیت در ساحل سوریه به نام اشعار حوریان، بعدها کاوش شد که سرودی مذهبی است برای نیکال همسر خدای ستاره ماه؛ ترجمه نوشته های این نوع موسیقی بسیار دشوار بود.
گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (I)

گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (I)

یکی از مهمترین موسیقیدانان قرن بیستم که صاحب مکتبی در آهنگسازی به شمار می رود، پندرسکی است. او یکی از شاخصترین آهنگسازان آوانگارد جهان و یکی از مهمترین نمایندگان این تفکر در قرن بیستم بود. پندرسکی در سالهای گذشته تا حد زیادی سبک آهنگسازی خود را تغییر داده و به گفته خودش این تغییر سبک از تغییر نگاه او به موسیقی می آید. برای هواداران موسیقی آوانگارد، این تغییر مسیر او بسیار سئوال برانگیز بوده است.
درباره «مستر کلاس»

درباره «مستر کلاس»

شاید شما بارها با عنوان «مستر کلاس» در موسیقی برخورد داشته اید و این سوال برای شما بوجود آمده باشد که این کلاس برای چه افرادی و در چه سطحی است؟ آیا کلاسی است برای نوازندگان پیشرفته موسیقی؟ برای شرکت در این کلاس ها چه سطحی از مهارت در نوازندگی لازم است؟
پس غذای عاشقان آمد سماع

پس غذای عاشقان آمد سماع

حجه الاسلام، ابو حامد، امام محمد غزّالی از دانشمندان و متفکران بزرگ اسلام بود که ولادتش را در سال ۴۵۰هـ . ق گفته‌، وفاتش را به سال ۵۰۵ هـ . ق ثبت کرده‌اند. در بخش طابران طوس از مادر بزاد و در همان جا دیده بر هم نهاد. غزّالی به پندار بیشماری از اندیشه ورزان شرق و غرب از بزرگان و نوادرِ علوم اسلامی بود که با نگاهی ژرف و دقتی کم نظیر در عالم اسلام به بازنگری و نگاه نو در متن دین پرداخت و به بیان خودش توانست « از حضیض و پستی تقلید به اوج استبصار و اجتهاد » بال بگشاید.
بهترین های Jazz در این هفته

بهترین های Jazz در این هفته

دومین ترانه به نام Dance Me To The End Of Love از آلبوم Careless Love با صدای مادلین پرو Madeleine Peyroux (نام فامیل او مانند کشور پرو تلفظ میشود) خواننده جوان آمریکایی است، مادلین پرو را بیلی هالیدی سالهای نود نامیده اند.
شکستن چهارچوب ها

شکستن چهارچوب ها

مسئله شکستن چهارچوب ها می تواند در زمینه های مختلفی کاربرد داشته باشه و صد البته احتمالآ ده ها دردسر؛ اما نه در دنیای هنر.