گذری بر صفحه گرامافون مرا ببوس (II)

صفحه گرامافون با شماره کاتولک ۲۸۸ برای کمپانی «موزیکال ریکورد» متعلق به نصرالله عشقی است. متن روی لیبل صفحه گرامافون بدین شرح است: ۲۸۸ A مراببوس – از فیلم اتهام بانو پروانه
آهنگ و ارکستر مجید وفادار شعر هاله
بانو پروانه جعفری خواننده آذربایجانی مقیم تبریز که در رادیو تبریز می خواند و پس از چند سال خوانندگی، به دلیل ازدواج، از کارهای هنری کناره گرفت و به دنبال زندگی خود رفت. فیلم «اتهام» ساخته شاپور یاسمی در خرداد ماه ۱۳۳۵ ش اکران شده است که نشان می دهد چند ماه قبل شعر را آقای حیدر رقابتی سروده و به مجید وفادار داده است و روی آن کار شده و برای فیلم آماده شده است و روی صفحات ۷۸ دور سنگی به بازار عرضه شده است.

ضبط دوم: بوسیله کمپانی موزیکال ریکورد است و روی صفحات ۷۸ دور سنگی به بازار عرضه شده است که روی صفحه شماره لیبل آن ۳۰۹ است و فقط نوشته آهنگ از وفادار – شعر هاله – خواننده ناشناس که در بهار ۱۳۳۶ وارد بازار شده است و خواننده همان حسن گل نراقی است اما این ترانه در استودیوی شماره ۸ رادیو ضبط شده است.

audio file بشنوید این ترانه را با صدای ویگن

گویا یکروز گل نراقی که با هنرمندان موسیقی دوستی داشته به اتفاق پرویز یاحقی به استودیو می رود در آنجا همایون شهردار پیانیست با پیانو می نوازد، پرویز یاحقی با ویولون نوازندگی می کند و گل نراقی می خواند و نوار آن ضبط می گردد، بعد این نوار به روی صفحات ۷۸ دور پیاده می گردد و وارد بازار می گردد. همچنین نوار آن نیز بوسیله مجری برنامه شما و رادیو کمال الدین مستجاب الدعوه از رادیو پخش می گردد که با استقبال زیادی روبرو می گردد.

حسن گل نراقی متولد ۱۳۰۰ ش فرزند یکی از تجار معتبر بازار تهران بود که خود نیز راه پدر را ادامه داد و کارشناس ظروف عتیقه گردید و در صنف بلور فروشان تهران فعالیت داشت و با هنرمندان رادیو دوستی دیرینه داشت در اواخر زندگی بیماری فراموشی گرفت و در ۱۹ مهرماه ۱۳۷۲ درگذشت. پیکرش را در امامزاده طاهر کرج به خاک سپردند وی بخشی از اموال خود را در ابتدای خ بهار شیراز به صورت موقوفه در اختیار آسایشگاه معلولین و سالمندان قرار داد؛ گل نراقی نیز همین ترانه را خواند و به مانند شاعر ترانه تا آخر عمر مجرد زندگی کرد.

audio file بشنوید این ترانه را با صدای حسن گلنراقی

در سال ۱۳۳۸ فورمت صفحات سنگی جایش را به صفحات پلاستیکی ۴۵ دور می دهد که هر روی صفحه تا ۶ دقیقه زمان داشته و این ترانه روی این صفحات نیز منتقل می گردد. کمپانی فیلیپس در تولیدات خود نام گل نراقی را به روی صفحات درج کرد اما در این صفحات به دلیل زمان اضافه نسبت به صفحات ۷۸ دور آوازی دیگر نیز گنجانده شده که نام خواننده آن نوشته نشده است.

audio file بشنوید این ترانه را با صدای خاطره

مرتضی احمدی یکی از آوازهای فوکلور تهران را خوانده که به نام دل و قلوه معروف است که در انتهای روی دوم صفحه پس از پایان بند دوم ترانه مرا ببوس است.

ضبط سوم در اواخر سال ۱۳۳۷ با لیبل اسطوانات عبدالرحمن به شماره کاتولک K-444-OYIME 834/50 با صدای ویگن تولید شد که در کراچی تولید و به ایران آمد، این ترانه با اینکه قریب به ۶۰ سال از پخش آن می گذرد به عنوان یک خاطرات قومی در اذهان مردم باقی مانده است و در تاریخ موسیقی ایرانی فقط یک خواننده با خواندن یک ترانه (او دیگر خوانندگی هم نکرد) تونسته است به شهرتی جاودانه دست یابد که یک استثنا در تاریخ موسیقی ایرانی است.

بیژن ترقی و فریدون مشیری پس از فوت حسن گل نراقی برایش اشعاری سرودند:
از غم تو خونین دل ما تنها نیست
ساقی و جام و می و گل همه خونین جگرند
قدر مردان هر کم نشود از کم و بیش
گر چه افتاده زپایند ولی تاج سرند
بیژن ترقی

صبح که در تهران ترانه درخشید
ز می مهتاب داشت گرمی خورشید
بانگ هزار آفرین زجا هر جا پر شد
شور و سروری به جان مردم بخشید
فریدون مشیری

منابع و ماخذ
کلاس دیسکوگرافی امیر منصور دیماه ۱۳۸۶
مجله روشنفکر شماره ۲۰۳ – مورخه ۱۲ تیرماه ۱۳۳۶
مقاله علیرضا افزودی – مجله موسیقی ماهنامه گزارش شماره ۲ سال ۱۳۹۰


مجله خانه موسیقی

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

در جستجوی موسیقی سنتی (II)

تصویر سورآلیستی ای در نظرم آمد که قافله ای از چندین و چند شتر همه سی دی های سمفونی کوه البرز را بار کرده از دروازه های ارمنستان قدم در جاده ابریشم گذاشته و “سی دی ها را روانه بازار” می نمایند و به هر شهر و دیاری که می رسند جمیع مشتاقان، سی دی پلیر به دست، دم دروازه ها منتظر رسیدن قافله ایستاده اند و هلهله می کنند! (البته این استقبال بی سابقه مشتاقان موسیقی سمفونیک از این آثار را باید بیشتر مرهون نقد جانانه ای دانست که در فصلنامه ای وزین به قلم منتقد و و موسیقی شناسی برجسته نوشته شده و در آنجا خواندم که اثر به سبک آثار ریشارد واگنر ساخته شده و با آنها کوس برابری می زند و بسیار عالی و جهانی است.)

برنامه ریزی بخش های تمرین (I)

در بسیاری از موارد دلیل انجام کارهای خلاقانه نوع برنامه ریزی تمرین شما خواهد بود. یک برنامه ریزی موثر شما را برای دستیابی به اهداف موسیقایی تان یاری می کند و همچنین برنامه ریزی اشتباه موزسین را به سمت تمرین نامنظم و بی فایده و یا تجربه های آسیب زا می کشاند. بنابراین این بخش ۵ راهنمای تمرین را پیشنهاد می کند تا همچنین موضوعات مرتبط با مدیریت تمرین را نیز مطرح کند.

از روزهای گذشته…

نطفه معصوم موسیقی در لجنزار کین و جنگ (II)

نطفه معصوم موسیقی در لجنزار کین و جنگ (II)

آن زمان‌ها بر روی پیشخوان صفحه فروشی‌ها دو سه تایی گرام می‌گذاشتند آن هم با گوشی بزرگ که خریداران بتوانند صفحه خود را شنیده و انتخاب کنند. پس من صفحه را از جلدش بیرون آوردن و بر روی گرام گذاشته آن را روشن کرده و گوشی را به گوشم گذاشتم . حالتی داشتم که گویا کسی به زور می‌خواهد مرا وادار به کاری کند و من هم علی‌رغم میل خود به آن تن داده‌ام.
دوسکو گویکویچ به زبان خودش (II)

دوسکو گویکویچ به زبان خودش (II)

جوتا هیپ (Jutta Hipp) نوازنده پیانو، گروهش را به آلمان برد برای چند روز اجرا، یکی از اعضای ترومپت نواز گروه از من پرسید: “چرا به فرانکفورت نمی آیید؟ من قصد دارم در آنجا یک کلوپ جاز باز کنم.” او مرا دعوت کرد و رفتم و تا یازده سال به یوگوسلاوی باز نگشتم، تا آنکه به همراه گروه وودی هرمن در سال ۱۹۶۶ بعد از سفرمان به آفریقا و بعد آمریکا، به یوگوسلاوی رفتیم. فکر می کنم ما اجراهایمان را در قاهره به پاریس و از آنجا به بلگراد ادامه دادیم، پس از آن در بوداپست، بوخارست، لندن و در بازگشت به نیویورک رسیدیم.
مجله رولینگ استون

مجله رولینگ استون

یکی از مشهورترین مجلات در زمینه موسیقی Rolling Stone میباشد که همیشه در ارائه برترین آهنگ های سال و یا انتخاب برترین ترانه های قرن و غیره در صدر اخبار بوده است. اما جالب است تا بیشتر با این مجله و اهداف آن آشنا شویم، بالاخص مخاطبان ایرانی و رسانه ها که بسیاری از مطالب خبریشان این مجله میباشد. در سال ۱۹۶۷ و در سانفرانسیسکو آمریکا دو نفر به نامهای Jann Wenner و Ralph J. Gleason این مجله را تاسیس نمودند و اصلا اینطور فکر نمیکردند، روزی مجله آنها بعنوان برترین مجله در زمینه موسیقی روز مطرح شود.
نگاهی به اپرای مولوی (XI)

نگاهی به اپرای مولوی (XI)

ارکستر با پیتزیکاتو های ظریف زهی ها و همراهی هورن،‌ در تقابل با تامبورین یک قطعه کوتاه دوضربی را به اجرا می گذارند، شمس می خواند: « مخزن انا فتحنا برگشا، سر جان مصطفی را بازگو، مستجاب آمد دعای عاشقان، ای دعاگو آن دعا را بازگو» در پاسخ مولانا با همراهی دف، رقص کنان از عاشقی می گوید: «چون دهانم خورد از حلوای او، چشم روشن گشتم و بینای او. پا نهم گستاخ چون خانه روم، پا نلرزانم نه کورانه روم» پس از این گفته مولوی از هوش می رود…
او پیانیست بود یا شوپنیست؟ (III)

او پیانیست بود یا شوپنیست؟ (III)

فردریک در سال ۱۸۳۵میلادی در سفری پس از ملاقات خانواده اش در برگشت دچار حمله ­ای شدید شد که روزنامه ها خبر مرگ او را منتشر نمودند. او توانایی زیادی در کارهای ارکسترال نسبت به بقیه هنرمندان آن ادوار نداشت و گواه آن هم دو کنسرتو پیانو ارکسترال اوست. او نیز توانایی خاصی در استفاده از آکوردهای شکسته و باز داشت. کارهای فردریک شوپن اغلب ۳ قسمتی هست و در قسمت سوم به قسمت اول اشاره­ای می­شود. همچنین هارمونی شوپن به کرات دارای آکوردهای حل نشده است و این چیزی است که امروزه در موسیقی سبک جز (Jazz) به کرات دیده می­ شود.
موسیقی روی اینترنت در سال گذشته

موسیقی روی اینترنت در سال گذشته

سالی که گذشت را میتوان سال شکوفایی موسیقی روی وب دانست؛ در سال گذشته تعداد زیادی وبلاگ تخصصی موسیقی ساخته شد که فعالیت بسیار زیادی داشتند. بعضی از این وبلاگها که در زمینه موسیقی کلاسیک (ایرانی و غربی) فعالیت میکردند، تا حدود ۱۰۰۰ بیننده را در روز داشتند. البته نباید فراموش کرد که انگیزه تشکیل وبلاگهای موسیقی در ایران، نوشتن روزنوشت نیست و اکثرا” فعالیت آنها مانند یک سایت موسیقی است با این تفاوت که قالب وبلاگی دارند و از هاست های رایگان بهره میبرند؛ ضمنا میتوانند به راحتی کپی رایت را زیر پا بگذارند.
سیر تحول صدا (بخش دوم)

سیر تحول صدا (بخش دوم)

سبک آوازی در طی دوران رمانتیک قرن نوزدهم دستخوش تحولی انقلابی شد. قهرمان رمانتیک به جای استفاده از صدای کاستراتو، با صدای تنور میخواند. موسیقیدانانی چون بلینی، دونیزتی، برلیوز و بعدها وردی Verdiبرای بیان بهتر ماهیت اوج گیرنده داستان های اپرایی، محدوده آوایی و طیف زیر و بمی صدا را به خصوص برای قهرمان تنور، گسترده تر کردند. توانایی اجرای نت دو زیر یا high-C از قفسه سینه به جای روش خواندن با صدای تیز falsetto به یکی از نیازهای اصلی این حرفه مبدل شد.
دلاور سهند (I)

دلاور سهند (I)

نوشته ای که پیش رو دارید، مقاله ای است از محمود خوشنام در باره «دلاور سهند» اولین اپرای ایرانی که توسط یک آهنگساز ایرانی نوشته شده است. این مطلب در مجله «نگین» شماره ۴۴ در تاریخ ۳۰ دی ۱۳۴۷ به انتشار رسیده است که امروز بخش اول آن را می خوانیم:
آریاهای تازه کشف شده ویوالدی

آریاهای تازه کشف شده ویوالدی

هفته گذشته خبر جالبی در محافل موسیقی کلاسیک دنیا منتشر شد که لازم دیدیم آنرا به اطلاع علاقمندان به موسیقی برسانیم، به ترجمه این خبر توجه کنید.
نوازنده و تمرین (III)

نوازنده و تمرین (III)

۱۱- قطعات با چه سطح تکنیکی را برای تمرین و نواختن انتخاب کنیم؟
نوازنده همواره بایستی در سه سطح مختلف تکنیکی قطعاتی را انتخاب کرده و بنوازد :