گذری بر صفحه گرامافون مرا ببوس (II)

صفحه گرامافون با شماره کاتولک ۲۸۸ برای کمپانی «موزیکال ریکورد» متعلق به نصرالله عشقی است. متن روی لیبل صفحه گرامافون بدین شرح است: ۲۸۸ A مراببوس – از فیلم اتهام بانو پروانه
آهنگ و ارکستر مجید وفادار شعر هاله
بانو پروانه جعفری خواننده آذربایجانی مقیم تبریز که در رادیو تبریز می خواند و پس از چند سال خوانندگی، به دلیل ازدواج، از کارهای هنری کناره گرفت و به دنبال زندگی خود رفت. فیلم «اتهام» ساخته شاپور یاسمی در خرداد ماه ۱۳۳۵ ش اکران شده است که نشان می دهد چند ماه قبل شعر را آقای حیدر رقابتی سروده و به مجید وفادار داده است و روی آن کار شده و برای فیلم آماده شده است و روی صفحات ۷۸ دور سنگی به بازار عرضه شده است.

ضبط دوم: بوسیله کمپانی موزیکال ریکورد است و روی صفحات ۷۸ دور سنگی به بازار عرضه شده است که روی صفحه شماره لیبل آن ۳۰۹ است و فقط نوشته آهنگ از وفادار – شعر هاله – خواننده ناشناس که در بهار ۱۳۳۶ وارد بازار شده است و خواننده همان حسن گل نراقی است اما این ترانه در استودیوی شماره ۸ رادیو ضبط شده است.

audio file بشنوید این ترانه را با صدای ویگن

گویا یکروز گل نراقی که با هنرمندان موسیقی دوستی داشته به اتفاق پرویز یاحقی به استودیو می رود در آنجا همایون شهردار پیانیست با پیانو می نوازد، پرویز یاحقی با ویولون نوازندگی می کند و گل نراقی می خواند و نوار آن ضبط می گردد، بعد این نوار به روی صفحات ۷۸ دور پیاده می گردد و وارد بازار می گردد. همچنین نوار آن نیز بوسیله مجری برنامه شما و رادیو کمال الدین مستجاب الدعوه از رادیو پخش می گردد که با استقبال زیادی روبرو می گردد.

حسن گل نراقی متولد ۱۳۰۰ ش فرزند یکی از تجار معتبر بازار تهران بود که خود نیز راه پدر را ادامه داد و کارشناس ظروف عتیقه گردید و در صنف بلور فروشان تهران فعالیت داشت و با هنرمندان رادیو دوستی دیرینه داشت در اواخر زندگی بیماری فراموشی گرفت و در ۱۹ مهرماه ۱۳۷۲ درگذشت. پیکرش را در امامزاده طاهر کرج به خاک سپردند وی بخشی از اموال خود را در ابتدای خ بهار شیراز به صورت موقوفه در اختیار آسایشگاه معلولین و سالمندان قرار داد؛ گل نراقی نیز همین ترانه را خواند و به مانند شاعر ترانه تا آخر عمر مجرد زندگی کرد.

audio file بشنوید این ترانه را با صدای حسن گلنراقی

در سال ۱۳۳۸ فورمت صفحات سنگی جایش را به صفحات پلاستیکی ۴۵ دور می دهد که هر روی صفحه تا ۶ دقیقه زمان داشته و این ترانه روی این صفحات نیز منتقل می گردد. کمپانی فیلیپس در تولیدات خود نام گل نراقی را به روی صفحات درج کرد اما در این صفحات به دلیل زمان اضافه نسبت به صفحات ۷۸ دور آوازی دیگر نیز گنجانده شده که نام خواننده آن نوشته نشده است.

audio file بشنوید این ترانه را با صدای خاطره

مرتضی احمدی یکی از آوازهای فوکلور تهران را خوانده که به نام دل و قلوه معروف است که در انتهای روی دوم صفحه پس از پایان بند دوم ترانه مرا ببوس است.

ضبط سوم در اواخر سال ۱۳۳۷ با لیبل اسطوانات عبدالرحمن به شماره کاتولک K-444-OYIME 834/50 با صدای ویگن تولید شد که در کراچی تولید و به ایران آمد، این ترانه با اینکه قریب به ۶۰ سال از پخش آن می گذرد به عنوان یک خاطرات قومی در اذهان مردم باقی مانده است و در تاریخ موسیقی ایرانی فقط یک خواننده با خواندن یک ترانه (او دیگر خوانندگی هم نکرد) تونسته است به شهرتی جاودانه دست یابد که یک استثنا در تاریخ موسیقی ایرانی است.

بیژن ترقی و فریدون مشیری پس از فوت حسن گل نراقی برایش اشعاری سرودند:
از غم تو خونین دل ما تنها نیست
ساقی و جام و می و گل همه خونین جگرند
قدر مردان هر کم نشود از کم و بیش
گر چه افتاده زپایند ولی تاج سرند
بیژن ترقی

صبح که در تهران ترانه درخشید
ز می مهتاب داشت گرمی خورشید
بانگ هزار آفرین زجا هر جا پر شد
شور و سروری به جان مردم بخشید
فریدون مشیری

منابع و ماخذ
کلاس دیسکوگرافی امیر منصور دیماه ۱۳۸۶
مجله روشنفکر شماره ۲۰۳ – مورخه ۱۲ تیرماه ۱۳۳۶
مقاله علیرضا افزودی – مجله موسیقی ماهنامه گزارش شماره ۲ سال ۱۳۹۰


مجله خانه موسیقی

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فراخوان چهارمین جشنواره و جایزه«نوای خرّم» منتشر شد

دبیرخانه چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم) فراخوان نحوه حضور هنرمندان و گروه های متقاضی شرکت در این رویداد موسیقایی را منتشر کرد. به گزارش امور رسانه ای چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم)، دبیرخانه چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم) فراخوان نحوه حضور هنرمندان و گروه های سنی متقاضی شرکت در این رویداد موسیقایی را منتشر کرد. در متن فراخوان آمده است:

«نیاز به کمالگرایی داریم» (VII)

تقریبا همیشه! ولی متخصص ها هم سطح بندی دارند، اینطور نیست که کسی که متخصص شد در تمام زمینه ها سرآمد باشد، غیر از این مورد، در عرصه هنر ممکن است یک هنرمند خلاق بعد از مدتی افت کند، نمونه هایش را در موسیقی ایرانی زیاد دیده اید. پس نمی توانیم بگوییم متخصصان همیشه در کمال هستند، هر چند کمتر از غیر متخصصی اثر قابل توجهی می بینیم یا می شنویم.

از روزهای گذشته…

بتهوون و Missa Solemnis- قسمت سوم

بتهوون و Missa Solemnis- قسمت سوم

میسا سولمنیس، سازهای متعدد و ترکیب آوایی بسیار مفصلی دارد. این تنظیم با شکوه و پر عظمت بتهوون، به گروه نوازندگان و خوانندگان بسیار بزرگی نیاز داشت که همین امر موجب بروز مشکلی دیگر برای اجرای این قطعه در کلیسا فراهم میکرد. این قطعه خود به پنج قسمت کایری Kyrie (مناجات)، گلوریا Gloria (تسبیح)، کردو Credo (ایمان)، سنکتوس Sanctus (تقدس) و اگنوس دی Agnus Dei (بره خداوند) تقسیم شده است.
موسیقی و معنا (IX)

موسیقی و معنا (IX)

همسو با نظریه‌ی معنای برآمده از دیدگاه‌های انسان‌شناختی در موسیقی، نظریه‌های جامعه‌شناختی نیز معنای موسیقی را در متون اجتماعی و تاریخی، به ویژه در فرهنگ غرب، جست‌و‌جو می‌کنند. این نظریه‌ها موسیقی را ساحتی اجتماعی می‌دانند که معانی آن فقط با تحلیل فرایندها و شرایط تولید موسیقی فهمیده می‌شود. آنگونه که آدورنو (برای نمونه در Adorno 1976 ) نشان داده است رویکردهایی با هدف طرح مسئله‌ی سلطه و مقاومت مطرح شده‌اند (Born & Hesmondhalgh 2000) و به تفاسیری افراطی درباره‌ی معنا، به ویژه درباره‌ی آثار مرجع و شناخته‌شده‌ی موسیقی کلاسیک، منجر شده‌اند؛ مانند نوشته‌ی مک‌کلاری (۱۹۹۱) که به مسئله‌ی جنسیت در موسیقی و همچنین تفاسیر انتقادی و ذهن‌گرایانه از معنا پرداخته است (Kramer 1995 ).
آنجا که موسیقی آغاز می‌شود

آنجا که موسیقی آغاز می‌شود

مجاب‌کردن هنرجوی موسیقی به شنیدنِ آنچه می‌نوازد، دشوار است. یک موسیقی‌دان جوان به‌ندرت به آنچه می‌نوازد، توجه کافی دارد و حتی از آن کمتر به «چگونگی» نواختنش. گاهی هنرجو برای اجرای صحیح ریتم، به شمارش می‌پردازد؛ اما حتی موسیقی‌دانانی که خوب و درست آموزش دیده‌اند هم ممکن است در کار با مترونوم به زحمت بیفتند. هنرجو آن‌قدر درگیر نواختن نت‌هاست که دیگر انرژی و زمانی برای امور دیگر برایش باقی نمی‌ماند؛ حتی شمردن و شنیدن.
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (IV)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (IV)

مجموع این رویداد بر روح بس حساس راخمانینوف جوان تاثیر بسیار ناگواری بر جای گذاشت و او را چنان دستخوش ناامیدی و سرخوردگی وحشتناکی کرد که تا دو سال نتوانست از آسیب آن بر کنار بماند. سرانجام دوستانش او را وادار ساختند به نزد دکتر “نیکولای دال” که یکی از پیشروان و متخصصان به نام در رشته روانشناسی و تلقین به نفس بود برود، به امید آنکه درمان شود.
گفتگو با سارا چانگ (II)

گفتگو با سارا چانگ (II)

روش تمرینم در طی سالها تغییر کرده است. فکر می کنم در حال حاضر بیشتر از قبل توجه ام روی پایه است، البته هیچ گاه هم آن اصول پایه ای را نادیده نگرفتم. اینگونه به من درس داده شد که هیچ وقت فرم اولیه، تمرینهای ویبره، تمرین گام و آرپژ و درسهایم را از یاد نبرم، همچنان به انجامشان ادامه می دهم، به خصوص در حال حاضر، این روزها وقتی شما تک نوازی بعد از تک نوازی و گروه نوازی بعد از گروه نوازی را دارید، احتیاج زیادی به دقیق شدن در اصول پایه ای خودتان پیدا می کنید، بنابراین سعی می کنم که این تمرینها را حداقل ۱ یا ۲ ساعت در هر روز انجام بدهم.
درباره کتاب «گلهای جاویدان» (II)

درباره کتاب «گلهای جاویدان» (II)

هدف نهایی انتقال فکر متعالی اندیشمندان ایرانی از یک سو و تلطیف روان شنونده از سوی دیگر بود. برنامۀ گلها پدیده‌ای در تاریخ فرهنگ، هنر و ادبیات ایران به‌شمار می‌رود که به موسیقی‌دانان، شاعران و هنرمندان اعتبار و ارزشی والا بخشید. تا قبل از تأسیس برنامۀ وزین گلها، استادان برجستۀ موسیقی را هم‌شأن مطربان می‌دانستند و کسی‌ به ارزش و جایگاه هنری آنان واقف نبود.
بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (X)

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (X)

عبارت‌بندی گوشه‌های ردیف در گذشته از طریق اتصال نت‌ها به یکدیگر تا حدی در نوشتار رعایت می‌شد. این طریقه که مشکل تقطیع و عبارت‌بندی را نسبتا مرتفع می‌سازد برای تعیین شاکله‌ی دقیق یک جمله کارآ نیست به‌ویژه که در ساختار آن نت‌هایی به کار رفته باشد که به دیگر نت‌ها متصل نمی‌شوند. برای رفع مشکل جمله‌ها (و نه عبارات) نیز راه‌های متعددی آزموده شده است، از جمله نوشتن جمله‌ها بر خط‌های جداگانه که طلایی پیشنهاد می‌کند و یا استفاده از کاما و فاصله‌گذاری که منا پیشنهاد کرده است (۱۴).
اخباری درباره کنسرت های هومن خلعتبری

اخباری درباره کنسرت های هومن خلعتبری

پانزدهمین فستیوال موسیقی «قصر کریشتِتِن» کشور اتریش با قطعه «پارسی» اثر احمد پژمان افتتاح می شود. هومن خلعتبری با اجرای قطعه «پارسی» به تاریخ شنبه ۳ مرداد ماه ۱۳۹۴ (مطابق با ۲۵ جولای ۲۰۱۵) ، پانزدهمین فستیوال بین المللی موسیقی «قصر کریشتتن» را افتتاح می کند.
Pachelbel  – Canon in D

Pachelbel – Canon in D

جان پچلبل – متولد نورنبرگ آلمان – مدرس موسیقی، آهنگساز و نوازنده ارگ دوران باروک است که در دوران زندگی خود توانست هنر نوازندگی ارگ را به بالاترین نقطه خود برساند.
چکناوریان از عروج تا افول (II)

چکناوریان از عروج تا افول (II)

یکی دیگر از آثاری که در آن سالها توسط چکناوریان خلق شد، باله «سیمرغ» بود که با همکاری گروه فرامرز پایور به اجرا رسید. موسیقی این باله با اینکه مانند موسیقی دستگاهی ایرانی نیست ولی فضایی اسطوره ای و افسانه ای دارد، چکناوریان در این اثر به خوبی توانسته با سازهای ایرانی به خلق این فضا بپردازد.