ANTONIO STRADIVARIUS VIOLIN 1699 (انتخاب و سنجش)

با توجه به توضیحات گذشته به این نتیجه رسیدیم که باید در مسیر مطمئن تری حرکت کنیم و با در نظر گرفتن کلیه اطلاعات موجود از استرادیواری تا سال ۱۷۰۰ میلادی و بررسی تعداد بسیار زیادی از ویلن های او که متجاوز از ۲۰۰ ویلن می شد و جمع بندی آن با اطلاعات آرشیوی، ساز مذکور (کا ستندایک) از اعتدال مطلوب تری بر خوردار بود.

در مورد این ساز هم ۴ اندازه اصلی موجود بود و هم نمونه مشخصات تصویری آن با کپی رایت معتبر که مدارک و مستندات ما را تا حد زیادی تکمیل و تیجه کار را تا مراحل نهایی پیش بینی و پروژه را اجرایی می ساخت، همچنین تغییرات دیگری که براثر دلایل متعددی احیانا اعمال شده بود، با در اختیار بودن مشخصات تصویری، قابل تشخیص و قطعا قابل انتقال بر دامنه محاسبات می شد.

مشخصات کاستندایک:
خط آبی: ۳۶۰ میلی متر
خط زرد: ۱۶۰ میلی متر
خط سفید: ۱۰۹٫۵ میلی متر
خط قرمز: ۲۰۱ میلی متر


اما موضوعات و توضیحات به همین نکته ختم نمی شوند زیرا که اصولا مسائل و محاسبات ویلن گسترده تر از این مباحث است.

وقتی وارد دنیای ابعاد و اندازه ها می شویم و هدفی علمی و تحلیلی در میان است، در تقابل آن منطقهای متفاوتی مشهود می شوند که ما در این جا به چند نمونه از آن اشاره خواهیم کرد.


اولین مسئله مورد اهمیت که در منظر نخست مشاهدات قرار می گیرد و تقریبا می توان آن را از بهترین مستندات تلقی کرد،و اگر به موازات آن اطلاعات محاسباتی دقیقی هم وجود نداشته باشد، یادآوری مسئله تاریخ و تکرار است.

بهتر است برای فهم بهتر موضوع، به سازهای آنتونیو استرادیواری با دقتی عمیق تر و کارشناسانه بپردازیم، آنگاه متوجه می شویم که تعداد ویلن های تولید شده او و یا تولیدات کارگاه ویلن سازیش در مجموعه کامل خانواده ویلن (ویلن، ویلن آلتو، ویلن سل، کنترباس) متجاوز از ۱۰۰۰ عدد می باشد. (در حال حاضر در حدود ۷۰۰ عدد آن به ثبت رسیده است)

این سازها در مجامع عمومی با ابعاد و اندازه هایی معرفی می شوند که دقیقا همان ۴ اندازه اصلی است (در گذشته به آن اشاره شد) که در حداقل معرفی مشخصات، مطرح می گردد و یکی از این اندازه ها که بسیار مهم و بنیادین است طول بدنه ویلن می باشد

آنچنان که در راستایی دیگر همچون پیشرفتهای علمی و هنری دوران معاصربه عدد ۳۵۵ میلی متر برای طول بدنه ویلن اشاره می شود.

این عدد هم به لحاظ تاریخی بسیار تکرار شده است و هم به لحاظ محاسباتی در مورد اکثر سازندگان دوران طلایی اتفاق نظروجود داشته و همچنین از نظر علم امروز و سیر تکاملی پیشرفتهای خانواده ویلن بر آن صحه گذاشته شده است،البته ۳ اندازه دیگر و همچنین سایر اندازه های حائز اهمیت، از این قاعده مثتثنی نمی باشند.

ضرورتهای مختلفی وجود دارد تا اندازه ها از مقداری معینی تجاوز نکنند –محدوده صوتی، فیزیک و مکانیک ساز، ترتیب و نظم محاسبات، ارگونومی… از این دسته می باشد.

اما همانطور که مشاهده می کنیم تعدادی از ویلن های استراد و حتی سایرین، خارج از این محدوده بوده و به میزان تفاوت از اندازه های معمول و همیشگی، دسته بندی آنها به لحاظ نگارش و تفهیم عمومی تغییر کرده است به طوری که سازهای بالای طول ۳۵۶ و ۳۵۷ میلی متر و نزدیک به ۳۶۰ میلی متر و تا حدود ۳۶۵ میلی متر را LONG PATTERN نام گذاری کرده اند یعنی تابع الگو های بزرگ و بلند که طبیعتا ساختار و فرم تا حدی قابل توجه، خاص و مورد اهمیت می شود.

این تغییرات را به عنوان مثال می توانیم در ویلن KUSTENDYKE مورد خطاب قرار دهیم که از نظر ابعاد و ارقام سازی ویژه را متجلی می سازد و در رابطه با آن مصداق می یابد.
سازهای long pattern مشخصاتشان به همین نکات ختم نمی شود بلکه اگر طول سازی حتی در کمترین اندازه ها تغییر کند، محاسبات دچار اختلاف و تفاوت می گردد.

مسائلی که می توان از نام برد در ساختاری به نام ویلن دارای اهمیت ویژه است، معیاری با کیفیت طول ارتعاش که در آن فاصله ها و چگونگی آن از لحاظ ارزش صوتی و نوع صدایی که از نظر زیر و بمی به گوش می رسد مورد بررسی قرار می گیرد و در نتیجه می تواند جایگاه سازی را در میان تعداد دیگری مشخص و متمایز سازد.

مثلا در ویلن کاستندایک با طول بدنه معادل ۳۶۰ میلی متر متوجه می شویم که ناحیه استقرار خرک ساز بر خلاف اکثر سازهای استراد که در فاصله ۱۹۵ میلی متری طول بدنه از بالا قرار دارد، این ساز با تفاوتی معادل ۴ الی ۴٫۵ میلی متر طراحی و ساخته شده است، یعنی در فاصله ۱۹۹٫۵ میلی متر از طول ۳۶۰ در راستای خط مستقیم ،که اگر با عدد طول دسته، آنرا جمع ببندیم وبعدا محاسبه طول سیم را بدست آوریم به راحتی متوجه خواهیم شد که در طول سیم مرتعش تغییری خاص رخ داده است و این تغییر موجب بلندتر شدن طول سیم و در پی آن قدرت بیشتر سیم و صدایی بم تر که نزدیک به قدرتی ،برابر با آلتو می باشد، ملموس و طبقه بندی می شود.

البته این نکته قابل ذکر است که حجم هوای داخل ساز به علت اینکه در نهایت هدف ما ساخت ویلن است در محدوده و رده سایر ویلنهای دیگر قرار خواهد گرفت و شاید با کمی تفاوت به نظر برسد ،اما چگونگی ساختار آن با توجه به طول بلند ساز حتما باید بررسی و محاسبه شود زیرا که معیارهای مهندسی ساختمان یک ساز تغییر کرده و برای رسیدن به مقاومت و تاثیر پذیری بهینه باید این اصول رعایت شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

خودسوزی یک موسیقیدان

استاد حسین دهلوی، بامداد امروز در سن ۹۲ سالگی درگذشت. او تنها بازمانده نسل طلایی دهه اول این قرن و به واقع بزرگترین موسیقیدان زنده هم عصر ما بود که در آهنگسازی، تدریس و استانداردسازی در موسیقی ایران آثاری ماندگار داشته است. نوشته ای که پیش رو دارید قرار بود سال گذشته در یادنامه استاد دهلوی به انتشار برسد؛ این یادنامه قرار است به زودی منتشر شود.

پرتی ینده، الماس جدید اپرا (I)

چندی پیش، فصل اپرای ملی پاریس در کاخ گرنیه (Palais Garnier) با نسخه جدید لا تراویاتا (la Traviata) اثر جوزپه وردی (Giuseppe Verdi) به کارگردانی سیمون استون (Simon Stone)، کارگردان استرالیایی، آغاز شد. این اپرا تا ۱۶ اکتبر ۲۰۱۹ در کاخ گارنیه بر روی صحنه است.

از روزهای گذشته…

مروری بر آلبوم «ایوارگاه»

مروری بر آلبوم «ایوارگاه»

وحید طهرانی آزاد با ایوارگاهش نشان می‌دهد که امروز، برخلاف تصور درونی‌شده‌ی عمومی، می‌توان بدون عملیات محیرالعقول و شعبده ساز درخور زد و گوشی یافت. اگر از چهار دونوازی کوتاه سنتور و ویلن (پرنای ۱ تا ۴)، با همه‌ی کمیابیِ خودِ ترکیب و نگاه متفاوت به سبک و سیاق خط ویلن، موقتا چشم بپوشیم هیچ چیز عجیب و غریبی در ایوارگاه نمی‌یابیم. آنچه در ایوارگاه به گوش می‌رسد غریبه که نه، اما شخصی است.
صادقی: محمد نوری تکرار ناشدنی و خاص است

صادقی: محمد نوری تکرار ناشدنی و خاص است

فقط به مسیری که از گذشته استاد نوری طی کرده اند نگاهی بیندازیم، خودش یک درس بزرگ می تواند باشد. امیدوارم شاگردان ایشان هم بتوانند در این مسیر قدم بردارند و راه درست را تشخیص بدهند. شیوه تدریس استاد هم پرداختن به تکنیک های خاص آواز کلاسیک بوده است، در حقیقت کار کردن در ابعاد تنفسی، بیانی و رزونانسی که مهمترین ویژگی های یک خواننده خوب به حساب می آید؛ روی این مباحث کار جدی می کردند و کمتر به مقوله خواندن ترانه در کلاس می پرداختند و باورشان بر این بود که اگر کسی می خواهد خواننده قابلی بشود چه کلاسیک و چه پاپ، می بایست از پروسه تکنیک آواز کلاسیک وارد بشود تا بتواند آواز کلاسیک یا یک پاپ فاخر و درخشان را ارائه کند. شاگردانی هم که کار تدریس آواز کرده اند مثل خود بنده همه تحت تاثیر همین شیوه آموزشی بوده ایم و الحق خودمان را مدیون محبت های بی دریغ ایشان می دانیم تا همیشه.
گروه اسکراک – اتصال به گذشته

گروه اسکراک – اتصال به گذشته

یکی از جنبه های هیجان آور پروژه کر تلفیقی با موسیقی فولک آذربایجان برای نورژی ها؛ جستجو در گذشته و ریشه هایشان بود. چرا که در سال ۱۹۹۵، باستان شناس و محقق نروژی به نام ثور هیردال (Thor Heyerdahl)، مقاله ای در آذربایجان اینترنشنال (Azerbaijan International) به چاپ رساند و در آن برای اولین بار از “شک رو به تزاید” خود سخن گفت.
نوآوری و تفکر انتزاعی در موسیقی ایران (II)

نوآوری و تفکر انتزاعی در موسیقی ایران (II)

کوشش موسیقی امروز بر این است که ما را یکباره با تاریخ غیر قانونی (تاریخ نامشروع)، آناکرونیزم خلاقانه و فانتزی تاریخی روبرو کند. زیرا در دوران خاصی از فرهنگ و تاریخ، به دلیل حذف بخش عظیم بشریت از تاریخ رسمی، استخراج و بیان مخفی گاه های تاریخ اهمیت پیدا میکند. در واقع موسیقی و تاریخ رسمی عصر حاضر تلاش میکند تا تاریخ امروز جهان را جانشین تاریخی کند که میبایست وجود داشته باشد.
سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (VII)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (VII)

شرکت اپرا که برای اولین بار توسط دولت مورد حمایت مالی قرار می گرفت شیوه ای اتخاذ کرده بود که کاملا با عملکردِ قبل از جنگِ بیچام متفاوت بود. دیوید وبستر، مدیر شرکت، به جای برگزاری فصل های کوتاه با نوازندگان برتر و با ارکستر سمفونیک اصلی، سعی می کرد آنسامبلی دائم از نوازنده های محلی راه اندازی کند که تمام طول سال را به اجرای متون ترجمه شده به انگلیسی می پرداختند. صرفه جویی بسیار زیاد در تولید و توجه زیاد به گیشه بسیار ضروری بودند و بیچام برای انجام چنین کاری گزینه مناسبی نبود
سان را و فلسفه کیهانی (I)

سان را و فلسفه کیهانی (I)

سان را (Sun Ra) که نام اصلیش هرمان پول بلاونت (Herman Poole Blount) و نام قانونیش Le Sony’r Ra است، در بیست و دوم ما می سال ۱۹۱۴ در بیرمنگام در آلاباما به دنیا آمد و در سی ماه می ۱۹۹۳ در گذشت. او آهنگساز پرکار جز، مدیر رهبر گروه موسیقی، نوازنده پیانو و سینت سایزر، شاعر و فیلسوفی بود که به خاطر «فلسفه کیهانی» (cosmic philosophy)، آهنگ ها و اجراهایش مشهور بود. او در سال ۱۹۷۹ به Alabama Jazz Hall of Fame پیوست.
همه حق اظهارنظر دارند

همه حق اظهارنظر دارند

با این جمله لابد بارها برخورد کرده‌ایم. وقتی از آن استفاده می‌کنیم که کسی به نظر کس دیگری اعتراض کرده باشد. مثلاً وقتی‌که کسی بگوید «این چه مطلب بیراهی است که فلانی نوشته». جمله‌ی لیبرال‌منشانه‌ای است که این روزها طرفدارهایش از گذشته هم خیلی خیلی بیشتر شده و به‌سختی ممکن است بتوانیم با آن مخالفت کنیم.
ماهور ملک (قسمت اول)

ماهور ملک (قسمت اول)

جهانگیر ملک در نوازندگی استودیو تبحر و قابلیت های خاصی داشت؛ به تائید اساتید موسیقی جهانگیر ملک، از جمله نوازندگانی بود که قابلیت اجراء و ضبط برنامه در استودیو را حتی با یکبار شنیدن قطعه، دارا بود. او از لحاظ ساعات اجرا و ضبط برنامه در استودیو، (همانطور که پیشتر گفته شد) بیشترین آثار را به یادگار گذاشته و این اتفاق در تاریخ موسیقی ایران بی نظیر بوده است.
تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (I)

تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (I)

میدانیم که آسیا از دیرباز سرزمین جشن ها و سرورها و آیین های گوناگون از جمله کهنترین شیوه های نمایشی جهان بوده است. سنت موسیقیایی ایران را نباید با موسیقی ملی ایران یکی گرفت. سنت موسیقی ایران، یا موسیقی سنتی -که اصطلاح اشتباهی است- آیینی است. همین آیینی بودن آن باعث می شود که جوان ایرانی راه خود را در این سنت پیدا کند. این راه چه در نوازندگی و چه در خوانندگی از این نقطه نظر فرقی ندارد.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (III)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (III)

علاوه بر این، موسیقی همیشه یک پدیده ی چند ملیتی بوده و هست. در زمان حال که کشور ایران با حدود دقیق، زبان رسمی فارسی و فرهنگ ملی هم شناخته می شود، می بینیم که ایرانی بودن و فارسی زبان بودن یک موسیقی دان دلیل بر ایرانی بودن موسیقی او نیست. به عبارت دیگر در دوران معاصر نیز موسیقی در چارچوب فرهنگ ملی نمی گنجد. (۲)