رمضان: به اجرای آثار معاصر علاقه داشتم

لیلا رمضان
لیلا رمضان
نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با لیلا رمضان، نوازنده و مدرس پیانو درباره فعالیت های اخیرش، این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است. لیلا رمضان مدتی است که مشغول ضبط و اجرای آثار آهنگسازان ایرانی برای ساز پیانو است و اخیراً هم با یکی از انتشارات‌های معتبر موسیقی کلاسیک در فرانسه یک CD از این آثار ضبط و منتشر کرده است.

از خودتان بفرمایید که چطور شد موسیقی رو آغاز کردید و چطور شد که به فکر ضبط موسیقی آثار ایرانی برای پیانو افتادید؟
من ۷ سالم بود که نوازندگی پیانو رو نزد مصطفی کمال پورتراب شروع کردم و خوب سال‌ها شاگرد ایشان بودم و بعد نزد دلبر حکیم آوا (پیانیست تاجیکستانی) که در آن زمان در ایران زندگی می‌کرد ادامه دادم و سپس شاگرد آقای رافائل میناسکانیان بودم تا وقتی که در سن ۱۸ سالگی به اروپا رفتم و تحصیلاتم را در اکول نرمال دو موزیک پاریس که در حقیقت یک مدرسه موسیقی است که آلفرد کورتو پیانیست فرانسوی آن را در پاریس تأسیس کرده است، ادامه دادم و در آنجا شاگرد ژان میگو و مدرک نوازندگی پیانو ام را از آنجا گرفتم و سپس وارد کنسرواتوار پاریس شدم و دو مدرک نوازندگی پیانو و موزیک مجلسی از آنجا دریافت کردم و سپس برای ادامه‌ی تحصیل به سوئیس آمدم و در شهر لوزان که الان ساکن این شهر هستم. در مدرسه عالی موسیقی لوزان دو فوق لیسانس گرفتم در رشته نوازندگی پیانو و در رشته همنوازی یا آکومپانیمان پیانو.

چطور شد به اجرای آثار ایرانی گرایش پیدا کردید؟
من از وقتی که شاگرد آقای پورتراب بودم ایشان همیشه من را تشویق می‌کردند که قطعات آهنگسازهای معاصر را در رپرتوار هم داشته باشم؛ ایشان چون خودشان هم آهنگساز بودند، قطعاتی که می‌نوشتند را به من می‌دادند و با هم کار می‌کردیم و در حقیقت این فرهنگ را از اول به من یاد دادند که قطعات آهنگسازهای معاصر را در رپرتوارم داشته باشم و برای همین من همیشه برای کار با آهنگساز و اجرای قطعات معاصر رو دوست داشتم و وقتی که در حقیقت تحصیلاتم در اروپا به پایان رسید و فرصت بیشتری برای انجام پروژه‌های شخصی خودم داشتم، تصمیم گرفتم که یک پروژه‌ای را داشته باشم در مورد قطعات آهنگسازان ایران برای پیانو.

تصمیم گرفتم این پروژه را در قالب دو رسیتال در ایران اجرا کنم، دو شب رسیتال با دو برنامه متفاوت از قطعات آهنگسازان ایران برای پیانو. این برنامه را در سال ۹۳ در سالن رودکی اجرا کردم که در این کنسرت ها قطعاتی از ۲۱ آهنگساز متفاوت ایرانی را اجرا کردم؛ از آهنگسازهای نسل‌های متفاوت از ابتدای قرن تا آهنگسازان امروز جوان که قطعه برای پیانو می‌نویسند.

این دو شب رسیتال که در زمستان ۹۳ انجام شد خیلی با استقبال زیادی مواجه بود و این هشدار را به من داد که این رپرتواری که به نسبت بسیار وسیع هم هست خیلی ناشناخته شده است و خوب است که این رپرتوار چه برای هم وطنان عزیزم در ایران و چه برای شنوندگان خارج از ایران، غیر ایرانی و ایرانی، بیشتر شناخته شده بشود، برای همین شروع کردم این رپرتوار را اول در ایران و در شیراز و سپس در خارج از ایران در کشورهای مختلف، در ایرلند، آلمان، فرانسه، سوئیس، آمریکا، کانادا اجرا کردم و بعد از مدتی تصمیم گرفتم که این رپرتوار را ضبط کنم که هم منبع رجوعی باشد برای آهنگسازان جوان کشورم که برای این ساز قطعه می‌نویسند و هم اینکه این رپرتوار که از سال‌ها پیش نوشته شده بتواند به دنیای موسیقی جهان هم شناخته شود.

مروری بر آلبوم «اپرای رستم و سهراب»

رستم و سهراب، این تراژیک‌ترین قله‌ی حماسه‌های فارسی را لوریس چکناوریان به هیات اپرایی درآورده و برای دومین بار منتشر کرده است. اجرای پیشین (ضبط سال ۲۰۰۰) را انتشارات هرمس سالی پس از ضبط منتشر کرده بود. این اجرای تازه با تکخوان‌هایی متفاوت (و به همین دلیل با لهجه‌ی برآمده از آواخوانی و تاکید متفاوت) و البته همان ارکستر و کر و احتمالا رهبری خود آهنگساز، گویا نسبت به اجرای پیشین نسخه‌ای دگرگون شده است (۱).

تاریخ ادبیات عالمانه در موسیقی (II)

در نوشته‌های فارسی امروزی وقتی حرف از ادبیات و موسیقی به میان می‌آید عادت کرده‌ایم دنبال تحقیقاتی برویم که عمدتاً در پی رد پای اصطلاحات موسیقایی در آثار ادبی به مفهوم هنری آن هستند اما این کتاب از آن نوع نیست. در مقام مقایسه کتاب فلاح‌زاده کم و بیش رویکردی معکوس در پیش می‌گیرد و دگرگونی‌های ادبی متن‌های تخصصی موسیقی را در کانون توجه می‌آورد و تطور زبان آنها را بررسی می‌کند.

از روزهای گذشته…

مرگ پاکو دلوچیا؛ فقدانی جبران ناپذیر در دنیای موسیقی

مرگ پاکو دلوچیا؛ فقدانی جبران ناپذیر در دنیای موسیقی

پاکو دلوچیا، نوازنده ویرتوز گیتار فلامنکو، روز چهارشنبه بیست و ششم فوریه ۲۰۱۴ در شصت و شش سالگی در مکزیک درگذشت. دلوچیا که در پلایا دل کارمن (Playa del Carmen) در جزائر کارائیب تعطیلاتش را می گذراند در این شهر دچار حمله قلبی شد و در بیمارستان درگذشت.
لئوپاد آئور (I)

لئوپاد آئور (I)

لئوپاد آئور (Leopold Auer) ویلنیست، استاد، رهبر و آهنگساز بزرگ مجار است؛ آئور در خانواده ای یهودی به دنیا آمد. ابتدا موسیقی را با یادگیری ویلن آغاز نمود. بعدها زیر نظر ریدلی کوهن (Ridley Kohné) یادگیری موسیقی را در بوداپست ادامه داد. با اجرای کنسرتو ویولون مندلسون، چندین هموطن توانگر هزینه تحصیل وی را قبول کردند و او را برای تحصیل به وین فرستادند. آئور در وین در منزل استادش جاکوب دونت (Jakob Dont) زندگی می کرد.
بداهه نوازی، محاسن و معایبش

بداهه نوازی، محاسن و معایبش

موسیقی می تواند به دو صورت به اجرا برسد، موسیقی پیش ساخته و موسیقی بداهه یا خلق در لحظه. موضوع این مطلب بداهه نوازیست که در این مقاله نگاهی به محاسن و معایب آن خواهیم داشت.
ارکستر فیلارمونیک نیویورک (III)

ارکستر فیلارمونیک نیویورک (III)

در سال ۱۹۲۱ ارکستر فیلارمونیک با ارکستر سمفونی ملی نیویورک یکی شدند. با ترکیب این دو ارکستر، فیلارمونیک رهبری هلندی به نام ویلم منگل برخ (Willem Mengelberg) را منسوب کرد. برای فصلهای ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۳ استرانسکی و منگل برخ رهبری ارکستر را به طور مشترک بر عهده داشتند، اما استرانسکی بعد از پایان یک فصل مشترک آنجا را ترک کرد و منگل برخ برای مدت نه سال رهبری اصلی ارکستر را در میان دیگر رهبران بر عهده داشت از جمله؛ برونو والتر (Bruno Walter)، ویلهم فورت وانگلر (Wilhelm Furtwängler)، ایگور استراوینسکی (Igor Stravinsky) و آرتور توسکانینی (Arturo Toscanini). در این دوره، فیلارمونیک اولین ارکستر آمریکا بود که سری سمفونیهایی را در کنسرتهای تابستانی با قیمت پائین در استادیوم لویسون، منتهتن، برگزار کرد.
اختلالات صدای خوانندگان (IV)

اختلالات صدای خوانندگان (IV)

اثبات داده های مربوط به میزان هنجار اختلالات ضدا، به چند دلیل مشکل است. مثلا، بر اثر سرماخوردگی، صدا به طور موقت دستخوش اختلال می شود، زیرا سرماخوردگی ارتعاش بافت حنجره را تغییر می دهد و ممکن است سینوس های طنینی را با مخاط عفونی پر کند، همه تقریبا تغییر صدا بر اثر سرماخوردگی را در زندگی خود تجربه کرده اند (چه از نوع اختلال در اواسازی باشد و چه اختلال در طنین). برخی دیگر نیز بر اثر حساسیت ها دستخوش چنین تغییراتی در صدایشان می شوند. بنابراین، اگر از ما بخواهند با در نظر گرفتن تعداد زیادی از افراد جامعه میزان شیوع اختلالات صدا را در گذشته و حال تعیین کنیم.
پیروزی قهرمان نامراد

پیروزی قهرمان نامراد

هیچ مبالغه ای درکار نخواهد بود اگر بگوییم که تاریخ موسیقی کشورما، به قبل و بعد از علی نقی وزیری تقسیم می شود، تاریخی که عملا هنوز نوشته نشده است. تاریخی که از گسستگی های فراوان دوره های تاریک و خالی از هرگونه اطلاع و دوره های پربار و کم سند و کم استناد، انباشته شده است.
قلب مشکاتیان برای مردم می‌تپید (I)

قلب مشکاتیان برای مردم می‌تپید (I)

در بحبوحۀ جریان سنت‌گرایی در موسیقی ایرانی، پرویز مشکاتیان از نیشابور به تهران آمد. در مهم‌ترین پایگاه ترویج بازگشت به سنت‌های موسیقی به آموختن سنتور و ردیف موسیقی ایرانی پرداخت ولی از پایگاهی که برای اولین‌بار اصطلاح «موسیقی سنتی» را در ایران باب کرد، هنرمند خلاقی به ظهور رسید که سال‌ها هنر بدیع و ایده‌های ناب او، تحسین اهل هنر و اقشار مختلف اجتماع ایران را برانگیخت. اینکه چرا مشکاتیان با وجود تحصیل در مراکز یادشده، وارد مسیر مغلوط کهنه‌پرستی و سنت‌طلبی نشد و امروز (جدا از مبحث تئوری موسیقی ایرانی) می‌توان او را ادامه‌دهندۀ روش علینقی وزیری دانست، موضوع این نوشتار است.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

ایرانیان به طور علمی موسیقی را بررسی کردند و الحان موسیقی را بر اساس روزهای هفته به هفت لحن تقسیم کردند که آنها را هفت خسروانی نامیدند. بعدها خسروانی به دستان و دستان به دستگاه تغییر نام داد و در نهایت هفت خسروانی به هفت دستگاه تبدیل شد.
یکی دیگر از قوانین وصل آکوردها

یکی دیگر از قوانین وصل آکوردها

به این شکل نگاه کنید و ببینید که آیا می توان همه وصل های آکوردهای آنرا با دایره پنجم ها توجیه کرد؟ نه، چرا؟ می خواهیم راجع به یکی از راه های متداول وصل آکوردها که تقریبا” در هارمونی تمام سبک های موسیقی از آن استفاده می شود صحبت کنیم.
برگزاری اولین جلسه اهدای سلول های بنیادی توسط موسیقیدانها و عضو گیری برای جلسه دوم

برگزاری اولین جلسه اهدای سلول های بنیادی توسط موسیقیدانها و عضو گیری برای جلسه دوم

امروز ساعت ۹ صبح، بخش اهدای سلول های بنیادی بیمارستان شریعتی تهران، شاهد حضور اهالی موسیقی برای آزمایش خون بود. در تماسهای مکرری که از طرف عده ای از موسیقیدانهای غایب گرفته شد، درخواست تکرار این جلسه در انتهای هفته جاری شد و در نهایت مقرر شد، پنجشنبه هفته جاری، ۲۹ آبان ماه، از ساعت…
ادامهٔ مطلب »