رحمتی: دچار فقر منابع مکتوب پژوهشی در زمینه سازهای ایرانی هستیم

امیرحسین رحمتی
امیرحسین رحمتی
امیرحسین رحمتی متولد سال ۱۳۶۳ در شهر شهریار است. او خواننده ای توانا و سازنده ای کاربلد در ساخت تار است. رحمتی از دو سال پیش تحصیل و تحقیق در رشته اتنوموزیکولوژی را آغاز کرده و مقالات او در جشنواره های پنجم و ششم نوشتارها و سایت های موسیقی، برگزیده شده است. با او گفتگویی خواهیم داشت درباره فعالیت هایش.

از خودتان بگویید و چگونگی آشنایی تان با دنیای موسیقی.

آشنایی من با موسیقی ایرانی به صورت عمومی، در ابتدای دهه ی هفتاد و با شنیدن آلبوم هایی که در همان ایام و در حوزه ی موسیقی کلاسیک ایرانی تولید می شد، اتفاق افتاد اما نهایتا در ابتدای دهه ی هشتاد به صورت تخصصی آموزش موسیقی ایرانی را با یادگیری ردیف آوازی نزد استاد جواد جواهری آغاز نمودم. در ادامه از تجربیات صداسازی آقای حمیدرضا نوربخش نیز بهره مند شدم، سپس اجراهای مختلف اعم از کنسرت، اجرا در انجمن های ادبی و همکاری با رادیو را تجربه کردم و به هنگام آشنایی با استاد رضا ژاله ساخت سازهای ایرانی از جمله تار، سه تار و قیچک را با راهنمایی و حمایت های ایشان آغاز کردم. در سال ۹۴ و بعد از شرکت در کنکور کارشناسی ارشد موسیقی، در رشته ی اتنوموزیکولوژی پذیرفته شده و وارد دانشکده ی موسیقی دانشگاه هنر تهران شدم. هم اکنون دروس تئوری این مقطع را به پایان برده و در حال تالیف پروژه ی پایان نامه بوده و نیز هم زمان مشغول ساخت سازهای ایرانی هستم.

چگونه با رشته اتنوموزیکولوژی آشنا شدید؟
آشنایی من با رشته ی اتنوموزیکولوژی به صورت رسمی، سبقه ای بیش از ورود رسمی آن به ایران دارد؛ به دلیل علاقه ی شخصی ام به تاریخ موسیقی و ادبیات ایران و تحلیل و بررسی شرایط حاکم بر نظام فرهنگی_موسیقایی ایران عهد ناصری تا به امروز، از سال ها پیش، با کتاب ها و مقالات موسیقی و افراد آشنا به تاریخ موسیقی و ادبیات آشنایی داشتم.

این علاقه مندی نهایتا با ورود رشته ی اتنوموزیکولوژی به سیستم آکادمیک دانشگاهی ایران، شکل رسمی تری به خود گرفت. مطالعات من برای کسب آگاهی صرف در سال های پیش، با ورود رسمی این رشته به سیستم دانشگاهی، امروز شکل پژوهشی و تحقیقی به خود گرفته و در دو سال گذشته بستر انجام فعالیت های تحقیقی در حوزه ی اتنوموزیکولوژی را برایم فراهم نموده است.

امروز در زمینه سازسازی چه فعالیتی دارید؟
این روزها، ساخت ساز به همراه پژوهش های مرتبط در حوزه ی اتنوموزیکولوژی، بیشترین زمان مرا به خود اختصاص داده است. همواره در طول سال های اخیر، ساخت ساز را به صورت تحقیقی و در قالب آزمون و خطا در جهت رسیدن به یک صنعت و صدای مطلوب پیگیری نموده ام. علی الخصوص ساز تار را که به زعم بسیاری از اهالی فن، دارای پیچیدگی های بسیار زیادی، حتی نسبت به ساز ویولون است.

بیشترین زمان را در بخش فعالیت های سازسازی ام به مطالعه و بررسی تارهای بجامانده از استادان قدیم صرف می کنم. بخشی از این تلاش، صرف مطالعه و آزمون و خطا در جهت جایگزین نمودن چوب های دیگری بجای چوب توت برای ساخت سازهای ایرانی است. متاسفانه منابع و مقالات خاصی در زمینه ی ساخت علمی سازهای ایرانی وجود ندارد؛ منابعی که بتواند سازندگان ساز را در ساخت ساز، بر اثر مطالعه ی دقیق، به یک اجماع نسبی در اصول اصلی برساند. فعالیت ها و مطالعات جدی و جدید دیگری در بخش ساخت قیچک باس نیز انجام داده ام که به زودی ساخت یکی از آنها به اتمام خواهد رسید. زمزمه های جدی و نارضایتی نوازندگان این ساز از عدم وجود سازندگان توانمند در این مورد خاص، باعث شد تا تصمیم جدی برای ساخت آن بگیرم. امیدوارم تلاش هایم در این زمینه به نتیجه ی مدنظر من و نوازندگان این ساز برسد. نه تنها من، بلکه همه ی سازندگان سازهای ایرانی، در مسیر سازسازی نیازمند کسب جدیدترین و بروزترین معلومات و تجربیات علمی هستند؛ من نیز در ابتدای این مسیر پر فراز و نشیب بوده و در حال برنامه ریزی برای گذراندن دوره هایی در جهت به روز شدن و رسیدن به مرز دانش در حوزه ی سازسازی هستم. مقاله ی مفصلی نیز حدود دو سال پیش پیرامون ساخت تار نوشته ام که امیدوارم به زودی به سرانجام رسیده و در جهت استفاده ی علاقه مندان این رشته ی پر رمز و راز هنری منتشر شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره‌ی آلبوم «نه فرشته‌ام نه شیطان» (III)

آواز اما، به اعتبار حضور یک خواننده‌ی چیره‌دست وضعیتی دیگر دارد. گاه به استقبال پیچیدگی‌هایی می‌رود که خواندنش از عهده‌ی خوانندگان اندکی برمی‌آید و گاه نیز اگر چه ساده طراحی‌ شده با چیره‌دستی خوانده می شود. موسیقی با کلام و هوای بازگشت به سوی مخاطب بلافاصله پای فرم ترانه (یا اگر ترجیح می‌دهید تصنیف) را به میان می‌کشد چنان که در بسیاری تولیدات صوتی این روزها با حذف میان-بخش های سازی و غیرسازی ممکن، به چشم می‌خورد؛ ترانه‌هایی که در این مجموعه‌ی به‌خصوص گرد آمده از دیدگاه پیوندهای زیباشناختی تفاوتی با تصنیف در موسیقی دستگاهی متاخر ندارند.

رسیتال پیانو وصال نایبی در تالار رودکی برگزار می شود

وصال نایبی با اجرای قطعاتی از باخ، بتهوون، شوپن و لیست با پیانو در روز شنبه ۴ آذر ساعت ٨ شب در تالار رودکی به روی صحنه می رود. این چهارمین رسیتال پیانوی وصال نایبی است. بلیط این برنامه از سایت ایران کنسرت به فروش می رسد.

از روزهای گذشته…

خیام و موسیقی نظری، بررسی مقایسه ای (III)

خیام و موسیقی نظری، بررسی مقایسه ای (III)

خیام در رساله موسیقى خود ضمن ذکر انواع ذو الاربع‏ها یا دانگ‏هاى موسیقى زمان خود فواصل بین نت‏هاى آن را با اعداد دریافتى معرفى کرده است. او در رساله خود از سه نوع ذو الاربع با نام‏هاى: قوى ملون و رخو یاد کرده است. موسیقى‏دانان قدیم گاه دو یا چند ذو الاربع را بطور متصل یا منفصل بهم مربوط میساختند و به اصطلاح فارابى آنها را «جنس» مى‏نامیدند.
تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (IV)

تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (IV)

در اینجا عده ای آهنگ می سازند هر یک به سلیقه خود؛ بدون اینکه با دیگری مشورتی و یا صحبتی بکنند {همفکری} و یا با موسیقی ایران کاری داشته باشند. اگر ملودی ایرانی را بگیریم و هارمونی بتهوون را بر آن سوار کنیم این کار مسخره نیست؟! موسیقی ایرانی با موسیقی غربی بسیار متفاوت است. تاریخ موسیقی آنان و ادامه آن تا کنون مسائلی را برایشان مطرح کرده که برای ما نه مطرح است و نه ضروری. چرا ما باید جمله هایمان را به سبک غربی بسازیم؟
جان فیلیپ سوزا «شاه مارش» (I)

جان فیلیپ سوزا «شاه مارش» (I)

جان فیلیپ سوزا (John Philip Sousa) روز ششم نوامبر سال ۱۸۵۴ در واشنگتن دی سی به دنیا آمد. او آهنگساز و رهبر ارکستر آمریکایی اواخر دوره رمانتیک و سومین فرزند از ده فرزند جان آنتونیو سوزا (متولد اسپانیا از والدین پرتغالی) و ماریا الیزابت ترینخاوس (متولد باواریا، آلمان) بود. پدر جان فیلیپ در ارکستر نیروی دریایی آمریکا نوازنده ترومبون بود؛ به این دلیل سوسادر فضای موسیقی ارکستر های نظامی بزرگ شد.
توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (IV)

توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (IV)

«پژوهش» هومان اسعدی (۱۳۸۲) یک مقاله ای است در فصلنامه ماهور که خودِ نویسنده آن را چنین معرفی و ارزیابی نموده است: «مقاله حاضر بخشی از یک طرح تحقیقاتی نگارنده است که هنوز به اتمام نرسیده است». (فصل نامه ماهور شماره ۲۲ ص ۴۶) اما آقای نیک آئین اضافه کرده اند که:
Umbria Jazz Festival 2005

Umbria Jazz Festival 2005

فستیوال موسیقی جز “آمبریا” بدون شک یکی از مهمترین رخدادهای موسیقی Jazz در اروپا و آمریکا است. این فستیوال از سال ۱۹۷۳ همه ساله در حال اجرا است و در دهه هفتاد پذیرای بزرگانی چون Dizzy Gillespie و Miles Davis نیز بوده است.
اُرفِ ایرانی؟ (I)

اُرفِ ایرانی؟ (I)

کتابی برای آموزش موسیقی به کودکان پیش رو است. از نامش بر می‌آید که حاصل مسیری و رهاورد سفری باشد از روش «کارل ارف» تا دنیای موسیقی ایرانی. سفری که گویا برای مسافرش سی سال به درازا کشیده است. هر جلد از این مجموعه‌ی دو جلدی با نوشته‌ی «رضا مهدوی» (که در هر دو تکرار شده) آغاز می‌شود؛ در آن می‌خوانیم «[موسیقی کودک] با توجه به رشد فزاینده‌ی جمعیت در ایران، به زودی به یکی از مهم‌ترین شاخه‌های درخت تناور موسیقی این کشور تبدیل خواهد شد.» (۱) جدا از اینکه بپرسیم آیا درخت موسیقی ما اکنون تناور است؟ باید گفت: موسیقی کودک دست‌کم تا آنجا که به آموزش مربوط است و در کمیت، هم اکنون اگر نه مهم‌ترین، یکی از مهم‌ترین شاخه‌ها در درخت تناور اقتصاد آموزشگاه‌های خصوصی و کودکستان‌های ایران است.
کوارتت سبو در فرهنگسرای نیاوران به روی صحنه می رود

کوارتت سبو در فرهنگسرای نیاوران به روی صحنه می رود

کوارتت سبو (Saboo Quartet) متشکل از سهیل شایسته نوازنده ویولون، ادیب قربانی نوازنده پیانو، جو برگر میره (Jo Berger Myhre) نوازنده کنترباس و آندریاس نادسراد (Andreas LønmoKnudsrød) نوازنده درام، یکم اردیبهشت ماه سال جاری در فرهنگسرای نیاوران به روی صحنه می رود. این کوارتت قرار است اجرایی بر اساس قطعاتی پیش ساخته و نیز بداهه نوازی جز را به روی صحنه ببرد. سبک قطعات این برنامه جز، الکترونیک جز، مینیمال جز است و مدهای موسیقی ایرانی در آن بسیار شنیده خواهد شد، به علاوه سولوهای کنترباس که بعضا از ملودی های ایرانی گرفته شده است.
چارلز نیدیش، نوازنده، رهبر و آهنگساز

چارلز نیدیش، نوازنده، رهبر و آهنگساز

چارلز نیدیش اهل نیویورک استاد ساز خود و حتی فراتر از یک کلارینتیست است. چارلز نیدیش امروزه به عنوان یکی از بهترین هیپنوتیزم کنندگان موزیسین ها در حضور مردم توصیف می شود.او مرتباُ به عنوان سولیست و همنواز در برنامه های موسیقی مجلسی دیده می شود با گروههای برجسته ای همچون ارکستر سمفونیک سنت لوئیس، ارکستر سمفونیک Minneapolis، ارکستر مجلسی ارفیوس Orpheus،I Musici di Montreal، تافل موزیک(Tafelmusik)، گروه هندل/هایدن (Handel/Haydn)، فیلارمونیک رویال، فیلارمونیک Deutsches، ارکستر سمفونیک MDR، ارکستر سمفونیک Yomiuri، ارکستر سمفونیک ملی تایوان ، جولیارد، Guarneri، برنتانو، آمریکا، مندلسن، کارمینا، کلورادو و کوارتت زهی کاوانی.
جانِ تولدی نو

جانِ تولدی نو

گوستاو کلیمت نقاش نماد گرای اتریشی، انشعاب وین (سِسِشِنیزم) را در سال ۱۸۹۷ بنیان نهاد. غالبا موضوع نقاشی های کلیمت زن است که یکی از فاکتورهای محبوب آثار او به حساب می آید. زن در نقاشی های او بیشتر جنبه ی آیینی دارد و همچنین تداعی گر حالات و وضعیت های مبهم احساسی است. در آثار او، زن ها غالبا با رنگ های طلایی و درخشان نشان داده می شوند و برخلاف آثار “ادوارد مونش” که زن در آن ها گاه تا مرز گمنامی و سادگی پیش می رود، کلیمت زنان را با حالات انسانی و مقتدر به تصویر می کشد.
بررسی اجمالی آثار روح الله خالقی (قسمت اول)

بررسی اجمالی آثار روح الله خالقی (قسمت اول)

در مصاحبه رادیویی به مناسبت دهمین سالگرد درگذشت خالقی در بیست و یکم آبانماه ۱۳۵۴ استاد علی تجویدی از “آتشین لاله” بعنوان زیباترین و دلنشین ترین اثر خالقی نام بردند و خود آهنگساز و خواننده اصلی آن استاد بنان نیز در برنامه قصه شمع در سال ۱۳۴۰علاقه خاص خود را به این آهنگ و ترانه ابراز می دارند. زیبایی این اثر از چشم شنوندگان عادی نیز پوشیده نمانده و از آن باید بعنوان یکی از معروفترین کارهای زنده یاد خالقی نام برد.