رحمتی: دچار فقر منابع مکتوب پژوهشی در زمینه سازهای ایرانی هستیم

امیرحسین رحمتی
امیرحسین رحمتی
امیرحسین رحمتی متولد سال ۱۳۶۳ در شهر شهریار است. او خواننده ای توانا و سازنده ای کاربلد در ساخت تار است. رحمتی از دو سال پیش تحصیل و تحقیق در رشته اتنوموزیکولوژی را آغاز کرده و مقالات او در جشنواره های پنجم و ششم نوشتارها و سایت های موسیقی، برگزیده شده است. با او گفتگویی خواهیم داشت درباره فعالیت هایش.

از خودتان بگویید و چگونگی آشنایی تان با دنیای موسیقی.

آشنایی من با موسیقی ایرانی به صورت عمومی، در ابتدای دهه ی هفتاد و با شنیدن آلبوم هایی که در همان ایام و در حوزه ی موسیقی کلاسیک ایرانی تولید می شد، اتفاق افتاد اما نهایتا در ابتدای دهه ی هشتاد به صورت تخصصی آموزش موسیقی ایرانی را با یادگیری ردیف آوازی نزد استاد جواد جواهری آغاز نمودم. در ادامه از تجربیات صداسازی آقای حمیدرضا نوربخش نیز بهره مند شدم، سپس اجراهای مختلف اعم از کنسرت، اجرا در انجمن های ادبی و همکاری با رادیو را تجربه کردم و به هنگام آشنایی با استاد رضا ژاله ساخت سازهای ایرانی از جمله تار، سه تار و قیچک را با راهنمایی و حمایت های ایشان آغاز کردم. در سال ۹۴ و بعد از شرکت در کنکور کارشناسی ارشد موسیقی، در رشته ی اتنوموزیکولوژی پذیرفته شده و وارد دانشکده ی موسیقی دانشگاه هنر تهران شدم. هم اکنون دروس تئوری این مقطع را به پایان برده و در حال تالیف پروژه ی پایان نامه بوده و نیز هم زمان مشغول ساخت سازهای ایرانی هستم.

چگونه با رشته اتنوموزیکولوژی آشنا شدید؟
آشنایی من با رشته ی اتنوموزیکولوژی به صورت رسمی، سبقه ای بیش از ورود رسمی آن به ایران دارد؛ به دلیل علاقه ی شخصی ام به تاریخ موسیقی و ادبیات ایران و تحلیل و بررسی شرایط حاکم بر نظام فرهنگی_موسیقایی ایران عهد ناصری تا به امروز، از سال ها پیش، با کتاب ها و مقالات موسیقی و افراد آشنا به تاریخ موسیقی و ادبیات آشنایی داشتم.

این علاقه مندی نهایتا با ورود رشته ی اتنوموزیکولوژی به سیستم آکادمیک دانشگاهی ایران، شکل رسمی تری به خود گرفت. مطالعات من برای کسب آگاهی صرف در سال های پیش، با ورود رسمی این رشته به سیستم دانشگاهی، امروز شکل پژوهشی و تحقیقی به خود گرفته و در دو سال گذشته بستر انجام فعالیت های تحقیقی در حوزه ی اتنوموزیکولوژی را برایم فراهم نموده است.

امروز در زمینه سازسازی چه فعالیتی دارید؟
این روزها، ساخت ساز به همراه پژوهش های مرتبط در حوزه ی اتنوموزیکولوژی، بیشترین زمان مرا به خود اختصاص داده است. همواره در طول سال های اخیر، ساخت ساز را به صورت تحقیقی و در قالب آزمون و خطا در جهت رسیدن به یک صنعت و صدای مطلوب پیگیری نموده ام. علی الخصوص ساز تار را که به زعم بسیاری از اهالی فن، دارای پیچیدگی های بسیار زیادی، حتی نسبت به ساز ویولون است.

بیشترین زمان را در بخش فعالیت های سازسازی ام به مطالعه و بررسی تارهای بجامانده از استادان قدیم صرف می کنم. بخشی از این تلاش، صرف مطالعه و آزمون و خطا در جهت جایگزین نمودن چوب های دیگری بجای چوب توت برای ساخت سازهای ایرانی است. متاسفانه منابع و مقالات خاصی در زمینه ی ساخت علمی سازهای ایرانی وجود ندارد؛ منابعی که بتواند سازندگان ساز را در ساخت ساز، بر اثر مطالعه ی دقیق، به یک اجماع نسبی در اصول اصلی برساند. فعالیت ها و مطالعات جدی و جدید دیگری در بخش ساخت قیچک باس نیز انجام داده ام که به زودی ساخت یکی از آنها به اتمام خواهد رسید. زمزمه های جدی و نارضایتی نوازندگان این ساز از عدم وجود سازندگان توانمند در این مورد خاص، باعث شد تا تصمیم جدی برای ساخت آن بگیرم. امیدوارم تلاش هایم در این زمینه به نتیجه ی مدنظر من و نوازندگان این ساز برسد. نه تنها من، بلکه همه ی سازندگان سازهای ایرانی، در مسیر سازسازی نیازمند کسب جدیدترین و بروزترین معلومات و تجربیات علمی هستند؛ من نیز در ابتدای این مسیر پر فراز و نشیب بوده و در حال برنامه ریزی برای گذراندن دوره هایی در جهت به روز شدن و رسیدن به مرز دانش در حوزه ی سازسازی هستم. مقاله ی مفصلی نیز حدود دو سال پیش پیرامون ساخت تار نوشته ام که امیدوارم به زودی به سرانجام رسیده و در جهت استفاده ی علاقه مندان این رشته ی پر رمز و راز هنری منتشر شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره «سرزمین کلاغ‌های مهاجر»

مؤسسه فرهنگی هنری «آوای ماد» آلبوم «سرزمین کلاغ‌های مهاجر» به آهنگسازی مزدک کوهستانی را روانه بازار موسیقی کرده است. این آلبوم شامل هفت قطعه برای ویولن و ارکستر زهی است که با تفکرات موسیقایی قرن بیستمی و با رگه‌هایی از موسیقی ایرانی هرچند نهفته در لایه‌های موسیقی پلی‌تنال و بعضاً آتنال موسیقی غربی تصنیف شده‌اند. به گفته مزدک کوهستانی او در این آلبوم تلاش داشته که از آنچه موسیقی مدرن گفته می‌شود فاصله بگیرد. بابک کوهستانی در نقش سولیست این اثر حضور داشته است.

درخشش مژگان چاهیان، در چهل و چهارمین فستیوال بین المللی هنر ایتالیا

مژگان چاهیان به عنوان آهنگساز و نماینده ایران در این فستیوال برگزیده و دعوت به آهنگسازی شد و اثر جدیدش در فستیوال بین المللی هنر ایتالیا اجرا خواهد شد. تعامل بین هنرمندان بین المللی و استعدادهای جوان در آهنگسازی از جمله اهداف این فستیوال است.

از روزهای گذشته…

ارکستر ملی مهر امشب و فردا شب به روی صحنه می رود

ارکستر ملی مهر امشب و فردا شب به روی صحنه می رود

“ارکستر ملی مهر” به رهبری “ناصر ایزدی” و خوانندگی “وحید تاج” با اجرا آثاری از “استاد همایون خرّم” امشب و فردا شب در کنسرتی با نام “آنچه گذشت” با همکاری خانواده استاد همایون خرّم و حمایت مؤسسه فرهنگی هنری رادنواندیش در تاریخ های ۲۳ و ۲۴ تیرماه ساعت ۲۱:۳۰ در تالار وحدت به روی صحنه می رود.
دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (II)

دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (II)

کتاب و ده قطعه‌ای که در آن تجزیه و تحلیل شده، فارغ از ارزشی که هر گونه فعالیت تجزیه و تحلیلی درباره‌ی آثار آهنگسازان ایرانی می‌تواند داشته باشد و جدای از درستی یک تجزیه و تحلیل -که همیشه ممکن است به نحوی موثر به چالش کشیده شود- پیش از هر چیز دشواری‌های به‌کارگیری روش‌های تجزیه و تحلیل در گونه‌های مختلف موسیقی ایرانی (۴)، شکستگی‌ها و پراکندگی‌ها در بهره‌گیری از مفاهیم تئوریک و مانند آن را آشکار می‌کند. در حقیقت این کتاب با یک کنش مثبت، گسل‌های شناختی ما را در این حوزه به وضوح به نمایش می‌گذارد. پرسش‌هایی چون؛ چگونه باید با چنین آثاری رویارو شد؟ کدام مولفه‌هایشان بیش از بقیه واجد اهمیت است؟
گفتگو با دبیر جایزه بین المللی پیانوی باربد

گفتگو با دبیر جایزه بین المللی پیانوی باربد

“جایزه بین المللی پیانوی باربد” نخستین جایزه بین المللی خصوصی ایران در حوزه موسیقی است که فراخوان آن بیستم مردادماه منتشر شد و مرحله نهایی آن ۲۲ تا ۲۴ دیماه امسال در شیراز برگزار خواهد شد. محسن خباز، مدیر اجرایی این مسابقه، استقبال از آن را چشمگیر توصیف کرد و افزود: “در میان کسانی که برای دریافت اطلاعات تکمیلی با دبیرخانه جایزه باربد تماس گرفته اند، اشتیاق و پیگیری داوطلبان شهرهای دوردستی همچون گنبدکاووس، گرگان، بوشهر، گچساران و… که به طور معمول سهم اندکی در جشنواره ها دارند، در خور توجه است.” خباز گفت: “با رایزنی ها و تلاش های بی وقفه لیلا رمضان، پیانیست بین المللی کشورمان که به عنوان مدیرهنری جایزه پیانوی باربد در کنار ماست، توانستیم علاوه بر ۱۰ روز مسترکلاس فرانسه برای دو برنده نهایی این مسابقه، برای آنها اجرای زنده کنسرت، همزمان با حضورشان در فرانسه را نیز تدارک ببینیم که اطلاعات تکمیلی آن به زودی روی سایت رسمی جایزه پیانوی باربد www.barbadpianoprize.com اعلام خواهد شد.”

منوهین در شرق!

در روزنامه شرق مورخ ششم مرداد ماه هشتاد و چهار، مقاله ای ترجمه شده درباره یهودی منوهین”Yahudi Menuhin” منتشر شده بود. نظر براینکه، مقاله فوق توصیفی احساسی و غیر فنی از این ویلونیست مشهور نموده و بجای بررسی نوازندگی این هنرمند به تخریب دیگر هنرمندان پرداخته و یا تعابیری جدید و غیر هنری را بیان نموده است، در این مقاله سعی بر نقد و بررسی آن از زوایای مختلف می گردد.
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (V)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (V)

وقتی پیانو کنسرتوی شماره ۲ راخمانینوف برای نخستین بار در اکتبر سال ۱۹۰۱ در یکی از کنسرتهای فیلهارمونیک مسکو به طور رسمی به مورد اجرا گذارده شد، خود آهنگساز در نقش تکنواز پیانو هنرنمایی کرد. این کنسرت با استقبال پرشوری مواجه شد و پیانو کنسرتو از همان نخستین اجرا در دل علاقمندان جایی مطمئن یافت و دلایل این مقبولیت نیز بسیار روشن بود: این کنسرتو سراسر مشحون از الهام بخشیهای ملودیک بسیار فریبنده و دلنشین است و هر شنونده ای را هر چقدر هم مشکل پسند باشد بی اختیار تحت تاثیر قرار می دهد. از همان نخستین اجرا، موفقیت چشمگیر این کنسرتو بدان اندازه بارز بود که مقام و شخصیت راخمانینوف را هم به عنوان یک انسان و هم به عنوان یک آهنگساز باری دیگر تثبیت ساخت.
قاسمی: در زمان ۶ ماه ۱۷ قطعه در آوردیم!

قاسمی: در زمان ۶ ماه ۱۷ قطعه در آوردیم!

ما تست گروهی نگرفتیم و گفتیم همه بیایند! نزدیک ۱۰۰ نفر بودند، بعد از ۶ ماه در دو مرحله آموزش و دو سری امتحان، (سه روز در هفته می آمند) حدود ۴۵ نفر را انتخاب کردیم برای اعضای گروه.
دورژاک، آهنگسازی از چک (I)

دورژاک، آهنگسازی از چک (I)

آنتونین لئوپولد دورژاک، آهنگساز بزرگ اهل کشور چک از در دوره رومانتیک است. او کسی است که موسیقی و ملودیهای قومی موراویا (Moravia) و بوهمیا (Bohemia) را به شایستگی به خدمت گرفت. آثار او شامل؛ اپرا، سمفونی، کنسرتو، موسیقی های مجلسی و … است. از بهترین آثار وی می توان به؛ “سمفونی دنیای نو”، “رقصهای اسلاوی”، کوارتت زهی “آمریکایی” و “کنسرتوی ویولن سل در مینور B” اشاره کرد.
روش سوزوکی (قسمت ششم)

روش سوزوکی (قسمت ششم)

فرم و آرایش امکانات زندگی نتایج خاصی همراه دارد، چنانچه در مثال مینا هم نشان دادیم، در ادامه آن میخواهیم به ساخت و شکل گیری توانائی های انسانی را نشان بدهیم. غالبا مادرها اعتراف میکنند: “که من گوش موسیقائی ندارم” و با چه زحمت و اصراری میخواهند بقبولانند که کودکشان هم همین وضعیت را دارند و فکر میکنند که این مورد ارثی است و یک واقعیت تغییر ناپذیر!
نامه سر گشاده علی رهبری به وزیر فرهنگ و ارشاد

نامه سر گشاده علی رهبری به وزیر فرهنگ و ارشاد

در خبرها داشتیم که علی رهبری آهنگساز و رهبر دائم ارکستر سمفونیک تهران، چندی پیش تهران را به قصد وین ترک کرد و در آخرین کنسرت خود بیان کرد که دلایل رفتن خود را پس از رسیدن به وین، بصورت نامه ای به وزیر ارشاد می نویسم.
لئوپاد آئور (II)

لئوپاد آئور (II)

آئور به اجرای سونات به همراه بسیاری از پیانیستهای بزرگ ادامه داد. پیانیست همنواز مورد علاقه وی آنا یسیپوآ (Anna Yesipova) بود که به همراه وی تا سال مرگ این هنرمند ۱۹۱۴ به اجرا پرداخت. از دیگر همنوازانش: آنتون روبینستین، تئودور لشیتسکی (Theodor Leschetizky)، رائول پونگو (Raoul Pugno)، سرجی تانیف (Sergei Taneyev) و ایوگن دآلبرت (Eugen d’Albert) بودند.