مخالف خوانی (II)

علینقی وزیری
علینقی وزیری
تابستان سال ۱۳۸۶، با تلفن دکتر سیف الله وحیدنیا به دیداری فراخوانده شدم. برادر زاده وحید دستگردی، تنها یک نشانی داد و گفت شما را جای بدی نمی برم. حق با دکتر وحیدنیاست. بسیاری از شخصیت های بی مانند زمان حاضر را تا آنجا که فرصتمان اجازه می داده است با لطف او و با هم دیدار کرده ایم. ساعت ۵ عصر زنگ خانه بزرگی در زعفرانیه را به صدا در می آورم. خودم را معرفی می کنم و در باز می شود. دکتر سیف الله وحیدنیا بر پلکان آن سوی حیاط پر گل و پر درخت ایستاده است. چاق سلامتی که می کنیم می گوید: “اینجا خانه نسیم اردکانی است” می گویم: “بله ولی ایشان از شاگردان وحید است، من گمان می کردم که ایشان درگذشته باشند” حیرتا و شگفتا.

نسیم اردکانی، دکتر علی صدارت نامدار وزارت دادگستری و متولد سال ۱۲۸۵ خورشیدی و الان باید ۱۰۴ سال سن داشته باشند. از آخرین کسانی است که در “گلزار معانی” احمد گلچین معانی دستخط و اشعاری از او نیز منتشر شده است. در کنار بزرگانی چون بهار و علامه قزوینی و سعید نفیسی و علی اکبر دهخدا مهدیقلی خان هدایت و عبدالعظیم خان قریب و میرزا مهدی آشتیانی و وحید و دهها نام شریف دیگر.

به اتفاق همسر و دختر خانم دکتر صدارت به اتاق دکتر صدارت راهنمایی شدیم. دکتر صدارت نحیف و کهنسال بر تخت خوابیده بود و بوی بزرگان تاریخ این سرزمین را می داد. با دیدن ما دستش را تکان داد. من و دکتر وحیدنیا را به حضور پذیرفت. من اما جهانی پرسش بودم و نگران از اینکه مبادا سوالات ما باعث رنجش خاطر دکتر صدارت شود. همسر مهربان ایشان به من توضیح داد که ایشان خیلی خوب متوجه می شوند فقط آهسته آهسته حرف می زنند. دکتر وحیدنیا، سر شوخی را باز کرد و گفت با اتفاق این جوان آمده ایم یادی از جوانی کنیم. دکتر به یکی دو بار با لکنت و آهسته و پیوسته و بریده بریده گفت: “بفرمایید. بوی وحید می دهید. بفرمایید” دکتر وحیدنیا گفت بلند بپرسید. آن روز دو ساعت گفتگو کردیم و بعد از نیم ساعت همسر دکتر صدارت. تشریف آوردند و رو به ما گفتند که صدارت، جان تازه گرفتند با آمدن شما. اواخر گفتگو من چند پرسش خارج از بحث پرسیدم. حالا دکتر به بالشتی بزرگ بر تخت تکیه داده و من به چشمهای جهان دیده نسیم اردکانی خیره ام. لبخند می زند نسیم اردکانی. پرسیدم:

“دکتر جان، کلنل وزیری چه ذاتی داشت؟ چه جور آدمی بود؟ یادتان هست؟ مرحوم وحید تایید می کرد ایشان را؟”

دکتر علی صدارت آرام و شمرده شمرده چنین گفت:

“اوایل کار ایشان، … خب همه می دانستیم اروپا تحصیل کرده است و تحصیل در اروپا حتما بر ایشان تاثیر نابجا کرده. از فرهنگ و ادب ایران فاصله گرفته… حتی در انجمن حکیم نظامی هم بارها در مورد وزیری جنجال شد… عارف قزوینی که به شدت بر ضد ایشان بود. بنده بارها در خیابان نادری می دیدم ایشان را و همین طور جوانان و نوجوانان را که در یک خط صاف آهسته و منظم و مرتب مثل مورچه به مدرسه وزیری رفت و آمد می کردند… ایشان نظامی بودند. ما البته بعدها تعریف زیادی از مرحوم جلال الممالک و درویش خان از ایشان شنیدم … و تقریبا دلگرم شدیم به ایشان. به هر حال ایشان … شاگرد میرزا عبدالله بودند. عضو انجمن اخوت بودند. آدم خوبی هم بودند.”
رحم الله معشر الماضین …
***
بیش از صد جوان و آماده دانستن و مشتاق، در مدرسه کلنل گرد هم آمده اند و در واقع تمام آنها نیز خود را در برابر فیلی چون کلنل وزیری مورچه ای بیش نمی بینند. به تحلیل ها و تجلیل های این شاگردان کوشا که دقت می کنیم. ابهت و شکوه کلنل وزیری برایمان روشنتر می شود. همین ابهت هاست که مخالف خوانی ها را آغاز می کند.

تا این لحظه پای هیچ زنی به مدرسه کلنل باز نشده است. هیچ زنی. اما در پستوها، جامعه نسوان ایران هم بیکار نیست.
“صیت شهرت کلنل وزیری همه عاشقان را در بر گرفته است”…

منبع
علینقی وزیری (از فصل پنجم، مخالف خوانی ص ۲۲۵ – ۲۲۹)، مجموعه کتابهای پژوهشی چراغداران فکر و فرهنگ ایران نوشته محمدحسینی باغسنگانی

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شناخت کالبد گوشه‌ها (IX)

حقیقت یافتن یکی از دو سوی این متناقض‌نما دیگر بستگی به مولف و کارش ندارد بلکه بیشتر مربوط به واکنش جامعه‌ی موسیقی است و آن کسانی که کتاب را می‌خوانند و به کار می‌بندند. احتمالا آگاه بودن بر این نکته که تحلیل ردیف به عنوان نوعی دستور زبان چه کاستی‌هایی دارد یا می‌تواند به بار آورد، همان کاستی‌ها را به نقطه‌ی قوتی در دگرگونی تلقی ما از دامنه‌ی خلاقیت در موسیقی دستگاهی تبدیل خواهد کرد، حتا اگر شده با مطرح کردن پرسش‌هایی درباره‌ی حدود تفسیر و … به بیان دیگر اگر دستاوردهای تحلیلی کتاب به عنوان یک حقیقت مسلم یا یک و تنها یک تفسیر قطعی درک شوند سوی اول روی می‌دهد و اگر به عنوان یک تفسیر خاص اما معتبر از میان بسیار تفسیرها، سوی دوم.

آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

برای اولین بار پارتیتورهایی از آثار آهنگساز بزرگ و صاحب سبکِ ایرانی استاد زنده یاد مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان غرب کشور عرضه می شود. امیرآهنگ آخرین شاگرد مرتضی حنانه اعلام کرد: به زودی ده پارتیتور از آثار استاد مرتضی حنانه توسط من و نظارت امیرعلی حنانه در اختیار علاقمندان آثار این آهنگساز برجسته و صاحب سبک قرار می گیرد.

از روزهای گذشته…

به یاد استاد سعید هرمزی

به یاد استاد سعید هرمزی

دی ماه ۱۳۵۵ استاد بزرگ موسیقی و نوازنده نامی تار و سه تار، استاد سعید هرمزی در تهران دیده از جهان فروبست. نوشته زیر توسط یکی از پیگیران جدی آثار مرحوم هرمزی نگاشته شده که در پی می آید.
” Let It Be” اثر مک کارتنی (II)

” Let It Be” اثر مک کارتنی (II)

در ۲۶ ماه مارس سال ۱۹۷۰، فیل اسپکتور (Phil Spector) – تهیه کننده و آهنگساز – ترانه مذکور را برای آلبوم ” Let It Be” مجددا تنظیم نموده و در آن تغییراتی نسبت به نسخه تک آهنگ اعمال نمود. از جمله اینکه دو اجرای مختلف تک نوازی گیتار به طور همزمان در آن گنجانده شد و در انتهای ترانه جمله ” There will be an answer” به جای یک بار دو بار تکرار می گردید. اجرای قدیمی این ترانه در آلبوم Anthology 3 که در ۲۸ اکتبر سال ۱۹۹۶ روانه بازار شد، مجددا به گوش رسید.
موسیقی دان چند وجهی

موسیقی دان چند وجهی

نوشته ای که پیش رو دارید به مناسبت درگذشت زنده یاد ملیک اصلانیان نوشته شده است که به سالگرد درگذشت او نزدیک می شویم: آتش این بار به قله زد و من بیش از آنچه که فکر کنید شرمنده و خجلت زده ام و اعتراف می کنم که بی اندازه به او نیازمند بوده ام و پاسخ مناسبی به محبت های او نداد ه ام. بگذارید از این رسم کلیشه وار وغم زده و سیاه پوش رها شوم و این را بگویم که امانوئل ملیک اصلانیان در مقام یک انسان، متفکر و موسیقی دان در انزوا از پیش ما رفته است. انسانی در ساحت یک قصه نانوشته و مخفی و موازی با یک سلسله مراتب درونی تاریخ. تاریخی که او برای ما در آثارش بجا گذاشته است به وسیله تاریخ های رسمی بیان نشده است.
مراسم جشن انتشار و رونمایی از آلبوم “راپسودی بختیاری” (III)

مراسم جشن انتشار و رونمایی از آلبوم “راپسودی بختیاری” (III)

دکتر طباطبایی در ادامه از دوره ی اشکانیان می گوید که گوسان ها راویان قصه و تاریخ گذشته ی ما هستند، همینطور که بخشی های خراسان و عاشیق های آذربایجان و تُشمال های بختیاری این روایت ها را انجام داده اند. از دیدگاه آقای محیط طباطبایی این عشایر هستند که در ایران تشکیل حکومت و دولت و قدرت می دهند. قرن هاست که به این شکل نظام های عشایری ساختار سیاسی و اجتماعی را بوجود آورده اند و بختیاری ها آخرین گروه ایلیاتی و عشایر سیاسی و اجتماعی ما هستند.
سلطانی: مینی مالیسم کورتاژ را می توان مینی مالیسم جسورانه نامید

سلطانی: مینی مالیسم کورتاژ را می توان مینی مالیسم جسورانه نامید

مراحل اولیه ی مینی مالیسم همراه بود با روح مکاشفه و کشف مدل هایی از موسیقی خارجِ اروپا. هم زمان با یانگ که مشغول آموختن دروس هنری بود، ریچ طبالی غرب آفریقا را مطالعه کرده و در پی آن بود که بداند ساختارهای موسیقی ایجاد شده از ایده های پایه تا چه حد می توانند بسیط و گسترده شوند.
نگرانی و ترس از روشنایی صحنه؟

نگرانی و ترس از روشنایی صحنه؟

چندیست پروفسور فروغ کریمی نوازنده فلوت، کینزولوگ و استاد دانشگاه موسیقی وین در تهران حضور دارد و در این مدت کنسرتی همراه با لی لی افشار نیز برگزار کرده است. از جمله فعالیت های دیگر این هنرمند در ایران معرفی رشته موزیک کین زیولوگی و تدریس فلوت به هنرجویان این ساز به این روش بود که چندی پیش در فرهنگسرای هنر (ارسباران) به اجرا گذاشته شد. فروغ کریمی در توصیف این رشته می گوید: “اگر نگرانی و ترس از روشنایی صحنه دارید، راه حل موزیک کین زیولوژی است.”
موسیقی متن در یک نگاه (III)

موسیقی متن در یک نگاه (III)

حضور موسیقی متن و یافتن نقشی فرمی، جنبه‌های گوناگونی به خود می‌گیرد که قدمتشان به هنرهای نمایشی قرن نوزدهم می‌رسد. موسیقی متن گهگاه کاملا شریک تدوین می‌شود و در فرم هندسی فیلم دخالت می‌کند؛ به عنوان عنصری تدوینی از روی بریدگی‌ها و ناپیوستگی‌ها پل می‌زند و عامل به هم پیوستن‌شان می‌شود و پاره‌ای اوقات نیز با ساختار درونی فیلم ارتباط می‌یابد. برای مثال در فیلم “وقتی همه خوابیم” آهنگساز تصمیم گرفته حالا که فیلمی در فیلم قرار گرفته و اینها درباره‌ی سینماست موسیقی فیلم‌های دیگر را در موسیقی متن خودش جا بدهد.<
Thelonious Monk

Thelonious Monk

تلونیوس اسفیر مانک (Thelonious Sphere Monk 1982-1917) یکی از تاثیرگذارترین چهره های تاریخ موسیقی جز و یکی از بنیانگذاران بی باپ (bebop) به شمار میرود. حضور قدرتمند او به عنوان یک آهنگساز و نوازنده پیانو، تاثیر عمیقی بر انواع مختلف موسیقی برجا گذاشته است.
شجریان مهر

شجریان مهر

اول مهر مهرماه ۱۳۸۳، استاد عالیقدر آواز ایران ، محمدرضا شجریان ۶۴ ساله شد. شجریان هنرمندی با هوش و ذکاوتی سرشار که حقیقتا” حق مطلب را درست ادا کرده از دیار قدسیان، یگانه مشهد ایران رهسپار سفری دور و دراز شد و امروز با خود کوله باری لبریز از پاکترین و معصومترین آیه های آریایی بودنمان را بدوش می کشد.
گزارش جلسه پانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

گزارش جلسه پانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

در ایران به نظر مدرس، این نوع نگرش به موسیقی اگر هم وجود داشته باشد هنوز بیشتر معطوف به مرحله‌ی نخست و یافتن و آشکار کردن کار و آثار آنها است. مانند اغلب فعالیت‌هایی که اکنون در «سایت زنان موسیقی» صورت می‌گیرد. هنوز در آثار موسیقایی به ندرت ممکن است نشانه‌هایی از ژرف‌تر شدن این گفتمان به چشم بخورد. این مساله ممکن است تابعی از مشکلاتی باشد که در جوامع دیگر حل شده و در جامعه‌ی ما هنوز باقی است.