شرایط خلق یک ایده (II)

آوانگاردیسم در قلمرو ابداع و نو آوری

بدرستی ابداع و نوآوری نتیجه چه فرآیندی است؟
هنگامی که در تاریکی های ذهن سیر می کنیم چه محصولی پدید می آید و گاهی که در تلاطم اندیشه به این سو و آن سو پراکنده می شویم در کدام موقعیت عینی حضور می یابیم. مسیر گذر از تجربه و علم به امتداد کدام عملکرد و چه کیفیتی سرانجام می گیرد و گاه و بی گاه که در نفس اختیار تصوراتمان به خیال صحت و سلامت پیش بینی هایمان به سر می بریم، چه می کنیم و چه می آفرینیم؟ محصول این خلق چیست؟ محصول این اختیار و امکان چیست؟

در این زندگی برای هر آنچه در دنیای پیرامون ماست قانونمندی و نظام وجود دارد از ریزترین ذره تا نا شناخته ها،گریزی از قالب نظم و هماهنگی نیست و این معیار و قالب ابدی و جاودان در فطرت هر آنچه در این دایره هستی حضور دارد، نهفته و نهادینه است، چرا که ما خود نیز در تعامل و تقابل ازل تا ابد، چنین ترتیبی و حساب و کتابی را جستجو می کنیم،ولی نفس کنجکاو و عجول ناگهان پا به عرصه ظهور می گذارد و جدول محاسبات و تنظیمات سیستماتیک را دچار اختلال می کند.

جای نگرانی چندانی نیست، در این هستی بیکران هر آنچه فاقد پویایی و نظم هستی زاد باشد محکوم به فناست،چرا که درزیر چرخهای حرکت عظیم این پویایی، تاب نمی آورد و از صحنه این جدال خارج می گردد.

اما می تواند کوتاه زمانی را به خود اختصاص دهد و جریان را به دست گیرد،اما بی خبر از آنکه به مقدار حضورش در محدوده ای که خود فراهم کرده است،عمق فاجعه و دقت محیط اطراف را به ساختار وجود خویش اختصاص می دهد.و هر چه می گذرد سوالها و پرسشها، نقد ها و نگاه های تیز بین بر آن مستولی شده و در دوره های زمانی مختلف در اذهان عمومی مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد.

از آنجاست که ارائه محصولی جدید مسئولیتی خطیر و طاقت فرسا را به پیش می کشد حال در هر زمینه ایکه باشد طبیعی است که در مقاطع و شرایط حساس تر، موضوع دچار پیچیدگی و ابهام بیشتری خواهد بود،در نتیجه توجه بیشتری را به خود جلب خواهد کرد.

در این وضعیت حضور ۲ حالت اجتناب ناپذیر است: وضعیت آگاه و وضعیت نا آگاه

معمولا تولید و ابداع و نو آوری ناقص و یا ابتر در وضعیت نا آگاه از تمام جوانب به دنبال مامنی برای ادامه حیات خویش است، و در نهایت به هر موقعیتی پناه خواهد برد و بسته به کیفیت خالق آن بستر و شرایط،محیط با آن شکل پذیری پیدا خواهد کرد و همچنان در تبادل حالتی مطلوب بین یکدیگر به حیات نامطمئن خود ادامه می دهد.


اما در وضعیت آگاه که آگاهی و علم در مقام نظاره گر تولید و مصرف حضور پیدا می کند،هر پدیده و محصولی که مصرفی باشد،الزاما جایگاهی را بدست نیاورده و در صورت عدم هماهنگی با سایر قوانین و مستندات و معقولات، محکوم به حذف و نابودی است.

البته این موضوع قابل ذکر است که با توجه به عیار سنجش اجتماع و در تقابل با آن امکان مقاومت پدیده و یا محصول تولید شده وجود داشته و شاید بتواند مقداری بیشتر از حد تخمین، حیات خود را برای زمانی نه چندان طولانی حفظ کند که آن نیز سر انجامش مشخص بوده و چراغی از آن افروخته نخواهد شد.

وضعیت تولید و ارائه محصول در بخش ادوات موسیقی دچار چنین بیماری سخت و کهنه است،که متاسفانه به طعم حضور ابداعات و اکتشافات و نو آوری هایی مزین شده است.جای بسی پرسش و انتقاد است هر آنچه شاید گوش شنوایی نباشد و یا ذهن تحلیل گری. اما عدم حضور جایگاه سنجش و نقد، دلیل بر سلامت و درستی قضایا نیست، خلسه ابهام آوری است که همه در آن به جشن و پایکوبی نشسته ایم و در خیال طی کردن مسیری درست و رضایت بخش، حتی گاهی از بیرون به وضعیت فعلی نظاره نمی کنیم و به مثال همان وضعیت نا آگاه به مصرف محصولات اینچنینی و آنچنانی مشغولیم و دائما در حال توجیه کردن و استدلالهای هیچ انگارانه.

غافل از اینکه در سراشیبی سقوط استانداردها، با سرعتی هر چه بیشتر، سیر و سیاحت می کنیم.

6 دیدگاه

  • AKBAR
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۵, ۱۳۸۸ در ۱۲:۱۳ ق.ظ

    VERY GOOD

  • ايمان رفيعي
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۵, ۱۳۸۸ در ۸:۵۰ ق.ظ

    رضا ضیایی عزیز.
    مرسی از مقاله خوبت. نقد شما به عدم حضور مناسب جایگاه نقد در موسیقی، آنجا که به قول خودت در وضعیتی ناآگاه ابداع و نوآوری را دست و پا می زنیم هوشمندانه و مفید بود.

  • ناشناس
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۶, ۱۳۸۸ در ۱۱:۴۱ ق.ظ

    kheyli khoub boud batashakora az shoma,movafagh bashid

  • milad
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۶, ۱۳۸۸ در ۱۱:۴۳ ق.ظ

    kheyli khoub boud,ba tashakor az maghaleye khoubetoun,movafagh bashid.

  • نازنین
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۹, ۱۳۸۸ در ۱۰:۰۸ ب.ظ

    سلام جناب ضیایی
    به نظرشما همیشه پیروی نکردن از استاندارد سقوط محسوب میشودپس جای خلاقیت کجاست؟

  • رضا ضيايي
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۱, ۱۳۸۸ در ۱۲:۴۶ ق.ظ

    با سلام
    جمله اول شما اگر حالت پرسشی و یا خبری داشته باشد،در هر دو وضعیت باید بگویم خیر. استانداردها نیز دارای دامنه تغییرات هستند، اما کیفیت این تغییر و تحول در راستای توسعه و پیشرفت ،همگام با اقتضای شرایط زمان و مکان سنجیده و برآورد می گردد.
    اما در مورد خلاقیت :
    به عنوان یک عامل مهم و ریشه ای در راستای بروز درونیات هر انسانی نقش بسزا خواهد داشت، زیرا که قطعا تجربیات گذشته را در هنگام خلق در نظر داشته و یا به صورت خودکار، با توجه به شرایط رشد شخص و سلامت شعوری او، آثار و اعمال از هویت پویایی برخوردارخواهند بود، که در طول زمان، کامل و دقیق تر می شود و در نتیجه بصورت یک قاعده صحیح می تواند مورد پیروی گروه و یا جامعه ای قرار بگیرد و در نهایت، به استاندارد تبدیل شود.
    در غیر اینصورت سایر خلاقیتها و اصطلاحا عملی کردن وقایع درونی، بدون پشتوانه شعوری فاقد پویایی و بقای کافی خواهند بود ،که با توجه به انتخاب ما از این دو تعریف کلی و یا تعاریف دیگر،برداشت ما از خلاقیت مشخص شده و محصول ما نیز قابل پیش بینی خواهد بود.
    موضوع ،آگاهی لازم بر چگونگی عملکرد است و نه چیز دیگر.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بیانیه هیات داوران هفتمین جشنواره نوشتارها و وب‌سایت‌ها موسیقی

شکی نیست سلیقه عمومی و شناخت صحیح نسبت به موسیقی در جامعه نیازمند راهبری و هدایت فکری است و این مهم در سایه نگارش و انتشار مقالات، نقدها، یادداشت و گزارش‌های پر مغز در رسانه‌ها تقویت می‌شود. و همین اهمیت بوده است که هر گاه سخن جدی گفتن از موسیقی در رسانه‌ها جدی گرفته شد سطح سلیقه عمومی و دانش شنیداری جامعه نسبت به آنچه به نام موسیقی تولید می‌شود بالاتر رفت و امروز که جدیت این مهم رنگ‌باخته شاهد زوال سلیقه موسیقایی در جامعه هستیم.

بیانیه دبیر هفتمین دوره جشنواره نوشتار ها و وبسایت های موسیقی

هفتمین جشنواره‌ی رقابتیِ سایت‌ها و نوشتارهای موسیقی با تأخیری یک‌ساله، و با تجدیدِ نظر در ساختار و اساسِ جشنواره، سرانجام، جمعه ۲۴ اسفندماه ۱۳۹۷ اختتامیه‌ی خود را پشتِ‌سر گذراند. ازاین‌دوره برمبنای اساس‌نامه‌ی نو-دیوانِ جشنواره هیأتِ محترم اُمنا، به‌نمایندگیِ پژوهش‌گرِ ارجمند، آروین صداقت‌کیش مستقیماً هیأتِ داوران و دبیر هر دوره را انتخاب می‌کنند. امید است برمبنای این اساس‌نامه، جشنواره شاکله‌ی مشخص‌تر و منسجم‌تری به‌خود بگیرد.

از روزهای گذشته…

هم‌صدایی لحظه‌ها (IV)

هم‌صدایی لحظه‌ها (IV)

دگرگونی بسیار با اهمیتی در موسیقی جان کیج به ناچار او را به این نقطه رسانده بود. همان طور که پیش‌تر هم اشاره شد، جان کیج صدای غیرموسیقایی را به متن موسیقی خود راه داد و آن را با صدای موسیقایی برابر کرد. بدین ترتیب دست‌کم از زمان ساخته شدن قطعات برای پیانوی دستکاری شده کیج باید دریافته باشد که تنها راه ارتباط عمودی صداهای غیرموسیقایی با موسیقایی عاملی است که در هر دو مشترک باشد.
سخنرانی روح الله خالقی درباره وضعیت رادیو تهران (II)

سخنرانی روح الله خالقی درباره وضعیت رادیو تهران (II)

من صـدای سـاز سولو کسانی را از این میکروفون شنیدم که حتی یک دوره هم ردیف موسیقی‌ ایرانی‌ را نزد استاد مشق نکرده‌اند. کـسانی خـود را هـنرمند شهیر و خواننده بی‌نظیر دانسته‌اند که حتی یـک دسـتگاه را هـم نـمی‌توانند بـی‌عیب و نـقص بخوانند‌ و متأسفانه‌ از بس تحسین نابجا‌ شنیده‌اند‌، امر برخود آنها مشتبه شده است! شورای موسیقی می‌خواهد از این پس کسانی را که به غلط خود را به هنر بسته‌اند به وظـیفه‌ خودشان‌ آشنا سازد تا مقام‌ هنر‌ و هنرمندی معلوم شود.
بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (II)

بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (II)

کتاب “دنیای سازدهنی” نوشته آقای امیرعباس ابوطالبی (متولد ۱۳۵۵) و در سال ۱۳۸۳ توسط ایشان به چاپ رسیده است. این کتاب به همراه یک CD عرضه شده که به دو شکل Audio CD و فایل های WMA قابل تهیه است. نسخه WMA حاوی فایل های موسیقی زمینه (بدون سازدهنی) است که هنرجو می تواند برای همنوازی از آن استفاده کند. این کتاب هم در اصل برای سازدهنی ترمولو ۲۴ سوراخ تالیف شده ولی بنا بر توضیحی که در قسمت قبلی دادیم در متن کتاب واژه “دیاتونیک” ذکر شده است.
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (V)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (V)

وقتی پیانو کنسرتوی شماره ۲ راخمانینوف برای نخستین بار در اکتبر سال ۱۹۰۱ در یکی از کنسرتهای فیلهارمونیک مسکو به طور رسمی به مورد اجرا گذارده شد، خود آهنگساز در نقش تکنواز پیانو هنرنمایی کرد. این کنسرت با استقبال پرشوری مواجه شد و پیانو کنسرتو از همان نخستین اجرا در دل علاقمندان جایی مطمئن یافت و دلایل این مقبولیت نیز بسیار روشن بود: این کنسرتو سراسر مشحون از الهام بخشیهای ملودیک بسیار فریبنده و دلنشین است و هر شنونده ای را هر چقدر هم مشکل پسند باشد بی اختیار تحت تاثیر قرار می دهد. از همان نخستین اجرا، موفقیت چشمگیر این کنسرتو بدان اندازه بارز بود که مقام و شخصیت راخمانینوف را هم به عنوان یک انسان و هم به عنوان یک آهنگساز باری دیگر تثبیت ساخت.
سارا وائوگن (I)

سارا وائوگن (I)

سارا لوئیز وائوگن (Sarah Lois Vaughn) اگرچه به عنوان یک خواننده جاز شناخته شده، اما خود با آن موافق نبود، فعالیت او در زمینه جاز همانند عرصه فعالیتش در پاپ است، اما در موسیقی راک به ندرت اثری از این خواننده با استعداد شنیده می شود. او خود گفته است: “من نمی دانم چرا مرا خواننده جاز می شناسند شاید تنها برای آنکه با این موسیقی بزرگ شده ام، من جاز را هیچ گاه رها نخواهم کرد اما یک خواننده جاز هم نیستم. برای مثال بتی کارتر (Betty Carter) خواننده جاز است زیرا این تنها سبک موسیقی است که او می خواند و دنبال می کند. من در دوره ای به عنوان خواننده بلوز نامیده شدم، اما خودم را مختص به هیچ سبکی نمی دانم.”
برنامه ریزی بخش های تمرین (I)

برنامه ریزی بخش های تمرین (I)

در بسیاری از موارد دلیل انجام کارهای خلاقانه نوع برنامه ریزی تمرین شما خواهد بود. یک برنامه ریزی موثر شما را برای دستیابی به اهداف موسیقایی تان یاری می کند و همچنین برنامه ریزی اشتباه موزسین را به سمت تمرین نامنظم و بی فایده و یا تجربه های آسیب زا می کشاند. بنابراین این بخش ۵ راهنمای تمرین را پیشنهاد می کند تا همچنین موضوعات مرتبط با مدیریت تمرین را نیز مطرح کند.
امیرحسن ندایی به بررسی ساختار ذهنی موسیقی دانان می پردازد

امیرحسن ندایی به بررسی ساختار ذهنی موسیقی دانان می پردازد

«دکتر امیرحسن ندایی» پژوهشگر موسیقی و استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس چهارشنبه ۲۲/۹/۹۶ در اکادمی موسیقی پوپیتر به سخرانی خواهد پرداخت. دکتر ندایی در این برنامه که چهارمین برنامه از سری «نشست های تخصصی و پژوهشی آکادمی موسیقی پوپیتر» است به ارائه یکی از پژوهش های خود با عنوان «بررسی ساختار ذهنی موسیقی دانان از دیدگاه عصب شناسی» خواهد پرداخت.
راه سوم!

راه سوم!

با گران تر شدن قیمت محصولات فرهنگی، مثل کتاب و سی دی، مسئله کپی رایت از همیشه سخت تر شده است. وقتی قیمت یک سی دی نصف یک پیتزا بود (!) کمتر کسی به خود زحمت خرید اثر ارجینال را می داد، حتی اگر قلبا” راضی به متضرر شدن هنرمند مورد علاقه اش نباشد. اینکه مسئله نقض کپی رایت در آثار فرهنگی از کجا شروع شده و چرا بیشتر ایرانیان، کوچکترین توجهی به زیر پا گذاشتن حقوق صاحب اثر ندارند، موضوع این نوشتار نیست؛ با این نوشته می خواهیم مروری کنیم، وضعیت کنونی هنرمندان جوانی که از طریق هیچ نهاد و سازمان دولتی، حمایت نشده و فقط فعالیت آنها وابسته به سازمان های خصوصی است.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه سوم (II)

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه سوم (II)

پیش از آن‌که اصطلاح اتنوموزیکولوژی توسط یاپ کونست (۱۰) طرح شود، شیوۀ کار موسیقی‌شناسانِ تطبیقی حدود پنجاه سال بود که تغییر کرده و از «تطبیقی» چیزی بیش‌تر از یک نام نمانده بود. از اوایل ۱۹۰۰ رویکردِ نگاه مقایسه‌ای و صدور تئوری‌های عمومی در مورد موسیقی ملل تا حدود زیادی کم‌رنگ شد. این امر موجب شد مطالعات روی یک حوزۀ فرهنگی خاص، به ویژه فرهنگ‌های پیش‌رفتۀ آسیایی که بررسی موسیقی آن‌ها نیازمند کار تمام عمر یک محقق بود، متمرکز و عمیق‌تر گردد و نیز این واقعیت مهم را نمایان کرد ‌که اگرچه بسیاری از عوامل متشکله موسیقیِ ملل قابلیت بررسی تطبیقی را دارد، شمار زیادی از اتفاقات موسیقایی نیز در هر فرهنگ وجود دارد که امکان مقایسۀ آن‌ها نیست.
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (I)

به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (I)

سبک مقوله ای است که در تمام رشته های هنری مطرح است. بطور مختصر می توان به شیوه ای که معمولا هنرمندان برجسته در خلق یا ارائه ی کارهای خود اعمال می کنند و اغلب وجه تمایز مشخصه ای با دیگر شیوه ها دارد را سبک نامید. در موسیقی نیز در چند شاخه سبک جلوه گری می کند مانند نوازندگی، آهنگسازی و تنظیم که در این مقاله سعی بر آن دارم تا پیرامون سبک نوازندگی در سنتور نکاتی را اشاره کنم.