درباره‌ی پتریس وسکس (I)

پتریس وسکس
پتریس وسکس
پتریس ‌وسکس در ۱۶ اپریل سال ۱۹۴۶ در شهر آیزپوت (Aizpute) کشور لتونی متولد ‌شد. او پسر یک تعمید‌دهنده‌ بود و تحصیلات اولیه‌ی خود را در یک مدرسه‌ی موسیقی محلی با نام جوزف ویتولز لتونی میوزیک (Jazeps Vitols Latvian Academy Of Music) گذاراند. همچنین از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۴ به یادگیری کنترباس در مدرسه‌ی موسیقی امیلز دارسینز (Emils Darzins Music School) شهر ریگا (پایتخت لتونی) پرداخت و از سال ۱۹۶۱ به عنوان نوازنده در ارکستر سمفونیک و ارکسترهای مجلسی‌ متعددی از جمله ارکستر فیلارمونیک لتونی، ارکستر فیلارمونیک لیتوانی و ارکستر رادیو لتونی فعالیت کرد.

وسکس یادگیری کنترباس را تا سال ۱۹۷۰، قبل از این که به مدت یک سال برای دوره‌ی خدمت سربازی به شوروی سابق برود، نزد ویتوتاس سریکا (Vytautas Sereika) در کنسرواتوار لیتوانی شهر ویولنیوس (پایتخت لیتوانی) ادمه ‌داد.

وسکس آهنگسازی را از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸ در آکادمی موسیقی لیتوانی شهر ریگا نزد ولنتین اوتکین (۱) ادامه‌ داد. او قطعه‌ی کرال خود را ده سال بعد از جنگ لتونی، دوره‌ای که مردم شبانه از منازل خود به زندان‌ها برده می‌شدند، برای آزادی مردم لتونی نوشت.

در سال ۱۹۷۷ کوارتت برنجی او با نام پرنده‌های زودگذر (The Brass Quinted Music For Fleeting Birds) در مورد فقدان آزادی در شوروی ساخته ‌شد. وسکس در سال ۱۹۷۸ در رشته‌ی آهنگسازی از کنسرواتوار لتونی (Latvian State Conservatory) شهر ریگا فارغ‌‌التحصیل ‌شد و در سال ۱۹۷۹ قطعه‌ی کانتابیله (Cantabile) خود را نوشت. در سال ۱۹۸۳ قطعه‌ی دولورسا (Musica Dolorsa 1983) را برای ساز‌های زهی -در سوگ خواهرش- و سپس قطعه‌ی لودا (Lauda Per Orchestra 1986) را نوشت.

سه قطعه‌ی کانتابیله، دولورسا و لودا زمانی نوشته شد که او در مدرسه‌ی امیلز دارسینز مشغول به تدریس آهنگسازی بود. وسکس تا سال ۱۹۸۹ به عنوان معلم موسیقی در مدرسه‌‌ای در شهر سالاکگریوا (یک شهرک در لتونی) و آهنگسازی را در مدرسه‌ی موسیقی امیلز دارسینز شهر ریگا تدریس می‌کرد. در سال ۱۹۸۹ قطعه‌ی زیمگالا (Zamgala) را که ترکیبی از گروه کر و شعرهای محزون است نوشت که موضوع آن به مردم منطقه‌ای در لتونی و درد و رنج‌هایی که آن‌ها متحمل می‌‌شدند مربوط بود. در‌آن‌ زمان فعالیت هنری او به دلیل فشارهای اجتماعی موجود در شوروی سابق و سرکوب‌هایی که حکومت بر فرهنگ و عقاید مردم وارد می‌‌آورد تحت‌تأثیر‌ قرار‌ گرفت. با‌ این‌حال آهنگسازان لتونیایی آرام ننشستند و به سرعت در گسترش و همه‌گیر‌شدن این موسیقی اهتمام‌ ورزیدند و موفقیت‌‌های فراوانی کسب ‌کردند.

وسکس در سال۱۹۹۳ در قطعه‌ی لیتنه (Litene) به انتقاد از قوانین غیر انسانی شوروی‌ پرداخت و آن را در قالب یک قطعه‌ی آوازی نوشت. این قطعه‌ی ‌کرال که در فرم بالاد است یادآور قتل مامورین لتونیایی بعد از تشکیل ارتش سرخ در سال ۱۹۴۱ است که با بالا‌ و ‌پایین کردن کوک قسمت آوازی، حالتی وحشت‌زده‌ و فریادگونه را به‌ تصویر ‌می‌کشد. همچنین او پنج کوارتت زهی نوشته است که آخرین کوارتت زهی او در سال ۲۰۰۶ نوشته‌ شد. این پنج کوارتت برای مجموعه‌ی کرونوس کوارتت (۲) نوشته ‌شده‌ است. در سال‌های اخیر او کنسرتو ویولن‌های متعددی نوشته که سبب همکاری او با گروه‌ها و نوازنده‌های مهمی بوده‌ است. برای نمونه در سال ۲۰۰۶ دومین کنسرتو ویولن خود به نام فرشته‌ی تنها (Violin Concerto Lonely Angel) را نوشت که به کریمر تقدیم شد.

این قطعه نگاه وسکس به فرشته‌ای است که در برابر دنیا بر سر دوراهی یأس و امید مانده است. ملودی‌های بخش ویولن‌ سولو در این اثر درخشان هستند و در ارکستر زهی صداهایی زنبور مانند ایجاد ‌می‌کنند. او کنسرتو ‌ویولنسل خود را نیز در سال ۲۰۱۲ با نام کلاتباتون برای سول گابتا (۳) نوشت که استقبال فراوانی در سرتاسر دنیا از این اثر صورت گرفت.

امروزه قطعات پیترناستر (Pater Noster 2000)، میسا (Missa 2000) و پرلودِ دعایِ «ای خداوند، چشم ما را باز کن» (Lord, Open Our Eyes 2012) جزو قطعات آوازی و ارکستری شاخص او شناخته می‌شوند. در سال۱۹۸۰ نیز ضبط کامل مجموعه قطعات پیانویی او با نام فصل‌ها (Piano Cycle “The Seasons”) شروع شد‌ که در سال ۲۰۰۹ پایان‌ یافت. این مجموعه در سال ۲۰۱۰ توسط موسسه‌ی نشر ورگولیبل (Wergo Label) منتشر ‌شد.

پی نوشت
۱- ولنتین اوتکین (Valentin Utkin) در سال ۱۹۰۴ در ریگا متولد شد و در سال ۱۹۵۵ در همین شهر چشم از جهان فروبست. او یک آهنگساز و میزیکولوژیست بود.
۲- کرونوس کوارتت یک گروه آمریکایی با بیش از چهل سال فعالیت در سبک‌های گوناگون از جمله موسیقی معاصر است.
۳- سول گابتا یک بانوی چلیست است، متولد ۱۸ اِپریل سال ۱۹۸۱٫

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

خودآموختگی؛ از ورطه های تکرار تا هاویه های توهم (I)

موضوع اصلی در فرآیندهای زایندگی و خلاقیت اتصالی است که این روند میان میراث های گذشتگان با خواسته ها و آرزوهای آیندگان (و حتی گذشتگان) برقرار می کند. در این شرایط به همان اندازه که میراث ها قادرند برای خود حریمی از تکرار و فرومردگی در خود را پدید آورند خواسته ها و آرزوها نیز از نیروی تحمیل توهم به خودآگاه فرد راهی شده بهره مندند.

مروری بر آلبوم «آواز دوره پهلوی اول، به روایتی دیگر» – بخش دوم و پایانی

در این مجموعه سه نمونه آواز شور وجود دارد که به ویژه ترَک سوم (و نه آنگونه که بارها در دفترچه آمده تراک) می‌تواند بهانه‌ای برای بازاندیشی به موضوعِ اختلاف ردیف‌های آوازی و سازیِ دستگاه شور باشد. (۱)

از روزهای گذشته…

خانم ها، ساکت لطفا! (I)

خانم ها، ساکت لطفا! (I)

پنجم آذر ۱۳۸۸ یکی از آن روزهایی بود که با تمام وجود از «زن» بودنم، احساس شادمانی کردم؛ زیرا می توانستم به کنسرت هنگامه اخوان بروم. این کنسرت در تالار وحدت فقط برای یک شب یا بهتر بگویم یک «بعد از ظهر» بر پا شد، چون هرچند هم که هوا تاریک باشد، نمی توان ساعت ۱۷ را جزیی از شب دانست. هنگامه اخوان برای هر ایرانی، هر چقدر هم که با موسیقی سنتی بیگانه باشد، با تصنیف هایی چون «موسم گل»، «باز آمدم» و… شناخته شده است.
میکس و مستر به زبان ساده تحت برنامه کیوبیس (II)

میکس و مستر به زبان ساده تحت برنامه کیوبیس (II)

در هدفون های پشت بسته پاسخ فرکانسی یکنواخت نیست. هدفون پشت باز برای میکس و مستر بهتر است چون صدای محیط هم شنیده می شود. البته ریزه کاری هایی مثل ریورب و دیلی ها با هدفون پشت بسته انجام می شد.
امینی: امانتداری لازم انجام شده است

امینی: امانتداری لازم انجام شده است

اپلیکیشن موزاوی در برنامه‌های مفصل‌تری هم دارد که توضیح آن به درازا می کشد… هنرجوی موسیقی، دانشجوی موسیقی و سرپرست ارکستر اگر قطعه ای را می خواهد، وارد اپلیکیشن می‌شود و مثلا بخش دستگاه چهارگاه را انتخاب می‌کند و لیست تصنیف‌ها را می‌بیند یا دستگاه همایون را انتخاب می‌کند و در کوکی که می خواهد می تواند نت ها را ذخیره کند و استفاده کند.
در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (I)

در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (I)

مهم‌ترین بخش کارگان (رپرتوار) موسیقی کلاسیک ایران که همچنان از دوره‌ی پیش از ضبط موسیقی (مکتوب و صوتی) در دسترس قرار دارد ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران است. با توجه به اهمیت یافتن ردیف به عنوان ماده‌ی اصلی آموزشی پس از دهه‌ی ۱۳۴۰ شمسی و همچنین خطر از دست رفتن قسمت اعظم این میراث کلاسیک در آن سال‌ها، وزارت فرهنگ و هنر و رادیو و تلویزیون ملی وقت تلاش‌هایی در زمینه‌ی ضبط و نغمه‌نگاری ردیف از اجرای استادان بزرگ موسیقی ایرانی به عمل آورد.
در نقد آلبوم سخنی نیست (III)

در نقد آلبوم سخنی نیست (III)

از هنگام تشکیل گروه هم‌آوایان یکی از انگیزه‌های قوی آفریدن آثاری برای آن، به جز تجربه‌ی هم‌آوایی ایرانی، یافتن گریزراهی بود برای بازگرداندن صدای زنانه که موسیقی ایرانی از رنگ زیبایش محروم شده است. از همین رو تجربیات مشابه اغلب (جز سیاه مشق که مطلقا مردانه است) به سوی نوعی رنگ خاص که صدای زنانه را بر صدر بافت می‌نشاند، گرایش پیدا کرد. این شکل ویژه از رنگ‌آمیزی در کار قمصری نیز تداوم دارد به علاوه‌ی توجه خاص به صدای بسیار بم (حتا در شکلی اغراق شده) که در متن کارهای او همراه استفاده‌ی سازگون از صدای انسانی (مانند آنچه به شکل پررنگ در قطعه‌ی «بی قرار» می‌شنویم) همه در متن سخنی نیست نوعی روش میانه را پدید آورده که در آن صدای اول همراه با تحریر و تکنیک آواز کلاسیک ایرانی است و صداهای دیگر در بیشتر اوقات این ویژگی را ندارند. این‌چنین، گویی یک کرال به حمایت از خط اصلی آواز برخاسته است.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (VI)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (VI)

خانه ای که آنها یافتند، کلبه ای در ساسکس و نزدیک فیتلوورت بود. این مکان مناظر زیبا و جنگل های خوش منظره ای در اطراف خود داشت که الگار می توانست در آنها قدم بزند. این خانه “برینکولز” نام گرفت و الگار عاشق آن شد.
کنسرتو ویولن سیبلیوس (II)

کنسرتو ویولن سیبلیوس (II)

موومان دوم این اثر، ابتدا با نواختن کلارینت ها آغاز گشته و پس از ورود ابوا و سپس فلوت در آن، زمینه آرامش بخشی برای سولیست مهیا می گردد.
میشا مایسکی

میشا مایسکی

میشا مایسکی (Mischa Maisky) متولد ۱۹۴۸ در Riga، Latvia است؛ موسیقی را برای اولین بار وقتی به Children’s Music School و هنرستان هنرهای زیبا رفت آغاز کرد. در سال ۱۹۶۲ وارد هنرستان Leningrad شد. در سال ۱۹۶۵ نام مستعار Rostropovich of the Future برای خود انتخاب کرد و همکاری با Leningrad Philharmonic را شروع کرد. یک سال بعد او برنده جایزه مسابقه بین المللی چایکوفسکی در مسکو شد و تحصیلات خود را تحت نظر Rostropovich در هنرستان هنرهای زیبای مسکو شروع کرد.
حسین عمومی، معلم علم و ادب

حسین عمومی، معلم علم و ادب

بسیاری از توانایی ها و استعدادها هستند که توامان در یک شخص قابلیت ظهور پیدا نمی کنند مگر بواسطه نبوغی که معدود افرادی را در تاریخ شایشه خود نموده است. با نگاهی گذرا به گذشته و حال و با مطالعه شرح حال اندیشمندان و بزرگان به این نتیجه می رسیم که اغلب این افراد در یک زمینه به تکامل رسیده اند و تنها عده کمی از آنها در رشته های مختلف صاحبنظر و متخصص شده اند. در عصر ما یکی از این معدود افراد را می توان دکتر حسین عمومی دانست.
حضور موسیقی سمفونیک در انقلاب ۱۹۷۹ (قسمت سوم)

حضور موسیقی سمفونیک در انقلاب ۱۹۷۹ (قسمت سوم)

موسیقی بیش از هر چیزی با مفهوم و اندیشه سرو کار دارد و بیانگر مفهوم بوده و هست و اگر بخواهیم جنبه ی روایی موسیقی را در مفهوم مجرد آن دنبال کنیم باید بگوییم که جنبه ی روایی یا توصیفی آن نیز مفهومی است. موسیقی انقلاب بیش از هر چیز بر روی نه اندیشه نخبگان فرهنگی که در واقع بر اساس آثار آهنگسازان کم تعداد آن زمان به پیش می رفت. موسیقی آن دوره را نباید در خواب و خیال و هوا جستجو کرد، موسیقی انقلاب واقعیتی بود که در بستر خاص خود جاری گردید.