درباره مجموعۀ دوجلدیِ «رضا محجوبی: افسونگر نغمه‌پرداز»

مجموعۀ دوجلدیِ «رضا محجوبی: افسونگر نغمه‌پرداز»، پژوهش و نگارش محمدرضا شرایلی و شهاب مِنا، در دو مجلد و به‌همراه دو حلقه لوح فشرده توسط نشر خنیاگر منتشر شد.
گویند مرده زنده به شیون نمی‌شود
دل زنده شد به شیون ساز رضا مرا
از تأثیر سترگ ویلن‌نوازی رضا محجوبی (۱۳۳۳_۱۲۷۷)، شوریده‌خنیاگر مطرح اوایل قرن حاضر که در عنفوان جوانی و شهرت و چیره‌دستی به وادی جنون پای نهاد، گفته‌ها و نوشته‌هایی افسانه‌وار به‌جای مانده و پیش‌تر مستندات جامعی از احوال و آثار و نواخته‌های او منتشر نشده است تا بتوان او و نوازندگی موصوفش را شناخت. مجموعۀ دوجلدی حاضر تلاش سیزده‌ساله‌ای است تا با فراهم‌آوردن مستندات مکتوب و صوتیْ زندگی و هنر رضا محجوبی را، چنان‌که بوده است، بررسی کند. جلد اول این مجموعه به «شرح حال و خاطرات» اختصاص دارد و به‌همراه یک لوح فشرده شامل ۱۵ تراک از نواخته‌های رضا محجوبی و شاگردان اوست. جلد دوم به «بررسی شیوۀ نوازندگی، آوانگاری و شرح آثار» رضا محجوبی می‌پردازد و به‌انضمام یک لوح فشرده شامل ۳۱ تراک از بازنوازی و تنظیم آثار رضا محجوبی توسط دیگر موسیقیدانان معاصر است.

کتاب اول رضا محجوبی: افسونگر نغمه‌پرداز (شرح حال و خاطرات)
کتاب اول زندگی رضا محجوبی را، با تحقیق کتابخانه‌ای و میدانی، از لابه‌لای اوراق کهنۀ مجلات و کتب قدیمی تا به‌مصاحبه‌نشستن با هنرمندان و هنردوستان معاشر او که بسیاری از ایشان نیز تا هنگام انتشار کتاب روی در نقاب خاک کشیدند، وا کاویده و با تصاویر و اشعار سروده‌شده دربارۀ او رونق بخشیده است. رضا از نخستین کسانی بود که در ایران، به سال ۱۲۹۸، کلاس تعلیم ویلن باز کرد و ازاین‌رو در ادامۀبررسی زندگی او به شناسایی بهره‌مندان از مکتبش نیز پرداخته شده است. مهم‌ترین اسناد حاصل از این‌ تحقیق ارائۀ ۸ تراک از نوازندگی رضا در لوح فشردۀ همراه کتاب حاضر است تا نمونه‌هایی از هنر وی را به‌طور مستند برای نخستین‌بار به جامعۀ موسیقی ایران بنمایاند. اجرای قطعۀ کاروان (به‌یاد رضا) با سرانگشتان هنرمند برادر کوچک‌تر او،‌ مرتضی محجوبی و ۷ تراک از نواخته‌های شاگردان رضا دیگر مندرجات این لوح‌اند.

کتاب دوم رضا محجوبی: افسونگر نغمه‌پرداز (بررسی شیوۀ نوازندگی، آوانگاری و شرح آثار)
بخش اول کتاب دوم به تاریخچۀ نوازندگی ویلن در ایران و جایگاه رضا محجوبی در آن می‌پردازد. سپس شیوۀ ویلن‌نوازی رضا محجوبی براساس ۸ تراک به‌دست‌آمده از او ازنظر تکنیک‌های آرشه و پنجه، محتوا، قالب‌، نحوۀ جواب آواز، متر و دینامیک، تزئینات و کوک‌ بررسی شده در ادامه پس از مقدمه‌ای دربارۀ آثار به‌جامانده از رضا محجوبی در دو دورۀ سلامت و شوریدگی او ۳۲ اثر از وی در گونه‌های پیش‌درآمد، تصنیف، چهارمضراب، ضربی و رِنگ تفکیک و شرح شده‌اند. از میان این آثار، ۱۳ قطعه در این کتاب آوانگاری شده‌اند و باقی قطعات نیز که به‌صورت ساده و آموزشی توسط روح‌الله خالقی، لطف‌الله مفخم‌پایان و موسی معروفی نگاشته شده‌ بودند با اجراهای موسیقیدانان معتبر و معاشر رضا محجوبی در صفحات ضبط‌ شده در ابتدای قرن حاضر مقابله و بخش‌های کامل‌تر و اشارات اصیل‌تر ملودی آنها به ‌نت‌نگاری‌های موجود افزوده شده و جامع‌ترین روایت از هر اثر ارائه گردیده است. در مورد هر قطعه ابتدا فهرست مستندات صوتی و مکتوب از بازنوازی‌ها و نت‌های منتشرشده به‌همراه تصاویر و اسناد و اطلاعات تاریخی، و سپس روایت جامع از نت‌نگاری قطعه آمده است. لوح فشردۀ ضمیمۀ کتاب حاوی ۳۱ تراک صوتی از بازنوازی و تنظیم آثار رضا محجوبی توسط دیگر موسیقیدانان است که از آن میان، ۱ تراک از لولۀ فنوگراف، ۲۱ تراک از صفحات قدیمی، ۴ تراک از برنامه‌های گلها و ۴ تراک از دیگر منابع گردآوری شده است.

مجموعۀ دوجلدی «رضا محجوبی: افسونگر نغمه‌پرداز» را هم‌اکنون می‌توانید از موسیقی عارف (۳۳۹۷۶۴۳۰)، کتاب آبان (۶۶۹۵۵۰۱۲)، فروشگاه پارت (۶۶۴۰۵۶۲۷)، موسیقی عرفان (۷۷۶۳۸۹۲۲) و موسیقی صبا (۳۳۹۰۱۷۷۹) تهیه کنید.

2 دیدگاه

  • امیر آهنگ
    ارسال شده در مهر ۲۷, ۱۳۹۶ در ۶:۲۰ ب.ظ

    بسیار عالی. خسته نباشید

  • شهاب مِنا
    ارسال شده در مهر ۲۸, ۱۳۹۶ در ۱:۴۶ ب.ظ

    ممنونم امیرآهنگ عزیز

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شناخت کالبد گوشه‌ها (IX)

حقیقت یافتن یکی از دو سوی این متناقض‌نما دیگر بستگی به مولف و کارش ندارد بلکه بیشتر مربوط به واکنش جامعه‌ی موسیقی است و آن کسانی که کتاب را می‌خوانند و به کار می‌بندند. احتمالا آگاه بودن بر این نکته که تحلیل ردیف به عنوان نوعی دستور زبان چه کاستی‌هایی دارد یا می‌تواند به بار آورد، همان کاستی‌ها را به نقطه‌ی قوتی در دگرگونی تلقی ما از دامنه‌ی خلاقیت در موسیقی دستگاهی تبدیل خواهد کرد، حتا اگر شده با مطرح کردن پرسش‌هایی درباره‌ی حدود تفسیر و … به بیان دیگر اگر دستاوردهای تحلیلی کتاب به عنوان یک حقیقت مسلم یا یک و تنها یک تفسیر قطعی درک شوند سوی اول روی می‌دهد و اگر به عنوان یک تفسیر خاص اما معتبر از میان بسیار تفسیرها، سوی دوم.

آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

برای اولین بار پارتیتورهایی از آثار آهنگساز بزرگ و صاحب سبکِ ایرانی استاد زنده یاد مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان غرب کشور عرضه می شود. امیرآهنگ آخرین شاگرد مرتضی حنانه اعلام کرد: به زودی ده پارتیتور از آثار استاد مرتضی حنانه توسط من و نظارت امیرعلی حنانه در اختیار علاقمندان آثار این آهنگساز برجسته و صاحب سبک قرار می گیرد.

از روزهای گذشته…

مسترکلاس گیتار کلاسیک کیوان میرهادی

مسترکلاس گیتار کلاسیک کیوان میرهادی

پروژه مسترکلاسهای ماهانه‌ی گیتار کلاسیک در دومین گام میزبان کیوان میرهادی خواهد بود. در این جلسه که روز جمعه سی‌ام مهرماه در آکادمی موسیقی کوشا برگزار خواهد شد، تحلیل و اجرای آثاری از یوهان سباستین باخ و خوآکین رودریگو در دستور کار قرار خواهد داشت. شرح برنامه به صورت زیر است:
بیژن کامکار: مرکز حفظ و اشاعه  موسیقی را زندانی کرده بود

بیژن کامکار: مرکز حفظ و اشاعه موسیقی را زندانی کرده بود

من با آقای ناظری به یکی از بهترین استودیهای دنیا که در پاریس بود رفتیم. فضای استودیو چنان خلاءی بود که آدم وحشت می‌کرد. رفتیم و از صدای ایشان و صدای دف من نمونه‌هایی گرفتند که بر اساس آنها بروند میکروفون‌های مخصوص تولید کنند. یک میکروفون اختصاصی برای دف. من چهل سال است دف می‌زنم هیچ وقت نشده است که یک صدای درست از دف بشنوم. صدای دف خانقاه را در هیچ ضبطی نشنیده‌ام.
برای کشتن کودک/ترک بیروت

برای کشتن کودک/ترک بیروت

صرف نظر از اپرای کا-ایرا Ça Ira، دو تک ترانه برای کشتن کودک و ترک بیروت To Kill the Child/Leaving Beirut، که در سال ۲۰۰۴ به صورت CD –و تنها در ژاپن- منتشر شد، از جمله تازه ترین آثار استودیویی راجر واترز Roger Waters هستند که بحث و گفتگوی بسیاری را نیز به دنبال داشته اند. او این اثر را به صورت دیجیتال در اینترنت قرار داد و به گفته خودش ترانه ترک بیروت برای اولین بار در تور اخیر او به صورت زنده اجرا شده است.
موسیقی مفهومی را بهتر بشناسیم

موسیقی مفهومی را بهتر بشناسیم

مقدمه: موسیقی مفهومی (Concrete Music) همراه با تلاش‌های پی‌گیر آهنگ‌سازان موسیقی الکترونیک در طول دهه۵۰ میلادی به‌وجود آمد. این موسیقی به‌واسطه ابتکارات پیر شافر (Piere Schaeffer) در ادامه فعالیت‌های روسولو (Russolo) تکمیل و به‌نام شافر ثبت شده است.
آلبوم «آرزو» رونمایی شد

آلبوم «آرزو» رونمایی شد

جمعه دهم شهریور ساعت ۱۶ در انتشارات فرهنگ، جلسه رونمایی از آلبوم آرزو (arzu) با صدای مسعود فصیحی و پیانوی دلبر حکیم آوا برگزار شد. در این مراسم در کنار ایراد سخنرانی درباره تولید این آلبوم که احتمالا اولین آلبوم آواز و پیانو به سبک اپراتیک در ایران است، آثاری از موسیقی کلاسیک آذربایجان با صدای مسعود فصیحی به صورت زنده اجرا شد.
تأملی بر عملکرد ارکستر «هنگام» و کنسرت اخیرش (I)

تأملی بر عملکرد ارکستر «هنگام» و کنسرت اخیرش (I)

نوشته ای که پیش رو دارید، نقدی است بر اجرای ارکستر هنگام شیراز به رهبری روزبه تابنده (نوازنده سنتور، ویولون کلاسیک، رهبر) که توسط آرش اسماعیلی (مدرس پیانو، تئوری و مبانی موسیقی) نوشته شده است.
سان را و فلسفه کیهانی (III)

سان را و فلسفه کیهانی (III)

در کلوپ های بیرمنگام، اغلب از تزیینات عجیب مانند نورپردازی روشن و نقاشی های دیواری، از مکان های گرمسیر یا بیابان ها استفاده می شد که به نظر می رسد که بعدا تأثیرات آنها بر صحنه های اجراهای سان را دیده شد. بیگ بند همچنین حس غرور و اتحاد را نیز به موزیسین های سیاه پوست منتقل می نمود. سیاه پوستان احترام زیادی برای موزیسین ها قائل بودند و از آنها توقع می رفت که با نظم و ترتیب و قابل معرفی باشند. در ایالت های جنوبی آمریکا، موزیسین های سیاه پوست در جامعه سفید پوستان پذیرفته شده بودند که این نیز خود بحث و جدل هایی را بر انگیخته بود. آنها اغلب برای مخاطبان بلند رتبه سفید پوست به اجرا می پرداختند (هرچند از تعامل با آنها منع شده بودند.)
ادیت در ویولن (XI)

ادیت در ویولن (XI)

همانطور که در بخش پیشین ذکر شد بهترین راهکار نواختن دوبل نت اولین جمله، تعویض پوزیسیون بر پایه انگشتان اول-دوم می باشد که پتانسیل اجرایی بالاتری را برای نوازنده فراهم می سازد و این تعویض پوزیسیون ما بین پوزیسیون های دوم و سوم می باشد.
جایزه موسیقی بیلبورد

جایزه موسیقی بیلبورد

بارها در خبرهای موسیقی و یا برنامه های تلویزیونی با این نام برخورد کرده اید. جایزه موسیقی بیلبورد (Billboard Music Award) یکی از سه جایزه (جایزه گرمی و جایزه تالار مشاهیر موسیقی راک) معتبر موسیقی در آمریکا محسوب میشود که هر سال در ماه دسامبر برگزار میشود و در حقیقت حامی اصلی این جایزه مجله موسیقی بیلبورد میباشد.
آرتور روبنشتاین، ویرتوز قرن بیست (I)

آرتور روبنشتاین، ویرتوز قرن بیست (I)

آرتور روبنشتاین را یکی از برترین نوازندگان ویرتئوز پیانو در قرن ۲۱ میشناسند. نوازنده آمریکایی – لهستانی که ۲۸ ژانویه سال ۱۸۸۷ و در خانواده ای یهودی بدنیا آمد. وی هیچ نسبتی با نوازنده و پیانیست معاصر آنتون روبنشتاین و یا هلنا روبنشتاین ندارد.