آنالیز موومان دوم کوارتت زهی ۳؛ اثر پتریس وسکس (II)

پتریس وسکز (Peteris Vasks)
پتریس وسکز (Peteris Vasks)
آنالیز
قطعه در مجموع شامل هفت واریاسیون به علاوه‌ی برگشت عینی از تم اصلی و یک کودا در انتها است. آکسان‌های موتیف اصلی ۱۲۳۴، ۱۲ است که در میزان اول این تم در قسمت‌ها و المان‌های مختلف قطعه مانند فواصل، میزان‌ها، ضرب‌ها و تعداد آکسان‌ها افزایش و کاهش می‌یابد. در میزان‌های بعد آکسان‌ها به ۱۲۳۴، ۱۲ و سپس به ۱۲۳۴، ۱۲، ۱۲ افزایش می‌یابد که همانطور که مشخص است در حقیقت در هر مرحله دو آکسان به موتیف اصلی اضافه می‌شود که شاهد حضور تم بسط یافته و حرکات افزایشی هستیم و این حرکت افزایشی در دینامیک و فواصل نیز دیده می‌شود. (آوانگاری سوم) همچنین روش آکسان گذاری‌ها و حضور ضد ضرب‌ها و سکوت‌ها باعث می‌شود که در ابتدا احساس کنیم که قطعه دارای متر آزاد است اما کل قطعه با مترهای مشخصی نوشته شده و حتی با این مترها بازی می‌شود و در ادامه نیز شاهد بازی با این آکسان‌ها و ضرب‌ها هستیم.

همچنین در میزان اول خطوط ویولن یک و ویولا و ویولن دو و ویولنسل با هم هستند و این تقسیم دوتایی در فواصل خطوط حرکت مخالف یکدیگر دارند. (آوانگاری سوم) در این قسمت تمامی خطوط با هم حرکت می‌کنند و بافت تقریباً پری داریم اما خالی صدا دادن این قسمت به دلیل این است که خطوط به صورت دو به دو و بر خلاف یکدیگر حرکت می‌کنند و با وجود حرکات نیم پرده در آن‌ها، بافت اینگونه صدا می‌دهد.

آوانگاری سوم: موتیف ۱۲۳۴، ۱۲ که به ۱۲۳۴، ۱۲،۱۲ و ۱۲۳۴، ۱۲، ۱۲، ۱۲ گسترش می‌یابد و همچنین دو خط ویولن یک و ویولا باهم هستند و دو خط ویولن دو و ویولنسل باهم هستند و حرکات مخالف یکدیگر دارند.

در واریاسیون اول شاهد این هستیم که دوخط ویولن دو و ویولا که در میزان‌های قبلی حرکت چندانی نداشتند شروع به حرکت می‌کنند. در واریاسیون دوم خطوط به صورت یک در میان باهم حرکت می‌کنند و معمولاً حرکات مخالف نسبت به یکدیگر دارند و در این جا برای اولین بار شاهد حرکت افزایشی دوبل‌های اکتاو هستیم. همچنین در واریاسیون اول هماهنگی خطوط به صورت دو به دو بین سازهای ویولن یک و ویولنسل و ویولن دو و ویولا بود درحالی که در واریاسیون دوم هماهنگی این خطوط دو به دو بین سازهای ویولن یک و ویولنسل و ویولن دو و ویولا تغیر یافته است. (آوانگاری چهارم)

آوانگاری چهارم: حضور دوبل‌های اکتاو و هماهنگی تغییر ویولن یک و ویولنسل و ویولن دو و ویولا

بین واریاسیونهای دوم و سوم ابتدا مکمل و سپس رابطی داریم که به صورت بسیار ماهرانه‌ای ما را آماده‌ی شنیدن پیتزیکاتو‌های پی در پی می‌کند. (آوانگاری پنجم)

آوانگاری پنجم: تغییر نرم حالت آ به پیتزیکاتو برای شروع واریاسیون سوم

در واریاسیون شماره‌ی سه تم اصلی در ریتم دنبال می‌شود و تغییر متر بسیار زیاد است. حالت افزایشی و کاهشی در متر و ریتم پشت سر هم در میزان‌های متوالی لحاظ شده و به تدریج شاهد افزایش و کاهش فواصل و ریتم‌ها هستیم و در ابتدا شاهد نصف شدن مجموعه‌ی هشت‌تایی چنگ به پنج‌ و سپس چهار چنگ هستیم که در پی آن المان اصلی را به ۱۲۳، ۱۲ و سپس ۱۲، ۱۲ تبدیل می‌کند. همچنین حضور و گسترش ضد ضرب‌ها در این قسمت‌ بسیار محسوس است. گفت و گو بین خطوط نیز در این واریاسیون کم‌کم شروع می‌شود و در واریاسیون شماره‌ی چهار به اوج خود می‌رسد. (آوانگاری ششم)

آوانگاری ششم: تبدیل‌های مکرر پنج، هشت با آکسان ۱۲۳، ۱۲ به چهار، چهار با آکسان ۱۲، ۱۲ با حضور و گسترش المان ضد ضرب

در واریاسیون شماره‌ی چهار گفت‌و گوی گسترده بین تمامی خطوط و انتقال ملودی به خطوط مختلف به صورت واضح حس می‌شود هماهنگی خطوط به گونه‌ای است که انگار تمامی دولاچنگ‌ها توسط یک خط نواخته می‌شود اما دولاچنگ‌ها بین خطوط مختلف به اندازه‌ی یکسان پخش و پراکنده شده‌اند. حالت کاهشی در ریتم چنگ و تبدیل آن به دولاچنگ در این واریاسیون گسترش می‌یابد. عنصر دیگری که در واریاسیون دیده می‌شود نت‌های بسیار بمی است که در خط ویولنسل حضور پیدا کرده‌اند که تا به حال دیده نشده بود. همچنین ملودی ساز ویولا به رجیسترهای بالا انتقال پیدا می‌کند که با ساز ویولنسل دارای تضاد است (آوانگاری هفتم) و المان ضد ضرب استفاده‌ی ماهرانه از خطوط اتحاد در این واریاسیون تداعی می‌شود.

آوانگاری هفتم: پخش مساوی المان کاهشی چنگ به دولاچنگ بین خطوط و وجود گسترش این المان در کل این موومان که متصل اتفاق می‌افتد همچنین تضاد خط ویولنسل و ویولا

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (IV)

دلیل اینکه این کارها را کرده‌ام این است که من اساساً از سال ۲۰۰۰ از سیستم موسیقی اروپا بریده‌ام. از سال ۲۰۰۰ به‌غیراز چند تک قطعه پراکنده که در سیستم موسیقی اروپایی است دیگر از سیستم موسیقی اروپا استفاده نمی‌کنم. و تماماً از سیستم موسیقی ایران در نوشتن قطعات استفاده می‌کنم. اولین کارهایی که در نوشتن آنها از موسیقی ایرانی استفاده کردم همین مجموعه کارهای خوشنویسی بود که اولین سری این مجموعه را برای سازهای زهی نوشتم. چراکه ربع پرده‌ها را به‌خوبی می‌توانند بزنند. بعدها برای سازهای بادی هم شروع به نوشتن کردم. به‌طور مثال «خوشنویسی شماره ۷» برای سه فلوت هست. بعدتر یک نسخه آن را برای فلوت و الکترونیک نوشتم که فلوت ۲ و ۳ را در استودیو ضبط کردیم و فلوت شماره یک زنده اجرا می‌شود و از طریق بلندگوها صدای فلوت ۲ و ۳ پخش می‌گردد. این قطعه در تهران از طریق خانم «فیروزه نوایی» سال گذشته در فستیوال «موسیقی معاصر ایران» اجرا شد. اسم این قطعه هست «کیسمت» یا همان «قسمت».

منبعی قابل اتکا و بنیادین در شناخت موسیقی (II)

همین ویژگی‌هاست که موجب شده است این کتاب بارها تجدید چاپ و روزآمد شود و هنوز نیز پس از گذشت چهار دهه کماکان به‌عنوان یکی از پُرطرفدارترین منابع اصلی برای درس‌های آشنایی با موسیقی ــ البته با تمرکز بر موسیقی کلاسیک یا هنری غربی ــ کاربرد و رواج داشته باشد.

از روزهای گذشته…

پای صحبت طراح صداهای  Star Wars

پای صحبت طراح صداهای Star Wars

بن بارت (Ben Burtt) طراح اصلی مجموعه صداهای فیلمهای Star Wars در باره کار خود می گوید : در کار تهیه فیلم در واقع سه شغل مختلف دست اندر کار تولید مجموعه اصواتی هستند که شما در یک فیلم میشنوید. سه کار خلاقانه که در نهایت نوار صدای فیلم را تهیه میکنند، یکی از آنها صدابردار صحنه است.
تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (V)

تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (V)

زمان ولی اول (۸۶ تا ۹۶ ه ق برابر با ۷۰۵ تا ۷۱۵ میلادی) قلمرو حکومت اسلامی از چین تا اسپانیا گسترش یافت و ادب و فرهنگ ترقی نمود و موسیقی پیشرفت کرد. موسیقی‌دانان حتی از شعرا هم برتر قرار گرفتند و پسر او سلیمان، خوانندگان و نوازندگان زیادی در دربار داشت و بدانها هدایای زیادی می‌پرداخت. از آن جمله مبلغ ده هزار سکه نقره به ابن سریج جایزه داد ولی بعد از او عمر دوم، چون متظاهر بود، شعرا و موسیقی‌دانان را از دربار پراکنده شدند، او موسیقی ‌را تحریم کرد، در حالیکه تا پیش از خلافتش از طرفداران جدی این هنر بود.
قدمت زمین و سهم موسیقی در آن

قدمت زمین و سهم موسیقی در آن

اگر به کتاب های تاریخ تمدن رجوع کنیم در خواهیم یافت که حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش تمام قاره های کنونی به هم پیوسته بودند و بقولی یک ابر قاره را که مرکز آن آفریقای کنونی بود تشکیل می دادند. شاید برای شما جالب باشد که بدانید این نظریه بسیار مهم فقط حدود ۲۰۰ سال است که توسط یک زمین شناس آلمانی مطرح شده است. براستی جایگاه و سهم موسیقی در این ۲۰۰ میلیون سال چه مقدار و کجا بوده است؟ بخصوص اگر در نظر بگیریم که طبق برآورد دانشمندان قدمت زمین حدود ۴٫۵ میلیارد سال می باشد موضوع پیچیده تر می شود.
سعیدی: تکنیک نوازندگی قانون را تغییر دادم

سعیدی: تکنیک نوازندگی قانون را تغییر دادم

همان طور که گفتم در ایران من این را از می‌توانم بگویم از سال ۵۸۵۹ قطعه‌هایی را من هم نوشتم و در ایران اجرا کردم البته من در ترکیه مستر کلاس داشتم آنجا اجرا کردم، یک شاگرد فرانسوی داشتم در سال ۷۰ که با خانم پریسا رفته بودم، سرپرست گروه نی ریز بودم و با هم رفتیم و با یک آقایی به نام ژولین ویس آشنا شدیم که ایشان پشت سن آمد و گفت من تا حالا ندیده بودم کسی این‌طوری قانون بزند خودش هم قانون می‌زد؛ منتهی همان تکنیک عربی را می‌زد.
باس نوازی با بزرگان!

باس نوازی با بزرگان!

تال ویلکنفیلد (Tal Wilkenfeld) سال ۱۹۸۶ در شهر سیدنی استرالیا بدنیا آمده و نوازنده گیتار باسی است که در سبکهای چون راک، جز و جز فانک فعالیت های بسیاری را انجام داده است. وی دبیرستان خود را نیمه تمام رها ساخت و در سال ۲۰۰۲ به امریکا مهاجرت نمود. در ابتدا در شهر لس آنجلس مدتی را سپری نمود اما پس از مدتی کوتاه به نیویورک رفت و در آنجا ساکن شد.
کنسرواتوار پاریس

کنسرواتوار پاریس

کنسرواتوآر پاریس (Conservatoire de Paris) دانشکده موسیقی و رقص در سال ۱۷۹۵ در پاریس به وجود آمد. در این دانشکده؛ موسیقی، رقص، نمایش و طراحی تدریس می شود. در سال ۱۹۴۶ به دو دانشکده مجزا تقسیم شد: یکی برای تئاتر، نمایش و بازیگری به نام “کنسرواتوآر ملی هنرهای نمایشی” (CNSAD) و دیگری برای رقص و موسیقی به نام “کنسرواتوآر ملی موسیقی و رقص پاریس” (CNSMDP)
سلطانی: غالب آثار مدرن در ایران کلاف سردرگم است

سلطانی: غالب آثار مدرن در ایران کلاف سردرگم است

من تصور می کنم که جسارت و پیشروی در هنر مدرن حدی دارد. این که اثر هنری که ساختار و شالوده اش شکسته شود، به یک اثر مدرن بدل می گردد، من باور ندارم خیلی از هنرمندان مدرن قرن بیستم بیشتر از آن که قصد داشته باشند تا یک اثر واژگون شده و یا ساختارشکن را به وجود آورند، قصد دارند تا نمای جامعه ای تهی شده از تصاویر انسانی خودشان را بیان کنند.
موسیقی و جنسیت (V)

موسیقی و جنسیت (V)

آن چه در فرجامش به غریزه ی نابودی شناخت و معرفت فرجام می یابد، سیاست است نه هنر. هنر قادر است حتی از کثیف ترین رویدادها، قلمروی از شناخت را بگشاید. این سیاست است که در فرجام خود، هر شناختی را به فرجام ناشگون از خودبیگانگی می کشاند.
شهرت پس از مرگ

شهرت پس از مرگ

این قطعه را گوش کنید به احتمال زیاد این موسیقی را در یکی از فیلمهای سینمایی یا رادیو و … شنیده اید، نام این قطعه “The Entertainer” است. سبک این قطعه موسیقی رگتایم (Ragtime) نامیده میشود که از جمله سبکهای موسیقی جز است. در موسیقی جز اصطلاح رگتایم عمومآ معادل با نام اسکات جوپلین (Scott Joplin) آهنگساز بزرگ اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ است که زیباترین قطعات رگتایم را آفریده است.
در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (IV)

در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (IV)

تار فخام‌الدوله بهزادی(مجموعه‌ی ۳ نوار، از مجموعه‌ی مهدی کمالیان و ۲ سی‌دی ماهور با عنوان بخش‌هایی از ردیف میرزا حسینقلی)،‌ فخام‌الدوله‌ی بهزادی، آوای بارید.