امیرآهنگ: مکتب آموزش هارمونی روسیه با فرهنگ ما در ایران سازگارتر است

امیرآهنگ و ارکستر ملی مجلسی بنیاد رودکی
امیرآهنگ و ارکستر ملی مجلسی بنیاد رودکی
استاد حنانه فرم موسیقی را با مِتُدِ ایتالیایی و از روی کتابِ جولیو باس (تئوریسین، کمپوزیتور و اُرگ نواز ایتالیایی) تدریس می کردند. این کتاب را هم خودشان از زبان ایتالیایی ترجمه کرده و بصورت دستی تایپ کرده بودند که بصورت زیراگس در آن سالها تکثیر و در اختیار امیر علی حنانه و من و سپس بقیه شاگردانشان قرار گرفت. البته جلد اول (شامل عناصر ریتمیک در ملودی و پیوند شعر و موسیقی) و جلد دوم (شامل موتیف، نیم جمله، جمله و پرییود موزیکال) بعدها یعنی در سال ۱۳۷۳ توسط انتشارات چنگ (با سانسور بخشی از مقدمه مترجم کتاب که توسط استاد حنانه نوشته شده بود!) چاپ شد. این کتاب در اصل در شش جلد است.

دوره های ساز شناسی و اُرکستراسیون را با مِتُدِ شارل کوکلَن تدریس می کردند که این کتاب را نیز خودشان از زبان فرانسه به فارسی ترجمه کرده بودند.

این کتاب در آن زمان و حتی حالِ حاضر از بهترین و کاملترین کُتُبِ معتبر اُرکستراسیون بوده و خیلی کامل و جامع و مانند یک دائره المعارف است و تقریباً تمام جزئیات اُرکستراسیون و تکنیک های مربوط به ساز بندی در حد کمال و همراه با مثال هایی مفید از آثار آهنگسازان برتر جهان در آن به خوبی تشریح و تحلیل شده اند.

ذکر این نکته نیز لازم است که استاد حنانه اولین شخص در ایران هستند که کتابی در خصوص اُرکستراسیون و آن هم بهترین کتاب را در این رابطه به زبان فارسی ترجمه کرده اند و جلد اول این کتاب را با هزینه شخصی خود در سال ۱۳۴۳ منتشر کردند. جلد دوم آن هم سال ها بعد در سال ۱۳۵۹ توسط کانون موسیقی چنگ چاپ گردید که از روی همین کتاب نیز به هنرجویان نسل قبل از ما در دهه های چهل و پنجاه در هنرستان عالی موسیقی، سازشناسی را تدریس می کردند.

کُنترپواَن را هم ایشان مطابق با مِتُد شارل کوکلن و با ترجمه خود درس و جزوه می دادند. هارمونی قرن بیستم و همچنین تکنیک های موسیقی دوده کافونیک را هم کار کردند. شیوه موسیقی دوده کافونیک را از روی دو کتاب تخصصی که یکی را با گرایش هوموفونی و دیگری را با گرایش پولی فونی بود تدریس کرده و جزوه می دادند.

یکی از کتاب هایی که منبع تدریس ایشان در خصوص موسیقی دوده کافونیک بود، نوشته اِرنِست کرنک آهنگسازِ مطرحِ قرن بیستم (داماد گوستاو مالر) بود.

نام نویسنده کتاب دیگر را الآن بخاطر نمی آورم. ولی هنوز جزوه های درسی کلاسم را با ایشان در این رابطه و دروس تخصصی دیگر را پس از گذشت سالها حفظ کرده و دارم. دیگر اینکه مطالب و مباحثی همچون موسیقی قدیم ایران و آشنایی با اصطلاحات موسیقی آن دوره در موسیقی قدیم ایران و تئوری های خودشان در این رابطه و مباحثی چون: ادوار ایقاعی، ابعاد موسیقی، تقسیمات و انواع و اقسام ذوالاربع و ذوالخمس، انواع دائره یا همان مقام در موسیقی قدیم ایران و… همچنین تئوری های خودشان در رابطه با موسیقی کنونی ایران، آرمونی و پولی فونی ابتکاری شان بر مبنای مُد های موسیقی ایران که دست آورد خودشان و حاصل سالها تلاش علمی و عملی خود اُستاد در کُمپوزیسیون بود را با استناد به آثارشان اغلب بر روی پیانو اجرا کرده و به صورتی جذاب تحلیل و تشریح کرده و از روی پارتیتور بخوبی توضیح می دادند.

در خصوصِ آموزش هارمونی در نزد ایشان گفتید که استاد حنانه با وجود آنکه با دیگر مکاتب آموزشِ هارمونی از قبیل فرانسه، آلمان و ایتالیا هم آشنایی داشتند، آموزشِ هارمونی را با مِتُدِ مکتب آموزشی روسیه یعنی با کتاب ریمسکی کُرساکُف را به شیوه های دیگر ترجیح می دادند. با توجه به اینکه می دانیم ایشان خودشان از تحصیل کردگان موسیقی در واتیکان بودند، به چه دلیلی دانستن مِتُدِ مکتب روسیه را برای تدریس در آموزش هارمونی در ایران ترجیح داده و در الویت می دانستند؟ به نظر شما علت در چه بود؟
علت اصلی اش همانطور که گفتم این بود که این شیوه آموزش هارمونی مطابق با مکتب آموزش روسیه با فرهنگ ما در ایران سازگارتر است و بهتر جواب می دهد. من هم خودم این را شخصاً در تدریس تجربه کرده ام.

15 دیدگاه

  • پگاه
    ارسال شده در آبان ۱۱, ۱۳۹۶ در ۴:۱۱ ق.ظ

    استاد امیر اهنگ به یقین بخشی از تاریخ موسیقی ایران هستند ،.
    باعث افتخار بنده هست که شاگردی ایشون را داشته ام
    درود و سپاس فراوان ….

  • محمدرضا امیرقاسمی
    ارسال شده در آبان ۱۱, ۱۳۹۶ در ۵:۱۱ ب.ظ

    بسیار آموزنده و جالب بود جناب آهنگ عزیز.به خصوص مطلب جالبی که در مورد تدریس سبک دوده کافونیک توسط استاد حنانه فرمودید.و البته دقت و موشکافی استاد در مورد موسیقی ایرانی بسیار قابل ملاحظه و جالب توجه است.این که از برآیند تمام این تجربیات به راه حل های چندصدایی موسیقی ایرانی رسیدند بسیار با ارزش است.

  • امیر آهنگ
    ارسال شده در آبان ۱۲, ۱۳۹۶ در ۲:۲۸ ب.ظ

    از توجه و لطف شما هنرمند عزیز و دوست گرامی، جناب آقای محمد رضا امیر قاسمی ممنون و متشکرم.
    ارادتمند
    امیر آهنگ

  • امیرعلی حنانه
    ارسال شده در آبان ۲۰, ۱۳۹۶ در ۳:۲۶ ب.ظ

    همیشه یاد آن روزهای پنجشنبه هستم که بعد از کلاس با هم قدم میزدیم

  • امیر آهنگ
    ارسال شده در آبان ۲۱, ۱۳۹۶ در ۱:۳۷ ب.ظ

    بله جناب آقای امیر علی حنانه. یادمه یک شب هم در همون ایام در زمستان سال ۶۶ من در سن ۱۸ سالگی و شما در سن ۱۶ سالگی که تهران هم از طرف عراق موشک باران می شد، بعد از اتمام کلاس درس پدر بزرگوارتان با هم در شهرک اکباتان قدم زدیم و کلی صحبت کردیم. بطوریکه گذشت زمان را متوجه نشدیم و ساعت از ۱۲ شب گذشت و استاد مرتضی حنانه که از غیبت طولانی شما نگران شده بودند، خود از منزل بیرون آمده و بدنبال شما آمدند و وقتی ما دو نفر را پیدا کردند با آن اُبهت بی نظیرشان و فقط با نگاهی به ما دو نفر …….. بطوریکه هر دومون خیس عرق شدیم و از بی خیالی خودمون خجالت کشیدیم و سپس ایشان با مهربانی هر دوی ما را به منزل دعوت کردند و به من هم گفتند دیر وقته تو هم راهت دوره و امشب بیا در منزل ما بخواب و صبح به منزل تان برو. یادش بخیر چه زود گذشت انگار همین دیروز بود.

  • ندا
    ارسال شده در آبان ۲۶, ۱۳۹۶ در ۱۲:۵۴ ب.ظ

    بدترین متد دوبوفسکی.خیلی ضغیف و بی روح

  • احمد کاظمی
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۹۶ در ۱۲:۲۴ ق.ظ

    ندا خانم متد دوبفسکی در هارمونی بسیار عالیه. ولی هر معلمی نمی تونه اونو خوب درس بده. متد هر چقدر هم خوب باشه بدون معلم خوب نمیشه یاد گرفت. شما بدان در ایران فقط تعداد اندکی مدرس مسلط هارمونی برای تدریس خوب هارمونی اونم متد دوبفسکی داریم که یکیش جناب استاد امیر آهنگ و دیگری استاد مسعود ابراهیمی هستند. محد رضا تفضلی هم بد نیست البته. اما به اندازه اون دو استاد قبلی که گفتم مسلط نیست. من شاگرد هر سه شون بودم. ولی از همه شون بهتر امیر آهنگ هستند. ایشان تمام متدهای هارمونی را با متدهای مکاتب انگلیس و آلمان و فرانسه و آمریکا و روسیه و ایتالیا و غیره مسلط هستند و بسیار ساده و روان و شیرین هارمونی را تدریس می کنند. بطوریکه انسان لذت می بره و دیگه هارمونی بی روح نیست و بسیار جذاب است در تدریس جناب آهنگ

  • مصطفی (کارشناس ارشد آهنگسازی)
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۹۶ در ۱۱:۵۷ ق.ظ

    ندا خانم!!! حد و حدود خود را بدانید. شما در جایگاهی نیستید که بخواهید در مورد متد های هارمونی خصوصا متد هارمونی دوبفسکی که آن را چهار پروفسور و پداگوژ درجه یک دنیا نوشته اند نظر داده و حکم صادر کنید! هزاران نفر با همین کتاب هارمونی را آموخته اند و تعدای از آنها هم اکنون از بزرگترین آهنگسازان جهان می باشند.

  • معلم قدیمی
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۹۶ در ۱۲:۰۹ ب.ظ

    متد دوبوفسکی بی دلیل طویل است.در زمان اتحاد شوروی هرچی کتاب قطور بود بیشتر پول داده میشد.دوبوفسکی همین حکایت است.بهترین کتاب هارمونی که در تمام مدارس،طراز اول جهان تدریس میشه کتابهای هیندمیت و تورک هست.در فرانسه و بلژیک البته کوکلن هنوز با اهمیت است.ولی هیندمیت عالیه

  • شیرین
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۹۶ در ۱۱:۲۳ ب.ظ

    معلم قدیمی کاملا مشخصه که شما هارمونی دوبفسکی را نخوانده اید واطلاعی ندارید از محتوای آن. شما که ادعا دارید این متد بی دلیل طویل است آیا می توانید آن فصل ها و مباحثی را که بنظرتون بی دلیل در این کتاب آمده است را بطور فنی و تخصصی ذکر کرده و همچنین بطور مستدل بی دلیل آمدنش را در این کتاب ذکر کنید؟ این مورد که که می گویید در زمان اتحاد شوروی به کتاب قطور تر پول بیشتری می دادند زاییده ذهنیت خودتان است. چنین چیزی نبوده است. در حکومت کمونیستی هیچ امتیازی به طویل تر بودن و قوی تر بودن و بلند تر بودن و چاقتر بودن و ……….. قایل نبو دند و حکومتشان بر مبنای مساوات و برابری بود و به همین دلیل تفاوتی بین یک دانشمند و یک کارگر و یک متخصص و حتی کسی که بیشتر زحمت می کشد و مفیدتر است از لحاظ مالی قایل نبودند و بهمین دلیل هم حکومت شوروی سقوط کرد. در ضمن جناب استاد امیر آهنگ به متد هیدمیت هم مسلط اند و همچنین تورک را هم می دانند. اصلا به هیچ متدی هم تعصب ندارند چون همه را پیش اساتید مختلف کار کرده و تدریس هم کرده اند. ولی ایشان تشخیص داده اند که دوبفسکی بهترین متد برای تدریس هارمونی در ایران و در حال حاضر است. موضوع دیگری هم که در اینجا نوشتید و ادعا کردید در تمام مدارس طراز اول جهان هیدمیت و تورک تدریس میشه کذب محض است زیرا اطلاع کامل داریم بر اینکه در هر جای دنیا مکتب آموزشی خود را دارد و کتاب های خود را هم تدریس می کنند. برای مثال در آمیکا بیشتر متد هارمونی والتر پیستون تدریس میشه نه هیدمیت! در روسیه و کشورهای سابق اتحاد شو.روی هنوز دوبفسکی تدریس میشه و بسیار خوب جواب داده است. معلم قدیمی فکر شما بسیار قدیمی است و از دنیا اطلاع درستی ندارید عزیز!

  • محمد رضا
    ارسال شده در آبان ۲۸, ۱۳۹۶ در ۱۲:۱۲ ق.ظ

    کتاب هارمونی نوشته دوبفسکی کامل است نه طویل. کتاب هارمونی هیندمیت خیلی نا کامل و آماتور و برای کسانی است که می خواهند هارمونی را در حد آماتور و کلی یاد بگیرند. خود جناب آقای مهران روحانی که از روی کتاب هارمونی نوشته هیندمیت با شاگردانش کار می کنند در مصاحبه ای که چند سال پیش با نشریه گزارش موسیقی و با سروش ریاضی داشتند اذعان داشتند که هارمونی هیندمیت را در عرض یکسال با شاگردانشان تموم می کنند ولی بعد از اتمام دوره هارمونی به شاگردانش می گویند که تو از هارمونی فقط ه را یاد گرفتی! و همین حرف نشان از این دارد که کتاب هیندمیت جامع و کامل نیست. ولی کتاب هارمونی نوشته دوبفسکی ترجمه مسعود ابراهیمی عالی است و جامع و کامل. و طویل بودنش هم به علت جامع بودنش است.

  • احمد کاظمی
    ارسال شده در آبان ۲۸, ۱۳۹۶ در ۱۲:۳۶ ق.ظ

    من سالها پیش نزد جناب آقای مهران روحانی متد هارمونی هیندمیت را بطور کامل و با موفقیت به پایان رساندم. ولی در مواجهه با استاد امیر آهنگ و وقتی چند قطعه از جمله یک کرال از یوهان سباستیان باخ را داد آنالیز کنم و من این قطعات را به خیال خودم براحتی آنالیز کردم و وقتی برگه ها را به جناب آقای امیر آهنگ دادم نگاهی گذرا کردند و خنده ایشان را هیچگاه از یادم نمی ره که اول دلیلش را نفهمیدم ولی پس از اینکه خودشان برایم شروع به نوشتن آنالیز و همراه با توضیحات بیشتر کردند من تازه متوجه شدم که هنوز هیچ چیز از هارمونی نمی دونم و متد مکتب روسیه یعنی کتاب دوبفسکی را با ایشان کار کردم و تازه فهمیدم هارمونی یعنی چی! هارمونی نوشته دوبفسکی بی نظیر و شاهکار است و خیلی جامع و کامل بطوریکه با آموزش دیدن آن یک موسیقی دان درک درستی از هارمونی پیدا می‌کند و بی خود نیست که در روسیه آهنگسازان اینقدر قوی هستند چون این کتاب را کار کرده‌اند

  • حامد نظری
    ارسال شده در آبان ۲۸, ۱۳۹۶ در ۱:۱۳ ق.ظ

    معلم قدیمی شما برو با همون قدیمی بودن و به سبک قدیم کار کن. ما هم امتخاب خودمون را کردیم و اونم هارمونی دوبفسکی است. دلایلی که شما در مورد رد کردن این کتاب بسیار با ارزش گفتید بیشتر شبیه جوک و مزاح است. شما یه دلیل تخصصی هم نتوانستی بیاری برای رد کردن این کتاب و متد! شما چطور انتظار داری هارمونی ای که به مدت سیصد سال در غرب پشتوانه آثار موسیقی بوده طویل نباشه؟ هارمونی تونال حضوری بیش از سه قرن در قطعات موسیقی آهنگسازان دنیا داره و امثال شما می خوان این هارمونی را در پنجاه صفحه و یه دوره یک ساله یا حتی شش ماهه درس بدن و دل شاگردا را هم خوش کنند که بله شما هارمونی را کامل یاد گرفتید! این خودش یک کلاهبرداری بزرگ است و علت عقب موندن موسیقی ما همینه دیگه. برای یادگیری هارمونی بطور کاما باید نزد یک استاد خوب مانند ایر آهنگ و یا مسعود ابراهیمی رفت و سه سال کار کرد. اونوقت میشه گفت هارمونی را بلدی.

  • مهرداد
    ارسال شده در آبان ۲۸, ۱۳۹۶ در ۱:۵۴ ق.ظ

    آقای معلم قدیمی اسم از تمام مدارس طراز اول جهان بردی دلی نگفتی کدام مدارس و نامشان را نبردی. احتمالآ شما نمی دانید که کنسرواتوار چایکوفسکی مسکو از بهترین مدارس موسیقی جهان است و در این کنسرواتوار هارمونی را بر اساس متد مکتب روسیه یعنی کتاب دوبفسکی تدریس می کنند هنوز. در بسیاری از مدارس موسیقی و کتسرواتوارهای کشورهای بلوک شرق اروپا نیز از قبیل رومانی و لهستان و مجارستان و…… هارمونی را بر اساس متد مکتب روسیه یعنی کتاب دوبفسکی درس می دهند کتاب هارمونی نوشته دوبفسکی حتی سالها پیش به زبان چینی هم ترجمه شده است و در آنجا هم در بسیاری از مدارس موسیقی تدریس می‌شود. شما اطلاعات خیلی کمی داری و اطلاعاتت خیلی ناقص و قدیمی است دوست گرامی

  • امیر آهنگ
    ارسال شده در آبان ۲۸, ۱۳۹۶ در ۲:۱۶ ب.ظ

    دوستان عزیز به نظرات احترام بگذارید.دور از ادب است این برخورد با پیشکوستان.جناب معلم و همکار قدیمی شما را دعوت به مطالعه کتاب دوبوفسکی میکنم.حتما نظرات شما تغییر میکند.دوستان سعه صدر از ادب میاد.در برخورد با بزرگترها مودب باشید.سپاسگزارم.
    امیر آهنگ

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «بوم خیال»

اگر اجرای موسیقی آوازیِ مو به مو مبتنی بر بلوک‌بندی و جمله‌بندی و ساختار خرد و کلان ردیف‌ها را یک سرِ طیف، و موسیقی آوازیِ آهنگسازی‌شده را، که شاید از ماحضر موسیقی کلاسیک ایرانی تنها اشل‌هایِ صوتیِ مدها را در خود داشته باشد و تمام دیگر عناصرش (از الگوهای ملودیک و ریتمیک گرفته تا نحوه و روند تغییر مدها، فرم و غیره) از چشمه‌ی خلاقیتِ سازنده/نوازنده‌اش جوشیده، سرِ دیگرِ طیفِ آن سنتی بدانیم که در قرن اخیر بداهه‌نوازی نام گرفته است، پنج تکه تکنوازیِ مجملِ صائب کاکاوند در «بوم خیال» را باید جایی نزدیک به پایانه‌ی نخستِ طیف در نظر گرفت.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XV)

در واقع، هم او است که شایع کرد «دستگاه ماهور» همان «گام ماژور» غربی است. در دستور تار اولین تعریف از موسیقی ایرانی در مورد آواز ماهور است:

از روزهای گذشته…

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (VII)

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (VII)

هر چند که در متن الکبیر اشاره‌ای به این که این روش‌شناسی از آن آریستوگزنوس باشد، نمی‌یابیم اما به هر حال فارابی مستقیم یا غیر مستقیم تحت تاثیر مکتب او قرار گرفته یا اینکه خود با حرکت از مبادی اندیشه‌ی ارسطو به این نقطه رسیده باشد، این موضوعی است که نتون نیز به آن اشاره‌ای کوتاه می‌کند (Netton 1999: 5). باری، هر کدام که باشد او چونان آریستوگزنوس در همین چند سطر در مورد شخصی سخن می‌گوید که موسیقی‌‌شناس است و ما این اشاره را پیش از این هم دیده‌ایم (Gibson 2005: 1).
«لحظه های بی زمان» (IV)

«لحظه های بی زمان» (IV)

به طور قطع اگر من بخواهم قطعه ای برای کمانچه و ارکستر از ابتدا بنویسم، اثری یک سر متفاوت خواهد شد. پس این قطعه الزاما نشان دهنده دیدگاه آهنگسازی من نیست بلکه نشان دهنده نحوه نگاه من به تنظیم ارکستری یک ملودی از پیش موجود ایرانی است. ولی دو قطعه “لحظه های بی زمان” و “سه گانه ایرانی” از این لحاظ اوریجینال تر محسوب می شوند. اما حتی اینها هم نشان دهنده دید آهنگسازی من نیستند. چون آثاری که الان می نویسم با آنها کاملا متفاوت است و کارهایی که در سال های بعد خواهم نوشت نیز به همین ترتیب، با آثار امروز متفاوت خواهند بود. این ذات جستجو و تحول دائم است که راه آهنگسازی من را شکل می دهد. به نظر من هر هنرمندی باید یک دوره جستجو را طی کند.
نیواورلئان برای فستیوال جز آماده میشود

نیواورلئان برای فستیوال جز آماده میشود

نیواورلئان – پس از طوفان کاترینا صحنه موسیقی نیواورلئان، که همراه با خود شهر دچار پژمردگی و خمودگی شده بود، با آغاز فستیوال سالیانه جز و میراث فرهنگی، جان تازه ای گرفت. این فستیوال لحظاتی جادویی از حضور بزرگان موسیقی محلی و ستارگان مشهور این هنر را برای علاقمندان به ارمغان آورده است.
گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

بعد از ظهر چهارشنبه ۴ بهمن ماه دومین جلسه‌ی «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» در خانه‌ی موسیقی تشکیل شد. عنوان درس این جلسه «تکنیک‌های عمومی نقد» بود و به مسائل و تکنیک‌هایی می‌پرداخت که عموما در حوزه‌ی منطق عمومی جای دارند و در همه گونه کنش یا نوشتار انتقادی (و نه فقط نقد موسیقی) ممکن است به کار روند و از همین رو «عمومی» خوانده می‌شوند.
آموزش گیتار به کودکان (I)

آموزش گیتار به کودکان (I)

شیوه‌ها و متد‌های آموزشی در هر زمینه‌ و سطحی، با توجه به سن و سال هنرجو نیاز به بازنگری دارد. مسلما شیوه‌ی آموزش و برخورد با هنرجوی کودک تفاوت عمده‌ای با شیوه‌ی آموزش با بزرگسال دارد. مساله‌ای که متاسفانه بسیاری از اساتید به آن نگرشی کلی دارند و این ظرافت در تفاوت‌های آموزشی را امری جدی قلمداد نمی‌کنند. اگر علاقه‌مند به فراگیری گیتار برای فرزندان خود هستید، مواردی که ارائه می‌شوند شامل نکاتی‌ست در جهت ارتقای فراگیری و شکوفایی فرزندان که به عنوان شیوه‌های آزموده شده‌ی موثر آموزشی می‌توانند به کار گرفته شوند. چه در منصب استاد باشید یا در مقام والدین، برای کمک به رشد و آموزش فرزند یا هنرجوی خود می‌توانید از آنها بهره ببرید.
یک تلفن مهم

یک تلفن مهم

به این قطعه بنام Coral که ساخته یک پیانیست Jazz بنام کیت جرت (Keith Jarrett) است و توسط ال دی میولا (Al De Meola) اجرا شده است گوش کنید.
بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (I)

بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (I)

دستگاه/آواز‌ها در موسیقی کلاسیک ایران‌ به طور کلی از الگویی یکسان پیروی می‌کنند و می‌توان تصور کرد که ‌این الگو خاستگاه شکل‌گیری دستگاه‌ها نیز بوده و نشانگر منطق حاکم بر تدوین ردیف باشد. الگوی مورد نظر،‌ به بیانی ساده، همان ردیف‌شدن مدهایی مرتبط با هم و درپی هم‌آمدن آنها در قالب یک مجموعه به نام دستگاه است. به نحوی که روند چرخه‌وار مدها از مد مبنای هر دستگاه شروع و پس از سلسله‌ای از مدگردی‌ها سرانجام به همان مد نخستین یا مبنا باز می‌گردد (اسعدی، ۱۳۸۲: ۴۷). برای نمونه می‌توان به اجمال روند سیکلیک مدگردی‌های دستگاه ماهور را اینگونه بیان کرد: درآمد ماهور مد مبنای دستگاه یا همان مد ماهور را معرفی می‌کند. مدهایی همچون داد، دلکش، خاوران، فیلی، حصار، شکسته، عراق و راک (با شاهدها و اشل‌های صوتی متفاوت) یک به یک ارائه می‌شوند و هر کدام، در پایان، با الگوهای فرودی ترجیع‌بندگونه به منطقه‌ی ‌مُدال مبنا یا همان مد ماهور باز می‌گردند.
حسین عمومی، معلم علم و ادب

حسین عمومی، معلم علم و ادب

بسیاری از توانایی ها و استعدادها هستند که توامان در یک شخص قابلیت ظهور پیدا نمی کنند مگر بواسطه نبوغی که معدود افرادی را در تاریخ شایشه خود نموده است. با نگاهی گذرا به گذشته و حال و با مطالعه شرح حال اندیشمندان و بزرگان به این نتیجه می رسیم که اغلب این افراد در یک زمینه به تکامل رسیده اند و تنها عده کمی از آنها در رشته های مختلف صاحبنظر و متخصص شده اند. در عصر ما یکی از این معدود افراد را می توان دکتر حسین عمومی دانست.
نگاهی به اپرای مولوی (XX)

نگاهی به اپرای مولوی (XX)

«خون شده ست اندر بر آن خوش درخت شمس را کشته ست آن منحوس بخت» همسر مولوی در گوشه بختیاری می خواند؛ همان گوشه ای که بارها لالایی های مادرانه را در آن شنیده ایم، شاید این گوشه زنانه ترین گوشه در ردیف باشد که به عنوان زمزمه همسر مولوی در سوگ شمس خوانده می شود. البته نباید از نظر دور داشت که آنچنان که تاریخ روایت می کند، سرنوشت شمس تبریزی هیچگاه به طور دقیق مشخص نشده است و کشته شدن شمس به دست متعصبین مذهبی، تنها یک نظریه است و به همین دلیل است که غریب پور در لیبرتو مرگ شمس را در رویای مولوی به تصویر کشیده است.
تاثیر لیست بر موسیقی

تاثیر لیست بر موسیقی

در باره موسیقی لیست بحث و جدل فراوان است. برخی آن را سطحی و گزافه گو می دانند و برخی از شیوایی برون گرایانه رمانتیک آن لذت می برند، اما کمتر کسی نو آوری، تاثیر گذاری و اهمیت لیست را به عنوان یک پدیدآورنده پویم سنفنیک (Symphonic Poem) نفی می کنند.